Czy zawsze trzeba zapewnić pracownikowi co najmniej 14 dni urlopu wypoczynkowego

RADA
Zasada nieprzerwanego 14-dniowego wypoczynku może zostać niezachowana, jeśli stosunek pracy pracownika kończy się w trakcie roku kalendarzowego, a umowa podpisana w nowym zakładzie pracy nie pozwala na udzielenie całego 14-dniowego wypoczynku. Pracownik na swój wniosek może wykorzystywać u Państwa po 1 dniu urlopu.

UZASADNIENIE
W przypadku ustania stosunku pracy w trakcie roku kalendarzowego pracownikowi przysługuje urlop proporcjonalny do okresu przepracowanego w danym zakładzie pracy, a u kolejnego pracodawcy w wymiarze proporcjonalnym do okresu zatrudnienia do końca roku lub do końca trwania umowy o pracę, jeśli będzie się ona kończyła przed upływem końca roku kalendarzowego. Zasada urlopu proporcjonalnego jest ograniczona, jeśli u dotychczasowego pracodawcy pracownik wykorzystał urlop wypoczynkowy przed ustaniem stosunku pracy w wymiarze wyższym niż wymiar ustalony proporcjonalnie do okresu zatrudnienia. W nowym zakładzie pracy pracownik otrzyma odpowiednio mniej urlopu.

WAŻNE!
Na wniosek pracownika, przysługujący mu w danym roku kalendarzowym urlop wypoczynkowy może zostać podzielony na części, przy czym jedna część powinna obejmować co najmniej 14 dni nieprzerwanego odpoczynku (wliczając w to również dni wolne dla pracownika od pracy wynikające z jego rozkładu czasu pracy).

W związku z tym dotychczasowy pracodawca, na etapie planowania urlopu wypoczynkowego, powinien zadbać, aby choć jedna część urlopu pracownika obejmowała 14 nieprzerwanych dni wypoczynku. Przy czym niekoniecznie pierwsza część urlopu musi obejmować 14 kolejnych dni wypoczynku.

Możliwa jest zatem sytuacja, że pracownik zaplanuje sobie urlop w ten sposób, że najpierw wykorzysta 8 dni urlopu, potem 4 dni i następnie 4 dni urlopu na żądanie, pozostawiając na ostatnią część urlopu 10 dni, która wykorzystana w połączeniu z dniami wolnymi od pracy daje 14 dni nieprzerwanego wypoczynku.

Jednak sytuacja komplikuje się, gdy pracownik ma przerwę w zatrudnieniu. Wtedy pracownikowi przysługuje mniejsza liczba dni urlopu wypoczynkowego. W takim bowiem przypadku pracownikowi będzie przysługiwał urlop proporcjonalny do okresu zatrudnienia w obu zakładach pracy.

Tym samym w sytuacji, gdy pracownik złoży wniosek o podzielenie urlopu wypoczynkowego na części i wykorzysta wszystkie poza ostatnią 14-dniową jego częścią, może się zdarzyć, że w nowym zakładzie pracy pracownik nie będzie w stanie wykorzystać 14-dniowego odpoczynku, ponieważ umowa, jaką podpisze z nowym zakładem pracy, nie będzie go uprawniała do takiej liczby urlopu.

Przykład:
Pracownik był zatrudniony od 2004 r. na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony. Urlop za 2007 r. zaplanował w ten sposób, że złożył wniosek o podział urlopu na części, z których ostatnia zaplanowana na wrzesień br. miała trwać 14 dni. Z końcem czerwca br. pracownik rozwiązał umowę o pracę z dotychczasowym pracodawcą za porozumieniem stron i z początkiem lipca br. podpisał umowę o pracę na 2 miesiące z nową firmą. W takim przypadku nowa umowa o pracę będzie go uprawniała jedynie do urlopu proporcjonalnego w wymiarze 5 lub 4 dni w zależności od tego, czy pracownik ma już 10 lat stażu pracy, czy nie:
26 dni × 2/12 (za 2 miesiące) = 4,33 dni, po zaokrągleniu 5 dni,
20 dni × 2/12 (za 2 miesiące) = 3,33 dni po zaokrągleniu 4 dni.

W takim przypadku zasada nieprzerwanego 14-dniowego wypoczynku będzie niemożliwa do spełnienia.

Pracownik może nie wykorzystać co najmniej 14 dni ciągłego urlopu również wtedy, gdy w ciągu roku kalendarzowego zmieni pracę i u pierwszego pracodawcy w ogóle nie wykorzysta urlopu, który planował np. w całości na ostatni kwartał roku. Wówczas za niewykorzystany urlop otrzyma u pierwszego pracodawcy ekwiwalent. Natomiast kolejny pracodawca może nie mieć możliwości udzielenia mu tak długiego urlop, ponieważ może on nie przysługiwać pracownikowi.

Tak może być w omawianej sytuacji - jeśli pracownik ma prawo do 20 dni urlopu, u Państwa przysługuje mu tylko 9 dni urlopu za okres pracy od 1 sierpnia do 31 grudnia br. (5/12 x 20 dni). Wtedy pracownik może wykorzystywać urlop nawet po 1 dniu. Nie ma bowiem obowiązku udzielania mu urlopu w jednym ciągu, jeżeli pracownik nie może wykorzystać co najmniej 14 dni urlopu z powodu braku takiej liczby dni urlopowych.


Podstawa prawna:
- art. 155¹ § 1 i § 2, art. 155³ § 1, art. 162 Kodeksu pracy.

Orzecznictwo uzupełniające:W przypadku rozwiązania stosunku pracy i niewykorzystania z tego powodu urlopu wypoczynkowego nabytego w pełnym wymiarze (art. 153 § 3 Kodeksu pracy), pracownikowi przysługuje od dotychczasowego pracodawcy ekwiwalent pieniężny odpowiadający urlopowi w wymiarze proporcjonalnym do okresu przepracowanego u tego pracodawcy w roku, w którym rozwiązano stosunek pracy, także w sytuacji, gdy nastąpiło to w związku z nabyciem przez pracownika uprawnień emerytalnych (art. 171 § 1 Kodeksu pracy w związku z art. 155¹ § 1 pkt 1 Kodeksu pracy). (Uchwała Sądu Najwyższego z 20 sierpnia 1997 r., III ZP 26/97, OSNP 1998/5/145)