Prawo pracy dla rodziców

Niniejsza publikacja jest przewodnikiem zarówno dla pracodawców, jak i pracowników–rodziców. Poruszamy w nim kwestie dotyczące praw, jakie przysługują kobiecie w ciąży i po urodzeniu dziecka. Skupiamy uwagę na urlopach rodzicielskich: macierzyńskim (w tym urlop podstawowy i dodatkowy), na warunkach urlopu macierzyńskiego (również w jego podstawowym i dodatkowym wymiarze), wychowawczym i ojcowskim.Warto wiedzieć, że stosunek pracy kobiet został poddany szczególnej ochronie. Zatrudnianie kobiet wymaga stworzenia im odpowiednich warunków pracy, szczególnie w niektórych okresach oraz otoczenia ich specjalną opieką. Wynika to z właściwości organizmu kobiet, który powinien być chroniony przed pracą zbyt uciążliwą, jak również ze względu na funkcje macierzyńskie. Omawiamy więc uprawnienia pracownic w ciąży oraz warunki ich zatrudnienia.Omawiamy także inne uprawnienia związane z rodzicielstwem, takie jak: przerwa w pracy na karmienie piersią, czas pracy pracownika opiekującego się dzieckiem w wieku do lat 4, zwolnienie od pracy dla rodzica wychowującego dziecko w wieku do 14 lat czy urlop okolicznościowy z tytułu urodzenia się dziecka. Poza tym poruszamy zagadnienia dotyczące niedopuszczalnej dyskryminacji w zatrudnieniu (w tym również na etapie rekrutacji i przeprowadzania rozmów kwalifikacyjnych).Ustawodawca objął pracownicę w ciąży szczególną ochroną w zakresie trwałości zatrudnienia. Istnieją jednak sytuacje ściśle określone przepisami, w których przyszłe matki nie są chronione.Pracodawca ma obowiązek przedłużyć do dnia porodu terminową umowę o pracę zawartą z pracownicą w ciąży. Konieczność przedłużenia umowy następuje w sytuacji, gdyby umowa o pracę rozwiązała się z upływem terminu, na jaki została zawarta i jednocześnie po upływie 3. miesiąca ciąży.Konsekwencją ustanowienia szczególnej ochrony przyszłych matek jest ograniczona swoboda pracodawcy w dysponowaniu ich czasem pracy, a także poważne ograniczenia w zakresie zatrudniania na niektórych stanowiskach.W wyniku zmian w przepisach kodeksu pracy następuje m.in. stopniowe wydłużanie dodatkowych urlopów macierzyńskich. Ponadto zwiększono uprawnienia pracowników–ojców oraz zrównano prawa rodziców adopcyjnych z prawami rodziców biologicznych.Na podstawie przepisów kodeksu pracy, zarówno pracownicy, jak i pracownikowi uprawnionym do urlopu wychowawczego przysługuje prawo skorzystania z instytucji mającej zastępczy charakter wobec urlopu wychowawczego.Poza tzw. urlopami rodzicielskimi, pracownicy–rodzice mają jeszcze wiele innych uprawnień, takich jak zwolnienie od pracy w celu sprawowania opieki nad dzieckiem czy przerwa w pracy dla matek karmiących dziecko.