| INFORLEX | GAZETA PRAWNA | KONFERENCJE | INFORORGANIZER | APLIKACJE | KARIERA | SKLEP
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Kadry > Ubezpieczenia > Emerytury i renty > Wyrok SN z dnia 18 października 2004 r. sygn. I UK 123/04

Wyrok SN z dnia 18 października 2004 r. sygn. I UK 123/04

Decyzja oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych dotycząca zmian w prawie do świadczeń przyznanych w drodze wyjątku na podstawie art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (jednolity tekst: Dz.U. z 2004 r. Nr 39, poz. 353 ze zm.), w tym także decyzja o ustaniu prawa do nich (wstrzymania wypłaty), jest decyzją, od której przysługuje odwołanie do sądu ubezpieczeń społecznych.

W kasacji od tego wyroku pełnomocnik wnioskodawcy wniósł o jego „uchylenie przy uwzględnieniu kosztów zastępstwa adwokackiego" zarzucając, że został wydany z naruszeniem prawa materialnego „przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przepisu art. 83 ust. 4 Ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych polegające na błędnym przyjęciu że decyzja ZUS wstrzymująca wypłatę renty przyznanej w drodze wyjątku przez Prezesa ZUS jest decyzją w rozumieniu przepisu art. 83 ust. 4 powołanej wyżej ustawy i w związku z tym nie przysługuje od niej odwołanie, podczas gdy jest to decyzja mająca charakter decyzji w rozumieniu przepisu art. 83 ust 1 i może być zaskarżona do Sądu na mocy art. 83 ust. 2 Ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych." Przedstawiając okoliczności uzasadniające rozpoznanie kasacji stwierdził: „w sprawie niniejszej zachodzą okoliczności uzasadniające jej rozpoznanie z tego względu, że występuje tu zarówno istotne zagadnienie prawne wymagające rozstrzygnięcia Sądu Najwyższego jak i konieczność wykładni przepisu art. 83 Ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych budzącego poważne wątpliwości i wywołującego rozbieżności w orzecznictwie sądów."

Sąd Najwyższy wziął pod uwagę, co następuje:

Przytoczona podstawa kasacyjna jest usprawiedliwiona, a zaskarżony wyrok został wydany z naruszeniem wskazanych w niej przepisów. Okoliczności faktyczne sprawy są bezsporne. Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych decyzją z 16 stycznia 1996 r. przyznał wnioskodawcy - w drodze wyjątku - na podstawie art. 65 obowiązującej wówczas ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin (Dz.U. Nr 40, poz. 267 ze zm.) rentę z tytułu niezdolności do pracy w stopniu uzasadniającym zaliczenie go wówczas do drugiej grupy inwalidów. Różnice pomiędzy tym przepisem, a treścią art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (jednolity tekst: Dz.U. z 2004, Nr 39, poz.353) są w rozpatrywanej sprawie nieistotne.

Stosownie do art. 83 ust. 1 powołanej wyżej ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, zwanej dalej ustawą systemową Zakład Ubezpieczeń Społecznych, wydaje decyzje w zakresie indywidualnych spraw dotyczących w szczególności „ustalania uprawnień do świadczeń z ubezpieczeń społecznych" (pkt 4), natomiast zgodnie z ust. 4 tego przepisu, od decyzji przyznającej świadczenie w drodze wyjątku oraz od decyzji odmownej odwołanie nie przysługuje. Wnoszący kasację zasadnie zwrócił uwagę, że decyzja organu rentowego wstrzymująca wnioskodawcy dalszą wypłatę renty pobieranej w drodze wyjątku nie była decyzją do której ma zastosowanie przytoczony art. 83 pkt 4 ustawy systemowej. Przepis ten w sposób jednoznaczny odnosi się wyłącznie do decyzji podejmowanej przez Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (przyznającej świadczenia lub odmawiającej przyznania), natomiast decyzję o wstrzymaniu wypłaty renty przyznanej przez Prezesa - podjął Oddział Zakładu w B. Trafnie więc w kasacji podniesiono, że „Kodeks postępowania cywilnego daje stronom postępowania dotyczącego spraw z zakresu ubezpieczenia społecznego możliwość wnoszenia odwołań od decyzji organów rentowych. Kognicja sądów jest wyłączona tylko w sprawach, w których decyzja należy do swobodnego uznania. Taki charakter bezspornie mają decyzje dotyczące świadczeń przyznanych w szczególnym trybie przez Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w oparciu o art. 83 ust. 1 Ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, jednakże żaden przepis ustawowy nie pozwala na przyjęcie tezy, że taki charakter mają decyzje ZUS dotyczące wypłaty tego świadczenia, np. wstrzymanie czy zawieszenie wypłaty. Wyłączenie kontroli sądowej w sprawach o przyznanie świadczenia wyjątkowego, nie jest równoznaczne z wyłączeniem spod kognicji sądu innych decyzji wydanych w danej sprawie, jeżeli wyraźny przepis ustawowy nie zalicza tych innych decyzji do sfery swobodnego uznania. Żaden wyjątek, w tej sprawie również, nie może być interpretowany rozszerzająco". Sporna decyzja ZUS o wstrzymaniu dalszej wypłaty renty opierała się na stwierdzeniu, że Dariusz D. jest częściowo zdolny do pracy, a zatem, nie spełnia jednego z warunków koniecznych dla przyznania mu świadczenia w szczególnym trybie. Decyzja ta zatem niemieściła się w sferze swobodnego uznania, lecz jej podstawę stanowiło ustalenie, iż powstała nowa okoliczność uzasadniająca brak prawa do świadczenia. Prawidłowość tego ustalenia (faktu obiektywnego), które uzasadniało decyzję o wstrzymaniu wypłaty świadczenia może być przez zainteresowanego kwestionowana w odwołaniu od decyzji i podlega rozpoznaniu przez sąd pracy i ubezpieczeń społecznych.

Czytaj także

Źródło:

Orzeczenia Sądu Najwyższego - Izby Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych
Potrącenia komornicze i administracyjne z wynagrodzeń69.30 zł

Narzędzia kadrowego

POLECANE

SKŁADKI ZUS 2020

reklama

Ostatnio na forum

Wszystko co musisz wiedzieć o PPK

Eksperci portalu infor.pl

Maciej Wisławski

Adwokat, Kancelaria Brysiewicz i Wspólnicy

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »