Czy można zwolnić kobietę w ciąży?

• Zwolnienie kobiety w ciąży
• Ochrona kobiet w czasie ciąży a wypowiedzenie umowy o pracę
• Umowa na okres próbny a ciążą
• Ciążą w okresie wypowiedzenia umowy o pracę.

Zwolnienie kobiety w ciąży

Zwolnienie kobiety w ciąży to temat delikatny i ściśle regulowany przez przepisy prawa pracy, mające na celu ochronę pracownic w szczególnym okresie ich życia. W tym artykule omówimy sytuacje, w których możliwe jest zwolnienie kobiety w ciąży, a także przedstawimy wyjątki od ogólnej zasady ochrony przed zwolnieniem. Przedstawienie tych przepisów i zasad ma na celu zarówno ochronę praw pracownic, jak i ułatwienie pracodawcom poruszania się w złożonych regulacjach prawnych.

Ochrona kobiet w czasie ciąży a wypowiedzenie umowy o pracę

Ochrona kobiet w czasie ciąży jest jednym z podstawowy praw pracowniczych, mającym na celu zapewnienie bezpieczeństwa i stabilności zatrudnienia w okresie ciąży i zostało uregulowane w art. 177 § 1 Kodeksu pracy. Przepis ten nie tylko zabrania wypowiedzenia umowy o pracę pracownicy w ciąży, ale także mówi wprost o braku możliwości prowadzenia przygotowań do wypowiedzenia lub rozwiązania umowy o pracę. Jednak są pewne wyjątki, które umożliwiają pracodawcy wypowiedzenie umowy o pracę pracownicy w ciąży i nie ma tu znaczenia na jaki okres została zawarta umowa o pracę oraz w którym miesiącu ciąży jest pracownica. Mowa tu o upadłości lub likwidacji zakładu pracy, jednak należy pamiętać, że aby zwolnić ciężarną pracownice z w/w powodu musi to dotyczyć całości zakładu pracy, a nie tylko jej części, czy działu. 

Drugą sytuacją w której jest możliwe zwolnienie kobiety w ciąży jest ciężkie naruszenie obowiązków pracowniczych na podstawie art. 52 Kodeksu pracy. Ważnym aspektem przy zastosowaniu tzw. zwolnienia dyscyplinarnego jest ciężar udowodnienia przyczyn uzasadniających rozwiązanie umowy o pracę w trybie dyscyplinarnym, ciążący na pracodawcy. Dodatkowo należy pamiętać, że jeśli już dojdzie do ciężkiego naruszenia obowiązków pracowniczych przez pracownice, możliwość zwolnienia dyscyplinarnego jest limitowana. Zgodnie z art. 52 § 2 Kodeksu pracy, pracodawca ma 1 miesiąc od uzyskania przez pracodawcę wiadomości o okoliczności uzasadniającej rozwiązanie umowy.

Umowa na okres próbny a ciążą

Umowa na okres próbny to standardowe rozwiązanie, którym posługują się pracodawcy, aby sprawdzić umiejętności nowego pracownika. Pozwalająca ona na ocenę kwalifikacji i kompetencji pracownika przed zaoferowaniem mu stałej pracy. Jednak gdy kobieta zatrudniona na podstawie takiej umowie zajdzie w ciążę, pojawia się pytanie co dalej. Otóż zgodnie z art. 177 § 3 umowa o pracę zawarta na czas określony albo na okres próbny przekraczający jeden miesiąc, która uległaby rozwiązaniu po upływie trzeciego miesiąca ciąży, ulega przedłużeniu do dnia porodu.

Ciążą w okresie wypowiedzenia umowy o pracę.

Wypowiedzenie umowy o pracę przez którąkolwiek ze stron łączącego ich stosunku pracy jest formalnym sposobem zakończenia zatrudnienia. Oświadczenie woli zgodnie z art. 30 § 2 Kodeksu pracy może być złożone przez każdą ze stron. Problem pojawia się, gdy podczas trwania okresu wypowiedzenia pracownica dowiaduje się, że jest w ciąży. W praktyce oznacza to, że wypowiedzenie należy wycofać i nie ma tu znaczenia która ze stron zainicjowała rozwiązanie umowy za wypowiedzeniem. Należy jednak pamiętać, że inaczej odbywa się to w przypadku gdy wypowiedzenie zostało złożone przez pracownicę, a inaczej, gdy wyszło z inicjatywy pracodawcy.

Jeśli wypowiedzenie zostało złożone przez pracownice, która w momencie składania dokumentu nie była świadoma, że jest w ciąży, musi złożyć wniosek pracodawcy, powołując się na błąd o stanie ciąży. Taki wniosek musi zawierać:

• Dane pracownicy,
• Datę złożenia wypowiedzenia,
• Informację o cofnięciu wypowiedzenia uzasadnieniem,
• Zaświadczenie o stanie ciąży.

Po złożeniu takiego wniosku pracodawcy, jest on zobowiązany do cofnięcia wcześniejszego wypowiedzenia i kontynuacji zatrudnienia.

Taki stan prawny potwierdza liczne orzecznictwo, m.in.: postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 22 sierpień 2013 r. sygn. akt: 83/13 ,, Ochroną przewidzianą w art. 177 § 1 k.p. objęte są również kobiety, które w momencie otrzymania oświadczenia woli o wypowiedzeniu bądź rozwiązaniu umowy o pracę nie były jeszcze w ciąży i zaszły w nią później, tj. w okresie wypowiedzenia”.

Natomiast jeśli wypowiedzenie umowy o pracę nastąpiło z inicjatywy Pracodawcy, pracownica musi poinformować pracodawcę o swoim stanie. W praktyce pracownica powinna przedstawić zaświadczenie lekarskie potwierdzające ciąże.

W sytuacji gdy pracodawca uchyla się od wycofania wypowiedzenia, pomimo, iż pracownica poinformowała pracodawcę o ciąży oraz przedstawiła zaświadczenie lekarskie, pracownica może dochodzić swoich praw na drodze postępowania sądowego. Pracownicy, który otrzymali wypowiedzenie umowy o pracę, mają co do zasady 21 dni na odwołanie się do sądu pracy. Natomiast w przypadku, gdy pracownica w tracie np. 3-miesięcznego okresu wypowiedzenia dowiedziała się o ciąży, a ustawowy termin 21-dni minął, ma ona prawo dochodzić swoich roszczeń na drodze postępowania sądowego w terminie 21- dni od momentu dowiedzenia się o ciąży.