Kategorie

Wyrok SN z dnia 21 czerwca 2005 r. sygn. II PK 306/04

Oświadczenie o rezygnacji z pełnionej funkcji członka zarządu spółdzielni, zatrudnionego na tym stanowisku na podstawie umowy o pracę, należy traktować jako wypowiedzenie tej umowy, chyba że coś innego wynika z całokształtu okoliczności. Przewodniczący SSN Kazimierz Jaśkowski (sprawozdawca) Sędziowie SN: Barbara Wagner, Zbigniew Hajn Sąd
Wyrok SN z dnia 21 czerwca 2005 r. sygn. II PK 306/04

Oświadczenie o rezygnacji z pełnionej funkcji członka zarządu spółdzielni, zatrudnionego na tym stanowisku na podstawie umowy o pracę, należy traktować jako wypowiedzenie tej umowy, chyba że coś innego wynika z całokształtu okoliczności.

Przewodniczący SSN Kazimierz Jaśkowski (sprawozdawca)

Sędziowie SN: Barbara Wagner, Zbigniew Hajn

Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 czerwca 2005 r. sprawy z powództwa Radosława B. przeciwko Spółdzielni Mieszkaniowej w B. o odszkodowanie, na skutek kasacji powoda od wyroku Sądu Okręgowego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Jeleniej Górze z dnia 14 lipca 2004 r. [...]

oddalił kasację.

Uzasadnienie

Reklama

Wyrokiem z dnia 14 lipca 2004 r. [...] Sąd Okręgowy-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Jeleniej Górze oddalił apelację powoda Radosława B. od wyroku Sądu Rejonowego-Sądu Pracy w Zgorzelcu, który oddalił jego powództwo przeciwko Spółdzielni Mieszkaniowej w B. o odszkodowanie w wysokości trzymiesięcznego wynagrodzenia w kwocie 30.000 zł. Rozstrzygnięcie zapadło po ustaleniu, że rada nadzorcza strony pozwanej powołała powoda z dniem 1 lipca 1995 r. na stanowisko prezesa zarządu. Równocześnie zawarto z nim umowę o pracę, w której powierzono mu wykonywanie obowiązków pracowniczych prezesa zarządu. Zakres obowiązków powoda wynikający z powołania i z umowy o pracę był taki sam. W dniu 27 czerwca 2003 r. powód złożył rezygnację z pełnienia funkcji prezesa zarządu z tym dniem. Po złożeniu rezygnacji rada nadzorcza pozwanej uchwałą z dnia 8 lipca 2003 r. odwołała go z tej funkcji. W dniu 6 października 2003 r. Spółdzielnia przesłała powodowi świadectwo pracy wraz z pismem informującym, że wskutek złożenia przez niego rezygnacji z funkcji prezesa zarządu, upływ okresu wypowiedzenia jego stosunku pracy zakończył się z dniem 30 września 2003 r. W pozwanej Spółdzielni w schemacie organizacyjnym przewidziane było jedno stanowisko dla prezesa zarządu. Sąd Okręgowy wskazał, iż między stronami sporny był charakter prawny zatrudnienia powoda, a zwłaszcza, czy strony łączyły dwa odrębne stosunki prawne, jeden na mocy powołania kreujący stosunek organizacyjny i drugi na podstawie umowy o pracę, czy też jeden - stosunek pracy. W ocenie Sądu, pomimo iż powód został zatrudniony na podstawie powołania, to z dniem 2 czerwca 1996 r., tj. z dniem wejścia w życie art. 8 ustawy z dnia 2 lutego 1996 r. o zmianie ustawy - Kodeks pracy oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. Nr 24, poz. 110 ze zm.), stosunek prawny łączący powoda ze stroną pozwaną został przekształcony w stosunek pracy na podstawie umowy na czas nieokreślony, jako że przepis art. 52 § 1 ustawy z dnia 16 września 1982 r. -Prawo spółdzielcze (jednolity tekst: Dz.U. z 1995 r. Nr 54, poz. 288 ze zm.) nie jest przepisem odrębnym w rozumieniu art. 68 § 1 k.p. Ostatecznie Sąd Okręgowy przyjął, że trafne było stanowisko Sądu Rejonowego, iż rezygnacja powoda ze stanowiska prezesa zarządu Spółdzielni zawierała jego oświadczenie woli o rozwiązaniu łączącej strony umowy o pracę zgodnie z art. 30 § 1 pkt 2 k.p. Za niezasadny Sąd drugiej instancji uznał także apelacyjny zarzut nieważności postępowania, oparty na tej tylko podstawie, iż w składzie Sądu pierwszej instancji orzekał ławnik J.G., który był członkiem pozwanej Spółdzielni. Sąd podniósł, iż ławnik ten nie był wyłączony z orzekania w przedmiotowej sprawie z mocy ustawy, zaś podanie dopiero w apelacji okoliczności wskazującej na możliwość wyłączenia go w oparciu o art. 49 k.p.c. należało uznać za spóźnione (art. 50 § 1 k.p.c.).

Zaskarżając wyrok Sądu Okręgowego kasacją powód zarzucił naruszenie art. 8 ustawy z dnia 2 lutego 1996 r. o zmianie ustawy - Kodeks pracy „poprzez uznanie, iż stosunek pracy powoda łączący go ze stroną pozwaną został przekształcony w stosunek pracy na podstawie umowy na czas nieokreślony, w sytuacji gdy powód w dacie 2 czerwca 1996 r. posiadał ważnie zawartą umowę o pracę, która funkcjonowała u strony pozwanej i z jej inicjatywy obok aktu powołania na stanowisko prezesa zarządu”. Powód zarzucił również naruszenie prawa procesowego: art. 233 § 1 k.p.c., poprzez błędną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego i uznanie, iż powoda nie mogły z pozwaną łączyć dwa odrębne, niezależne od siebie stosunki zatrudnienia, a także sprzeczność ustaleń wynikających z materiału dowodowego z wnioskami, jakie Sąd z nich wyciągnął w zakresie oceny charakteru prawnego oświadczenia złożonego przez powoda w dniu 27 czerwca 2003 r. i błędne uznanie, że było ono tożsame z wolą zakończenia łączącego go ze Spółdzielnią stosunku pracy oraz naruszenie art. 379 pkt 4 w związku z art. 54 i art. 48 § 1 k.p.c., poprzez błędne przyjęcie, „iż zasiadanie w składzie sędziowskim członka pozwanej Spółdzielni Mieszkaniowej jako ławnika nie skutkuje nieważnością postępowania w sytuacji, gdy stosunek osobisty łączący powoda z ławnikiem winien skutkować działaniem Sądu orzekającego w tym zakresie”. Powód jako prezes zarządu podejmował bowiem wobec tego członka nieprzychylne mu decyzje, co mogło skutkować niechęcią ławnika do powoda. Powód wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku w całości i uznanie za bezskuteczne rozwiązania z nim umowy o pracę oraz zasądzenie na jego rzecz od pozwanego odszkodowania w wysokości trzymiesięcznego wynagrodzenia z tytułu naruszenia przepisów o rozwiązywaniu umów o pracę, ewentualnie o uchylenie wyroku Sądu Okręgowego i przekazanie mu sprawy w całości do ponownego rozpoznania, jak również o orzeczenie o kosztach procesu, w tym kosztach zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym według norm przepisanych.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Reklama

Kasacja jest bezzasadna. Wbrew twierdzeniom kasacji Sądy obu instancji nie naruszyły prawa procesowego w odniesieniu do ustaleń faktycznych poczynionych w sprawie. Bezzasadny jest także zarzut nieważności postępowania oparty na art. 379 pkt 4 w związku z art. 54 i art. 48 § 1 k.p.c. Przede wszystkim należało zwrócić uwagę, iż skarżący wskazując na naruszenie przepisu art. 48 § 1 w związku z art. 54 k.p.c., stanowiącego o wyłączeniu sędziego z mocy ustawy, w uzasadnieniu podstaw kasacyjnych przytoczył okoliczności ujęte w art. 49 k.p.c., a więc na łączący go z ławnikiem stosunek osobisty, który mógłby wywołać wątpliwości co do jego bezstronności, a więc na okoliczności wyłączenia sędziego na wniosek. Sąd Najwyższy nie dopatrzył się naruszenia żadnego ze wskazanych przepisów. Przepis art. 48 § 1 pkt 1 k.p.c., który stosuje się odpowiednio do wyłączenia ławników, stanowi, że sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach, w których jest stroną lub pozostaje z jedną ze stron w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziaływa na jego prawa lub obowiązki. Z przepisu tego wynika zatem, że samo pozostawanie sędziego (ławnika) w określonym stosunku prawnym z jedną ze stron nie stanowi jeszcze wystarczającej podstawy do wyłączenia tego sędziego z mocy samej ustawy, konieczne jest natomiast wykazanie, że wynik sprawy oddziaływuje na prawa lub obowiązki sędziego. Skarżący wcale nie twierdził, iż występowała taka zależność, same okoliczności sprawy nie dają też podstaw do wysuwania tak daleko idących wniosków (por. także wyrok Sądu Najwyższego z dnia 15 czerwca 1999 r., II UKN 3/99, OSNAPiUS 2000 nr 17, poz. 664). Odnosząc się zaś do ewentualnego naruszenia przepisu art. 49 k.p.c., to należy wskazać, iż powołuje on instytucję wyłączenia sędziego na wniosek. Słusznie stwierdził Sąd drugiej instancji, iż podniesienie wskazanych w tym przepisie okoliczności dopiero w apelacji należało na podstawie art. 50 § 1 k.p.c. uznać za spóźnione. Stosownie bowiem do tego przepisu wniosek o wyłączenie sędziego strona zgłasza na piśmie lub ustnie do protokołu w sądzie, w którym sprawa się toczyła, uprawdopodabniając przyczyny wyłączenia. Samo zatem zgłoszenie wątpliwości co do bezstronności sędziego dopiero w środku odwoławczym nie może skutkować nieważnością postępowania.

W związku z zarzutem naruszenia art. 8 ustawy z dnia 2 lutego 1996 r. o zmianie ustawy - Kodeks pracy oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. Nr 24, poz. 110 ze zm.), Sąd Najwyższy stwierdził, że jest on o tyle bezzasadny, że zakłada istnienie dwóch równoległych stosunków zatrudnienia powoda w pozwanej Spółdzielni -jednego na podstawie powołania, drugiego zaś na podstawie umowy o pracę. Należy przy tym wskazać, że stanowisko skarżącego w rozważanej kwestii jest niekonsekwentne i niejasne. Uznając, że stosunek pracy łączący strony powstał w drodze powołania w rozumieniu art. 68 i nast. k.p. powód w wielu miejscach uzasadnienia kasacji powołuje się na wiążącą strony umowę o pracę, a z wypowiedzi tych wynika, że uznaje, iż w niniejszej sprawie powołanie, jako podstawa nawiązania stosunku pracy, oraz umowa o pracę między nim a Spółdzielnią istnieją obok siebie. Takie stanowisko jest nie do przyjęcia. Nie mogą bowiem jednocześnie istnieć między tymi samymi stronami dwa stosunki pracy w pełnym wymiarze czasu pracy, których treść jest identyczna (tu: wykonywanie pracy prezesa zarządu). Złożony stosunek łączący członka zarządu ze spółdzielnią może natomiast obejmować stosunek uczestnictwa w zarządzie, tj. tak zwany stosunek wewnętrzny (organizacyjny) oraz stosunek pracy powstały na podstawie umowy o pracę, określany jako stosunek zewnętrzny. Jest to jednak coś zupełnie innego niż konstrukcja stworzona przez skarżącego, łącząca w jedno - powołanie w rozumieniu Kodeksu pracy i umowę o pracę. A zatem skoro powód złożył rezygnację z pełnienia funkcji w zarządzie pozwanej Spółdzielni, a w umowie o pracę jedynymi obowiązkami, które mu powierzono były obowiązki prezesa zarządu, to słusznie Sądy obu instancji potraktowały oświadczenie woli powoda jako wypowiedzenie umowy (art. 30 § 1 pkt 2 k.p.), gdyż jest ono normalnym sposobem rozwiązania umowy o pracę (w innych okolicznościach można je było także uznać za rozwiązanie stosunku pracy bez wypowiedzenia).

Taka wykładnia oświadczenia woli powoda nie narusza art. 65 k.c. (stosowanego na podstawie art. 300 k.p.). Respektuje ona bowiem wolę powoda zaprzestania wykonywania pracy członka zarządu, a nadto uwzględnia fakt, że nie można przypisać mu zamiaru czynienia tego w sposób sprzeczny z prawem.

Trzeba nadto zauważyć, że ani w postępowaniu przed Sądami obu instancji, ani w kasacji, powód nie wskazał co było -jego zdaniem - zdarzeniem prawnym powodującym rozwiązanie umowy o pracę przez stronę pozwaną. Oczywiste jest, że doręczenie powodowi świadectwa pracy nie jest oświadczeniem woli pracodawcy, powodującym rozwiązanie umowy, zwłaszcza że stwierdzono w nim, iż umowa rozwiązała się za wypowiedzeniem przez pracownika. Nie można zaś dochodzić roszczeń z tytułu wadliwego rozwiązania umowy przez pracodawcę w przypadku rozwiązania tej umowy przez pracownika. Może być sporne między stronami, która z nich rozwiązała umowę o pracę. Jednakże gdy pracownik, który rezygnuje z pełnienia sprawowanej funkcji członka zarządu, dochodzi roszczeń z tytułu rozwiązania umowy przez pracodawcę, to on powinien wskazać, w jaki sposób pracodawca to uczynił.

Z tych względów na podstawie art. 39312 k.p.c. orzeczono jak w sentencji.

Chcesz dowiedzieć się więcej, sięgnij po naszą publikację
Czas pracy 2021. Planowanie, rozliczanie i ewidencja
Czas pracy 2021. Planowanie, rozliczanie i ewidencja
Tylko teraz
Źródło: Orzeczenia Sądu Najwyższego - Izby Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Polski Ład - kalkulator wynagrodzeń, umowa o pracę

    Polski Ład - kalkulator wynagrodzeń pozwala obliczyć dla umowy o pracę wysokość pensji netto, zaliczki na podatek dochodowy oraz składki na ubezpieczenie społeczne w 2022 r.

    Lista obecności a ewidencja czasu pracy – różnice

    Lista obecności pracowników - czy jest obowiązkowa? Czy zastępuje ewidencję czasu pracy? Jakie informacje można zamieścić w tych dokumentach kadrowych? Czy można prowadzić je w elektroniczny sposób? Wyjaśniamy w artykule.

    Pracodawca dyskryminuje pracownika - co można zrobić?

    Dyskryminacja w pracy - kiedy można mówić o nierównym traktowaniu pracowników? Co można zrobić, kiedy pracodawca dyskryminuje pracownika?

    Wpłaty do PPK także od wynagrodzenia po ustaniu zatrudnienia

    Wpłaty do PPK nalicza się także od wynagrodzenia wypłaconego uczestnikowi PPK po ustaniu zatrudnienia. Czy nalicza się je od nagrody stanowiącej podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe? Jeśli tak, to w jakiej wysokości procentowej?

    Ile wynosi najniższa krajowa?

    Najniższa krajowa w 2021 i 2022 r. - ile wynosi brutto i netto? Jaka jest stawka godzinowa? Oto kalkulator wynagrodzeń.

    Praca zdalna w Kodeksie pracy - zmiany w projekcie

    Praca zdalna w Kodeksie pracy - jest nowa wersja projektu nowelizacji. Co się zmieni?

    Rejestracja w urzędzie pracy a umowa zlecenie, dzieło, działalność

    Rejestracja w urzędzie pracy - czy bezrobotny może wykonywać pracę na podstawie umowy zlecenia, umowy o dzieło lub prowadzić działalność nierejestrowaną?

    Prezeska, prawniczka, psycholożka - kobiety o feminatywach

    Feminatywy - jakim językiem pisane są oferty pracy? Jak kobiety oceniają żeńskie nazwy stanowisk, np. prezeska, prawniczka, psycholożka? Oto wyniki badania.

    Zezwolenie na pracę sezonową dla cudzoziemca - jak uzyskać [PORADNIK]

    Zezwolenie na pracę sezonową dla cudzoziemca. Od 1 stycznia 2018 roku obowiązują nowe regulacje prawne dotyczące cudzoziemców świadczących prace sezonową. O zezwolenie typu S, czyli na pracę sezonową, mogą ubiegać się pracodawcy, którzy planują zatrudnić obcokrajowców do pracy w rolnictwie, ogrodnictwie lub turystyce.

    Błędy w umowie o pracę - jak je poprawić?

    Błędy w umowie o pracę w zakresie wynagrodzenia i innych świadczeń - jak je poprawić?

    Pracodawcy nie chcą pracy zdalnej [BADANIE]

    Praca zdalna nie jest dla pracodawców najlepszym rozwiązaniem. Prawie wszyscy chcą powrotu do biur. Wprowadzą elastyczne godziny rozpoczęcia i zakończenia pracy.

    Udzielanie zaległego urlopu wypoczynkowego - ustawa o covid-19

    Zaległy urlop wypoczynkowy - jak udzielić zgodnie z ustawą o COVID-19?

    Urząd pracy pomoże zmienić pracę

    Urząd pracy pomoże zmienić pracę i kwalifikacje pracownika. Obecnie skupia się na zatrudnianiu bezrobotnych. Rząd chce rozszerzyć jego kompetencje.

    Utrata pracy i finanse - obawy pracowników

    Utrata pracy i finanse to główne zmartwienia polskich pracowników. Ratują ich jednak deficyty kadrowe.

    Ukąszenie kleszcza a wypadek przy pracy - obowiązki pracodawcy

    Ukąszenie kleszcza - czy to może być wypadek przy pracy? Czy pracodawca zatrudniający pracowników do pracy na świeżym powietrzu ma obowiązek zabezpieczenia ich przed kleszczami?

    Sygnalista w firmie od 17 grudnia 2021 r. - co z ustawą?

    Sygnalista w firmie musi być wdrożony od 17 grudnia 2021 r. Polska musi implementować przepisy unijne do 16 grudnia tego roku. Co z ustawą o sygnalistach?

    Urlop wypoczynkowy - kalkulator

    Urlop wypoczynkowy - kalkulator wymiaru urlopu wypoczynkowego pozwala wyliczyć, ile dni urlopu przysługuje pracownikowi.

    Piloci wycieczek i przewodnicy turystyczni - zwolnienie z ZUS

    Piloci wycieczek i przewodnicy turystyczni mogą składać wnioski o zwolnienie z ZUS za lipiec, sierpień i wrzesień 2020 r. Do kiedy? Jakie warunki należy spełnić?

    Sklepiki szkolne - Tarcza Antykryzysowa

    Sklepiki szkolne - Tarcza Antykryzysowa przyznaje postojowe i zwolnienie z ZUS. Jakie kody PKD? Jakie warunki należy spełnić? Do kiedy złożyć wniosek?

    Sklepiki szkolne, piloci wycieczek i przewodnicy - wsparcie z ZUS

    Sklepiki szkolne, piloci wycieczek i przewodnicy - wsparcie z ZUS otrzymują wsparcie z ZUS. Mogą liczyć na postojowe i zwolnienie z opłacania składek. Do kiedy można składać wnioski?

    Minimalna płaca w 2022 r. brutto netto

    Minimalna płaca w 2022 r. wyniesie 3000 zł brutto. Ile to netto?

    Emerytura brutto netto - kalkulator

    Emerytura brutto - ile to netto? Kalkulator emerytalny pozwala ustalić wysokość emerytury. Oblicz.

    Ochrona przedemerytalna - ile lat?

    Ochrona przedemerytalna - ile lat trwa ochrona przed zwolnieniem? Od ilu lat pracownika zaczyna obowiązywać pracodawcę?

    Strategia Demograficzna 2040 - ocena Konfederacji Lewiatan

    Strategia Demograficzna 2040 jest zbyt ogólna i nie odpowiada współczesnym trendom związanym z rodziną. Jak ocenia ją Konfederacja Lewiatan?

    Zwolnienie lekarskie musi wskazywać aktualny adres pobytu

    Zwolnienie lekarskie musi wskazywać aktualny adres pobytu. Czy trzeba poinformować ZUS o zmianie miejsca pobytu?