Kategorie

Nauczyciel emerytem (cz. 2)

Joanna Skrobisz
Decydujące znaczenie przy ustalaniu emerytury ma długość stażu ubezpieczeniowego i wysokość osiąganych zarobków w latach, które zostały przyjęte do ustalenia emerytury.

Wysokość emerytury liczonej według dotychczasowych zasad zależy przede wszystkim od podstawy wymiaru świadczenia, okresów składkowych i nieskładkowych i aktualnej kwoty bazowej.

Na wysokość „starej” emerytury składają się 3 elementy, a mianowicie:

• część socjalna odpowiadająca 24% kwoty bazowej,

• część należna za okresy składkowe liczona po 1,3% podstawy jej wymiaru za każdy rok okresów składkowych,

• część należna za okresy nieskładkowe liczona po 0,7% podstawy jej wymiaru za każdy rok okresów nieskładkowych.

Ustalenie emerytury

Przy obliczaniu emerytury okresy składkowe i nieskładkowe ustala się z uwzględnieniem pełnych miesięcy.

W świetle obowiązujących przepisów, ustalając podstawę wymiaru emerytury, wnioskodawca może wskazać zarobki osiągnięte w kolejnych 10 latach kalendarzowych przypadających w ostatnim 20-leciu przed rokiem złożenia wniosku o emeryturę.

Reklama

Wybierając 10 kolejnych lat, należy pamiętać, że obejmują one lata następujące bezpośrednio po sobie, nawet te, w których ubezpieczony nie podlegał ubezpieczeniu, a to oznacza, że nie można pominąć lat tzw. niepełnych (ubezpieczony podlegał tylko przez część roku ubezpieczeniu), jak też lat, w których osoba wnioskująca o emeryturę nie podlegała w ogóle ubezpieczeniu. Przy latach niepełnych do wyliczeń kapitału początkowego ZUS przyjmie kwotę wynagrodzeń faktycznie osiągniętych w danym roku, natomiast w przypadku okresów niepodlegania ubezpieczeniu przyjmie wskaźnik „O”. Jeżeli wystąpi taka sytuacja, będzie to miało istotny wpływ na podstawę wymiaru emerytury.

Ubezpieczony może we wniosku o ustalenie prawa i wysokości emerytury wskazać, że przy ustalaniu podstawy wymiaru emerytury należy uwzględnić wynagrodzenia z 20 najkorzystniejszych lat kalendarzowych przypadających przed rokiem złożenia wniosku, wybranych z całego okresu zatrudnienia. W tym przypadku wskazane lata nie muszą następować bezpośrednio po sobie, a to oznacza, że wnioskodawca nie wybiera lat, w których nie był w ogóle ubezpieczony.

Należy podkreślić, że z dotychczasowych zasad wyliczenia emerytury skorzystają także osoby urodzone po 1948 r., a przed 1969 r., które warunki wymagane do przyznania wcześniejszej emerytury spełnią do 31 grudnia 2008 r., nawet w sytuacji gdy wniosek o jej przyznanie złożą później. Zainteresowani obliczeniem emerytur według starych reguł powinni jednak pamiętać, że zasada ta obowiązuje na dzień obecny. Rząd pracuje nad ustawą o emeryturach pomostowych i z uwagi na duże koszty związane z wcześniejszymi emeryturami może dokonać zmian w zakresie naliczania wcześniejszych emerytur.

Ubezpieczony ubiegający się o emeryturę powinien więc wskazać do ustalenia podstawy wymiaru emerytury lata kalendarzowe, w których miał najwyższe zarobki w porównaniu do przeciętnej płacy.


Aby ustalić podstawę wymiaru emerytury, należy:

• obliczyć sumę kwot, od których zostały odprowadzone składki na ZUS, oraz kwot niestanowiących podstawy wymiaru składek, które jednak wliczane są do podstawy wymiaru emerytury (obliczeń dokonuje się oddzielnie dla każdego roku z wybranych lat kalendarzowych),

• obliczyć procentowy stosunek każdej z sum do rocznej kwoty przeciętnego wynagrodzenia ogłoszonej za dany rok kalendarzowy z zaokrągleniem do setnej części procentu,

• wyliczyć średnią arytmetyczną ustalonych procentów (średnia arytmetyczna stanowi wskaźnik wysokości podstawy wymiaru emerytury, który nie może być wyższy niż 250%),

• pomnożyć wskaźnik przez aktualną kwotę bazową, w wyniku czego otrzymamy podstawę wymiaru emerytur.

Staż emerytalny

Jak już wspomniano, na wysokość emerytury mają także wpływ udowodnione okresy składkowe i nieskładkowe.

Okresy składkowe to okresy, w których ubezpieczony był aktywny zawodowo i opłacane były za niego składki na ZUS, jak też okresy, za które wprawdzie składki nie zostały opłacone, ponieważ nie było takiego obowiązku, które jednak zostały wskazane przez ustawodawcę jako okresy składkowe.

Okresy nieskładkowe to okresy, za które nie zostały odprowadzone składki na ubezpieczenia społeczne.


W szczególności okresami składkowymi są okresy:

• ubezpieczenia,

• opłacania składek na ubezpieczenia społeczne w wysokości określonej w przepisach o organizacji i finansowaniu ubezpieczeń społecznych, w przepisach o adwokaturze, w przepisach o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz w przepisach o pomocy społecznej,

• zatrudnienia po ukończeniu 15 lat życia:

Reklama

- na obszarze Państwa Polskiego - w wymiarze nie niższym niż połowa pełnego wymiaru czasu pracy, jeżeli w tych okresach pracownik pobierał wynagrodzenie lub zasiłki z ubezpieczenia społecznego: chorobowy, macierzyński lub opiekuńczy albo rentę chorobową,

- obywateli polskich za granicą - w polskich przedstawicielstwach dyplomatycznych i urzędach konsularnych, w stałych przedstawicielstwach przy Organizacji Narodów Zjednoczonych i w innych misjach lub misjach specjalnych, a także w innych polskich placówkach, instytucjach lub przedsiębiorstwach, do których zostali delegowani lub skierowani; dotyczy to również członków rodziny delegowanego lub skierowanego tam pracownika, którzy podjęli zatrudnienie w tych placówkach w czasie pobytu za granicą,

- obywateli polskich za granicą - w organizacjach międzynarodowych, zagranicznych instytucjach i w zakładach, do których zostali skierowani w ramach współpracy międzynarodowej lub w których byli zatrudnieni za zgodą właściwych władz polskich; zgoda nie jest wymagana w stosunku do pracowników, którzy wyjechali za granicę przed 9 maja 1945 r.,

- obywateli polskich za granicą - u innych pracodawców zagranicznych, jeżeli w okresie pracy za granicą były opłacane składki na ubezpieczenia społeczne w Polsce,

• sprawowania mandatu posła lub senatora w państwie polskim.


Natomiast okresami nieskładkowymi są m.in. okresy:

• pobierania:

- wynagrodzenia za czas niezdolności do pracy wypłaconego na podstawie przepisów Kodeksu pracy,

- zasiłków z ubezpieczenia społecznego: chorobowego lub opiekuńczego,

- świadczenia rehabilitacyjnego,

- świadczeń otrzymywanych po ustaniu obowiązku ubezpieczenia,

• przypadające przed dniem nabycia prawa do emerytury lub renty okresy urlopu wychowawczego, urlopu bezpłatnego udzielonego na podstawie przepisów w sprawie bezpłatnych urlopów dla matek pracujących opiekujących się małymi dziećmi, innych udzielonych w tym celu urlopów bezpłatnych oraz okresy niewykonywania pracy z powodu opieki nad dzieckiem:

- w wieku do lat 4 - w granicach do 3 lat na każde dziecko oraz łącznie - bez względu na liczbę dzieci - do 6 lat,

- na które ze względu na jego stan fizyczny, psychiczny lub psychofizyczny przysługuje zasiłek pielęgnacyjny - dodatkowo w granicach do 3 lat na każde dziecko,

• nauki w szkole wyższej na jednym kierunku, pod warunkiem ukończenia tej nauki, w wymiarze określonym w programie studiów,

• studiów doktoranckich i aspirantury naukowej w wymiarze określonym w decyzji o ich utworzeniu,

• asystenckich studiów przygotowawczych,

• pobierania zasiłku przedemerytalnego i świadczenia przedemerytalnego,

• udokumentowanej niezdolności do pracy, za które wypłacone zostały z Funduszu Pracy: zasiłki dla bezrobotnych, zasiłki szkoleniowe lub stypendia.

Należy pamiętać, że przy ustalaniu stażu emerytalnego okresy nieskładkowe mogą być zaliczone w wysokości 1/3 okresów składkowych.

Joanna Skrobisz

Poszerzaj swoją wiedzę, korzystając z naszego programu
INFORLEX Książki dla Firm
INFORLEX Książki dla Firm
Tylko teraz
598,00 zł
798,00
Przejdź do sklepu
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    PIP przeprowadzi kontrolę bez zapowiedzi

    Kontrola PIP już niedługo będzie mogła odbyć się bez zapowiedzi. Przewidziano to w nowelizacji ustawy Prawo przedsiębiorców.

    Lodołamacze 2021 - zgłoszenia do 15 sierpnia!

    Lodołamacze 2021 - zapraszamy do udziału w 16 edycji konkursu! Patronem medialnym wydarzenia jest portal Infor.pl.

    Zasiłek macierzyński - jakie zmiany?

    Zasiłek macierzyński - jakie zmiany chce wprowadzić ZUS? Czym jest okres wyczekiwania?

    Podatki i składka zdrowotna - zmiany od 1 stycznia 2022 r.

    Podatki i składka zdrowotna - jakie zmiany wprowadza Polski Ład? Co zmieni się od 1 stycznia 2022 r.?

    Planner kadrowo-płacowy na sierpień 2021 r.

    Planner kadrowo-płacowy na sierpień 2021 r. wymienia wszystkie obowiązki miesięczne. Jaki jest wymiar czasu pracy w sierpniu? Ile wynosi dodatek nocny?

    Obowiązek szczepień dla niektórych grup zawodowych?

    Obowiązek szczepień dla niektórych grup zawodowych może wejść w życie?

    Pracownicy punktów szczepień jak funkcjonariusze publiczni

    Pracownicy punktów szczepień będą traktowani jak funkcjonariusze publiczni. Co to oznacza?

    Zaświadczenie z ZUS ściągniesz z Internetu

    Zaświadczenie o wysokości emerytury lub zasiłku z ZUS można ściągnąć z Internetu. Jak stworzyć elektroniczne potwierdzenie?

    PIP - coraz częstsze kontrole i decyzje

    Kontrole PIP odbywają się coraz częściej. Gdzie jest ich najwięcej? Jakie branże są najczęściej kontrolowane?

    Kalkulator wynagrodzeń Polski Ład - zlecenie 2022

    Kalkulator wynagrodzeń od umów zlecenie w 2022 r. - jak Polski Ład wpłynie na wysokość wynagrodzenia netto przy zleceniu?

    IOSKU: ile masz na koncie w ZUS?

    IOSKU czyli informacja o tym, ile masz na koncie w ZUS. Jak sprawdzić? Ile wyniesie przyszła emerytura?

    Polski Ład - kalkulator wynagrodzeń, umowa o pracę

    Polski Ład - kalkulator wynagrodzeń pozwala obliczyć dla umowy o pracę wysokość pensji netto, zaliczki na podatek dochodowy oraz składki na ubezpieczenie społeczne w 2022 r.

    Lista obecności a ewidencja czasu pracy – różnice

    Lista obecności pracowników - czy jest obowiązkowa? Czy zastępuje ewidencję czasu pracy? Jakie informacje można zamieścić w tych dokumentach kadrowych? Czy można prowadzić je w elektroniczny sposób? Wyjaśniamy w artykule.

    Pracodawca dyskryminuje pracownika - co można zrobić?

    Dyskryminacja w pracy - kiedy można mówić o nierównym traktowaniu pracowników? Co można zrobić, kiedy pracodawca dyskryminuje pracownika?

    Wpłaty do PPK także od wynagrodzenia po ustaniu zatrudnienia

    Wpłaty do PPK nalicza się także od wynagrodzenia wypłaconego uczestnikowi PPK po ustaniu zatrudnienia. Czy nalicza się je od nagrody stanowiącej podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe? Jeśli tak, to w jakiej wysokości procentowej?

    Ile wynosi najniższa krajowa?

    Najniższa krajowa w 2021 i 2022 r. - ile wynosi brutto i netto? Jaka jest stawka godzinowa? Oto kalkulator wynagrodzeń.

    Praca zdalna w Kodeksie pracy - zmiany w projekcie

    Praca zdalna w Kodeksie pracy - jest nowa wersja projektu nowelizacji. Co się zmieni?

    Rejestracja w urzędzie pracy a umowa zlecenie, dzieło, działalność

    Rejestracja w urzędzie pracy - czy bezrobotny może wykonywać pracę na podstawie umowy zlecenia, umowy o dzieło lub prowadzić działalność nierejestrowaną?

    Prezeska, prawniczka, psycholożka - kobiety o feminatywach

    Feminatywy - jakim językiem pisane są oferty pracy? Jak kobiety oceniają żeńskie nazwy stanowisk, np. prezeska, prawniczka, psycholożka? Oto wyniki badania.

    Zezwolenie na pracę sezonową dla cudzoziemca - jak uzyskać [PORADNIK]

    Zezwolenie na pracę sezonową dla cudzoziemca. Od 1 stycznia 2018 roku obowiązują nowe regulacje prawne dotyczące cudzoziemców świadczących prace sezonową. O zezwolenie typu S, czyli na pracę sezonową, mogą ubiegać się pracodawcy, którzy planują zatrudnić obcokrajowców do pracy w rolnictwie, ogrodnictwie lub turystyce.

    Błędy w umowie o pracę - jak je poprawić?

    Błędy w umowie o pracę w zakresie wynagrodzenia i innych świadczeń - jak je poprawić?

    Pracodawcy nie chcą pracy zdalnej [BADANIE]

    Praca zdalna nie jest dla pracodawców najlepszym rozwiązaniem. Prawie wszyscy chcą powrotu do biur. Wprowadzą elastyczne godziny rozpoczęcia i zakończenia pracy.

    Udzielanie zaległego urlopu wypoczynkowego - ustawa o covid-19

    Zaległy urlop wypoczynkowy - jak udzielić zgodnie z ustawą o COVID-19?

    Urząd pracy pomoże zmienić pracę

    Urząd pracy pomoże zmienić pracę i kwalifikacje pracownika. Obecnie skupia się na zatrudnianiu bezrobotnych. Rząd chce rozszerzyć jego kompetencje.

    Utrata pracy i finanse - obawy pracowników

    Utrata pracy i finanse to główne zmartwienia polskich pracowników. Ratują ich jednak deficyty kadrowe.