Czy opłacenie czesnego za studia pracownika, bez skierowania pracodawcy, jest oskładkowanym przychodem

RADA

Pokrycie części kosztów czesnego pracownikowi, który rozpoczął naukę na studiach zaocznych bez skierowania, jest przychodem pracownika zwolnionym ze składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne oraz podatku. Od pracownika, który nie został skierowany przez pracodawcę na studia i który rozwiązał umowę o pracę w trakcie studiów, pracodawca nie może żądać zwrotu kosztów poniesionych na naukę.

UZASADNIENIE

W zależności od formy kształcenia pracownikom, którzy podnoszą swoje kwalifikacje, przysługują określone świadczenia. Jeżeli pracownik bez skierowania pracodawcy podejmie naukę w szkole wyższej, np. na studiach zaocznych, pracodawca może mu udzielić urlopu bezpłatnego i zwolnić z części dnia pracy bez zachowania prawa do wynagrodzenia. O wymiarze urlopu bezpłatnego i zwolnieniu z części dnia pracy decyduje pracodawca w porozumieniu z pracownikiem.

WAŻNE!

Pracodawca nie ma obowiązku udzielać pracownikowi, który uczy się bez skierowania, urlopu bezpłatnego i zwolnienia z części dnia pracy.

Pracodawca może również zwolnić pracownika z części dnia pracy i nie pomniejszać jego wynagrodzenia za ten dzień. W tym przypadku wynagrodzenie za pracę, które pracownik otrzyma za ten dzień, pracodawca ma obowiązek doliczyć do podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne pracownika.

Państwo zdecydowali się pokryć część kosztów czesnego pracowników, którzy rozpoczęli naukę bez skierowania. W pierwszej kolejności powinni Państwo ustalić, czy czesne, którego część pokrywają Państwo, jest przychodem pracownika. Przychód dla pracownika to wartość świadczeń pieniężnych, ale również inne świadczenia, które pracownik otrzymuje od pracodawcy, np. dofinansowanie do studiów. Kwota dofinansowania jest przychodem zwolnionym z podatku dochodowego od osób fizycznych. Nie ma przy tym znaczenia, czy pracownicy zostali skierowani przez pracodawcę czy studiują bez takiego skierowania.

Czesne za opłacane przez pracodawcę studia są dla pracownika przychodem, który jest równocześnie zwolniony ze składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne. Dlatego od kwoty czesnego, które dopłacą Państwo do studiów pracownika, nie powinni Państwo naliczać składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne.

Poza dofinansowaniem czesnego mogą Państwo również zdecydować się na sfinansowanie innych kosztów nauki pracowników. Mogą to być koszty: przejazdu, zakwaterowania i wyżywienia na zasadach obowiązujących przy podróżach służbowych na obszarze kraju, jeżeli nauka odbywa się w innej miejscowości niż miejsce zamieszkania i miejsce pracy pracownika. Mogą Państwo również pokryć koszty podręczników i innych materiałów szkoleniowych. Wszystkie te koszty będą zwolnione zarówno z podatku dochodowego od osób fizycznych, jak i ze składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne.

PRZYKŁAD

Pracownicy działu księgowo-finansowego firmy poligraficznej podjęli studia zaoczne z rachunkowości bez skierowania pracodawcy. Koszt studiów wynosi 3600 zł plus 500 zł wpisowego. W umowie zwartej z pracownikami pracodawca zobowiązał się do pokrycia kosztów związanych z nauką.

Dodatkowo pracownicy działu zamówień publicznych wystąpili o sfinansowanie kilkudniowego seminarium poświęconego zmianom ustawy o zamówieniach publicznych. Pracodawca wyraził zgodę na pokrycie wszelkich kosztów związanych z uczestnictwem w seminarium.

W przypadku pracowników działu finansowo-księgowego dofinansowanie do studiów zaocznych, tj. opłacenie czesnego i wpisowego, jest zwolnione ze składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne.

Natomiast koszty związane z udziałem w seminarium pracowników działu zamówień publicznych pracodawca doliczy do podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne tych pracowników. Pokrycie kosztów seminarium to świadczenie, które przysługuje pracownikom podnoszącym kwalifikacje zawodowe w formie pozaszkolnej.

Pracownicy, którzy nie zostali skierowani na studia przez pracodawcę, mogą rozwiązać umowę o pracę nawet w trakcie trwania studiów, bez konieczności zwrotu kosztów studiów finansowanych przez pracodawcę. Gdyby więc Państwa pracownicy zdecydowali się na rozwiązanie umowy o pracę, nie będą Państwo mogli dochodzić zwrotu kosztów dofinansowania czesnego. Sprawę w podobny sposób rozstrzygnął Sąd Najwyższy w uchwale z 10 marca 2005 r. (sygn. akt II PZP 2/05).

• art. 81 ust. 1 ustawy z 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (DzU z 2008 r. nr 164, poz. 1027 ze zm.),

• art. 18 ust. 1, art. 20, art. 21 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (DzU z 2007 r. nr 11, poz. 74 ze zm.),

• art. 21 ust. 1 pkt 90 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (DzU z 2000 r. nr 14, poz. 176 ze zm.),

• § 3-6 rozporządzenia z 12 października 1993 r. w sprawie zasad i warunków podnoszenia kwalifikacji zawodowych i wykształcenia ogólnego dorosłych (DzU nr 103, poz. 472 ze zm.),

• § 2 rozporządzenia z 3 lutego 2006 r. w sprawie uzyskiwania i uzupełniania przez osoby dorosłe wiedzy ogólnej, umiejętności i kwalifikacji zawodowych w formach pozaszkolnych (DzU z 2006 r. nr 31, poz. 216),

• § 2 ust. 1 pkt 29 rozporządzenia z 18 grudnia 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe (DzU nr 161, poz. 1106 ze zm.).