REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

REKLAMA

Decydujące znaczenie przy ustalaniu emerytury ma długość stażu ubezpieczeniowego i wysokość osiąganych zarobków w latach, które zostały przyjęte do ustalenia emerytury.

Wysokość emerytury liczonej według dotychczasowych zasad zależy przede wszystkim od podstawy wymiaru świadczenia, okresów składkowych i nieskładkowych i aktualnej kwoty bazowej.

REKLAMA

REKLAMA

Na wysokość „starej” emerytury składają się 3 elementy, a mianowicie:

• część socjalna odpowiadająca 24% kwoty bazowej,

• część należna za okresy składkowe liczona po 1,3% podstawy jej wymiaru za każdy rok okresów składkowych,

REKLAMA

• część należna za okresy nieskładkowe liczona po 0,7% podstawy jej wymiaru za każdy rok okresów nieskładkowych.

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Ustalenie emerytury

Przy obliczaniu emerytury okresy składkowe i nieskładkowe ustala się z uwzględnieniem pełnych miesięcy.

W świetle obowiązujących przepisów, ustalając podstawę wymiaru emerytury, wnioskodawca może wskazać zarobki osiągnięte w kolejnych 10 latach kalendarzowych przypadających w ostatnim 20-leciu przed rokiem złożenia wniosku o emeryturę.

Wybierając 10 kolejnych lat, należy pamiętać, że obejmują one lata następujące bezpośrednio po sobie, nawet te, w których ubezpieczony nie podlegał ubezpieczeniu, a to oznacza, że nie można pominąć lat tzw. niepełnych (ubezpieczony podlegał tylko przez część roku ubezpieczeniu), jak też lat, w których osoba wnioskująca o emeryturę nie podlegała w ogóle ubezpieczeniu. Przy latach niepełnych do wyliczeń kapitału początkowego ZUS przyjmie kwotę wynagrodzeń faktycznie osiągniętych w danym roku, natomiast w przypadku okresów niepodlegania ubezpieczeniu przyjmie wskaźnik „O”. Jeżeli wystąpi taka sytuacja, będzie to miało istotny wpływ na podstawę wymiaru emerytury.

Ubezpieczony może we wniosku o ustalenie prawa i wysokości emerytury wskazać, że przy ustalaniu podstawy wymiaru emerytury należy uwzględnić wynagrodzenia z 20 najkorzystniejszych lat kalendarzowych przypadających przed rokiem złożenia wniosku, wybranych z całego okresu zatrudnienia. W tym przypadku wskazane lata nie muszą następować bezpośrednio po sobie, a to oznacza, że wnioskodawca nie wybiera lat, w których nie był w ogóle ubezpieczony.

Należy podkreślić, że z dotychczasowych zasad wyliczenia emerytury skorzystają także osoby urodzone po 1948 r., a przed 1969 r., które warunki wymagane do przyznania wcześniejszej emerytury spełnią do 31 grudnia 2008 r., nawet w sytuacji gdy wniosek o jej przyznanie złożą później. Zainteresowani obliczeniem emerytur według starych reguł powinni jednak pamiętać, że zasada ta obowiązuje na dzień obecny. Rząd pracuje nad ustawą o emeryturach pomostowych i z uwagi na duże koszty związane z wcześniejszymi emeryturami może dokonać zmian w zakresie naliczania wcześniejszych emerytur.

Ubezpieczony ubiegający się o emeryturę powinien więc wskazać do ustalenia podstawy wymiaru emerytury lata kalendarzowe, w których miał najwyższe zarobki w porównaniu do przeciętnej płacy.


Aby ustalić podstawę wymiaru emerytury, należy:

• obliczyć sumę kwot, od których zostały odprowadzone składki na ZUS, oraz kwot niestanowiących podstawy wymiaru składek, które jednak wliczane są do podstawy wymiaru emerytury (obliczeń dokonuje się oddzielnie dla każdego roku z wybranych lat kalendarzowych),

• obliczyć procentowy stosunek każdej z sum do rocznej kwoty przeciętnego wynagrodzenia ogłoszonej za dany rok kalendarzowy z zaokrągleniem do setnej części procentu,

• wyliczyć średnią arytmetyczną ustalonych procentów (średnia arytmetyczna stanowi wskaźnik wysokości podstawy wymiaru emerytury, który nie może być wyższy niż 250%),

• pomnożyć wskaźnik przez aktualną kwotę bazową, w wyniku czego otrzymamy podstawę wymiaru emerytur.

Staż emerytalny

Jak już wspomniano, na wysokość emerytury mają także wpływ udowodnione okresy składkowe i nieskładkowe.

Okresy składkowe to okresy, w których ubezpieczony był aktywny zawodowo i opłacane były za niego składki na ZUS, jak też okresy, za które wprawdzie składki nie zostały opłacone, ponieważ nie było takiego obowiązku, które jednak zostały wskazane przez ustawodawcę jako okresy składkowe.

Okresy nieskładkowe to okresy, za które nie zostały odprowadzone składki na ubezpieczenia społeczne.


W szczególności okresami składkowymi są okresy:

• ubezpieczenia,

• opłacania składek na ubezpieczenia społeczne w wysokości określonej w przepisach o organizacji i finansowaniu ubezpieczeń społecznych, w przepisach o adwokaturze, w przepisach o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz w przepisach o pomocy społecznej,

• zatrudnienia po ukończeniu 15 lat życia:

- na obszarze Państwa Polskiego - w wymiarze nie niższym niż połowa pełnego wymiaru czasu pracy, jeżeli w tych okresach pracownik pobierał wynagrodzenie lub zasiłki z ubezpieczenia społecznego: chorobowy, macierzyński lub opiekuńczy albo rentę chorobową,

- obywateli polskich za granicą - w polskich przedstawicielstwach dyplomatycznych i urzędach konsularnych, w stałych przedstawicielstwach przy Organizacji Narodów Zjednoczonych i w innych misjach lub misjach specjalnych, a także w innych polskich placówkach, instytucjach lub przedsiębiorstwach, do których zostali delegowani lub skierowani; dotyczy to również członków rodziny delegowanego lub skierowanego tam pracownika, którzy podjęli zatrudnienie w tych placówkach w czasie pobytu za granicą,

- obywateli polskich za granicą - w organizacjach międzynarodowych, zagranicznych instytucjach i w zakładach, do których zostali skierowani w ramach współpracy międzynarodowej lub w których byli zatrudnieni za zgodą właściwych władz polskich; zgoda nie jest wymagana w stosunku do pracowników, którzy wyjechali za granicę przed 9 maja 1945 r.,

- obywateli polskich za granicą - u innych pracodawców zagranicznych, jeżeli w okresie pracy za granicą były opłacane składki na ubezpieczenia społeczne w Polsce,

• sprawowania mandatu posła lub senatora w państwie polskim.


Natomiast okresami nieskładkowymi są m.in. okresy:

• pobierania:

- wynagrodzenia za czas niezdolności do pracy wypłaconego na podstawie przepisów Kodeksu pracy,

- zasiłków z ubezpieczenia społecznego: chorobowego lub opiekuńczego,

- świadczenia rehabilitacyjnego,

- świadczeń otrzymywanych po ustaniu obowiązku ubezpieczenia,

• przypadające przed dniem nabycia prawa do emerytury lub renty okresy urlopu wychowawczego, urlopu bezpłatnego udzielonego na podstawie przepisów w sprawie bezpłatnych urlopów dla matek pracujących opiekujących się małymi dziećmi, innych udzielonych w tym celu urlopów bezpłatnych oraz okresy niewykonywania pracy z powodu opieki nad dzieckiem:

- w wieku do lat 4 - w granicach do 3 lat na każde dziecko oraz łącznie - bez względu na liczbę dzieci - do 6 lat,

- na które ze względu na jego stan fizyczny, psychiczny lub psychofizyczny przysługuje zasiłek pielęgnacyjny - dodatkowo w granicach do 3 lat na każde dziecko,

• nauki w szkole wyższej na jednym kierunku, pod warunkiem ukończenia tej nauki, w wymiarze określonym w programie studiów,

• studiów doktoranckich i aspirantury naukowej w wymiarze określonym w decyzji o ich utworzeniu,

• asystenckich studiów przygotowawczych,

• pobierania zasiłku przedemerytalnego i świadczenia przedemerytalnego,

• udokumentowanej niezdolności do pracy, za które wypłacone zostały z Funduszu Pracy: zasiłki dla bezrobotnych, zasiłki szkoleniowe lub stypendia.

Należy pamiętać, że przy ustalaniu stażu emerytalnego okresy nieskładkowe mogą być zaliczone w wysokości 1/3 okresów składkowych.

Joanna Skrobisz

Źródło: INFOR

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:
Autopromocja

REKLAMA

QR Code

© Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

Uprawnienia rodzicielskie - QUIZ
certificate
Jak zdobyć Certyfikat:
  • Czytaj artykuły
  • Rozwiązuj testy
  • Zdobądź certyfikat
1/10
Ile tygodni urlopu macierzyńskiego można maksymalnie wykorzystać jeszcze przed porodem?
nie ma takiej możliwości
3
6
9 - tylko jeśli pracodawca wyrazi na to zgodę
Następne

REKLAMA

Kadry
Ile emeryt będzie mógł dorobić do emerytury w 2027 roku? Od grudnia rosną limity dorabiania dla emerytów i rencistów

Od 1 grudnia 2026 r. rosną limity dorabiania dla emerytów i rencistów. To wynik wzrostu przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w III kwartale. Ile emeryt będzie mógł dorobić do emerytury w 2027 roku? Aktualne limity obowiązują tylko do końca listopada.

Niedziela handlowa 2027: kalendarz. Czy w styczniu będzie niedziela z otwartymi sklepami?

Czy w styczniu 2027 r. będzie niedziela handlowa? Kalendarz niedziel handlowych w 2027 roku - sklepy będą otwarte 8 razy. Cztery razy będzie to ostatnia niedziela miesiąca, a cztery kolejne niedziele wypadają przed Wielkanocą i Bożym Narodzeniem. Kiedy zrobimy zakupy?

PIP będzie sprawdzać, czy pracownicy sklepów nie są zmuszani do pracy w niedzielę. MRPiPS chce nasilić kontrole w handlu

MRPiPS informuje, że PIP będzie sprawdzać, czy pracownicy sklepów nie są zmuszani do pracy w niedzielę. Ministerstwo chce nasilenia kontroli inspekcji pracy w handlu w grudniu.

Bez godzin, bez nadzoru, bez podporządkowania? GIP uznał, że sprzątanie może być na zleceniu

Sprzątanie raz albo dwa razy w miesiącu, bez ustalonych godzin i bez szefa, który stoi nad głową. Przedsiębiorcy często uważają, że taka współpraca mieści się w granicach umowy zlecenia. Główny Inspektor Pracy przyjrzał się jednak konkretnej umowie, która działa od kilku lat, i jego ocena pokazuje, gdzie kończy się swoboda stron, a zaczyna stosunek pracy. Wynik może zaskoczyć tych, którzy oceniają takie umowy wyłącznie po tym, jak często i ile godzin trwa współpraca. Analiza decyzji Głównego Inspektora Pracy z 19 października 2026 roku, sygn. GIP-GPP.5180.25.2026.4.

REKLAMA

Nowe narzędzia sądów wobec ZUS i KRUS: nowelizacja KPC. Czy od 2027 r. łatwiej będzie o przeliczenie świadczeń, o zasiłek, rentę czy emeryturę?

Przez lata sąd rozpatrujący odwołanie od decyzji ZUS czy KRUS często musiał sam rozstrzygnąć sprawę co do istoty, nawet wtedy, gdy decyzja została wydana z poważnymi błędami proceduralnymi. Nowelizacja Kodeksu postępowania cywilnego ma to zmienić. Jej skutki mogą odczuć nie tylko ubezpieczeni, ale również pracodawcy i osoby prowadzące działalność. Kogo obejmie nowy mechanizm i dlaczego jedna grupa spraw pozostanie poza jego zasięgiem?

W 2027 r. zmieni się wysokość należności, świadczeń i potrąceń powiązanych z minimalnym wynagrodzeniem za pracę

Z wysokością minimalnego wynagrodzenia za pracę powiązanych jest wiele świadczeń, należności i potrąceń. W przyszłym roku minimalne wynagrodzenie będzie równe kwocie 4950 zł. Ile wyniosą powiązane należności i świadczenia w 2027 roku?

Dni wolne od pracy 2027: kalendarz. Jakie święta są wolne od pracy w Polsce?

Dni wolne od pracy w 2027 roku to wszystkie niedziele. a także święta wymienione w ustawie o dniach wolnych od pracy. Jest ich w Polsce 14, z czego w tym roku 4 wypadają w niedzielę, a 2 w sobotę. Czy to znaczy, że pracodawca odda inny dzień wolny od pracy? Oto kalendarz dni wolnych od pracy w 2027 roku.

Czy menopauza może być przyczyną L4? Zwolnienie lekarskie z powodu zaburzeń zdrowia w menopauzie

Czy można wziąć zwolnienie lekarskie na menopauzę? Z tym okresem w życiu kobiet wiąże się wiele zaburzeń zdrowia. Rośnie liczba pracownic w okresie menopauzalnym, dlatego warto pochylić się nad tym zagadnieniem.

REKLAMA

Przepisy antymobbingowe już budzą wątpliwości - za dużo klauzul generalnych. Co oznacza, że pracodawca systematycznie przeciwdziała, że udostępnia przepisy (jak to robić?) i czy musi zbierać podpisy pracowników?

Od 5 listopada 2026 roku obowiązują zmienione przepisy Kodeksu pracy o równym traktowaniu w zatrudnieniu i mobbingu. Dla pracodawców pojawiły się pytania nie tylko o treść, ale też o formę i adresatów informacji. Czy wystarczy jednorazowe przekazanie przepisów przy zatrudnieniu? Czy obowiązek dotyczy także osób pracujących od lat? I czy trzeba zbierać podpisy? Ministerstwo Rodziny Pracy i Polityki Społecznej odpowiedziało na te wątpliwości, a jego stanowisko jest bardziej jednoznaczne, niż mogłoby się wydawać, aczkolwiek jest pewno zastrzeżenie.

19.11.2026 r. to już miesiąc po zmianach w prawie pracy. Czy rzeczywiście to koniec papierowych orzeczeń a medycyna pracy przeszła do sieci? No nie całkiem

Od jesieni wynik badania medycyny pracy nie musi już trafiać do pracownika w kopercie, w formie wydruku. W dniu 19 listopada 2026 r. upłynął miesiąc od obowiązywania nowych przepisów (konkretnie od tego, że od 18 października 2026 r. podstawową formą stał się zapis elektroniczny). Jak zatem zmiana wygląda w praktyce? Zmiana dotyczy zarówno tego, gdzie pojawi się orzeczenie, jak i tego, kto i kiedy dowie się o zaleceniach lekarza. Czy cyfryzacja orzeczeń sprawdza się w praktyce i czy rzeczywiście to koniec papierowych orzeczeń a medycyna pracy przeszła do sieci?

Zapisz się na newsletter
Kodeks pracy, urlopy, wynagrodzenia, świadczenia pracownicze. Bądź na bieżąco ze zmianami z zakresu prawa pracy. Zapisz się na nasz newsletter.
Zaznacz wymagane zgody
loading
Zapisując się na newsletter wyrażasz zgodę na otrzymywanie treści reklam również podmiotów trzecich
Administratorem danych osobowych jest INFOR PL S.A. Dane są przetwarzane w celu wysyłki newslettera. Po więcej informacji kliknij tutaj.
success

Potwierdź zapis

Sprawdź maila, żeby potwierdzić swój zapis na newsletter. Jeśli nie widzisz wiadomości, sprawdź folder SPAM w swojej skrzynce.

failure

Coś poszło nie tak

REKLAMA