Dodatek sołtysowski już od 1 lipca 2023 r.

Dodatek dla sołtysów

W dniu 1 lipca 2023 r. wchodzi w życie ustawa z dnia 26 maja 2023 r. o świadczeniu pieniężnym z tytułu pełnienia funkcji sołtysa (Dz.U. 2023 poz. 1073, dalej: ustawa). 

Komu przysługuje świadczenie pieniężne z tytułu pełnienia funkcji sołtysa?

Świadczenie przysługuje osobie, która spełnia łącznie następujące warunki:

1) pełniła funkcję sołtysa na podstawie ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2023 r. poz. 40 i 572) przez okres co najmniej dwóch kadencji nie mniej niż przez 8 lat;

2) osiągnęła wiek:

a) w przypadku kobiet – 60 lat,

b) w przypadku mężczyzn – 65 lat.

Czy konieczne jest zachowanie ciągłości kadencji?

Nie, według ustawy przy ustalaniu okresu pełnienia funkcji sołtysa nie jest wymagane zachowanie ciągłości pełnienia tej funkcji. Można więc być sołtysem, później mieć przerwę kilkuletnią i ponownie być sołtysem, tak aby łączny okres kadencji nie wynosił mniej niż 8 lat.

Komu nie przysługuje dodatek sołtysowski?

Dodatek sołtysowski nie przysługuje:

• osobie skazanej prawomocnym wyrokiem za przestępstwo
• osobie skazanej prawomocnym wyrokiem za przestępstwo skarbowe popełnione w związku z pełnieniem funkcji sołtysa.

W jakiej wysokości przysługuje dodatek sołtysowski?

Świadczenie przysługuje w wysokości 300 zł. Co ważne, kwota świadczenia podlega corocznej waloryzacji od dnia 1 marca.

Czy dodatek sołtysowski będzie wypłacany jednorazowo czy miesięcznie?

Dodatek sołtysowski będzie świadczeniem wypłacanym w wysokości 300 zł. miesięcznie. Nie jest to więc świadczenie jednorazowe.

Wzór wniosku o dodatek dla sołtysa

Aktualnie trwają prace (a dokładnie konsultacje publiczne) nad projektem rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie wzoru wniosku o przyznanie świadczenia pieniężnego z tytułu pełnienia funkcji sołtysa. Wzór może się jeszcze zmienić, poniżej link do ustalanej wersji: Akt prawny (rcl.gov.pl)

Co trzeba zrobić, aby otrzymać dodatek sołtysowski?

Aby otrzymać świadczenie osoba uprawniona powinna złożyć wniosek. Wniosek o przyznanie świadczenia zawiera:

1) Dane wnioskodawcy:

a) imię (imiona) oraz nazwisko,

b) datę urodzenia,

c) numer PESEL, a w przypadku gdy nie nadano tego numeru – rodzaj i numer dokumentu potwierdzającego tożsamość,

d) miejsce zamieszkania i adres zamieszkania,

e) adres do korespondencji, jeżeli jest inny niż adres zamieszkania;

2) wskazanie sposobu wypłaty świadczenia wraz z podaniem danych niezbędnych do jego wypłaty;

3) podpis wnioskodawcy.

Do wniosku o przyznanie świadczenia należy dołączyć:

1) zaświadczenie wójta (burmistrza, prezydenta miasta) właściwego dla sołectwa, w którym wnioskodawca pełnił funkcję sołtysa, potwierdzające okres pełnienia tej funkcji;

2) oświadczenie wnioskodawcy o niekaralności za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe popełnione w związku z pełnieniem funkcji sołtysa.

Gdzie składa się wniosek o przyznanie świadczenia?

Wniosek składa się w oddziale regionalnym albo placówce terenowej Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego właściwych ze względu na miejsce zamieszkania wnioskodawcy.

Od kiedy można składać wniosek o dodatek sołtysowski?

Jak podaje KRUS wniosek o dodatek sołtysowski można składać od 1 lipca 2023 r.

Kto przyznaje i wypłaca dodatek sołtysowski?

Świadczenie przyznaje w drodze decyzji i wypłaca Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego. Jak podaje KRUS: Od 1 lipca 2023 r. Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego będzie przyznawała świadczenia pieniężne z tytułu pełnienia funkcji sołtysa dla wszystkich osób pełniących tę funkcję, nawet w przypadku pobierania świadczenia emerytalno-rentowego z ZUS lub innego organu rentowego.

Ile czeka się na decyzje w sprawie dodatku sołtysowskiego?

 Decyzja w sprawie o przyznanie świadczenia jest wydawana w terminie 60 dni od dnia złożenia wniosku o jego przyznanie. Świadczenie przysługuje od miesiąca, w którym został złożony wniosek o jego przyznanie.

Kiedy wypłacany jest dodatek sołtysowski?

Świadczenie należne za miesiące do dnia wydania decyzji o przyznaniu tego świadczenia jest wypłacane w terminie określonym w tej decyzji, a za kolejne miesiące – do 15. dnia każdego miesiąca kalendarzowego.

Ile państwo wyda na dodatek dla sołtysów?

Według ustawy maksymalny limit wydatków budżetu państwa przeznaczonych na realizację zadań wynikających z ustawy wynosi w:

1) 2023 r. – 73 800 000 zł;

2) 2024 r. – 162 852 000 zł;

3) 2025 r. – 172 200 000 zł;

4) 2026 r. – 179 580 000 zł;

5) 2027 r. – 187 452 000 zł;

6) 2028 r. – 195 816 000 zł;

7) 2029 r. – 204 672 000 zł;

8) 2030 r. – 213 528 000 zł;

9) 2031 r. – 222 876 000 zł;

10) 2032 r. – 232 716 000 zł.

Jaki jest powód wprowadzenia dodatku dla sołtysów?

Jak podkreśla projektodawca: "Mimo istotnej roli, jaką sołtys odgrywa w społeczności wiejskiej, ustawodawca nie przewidział dla niego obowiązkowego wynagrodzenia, jedynie rada gminy może przyznać sołtysowi diety oraz zwrot kosztów podróży. Tym samym sołtys nie jest, jak w przeszłości, opłacanym urzędnikiem, ale pełni on funkcję społeczną, gdyż nie otrzymuje wynagrodzenia. Sołtysi nie są również objęci ubezpieczeniem społecznym, a czas sprawowania kadencji nie jest wliczany do okresu zatrudnienia. Tym samym wysiłek włożony w pracę dla społeczności wiejskiej może nie zostać w odpowiedni sposób wynagrodzony, ponieważ może nie zostać mu przyznana ani dieta, ani nie zostanie zwiększona mu emerytura. Należy przy tym podkreślić nakład pracy, jaki wiąże się z pełnieniem funkcji sołtysa. Obecnie najczęstszymi jego obowiązkami są organizowanie zebrań wiejskich i wykonywanie ich uchwał, zarządzanie mieniem komunalnym i gminnym, inkaso podatków lokalnych czy dostarczanie nakazów podatkowych. Sołtys organizuje również życie społeczno-kulturalne na wsi. Wychodząc naprzeciw zdiagnozowanym niedostatkom aktualnego stanu prawnego, projekt ustawy ma na celu przyznanie waloryzowanego świadczenia pieniężnego z tytułu pełnienia funkcji sołtysa, zwanego dalej „świadczeniem”, w wysokości 300 złotych miesięcznie dla tych sołtysów, którzy, ze względu na okres pełnienia tej funkcji szczególnie zasłużyli się społeczności lokalnej".