Kategorie

Czy można podwyższyć emeryturę uwzględniając zarobki uzyskane po jej przyznaniu

Zygmunt Łukasik
Nasz pracownik przeszedł na emeryturę w 2005 r. Mimo że posiadał prawie 40-letni staż pracowniczy, jego emerytura jest niska. Pracownik nie dotarł do dokumentacji zarobkowej byłego nieistniejącego już zakładu pracy. Pracował w nim w latach 1962–1970 i miał stosunkowo wysokie zarobki, ale nie wie, gdzie znajdują się akta pracowników tego zakładu. Po przejściu na emeryturę, do września 2011 r. pracował, osiągając zarobki wyższe niż przyjęte do podstawy wymiaru emerytury. Czy przeliczenie pobieranej emerytury z uwzględnieniem zarobków uzyskanych po jej przyznaniu podwyższy jej wysokość?

Jeżeli do ustalenia podstawy wymiaru emerytury Państwa pracownik wskazał niskie zarobki, a po nabyciu prawa do emerytury pracował osiągając zarobki wyższe, to może zgłosić wniosek do ZUS o ponowne obliczenie wysokości emerytury od przeliczonej podstawy wymiaru, uwzględniającej te wyższe zarobki. Szczegóły w uzasadnieniu.

Reklama

Osoby, które wskazały do ustalenia podstawy wymiaru emerytury lub renty niskie zarobki, a obecnie dotarły do dokumentacji płacowej, która pozwala na ustalenie podstawy od wyższych zarobków, mogą w każdej chwili zgłosić wniosek o ponowne obliczenie wysokości emerytury lub renty od przeliczonej podstawy wymiaru, uwzględniającej te wyższe zarobki.

Emeryt lub rencista może zgłosić wniosek o ustalenie podstawy wymiaru z tej samej liczby lat kalendarzowych i z tego samego okresu, wskazując jednocześnie inne lata niż te, które wskazał do ustalenia poprzedniej podstawy wymiaru. Podstawa wymiaru zostanie przeliczona, jeżeli nowy wskaźnik jej wysokości jest wyższy od ustalonego poprzednio. Wskaźnik wysokości podstawy wymiaru oblicza się przez porównanie wysokości wynagrodzenia (podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie społeczne/ubezpieczenia społeczne lub inne kwoty, które można przyjąć do podstawy wymiaru) do przeciętnego wynagrodzenia, za każdy rok oddzielnie (art. 15 ust. 4 ustawy emerytalnej). Dla każdego roku ustala się wskaźnik wysokości wynagrodzenia. Następnie sumuje się ustalone wskaźniki za poszczególne lata i dzieli przez liczbę lat.

Reklama

Wysokość podstawy wymiaru oblicza się w tym przypadku przy zastosowaniu kwoty bazowej ostatnio przyjętej do obliczenia świadczenia, a następnie podwyższa w ramach wszystkich waloryzacji, jakie miały miejsce do dnia zgłoszenia wniosku o ponowne ustalenie podstawy wymiaru.

Możliwe jest również ponowne ustalenie wysokości podstawy wymiaru emerytury lub renty z kolejnych 10 lat kalendarzowych wybranych z ostatnich 20 lat kalendarzowych poprzedzających bezpośrednio rok, w którym zgłoszono wniosek o ponowne ustalenie podstawy wymiaru lub z dowolnie wybranych 20 lat kalendarzowych ubezpieczenia wybranych z okresu przypadającego przed zgłoszeniem tego wniosku. Oznacza to, że jeżeli do obliczenia podstawy wymiaru emerytury np. w 2000 r. wskazano do podstawy wymiaru zarobki z kolejnych 10 lat kalendarzowych wybranych z ostatnich 20 lat kalendarzowych, tj. z okresu 1980–1999, a więc np. zarobki z lat 1990–1999, to obecnie można wskazać zarobki z innych kolejnych 10 lat kalendarzowych z ostatnich 20 lat, a więc np. zarobki z lat 1980–1989.

Warunkiem przeliczenia podstawy wymiaru emerytury lub renty jest w tej sytuacji posiadanie wskaźnika wysokości podstawy wymiaru wyższego niż ustalony poprzednio. Podstawa wymiaru zostanie obliczona przy zastosowaniu kwoty bazowej ostatnio przyjętej do obliczenia świadczenia, a następnie odpowiednio zwaloryzowana.

PRZYKŁAD

Kazimierz M. przeszedł na emeryturę w 2008 r. ZUS ustalił podstawę wymiaru świadczenia z uwzględnieniem zarobków z 10 kolejnych lat kalendarzowych (z okresu od 1998 r. do 2007 r.). Wskaźnik wysokości podstawy wymiaru emerytury wyniósł 105,25%. Kazimierz M. osiągał wyższe zarobki w latach 1980–1990, ale zakład pracy został zlikwidowany, a Kazimierz M. nie posiadał zaświadczenia o zarobkach. Ostatnio dotarł do archiwum, które przejęło dokumentację pracowniczą tego zakładu i uzyskał zaświadczenie o osiąganym wynagrodzeniu. Zgłosił wniosek do ZUS o przeliczenie emerytury z uwzględnieniem nowych, wyższych zarobków. Wskaźnik wysokości podstawy wymiaru wyniósł 124,50%. W tym przypadku ZUS obliczył wysokość podstawy wymiaru emerytury przy zastosowaniu kwoty bazowej ostatnio przyjętej do obliczenia świadczenia, następnie podwyższył w ramach wszystkich waloryzacji, jakie miały miejsce do dnia zgłoszenia wniosku o ponowne ustalenie podstawy wymiaru i rozpoczął wypłatę emerytury w nowej wysokości.


Możliwość wskazywania do podstawy wymiaru przeliczanego świadczenia zarobków z okresu sprzed przyznania emerytury lub renty jest szczególnie korzystna dla osób, które prawo do emerytury lub renty nabyły dość dawno, a np. ostatnio dotarły do dokumentacji płacowej pozwalającej na korzystniejsze ustalenie podstawy wymiaru świadczenia, lub dla osób, dla których zarobki z 10 kolejnych lat kalendarzowych były korzystniejsze niż z okresu, z którego mogły być wskazane w dacie składania wniosku o przyznanie świadczenia.

Świadczeniobiorca, który pracował po przejściu na emeryturę lub rentę i osiągał korzystne zarobki, może zgłosić wniosek o przeliczenie podstawy wymiaru świadczenia z uwzględnieniem zarobków, które w całości lub w części uzyskał po przyznaniu emerytury, jesli wskaźnik wysokości przeliczonej podstawy wymiaru będzie wyższy od poprzednio obliczonego. Do przeliczenia podstawy wymiaru należy wskazać zarobki z 10 kolejnych lat kalendarzowych wybranych z ostatnich 20 lat kalendarzowych poprzedzających rok, w którym zgłoszono wniosek o przeliczenie, lub z dowolnie wybranych 20 lat kalendarzowych. Oznacza to, że jeżeli w 2000 r. wskazano do podstawy wymiaru zarobki z kolejnych 10 lat, tj. z lat 1990–1999, a następnie kontynuowano zatrudnienie do 2010 r., to obecnie można wskazać zarobki np. z lat 1996–2005 albo z lat 2000–2009. W tym przypadku podstawa wymiaru oraz wysokość emerytury zostaną obliczone od kwoty bazowej obowiązującej w dacie zgłoszenia wniosku o jej przeliczenie.

WAŻNE!

Jeżeli emeryt złoży wniosek o ponowne ustalenie wysokości emerytury, wskazując zarobki uzyskane po przyznaniu emerytury, podstawa wymiaru emerytury zostanie obliczona od kwoty bazowej z daty złożenia wniosku o przeliczenie.

PRZYKŁAD

Stanisław K. przeszedł na emeryturę w 2009 r. Organ rentowy ustalił podstawę wymiaru świadczenia z uwzględnieniem zarobków z 10 kolejnych lat kalendarzowych (z okresu od 1999 r. do 2008 r.). Wskaźnik wysokości podstawy wymiaru emerytury wyniósł 115,25%. Miesiąc po przyznaniu emerytury Stanisław K. podjął zatrudnienie w ramach stosunku pracy, które kontynuuje do dziś. Wskaźnik wysokości podstawy wymiaru świadczenia obliczony z uwzględnieniem zarobków z lat 2009–2011 wynosi 130,45%. W przypadku zgłoszenia przez Stanisława K. wniosku o przeliczenie emerytury z uwzględnieniem nowych zarobków, organ rentowy obliczy ją ponownie i zastosuje kwotę bazową obowiązującą od 1 marca 2012 r.


Osoby, które po przyznaniu emerytury lub renty nie pobrały świadczenia wskutek zawieszenia prawa do jego pobierania (np. osiągały zarobki przekraczające 130% przeciętnego wynagrodzenia lub kontynuowały bez rozwiązania stosunku pracy zatrudnienie podjęte przed przejściem na emeryturę), do przeliczenia podstawy wymiaru świadczenia nie muszą wskazywać wyższych zarobków. Mogą więc wskazać zarobki niższe, uzyskane w całości lub w części po przyznaniu emerytury. W wyniku uwzględnienia nawet niższego wskaźnika podstawy wymiaru, przy jednoczesnym zastosowaniu kwoty bazowej obowiązującej w dniu zgłoszenia wniosku o ponowne ustalenie wysokości emerytury, po jej przeliczeniu emerytura w każdym przypadku będzie wyższa od poprzednio pobieranej.

ZUS obliczy emeryturę przy zastosowaniu kwoty bazowej obowiązującej w dacie zgłoszenia wniosku o to przeliczenie. Przeliczając podstawę wymiaru emerytury z zastosowaniem nowej kwoty bazowej ZUS uwzględni tę samą kwotę bazową również do ustalenia części socjalnej przeliczonego świadczenia.

PRZYKŁAD

Jan S. przeszedł na wcześniejszą emeryturę w 1999 r. Wskaźnik wysokości podstawy wymiaru świadczenia wyniósł 135,00%. Po rozwiązaniu stosunku pracy podjął zatrudnienie i nadal pracuje. Obecnie Jan S. ma zamiar zgłosić wniosek o przeliczenie podstawy wymiaru emerytury. Do ustalenia podstawy wymiaru emerytury chce wskazać wynagrodzenie z okresu po przyznaniu emerytury, tj. z lat 2002–2011. Ze wstępnych wyliczeń wynika, że nowy wskaźnik wysokości podstawy wymiaru świadczenia wyniesie 131,40%. Będzie on wprawdzie niższy od wskaźnika obliczonego poprzednio, ale ponieważ będzie wynosił ponad 130,00%, organ rentowy na nowo obliczy podstawę wymiaru i wysokość świadczenia z zastosowaniem nowej kwoty bazowej obowiązującej od 1 marca 2012 r. W przypadku gdyby okazało się, że wysokość świadczenia jest niższa, ZUS będzie wypłacał emeryturę w dotychczasowej wysokości.

Ponadto, jeżeli emeryt w okresie od 1 stycznia 2009 r. do 30 września 2011 r. pobierał emeryturę, do której prawo zostało zawieszone od 1 października 2011 r. z powodu zatrudnienia kontynuowanego bez uprzedniego rozwiązania stosunku pracy z pracodawcą, na rzecz którego wykonywał je bezpośrednio przed dniem nabycia prawa do emerytury (art. 103a ustawy emerytalnej), będzie on mógł zgłosić wniosek o ponowne ustalenie wysokości emerytury na zasadach określonych w art. 194d–194h ustawy, jeżeli nie pobrał emerytury wskutek tego zawieszenia przez co najmniej 18 miesięcy.

Z możliwości przeliczenia emerytury będą mogli jednak skorzystać praktycznie dopiero w 2013 r. wyłącznie ci ubezpieczeni, którzy do końca września 2011 r. pobierali emeryturę łącząc ją z pracą zawodową, a dopiero od 1 października 2011 r. wybrali zatrudnienie. Ponowne ustalenie wysokości emerytury w trybie art. 194d–194h ustawy emerytalnej może nastąpić tylko jeden raz.

Również osobom, które nabyły emerytury według nowych zasad i nadal pozostają w ubezpieczeniu społecznym, np. pracują, przysługuje prawo do ponownego obliczenia ich wysokości. Polega ono na powiększeniu emerytury o kwotę wynikającą z podzielenia składek (odpowiednio zwaloryzowanych), zewidencjonowanych na koncie ubezpieczonego po dniu ustalenia prawa do emerytury, przez wyrażone w miesiącach średnie dalsze trwanie życia. Chodzi tu o składki zewidencjonowane od miesiąca, od którego została podjęta wypłata emerytury po raz pierwszy, a jeśli emerytura była już przeliczana – od miesiąca, w którym nastąpiło to przeliczenie, do miesiąca poprzedzającego miesiąc zgłoszenia wniosku o ponowne ustalenie emerytury.

Ponowne ustalenie wysokości emerytury następuje na wniosek zgłoszony nie wcześniej niż po upływie roku kalendarzowego lub po ustaniu ubezpieczeń emerytalnego i rentowych.

Podstawa prawna:

  • art. 108, art. 110–111 i art. 194d–194h ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. z 2009 r. Nr 153, poz. 1227 ze zm.).
Poszerzaj swoją wiedzę, korzystając z naszego programu
INFORLEX Książki dla Firm
INFORLEX Książki dla Firm
Tylko teraz
598,00 zł
798,00
Przejdź do sklepu
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Czy pracodawca widzi kod choroby na L4?

    Kod choroby na L4 - czy pracodawca widzi numer statystyczny choroby wpisany na zwolnieniu lekarskim?

    Praca w Niemczech bez znajomości języka

    Praca w Niemczech bez znajomości języka jest możliwa. Pracodawcy w dużych niemieckich miastach zatrudniają wykwalifikowanych pracowników z zagranicy.

    Elektroniczny wniosek urlopowy a przepisy prawne

    Elektroniczny wniosek urlopowy - czy jest zgodny z przepisami prawnymi? Czy wniosek o urlop musi być składany w formie papierowej? Co na to Kodeks pracy?

    Wyłączenie winy pracownika w naruszeniu obowiązków

    Wyłączenie winy pracownika. Zgodnie z wykładnią dominującą w nauce oraz orzecznictwie prawa pracy rozwiązanie umowy bez wypowiedzenia z winy pracownika, o którym mowa w art. 52 §1 pkt 1) kp jest zasadne, jeżeli pracownik naruszy swoje podstawowe obowiązki pracownicze i można mu przypisać winę „ciężką" w postaci winy umyślnej lub rażącego niedbalstwa oraz gdy jednocześnie to naruszenie stanowi jednocześnie poważnie zagrożenie lub naruszenie interesów pracodawcy. Ponieważ Kodeks pracy nie zawiera przepisów precyzujących rozumienie winy pracownika, w poszukiwaniu odpowiedzi na pytanie jakie przesłanki i w jakich okolicznościach mogą wyłączyć winę pracowniczą, zwrócić należy się do nauki prawa pracy i orzecznictwa Sądu Najwyższego. Warto zatem przybliżyć niektóre z przesłanek mogących uzasadnić wyłączenie winy pracownika, co w rezultacie oznaczać może bezzasadność dyscyplinarnego rozwiązania umowy o pracę.

    Ile dni urlopu wypoczynkowego przy dwóch umowach o pracę?

    Ile dni urlopu wypoczynkowego przysługuje pracownikowi zatrudnionemu na dwóch umowach o pracę? Jak wyliczyć liczbę dni wolnych?

    Ubiór do pracy - opinia Polaków

    Ubiór do pracy - jak Polacy chcą ubierać się do wykonywania codziennych obowiązków służbowych?

    Kalkulator wynagrodzeń Polski Ład - umowa o dzieło 2022

    Kalkulator wynagrodzeń od umów o dzieło - czy Polski Ład wpłynie na wysokość wynagrodzenia netto w 2022 r.?

    PIP przeprowadzi kontrolę bez zapowiedzi

    Kontrola PIP już niedługo będzie mogła odbyć się bez zapowiedzi. Przewidziano to w nowelizacji ustawy Prawo przedsiębiorców.

    Lodołamacze 2021 - zgłoszenia do 15 sierpnia!

    Lodołamacze 2021 - zapraszamy do udziału w 16 edycji konkursu! Patronem medialnym wydarzenia jest portal Infor.pl.

    Zasiłek macierzyński - jakie zmiany?

    Zasiłek macierzyński - jakie zmiany chce wprowadzić ZUS? Czym jest okres wyczekiwania?

    Podatki i składka zdrowotna - zmiany od 1 stycznia 2022 r.

    Podatki i składka zdrowotna - jakie zmiany wprowadza Polski Ład? Co zmieni się od 1 stycznia 2022 r.?

    Planner kadrowo-płacowy na sierpień 2021 r.

    Planner kadrowo-płacowy na sierpień 2021 r. wymienia wszystkie obowiązki miesięczne. Jaki jest wymiar czasu pracy w sierpniu? Ile wynosi dodatek nocny?

    Obowiązek szczepień dla niektórych grup zawodowych?

    Obowiązek szczepień dla niektórych grup zawodowych może wejść w życie?

    Pracownicy punktów szczepień jak funkcjonariusze publiczni

    Pracownicy punktów szczepień będą traktowani jak funkcjonariusze publiczni. Co to oznacza?

    Zaświadczenie z ZUS ściągniesz z Internetu

    Zaświadczenie o wysokości emerytury lub zasiłku z ZUS można ściągnąć z Internetu. Jak stworzyć elektroniczne potwierdzenie?

    PIP - coraz częstsze kontrole i decyzje

    Kontrole PIP odbywają się coraz częściej. Gdzie jest ich najwięcej? Jakie branże są najczęściej kontrolowane?

    Kalkulator wynagrodzeń Polski Ład - zlecenie 2022

    Kalkulator wynagrodzeń od umów zlecenie w 2022 r. - jak Polski Ład wpłynie na wysokość wynagrodzenia netto przy zleceniu?

    IOSKU: ile masz na koncie w ZUS?

    IOSKU czyli informacja o tym, ile masz na koncie w ZUS. Jak sprawdzić? Ile wyniesie przyszła emerytura?

    Polski Ład - kalkulator wynagrodzeń, umowa o pracę

    Polski Ład - kalkulator wynagrodzeń pozwala obliczyć dla umowy o pracę wysokość pensji netto, zaliczki na podatek dochodowy oraz składki na ubezpieczenie społeczne w 2022 r.

    Lista obecności a ewidencja czasu pracy – różnice

    Lista obecności pracowników - czy jest obowiązkowa? Czy zastępuje ewidencję czasu pracy? Jakie informacje można zamieścić w tych dokumentach kadrowych? Czy można prowadzić je w elektroniczny sposób? Wyjaśniamy w artykule.

    Pracodawca dyskryminuje pracownika - co można zrobić?

    Dyskryminacja w pracy - kiedy można mówić o nierównym traktowaniu pracowników? Co można zrobić, kiedy pracodawca dyskryminuje pracownika?

    Wpłaty do PPK także od wynagrodzenia po ustaniu zatrudnienia

    Wpłaty do PPK nalicza się także od wynagrodzenia wypłaconego uczestnikowi PPK po ustaniu zatrudnienia. Czy nalicza się je od nagrody stanowiącej podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe? Jeśli tak, to w jakiej wysokości procentowej?

    Ile wynosi najniższa krajowa?

    Najniższa krajowa w 2021 i 2022 r. - ile wynosi brutto i netto? Jaka jest stawka godzinowa? Oto kalkulator wynagrodzeń.

    Praca zdalna w Kodeksie pracy - zmiany w projekcie

    Praca zdalna w Kodeksie pracy - jest nowa wersja projektu nowelizacji. Co się zmieni?

    Rejestracja w urzędzie pracy a umowa zlecenie, dzieło, działalność

    Rejestracja w urzędzie pracy - czy bezrobotny może wykonywać pracę na podstawie umowy zlecenia, umowy o dzieło lub prowadzić działalność nierejestrowaną?