ZUS: renta a niezdolność do pracy. Nie każda emerytura wyklucza rentę. Staż od roku do 5 lat

Renta z tytułu niezdolności do pracy może być przyznana na stałe lub na określony czas.

Pierwszy wariant: Renta stała: lekarz orzecznik ZUS albo komisja lekarska ZUS uznał niezdolność do pracy za trwałą.

Drugi wariant: Renta okresowa: lekarz albo komisja uznał, że niezdolność do pracy ma charakter czasowy. Wtedy taka renta przysługuje przez okres wskazany w decyzji ZUS. Oczywiście cechą tej renty jest to, że rencista może zgłosić wniosek o ponowne rozpatrzenie uprawnień do świadczenia. Przesłanka? Jego stan zdrowia się zmienił.

Renta z tytułu niezdolności a emerytura

Świadczenia wykluczają się. Ale jaka emerytura wyklucza rentę z tytułu niezdolności do pracy. Nie każda emerytura Chodzi o emeryturę z FUS, czyli:

Ta emerytura wyklucza rentę:

1) Emerytura powszechna – w wieku 60 lat czy 65 lat

2) Emerytury w wieku niższym niż powszechny wiek emerytalny. Obejmuje:

a) emeryturę z tytułu pracy w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze,

b) emeryturę górniczą,

c) emeryturę nauczycielską,

d) wcześniejszą emeryturę dla matek opiekujących się dziećmi, które wymagają stałej opieki.

O tym, że powyższe reguły nie zawsze są proste w stosowaniu świadczy z dnia 27 kwietnia 2017 r. SN (Sygn. akt II UK 191/16) z takimi tezami

„Ustawodawca nie wprowadził natomiast do ustawy regulacji, która uniemożliwiałaby przyznanie prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy ubezpieczonemu, któremu uprzednio zostało przyznane prawo do emerytury. W tej sytuacji należy przyjąć, że przyznanie prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy ubezpieczonemu, któremu przyznano prawo do emerytury, co do zasady jest możliwe, lecz wymaga spełnienia przesłanki w postaci niezdolności do pracy, która wynika ze stanu zdrowia nie będącego następstwem wieku danej osoby.”

I kolejny przykład komplikacji:

Staż pracy może być przeszkodą dla renty – nie może być za krótki

Staż (okresy składkowe + nieskładkowe) i renta z tytułu niezdolności do pracy. Często kluczowe są okresy nieskładkowe – to przykładowo okres studiów, pobierania zasiłku chorobowego lub świadczenia rehabilitacyjnego).

Ważny jest wiek powstania niezdolność do pracy. Przedziały czasowe są takie:

▪ rok stażu – dla osoby niezdolnej do pracy przed ukończeniem 20 lat;

▪ 2 lata stażu - wiek ponad 20 lat, ale nie więcej niż 22 lata;

▪ 3 lata stażu – przedział  22 lata, ale nie więcej niż 25 lat;

▪ 4 lata stażu – przedział 25, ale nie więcej niż 30 lat;

▪ 5 lat stażu – dla osoby niezdolnej do pracy w wieku ponad 30 lat.

Odrębności:

Sytuacja szczególna 1 - niezdolność do pracy powstała wskutek wypadku w drodze do pracy lub z pracy, nie trzeba stażu, aby uzyskać prawo do renty.

Sytuacja szczególna 2 - Jeśli nie potwierdzisz wystarczającego okresu składkowego i nieskładkowego, przyjmiemy, że spełniasz warunek stażowy, jeżeli zostałeś zgłoszony do ubezpieczenia w jednym z poniższych przypadków:

▪ przed ukończeniem 18 lat,

▪w ciągu 6 miesięcy po ukończeniu nauki w szkole ponadpodstawowej, ponadgimnazjalnej lub w szkole wyższej i do powstania niezdolności do pracy wystąpiły okresy składkowe i nieskładkowe bez przerwy lub z przerwami, które łącznie nie przekraczały 6 miesięcy.