Kategorie

Zwolnienie z obowiązku świadczenia pracy nie jest urlopem wypoczynkowym

Okres zwolnienia pracownika z obowiązku świadczenia pracy nie jest równoznaczny (jakościowo i pojęciowo) z okresem wykorzystywania urlopu wypoczynkowego. Jeżeli pracodawca podjął decyzję o zwolnieniu pracownika z obowiązku świadczenia pracy,
to nie może bez zgody pracownika nakazać, by w tym samym okresie wykorzystał o­n urlop wypoczynkowy.
Uzględniając roszczenie powoda R.W. sąd okręgowy zasądził od pozwanego Banku PS S.A. w W. kwotę 37 045,89 zł tytułem ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy.

Pozwany bank w ramach umowy o pracę zawartej 1 listopada 1995 r. z R.W. powierzył powodowi funkcję wiceprezesa zarządu tegoż banku. Uchwałą rady nadzorczej 20 listopada 2002 r. powód został z tej funkcji odwołany, zaś pismem z tego samego dnia (doręczonym 2 grudnia 2002 r.) rozwiązano z nim umowę o pracę z zachowaniem 3-miesięcznego okresu wypowiedzenia, wskazując, że okres ten upłynął 28 lutego 2003 r.
Jednocześnie od dnia doręczenia pisma o rozwiązanie umowy o pracę, do końca okresu wypowiedzenia, zwolniono R.W. z obowiązku świadczenia pracy na rzecz banku. Jednak stosunek pracy wiążący strony został ostatecznie rozwiązany 31 marca 2003 r.
13 stycznia 2003 r. pracodawca doręczył powodowi pismo informujące, że na podstawie art. 1671 k.p. udziela urlopu wypoczynkowego, który rozpoczyna się od dnia doręczenia pisma, informując jednocześnie, iż wymiar urlopu wynosi 24 dni urlopu zaległego i 7 dni za 2003 r. oraz że powód jest zobowiązany do wykorzystania urlopu wypoczynkowego w okresie wypowiedzenia umowy o pracę.

Powód poinformował pracodawcę (w piśmie z 25 stycznia 2003 r.), że nie przyjmuje do wiadomości faktu skierowania go na przymusowy urlop wypoczynkowy za zaległy okres. Strona pozwana, powołując się na art. 1671 k.p., twierdziła, że o bieżących i zaległych urlopach wypoczynkowych oraz ich udzieleniu w okresie wypowiedzenia decyduje wyłącznie pracodawca.

Poza sporem pozostawało to, że strony nie uzgodniły, ani nie zaplanowały terminu wykorzystania urlopu wypoczynkowego w roku 2003. Bezsporne jest, że wysokość ekwiwalentu za urlop zaległy i bieżący została wyliczona przez stronę pozwaną na kwotę łączną 37 045,93 zł i kwota ta nie była kwestionowana przez powoda.

Zdaniem sądu okręgowego, zgodnie z art. 1671 k.p. – w brzmieniu wynikającym z ustawy z 26 lipca 2002 r. o zmianie ustawy – Kodeks pracy oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 135, poz. 1146), który w myśl art. 14 punkt 1 owej ustawy zaczął obowiązywać od 1 stycznia 2003 r. – w okresie wypowiedzenia umowy o pracę pracownik obowiązany jest wykorzystać przysługujący urlop, jeżeli w tym okresie pracodawca udzieli takiego urlopu.
 



W takim przypadku wymiar niewykorzystanego urlopu, z wyłączeniem urlopu zaległego, nie może przekraczać wymiaru wynikającego z przepisów art. 1551 k.p., zgodnie z zasadą proporcjonalności. Sąd okręgowy podzielił pogląd pozwanego, że przepis ten dotyczy możliwości udzielenia pracownikowi urlopu zarówno bieżącego, jak i zaległego, powołując się na stanowisko Sądu Najwyższego wyrażone w wyroku z 2 września 2003 r., sygn. akt I PK 403/02.

Jednak w stanie prawnym sprzed nowelizacji, dokonanej wyżej powołaną ustawą, ukształtował się pogląd, że w przypadku wypowiedzenia umowy o pracę, pracownik ma obowiązek wykorzystać urlop wypoczynkowy w okresie wypowiedzenia tylko wówczas, gdy na ten okres miał o­n zaplanowany urlop. W przeciwnym razie urlop wypoczynkowy w okresie wypowiedzenia mógł mu być udzielony tylko za jego zgodą (wyrok Sądu Najwyższego z 10 listopada 1998 r. sygn. akt I PKN 434/98).

W ocenie sądu okręgowego, skoro powód wcześniej nie zaplanował z pracodawcą terminu wykorzystania urlopu wypoczynkowego, ani nie wyraził zgody na wykorzystanie urlopu w czasie biegu wypowiedzenia (czego wyrazem była treść jego pisma do pozwanego z 25 stycznia 2003 r.), to pozwany nie mógł zadecydować o wykorzystaniu przez powoda urlopu w tym terminie, korzystając z regulacji obowiązującej od 1 stycznia 2003 r. Wypowiedzenie powodowi umowy zaczęło bowiem swój bieg jeszcze w 2002 r., dlatego nowa regulacja w stosunku do niego nie mogła mieć zastosowania.

Uprawnienia urlopowe powód nabył jeszcze w 2002 r. według „starych zasad”, zatem bez znaczenia są zmiany w przepisach, które weszły w życie w trakcie biegu wypowiedzenia umowy o pracę. Sąd okręgowy podniósł nadto, że podobny problem prawny, dotyczący momentu stosowania „nowych” przepisów, był przedmiotem uchwały Sądu Najwyższego z 16 kwietnia 1998 r., sygn. akt III ZP 52/97, która dotyczyła stosowania przepisu art. 251 k.p.

Sąd okręgowy uznał, że pozwany nie może skutecznie powoływać się na okoliczność, że nadużyciem prawa była odmowa przez powoda wykorzystania urlopu w okresie biegu wypowiedzenia, w którym to okresie powód nie musiał świadczyć pracy, a za który otrzymał wynagrodzenie.

Zdaniem sądu, tego ostatniego okresu pracodawca nie mógł potraktować jako fazy równoczesnego korzystania przez powoda z urlopu wypoczynkowego, gdyż urlop ten stanowi prawo pracownika do nieprzerwanego i odpłatnego zwolnienia od pracy w celu regeneracji sił, a zwolnienie od obowiązku świadczenia pracy nie służy temu celowi, skoro w każdym czasie może być cofnięte i to bez żadnego uzasadnienia.

Sam powód konsekwentnie twierdził, że w czasie nieświadczenia pracy nie przebywał na wypoczynku, a strona powodowa nie udowodniła, że przeznaczył ten czas na wypoczynek, co byłoby równoznaczne z wykorzystaniem urlopu.

Wyrok ten został zaskarżony apelacją przez stronę pozwaną.

Stanowisko sądu apelacyjnego:

Zaskarżony wyrok ostatecznie odpowiada prawu, choć nie ze wszystkimi ustaleniami i rozważaniami sądu okręgowego należy się zgodzić. Przede wszystkim podnieść należy (wbrew ustaleniom sądu okręgowego, niekwestionowanym zresztą przez skarżącego), że okres wypowiedzenia powodowi umowy o pracę nie „rozpoczął swojego biegu jeszcze w 2002 r.”, lecz zaczął się 1 stycznia 2003 r. – zgodnie z dyspozycją art. 30 § 21
k.p. w zw. z art. 36 § 1 pkt 3 k.p.

Długość okresu wypowiedzenia umowy o pracę w przypadku powoda wynosiła bezspornie 3 miesiące, a oświadczenie woli pracodawcy o wypowiedzeniu umowy o pracę zostało złożone powodowi 2 grudnia 2000 r.




Zważywszy na regulacje zawarte w ww. przepisach, okres wypowiedzenia umowy o pracę rozpoczął się 1 stycznia 2003 r., a zakończył 31 marca 2003 r. (tak ustaloną datę zakończenia stosunku pracy przyjęła zresztą ostatecznie sama strona pozwana, odstępując od swojej wcześniejszej błędnej informacji zawartej w wypowiedzeniu umowy o pracę). Okoliczność ta nie ma jednak wpływu na merytoryczną ocenę zaskarżonego orzeczenia.

Zauważyć wszakże należy, że pismem z 20 listopada 2002 r. o wypowiedzeniu umowy o pracę powód został jednocześnie zwolniony z obowiązku świadczenia pracy od dnia doręczenia tego pisma, do końca okresu wypowiedzenia.

Oświadczenie pracodawcy w tym przedmiocie stanowiło oświadczenie jego woli w rozumieniu art. 60 k.c. w zw. z art. 300 k.p. i zostało o­no złożone powodowi 2 grudnia 2002 r., albowiem w tym dniu doszło do niego w taki sposób, że mógł zapoznać się z jego treścią w rozumieniu art. 61 k.c. w zw. z art. 300 k.p. Pracodawca nigdy nie odwołał tego oświadczenia woli, co mógł uczynić jedynie za zgodą samego powoda, bądź jednocześnie lub wcześniej ze złożeniem tego oświadczenia.

Pomimo złożenia skutecznego oświadczenia woli o zwolnieniu powoda z obowiązku pracy w okresie wypowiedzenia umowy o pracę, pracodawca usiłował następnie w tym samym okresie zobowiązać powoda do wykorzystania urlopu wypoczynkowego. W ocenie sądu apelacyjnego, takie działanie pozwanego, zważywszy na ustalenia faktyczne dokonane w niniejszej sprawie, było niezgodne z prawem.

Okres zwolnienia pracownika z obowiązku świadczenia pracy nie jest równoznaczny jakościowo i pojęciowo z okresem wykorzystywania urlopu wypoczynkowego. W szczególności okres zwolnienia pracownika z obowiązku świadczenia pracy w okresie wypowiedzenia nie służy tym celom, jakie powinien spełniać urlop wypoczynkowy, tj. odpoczynkowi i regeneracji sił.

Skoro pracodawca skutecznie zdecydował o tym, że od 2 grudnia 2002 r. do końca okresu wypowiedzenia udziela powodowi zwolnienia z obowiązku świadczenia pracy, to nie mógł następnie bez zgody powoda arbitralnie i jednostronnie nakazać wykorzystanie urlopu wypoczynkowego w tym samym okresie.

Powód mógłby utracić prawo do ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy w sytuacji, gdy zastosowałby się do dyspozycji pracodawcy i wykorzystał w naturze ten urlop, korzystając z odpoczynku, tj. realizując cele, jakim urlop wypoczynkowy służy.

Tymczasem powód niezwłocznie po otrzymaniu 8 stycznia 2003 r. oświadczenia pozwanego nie wyraził zgody na cofnięcie wcześniejszych dyspozycji pracodawcy dotyczących jego osoby i nie rozpoczął wykorzystywania urlopu wypoczynkowego. Strona pozwana nie podnosiła w procesie ani nie dowodziła, że powód w naturze wykorzystał sporny urlop wypoczynkowy.

Wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 21 czerwca 2005 r., sygn. akt III APa 48/05
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    "Blaski i cienie PPK" - niezależne badanie naukowe

    PPK - jakie są opinie o programie? Poznaj wyniki niezależnego badania naukowego "Blaski i cienie PPK".

    Tata wybiera urlop ojcowski

    Urlop ojcowski to urlop najczęściej wykorzystywany przez ojców urlop po narodzinach dziecka. Najrzadziej korzystają z urlopu rodzicielskiego.

    Monitoring poczty elektronicznej pracownika a przepisy

    Monitoring poczty elektronicznej pracownika - jakie są przepisy prawne? Czy to nie narusza dóbr osobistych pracownika?

    Zasiłek macierzyński i opiekuńczy - będzie okres wyczekiwania?

    Okres wyczekiwania przy zasiłku macierzyńskim i opiekuńczym? To propozycja ZUS mająca zapobiegać nadużyciom.

    Zwolnienie z ZUS - do kiedy wniosek?

    Zwolnienie z ZUS - do kiedy można złożyć wniosek o zwolnienie ze składek za grudzień 2020, styczeń, luty, marzec i kwiecień 2021 r. z tarczy 9.0?

    Pracownik niepełnosprawny – jakie prawa?

    Pracownik niepełnosprawny - jakie prawa przyznaje Kodeks pracy i ustawa o rehabilitacji zawodowej? Jaki jest wymiar czasu pracy i urlopu?

    Elektroniczne wypowiedzenie umowy o pracę - jak przechowywać?

    Elektroniczne wypowiedzenie umowy o pracę polega na złożeniu oświadczenia woli w postaci elektronicznej i opatrzeniu go kwalifikowanym podpisem elektronicznym. Jak je przechowywać?

    Czas wolny za nadgodziny a odpoczynek tygodniowy

    Czas wolny za nadgodziny może zostać zaliczony do 35-godzinnego odpoczynku tygodniowego. To stanowisko MRPiT z dnia 5 maja 2021 r.

    PIP kontroluje małe budowy

    Kontrole PIP - mała budowa to miejsce, gdzie najczęściej w budownictwie występują wypadki przy pracy. PIP rozpoczęła więc akcję "Kontrole na małych budowach".

    Przeciętne wynagrodzenie 2021

    Przeciętne wynagrodzenie w 2021 r. wzrosło o 10% w stosunku do roku poprzedniego. Ile wynosi?

    Amerykański pracodawca wymarzony dla Polaków

    Amerykański pracodawca jest pracodawcą wymarzonym dla Polaków. Najchętniej pracowaliby dla korporacji z zagranicznym kapitałem, przede wszystkim z USA.

    Praca na magazynie - ile zarabia pracownik i kierownik magazynu

    Praca na magazynie - jakie są zarobki? Ile zarabia pracownik, a ile kierownik magazynu?

    Pandemia lekcją dla HR-owców

    Pandemia jest dla HR-owców lekcją, która wpłynie na przyszłość tego zawodu

    Stawka godzinowa 2022 – netto, zlecenie

    Stawka godzinowa 2022 i umowa zlecenie – kwota netto i brutto? Ile wynosi minimalne wynagrodzenie na umowach cywilnoprawnych, a ile na umowie o pracę?

    Elektroniczny system kadrowy na praca.gov.pl - nowa ustawa

    Elektroniczny system kadrowy na praca.gov.pl to ułatwienie dla mikroprzedsiębiorcy, rolnika i osoby fizycznej. Za pomocą systemu będzie można zawrzeć umowę o pracę i zlecenia. Automatycznie dokona zgłoszenia do ZUS i KAS, wyliczy wynagrodzenie, składki, podatki i rozliczy urlopy.

    Podwyżka minimalnego wynagrodzenia 2022 a inne świadczenia

    Podwyżka minimalnego wynagrodzenia w 2022 r. wpłynie na wysokość innych świadczeń, np. odprawy, odszkodowania, wynagrodzenia za czas gotowości do pracy i przestój, dodatek za pracę w nocy. Ile wyniosą?

    Praca w upały - zalecenia GIP

    Praca w upały - GIP wydał zalecenia dla pracodawców w związku z wysokimi temperaturami. Jakie obowiązki bhp mają pracodawcy względem pracowników?

    Staż z urzędu pracy 2021 - wynagrodzenie, urlop, L4, ciąża

    Staż z urzędu pracy odbywa osoba bezrobotna. Jakie wynagrodzenie za staż należy się w 2021 r.? Czy stażysta ma prawo do L4 i urlopu? Co w przypadku ciąży?

    Umowa o pomocy przy zbiorach - KRUS 2021

    Umowa o pomocy przy zbiorach w 2021 r. - rolnicy ubezpieczeni w KRUS mogą podpisywać umowy cywilnoprawne na pomoc przy zbiorach. Jaka jest stawka godzinowa?

    Strategia Demograficzna 2040 - zmiany w Kodeksie pracy

    Strategia Demograficzna 2040 przewiduje duże zmiany w Kodeksie pracy. Rodzice będą chronieni przed zwolnieniem i zapewnia się im elastyczną pracę.

    Urlop rodzicielski - rewolucyjne zmiany w 2022 r.

    Urlop rodzicielski - do 2 sierpnia 2022 r. wejdą w życie rewolucyjne zmiany w urlopach rodzicielskich dla ojców. Co się zmieni?

    Bonusy i dni wolne dla zaszczepionych pracowników - PIP

    Bonusy i dni wolne dla zaszczepionych pracowników - co na to PIP? Czy to zgodne z Kodeksem pracy?

    Sygnalista - nowe przepisy od grudnia 2021 r.

    Sygnalista - nowe przepisy implementujące dyrektywę unijną mają wejść w życie w grudniu 2021 r. Kto to sygnalista? Jaki będzie system zgłaszania nieprawidłowości w zakładzie pracy?

    Pracownicy fizyczni w czasie pandemii [RAPORT]

    Pracownicy fizyczni - jak wpłynęła na nich pandemia COVID-19? Zapoznaj się z wynikami raportu "Kariera okiem fachowca".

    Ilu Polaków pracuje po 60. roku życia?

    Praca po 60. roku życia - ilu Polaków nadal pracuje po ukończeniu 60 lat?