Kategorie

Dyskryminacja w pracy – ochrona przed “wiktymizacją” w prawie angielskim

Marcin Kozik
Dyskryminacja pracownika. / Fot. Fotolia
Dyskryminacja pracownika. / Fot. Fotolia
ShutterStock
Dyskryminacja pracowników jest wciąż aktualnym tematem. Próba obrony prawa do równego traktowania może zakończyć się nieprzychylnym traktowaniem ze strony pracodawcy. Co w takiej sytuacji może zrobić pracownik? Na czym polega wiktymizacja?

Niniejszy artykuł ma na celu omówienie instytucji prawnej zwanej “wiktymizacją” na gruncie prawa angielskiego. Dotyczy ona między innymi takiego stanu faktycznego, gdzie pracownik usiłuje chronić siebie, bądź innych przed bezprawną dyskryminacją w pracy, a spotyka go z tego powodu nieprzychylne traktowanie.

Koncepcja wiktymizacji

Została ujęta w sekcji 27 Equality Act 2010 (ustawie, która ma za zadanie kodyfikować dotychczasowe prawo antydyskryminacyjne), która stanowi że:

  1. A wiktymizuje B, jeśli A poddaje B nieprzychylnemu traktowaniu, ponieważ:
    1. B dokonał tzw. chronionej czynności, lub
    2. A wierzy, że B dokonał, lub może dokonać chronionej czynności.
  2. Każda z poniższych czynności jest chroniona:
    1. wszczęcie procedury na podstawie ustawy (Equality Act 2010)
    2. składanie zeznania, lub udzielanie informacji w związku z procedurami przewidzianymi ustawą (Equality Act 2010)
    3. wykonywanie jakichkolwiek innych czynności dla celów realizacji postanowień ustawy, bądź w związku z procedurami przewidzianymi ustawą (Equality Act 2010)
    4. oskarżenie (wyraźne, bądź dorozumiane), że A lub jakakolwiek inna osoba naruszyła postanowienia ustawy (Equality Act 2010)
  3. Składanie nieprawdziwego zeznania lub informacji, bądź fałszywe oskarżenie nie jest czynnością chronioną, jeśli jest składane, bądź wnoszone w złej wierze. (...)

Z literalnego brzmienia tego przepisu wynika, że ochrona nie odnosiłaby się do czynności dokonanych na podstawie poprzedniego reżimu prawnego, stąd reakcja rządu, który wyraźnie rozszerzył jego stosowanie do czynności dokonanych na podstawie poprzednich ustaw (np. Race relations Act 1976) (Order SI 2010/2317).

Zobacz również: Dyskryminacja pracowników

Powyższe postanowienie umowne implementuje artykuł 11 Dyrektywy 2000/78/EW, który zakazuje niekorzystnego traktowania pracowników, z tego powodu, że uruchamiają procedury ochronne w zakładzie pracy, mające na celu przestrzeganie “zasady równego traktowania”. Toteż na podstawie Equality Act 2010 pracownik może wnieść roszczenie o wiktymizację niezależnie od roszczenia o dyskryminację.

Nie jest konieczne, by pracownik wykazał, że np. jego zażalenie będące źródłem reakcji pracodawcy było zasadne (nawet jeśli okaże się, że początkowo wydająca się zasadna i prawdziwa skarga okaże się bezpodstawna i niezgodna z rzeczywistością, wciąż będzie stanowić tzw. czynność chronioną. (EHRC Employment Code Para 9.14)).

Nie jest także niezbędne, by wykazać, że wiktymizacja wystąpiła ze względu na jedno z kryteriów chronionych prawem antydyskryminacyjnym (płeć, rasa, wiek, itd.).

Do wiktymizacji dojdzie, gdy chroniona czynność jest jednym z powodów niekorzystnego traktowania. Nie musi to być jedyny powód (EHRC Employment Code, Para 9.10).

Zobacz również: Forum Kadry

Niekorzystne traktowanie

Definicja legalna niekorzystnego traktowania została ujęta w sekcji 212 ustawy z 2010 roku i stanowi, że co do zasady niekorzystnym traktowaniem może być wszystko, co nie składa się na molestowanie (harassment).

Aczkolwiek sprawa Chief Constable of West Yorkshire Police v Khan (2001) UKHL 48 wskazuje, że rozsądne i uczciwe kroki podjęte w trakcie postępowania sądowego nie będą stanowić wiktymizacji, pomimo iż zachodzą w związku z czynnością chronioną. Była to sprawa, w której pracodawca odmówił wydania pracownikowi referencji.

Praktyczne przykłady czynności chronionych

W praktyce wiktymizacja najczęściej może wystąpić, gdy pracownik składa w zakładzie pracy zażalenie na traktowanie ze względu na dyskryminację, jest świadkiem kolegi czy koleżanki z pracy w związku z zarzutem dyskryminacji, czy skarży pracodawcę w trybunale pracy w związku z dyskryminacją w zakładzie pracy.

Ciężar i standard dowodu

Ciężar dowodu spoczywa na powodzie. Pracownik musi wykazać, że dokonał chronionej czynności, doznał niekorzystnego traktowania i musi “prima facie” wykazać, że istnieje związek przyczynowo skutkowy między niekorzystnym traktowaniem, a tą czynnością.

Gdy pracownik spełni powyższe kryteria, ciężar dowodu przesunie się na pracodawcę, od którego będzie się oczekiwać, że traktowanie np. nastąpiło z innego powodu, aniżeli wskazany przez pracownika. Ciężar udowodnienia złej wiary leży na pracodawcy.

Standard dowodu w sprawach o wiktymizację jest standardem właściwym prawu cywilnemu, tzw. “bilans prawdopodobieństwa”.

Zobacz również: Niesłuszne zwolnienie w prawie angielskim

Zła wiara pracownika jako element linii obrony pracodawcy

Linia obrony pracodawcy będzie często oparta na wykazaniu złej wiary powoda (pracownika).

W HM Prison Service v Ibimidun [2008] IRLR 940 wskazano, że trybunały pracy determinując, czy chroniona czynność jest w dobrej czy w złej wierze, winny mieć na uwadze nie tylko czy były zgodne z rzeczywistością, ale także, czy zostały złożone w związku z jakimś “wyższym motywem”. (np. mężczyzna składa skargę, że był napastowany seksualnie przez kobietę, która chwilę wcześniej oskarżyła go o to samo).

Tzw. “Explanatory Notes” (jest to bardzo podstawowy komentarz, który publikuje się wraz z brytyjskimi ustawami na rządowym systemie informacji prawnej) wykazuje, że gdy pracodawca zwolni pracownika za nieprawdziwe zeznanie w “złej wierze” w procesie przeciwko niemu, wytoczonemu przez innego pracownika, nie popełni wiktymizacji. (para 103).

Autor jest prawnikiem specjalizującym się w reprezentacji przed angielskimi trybunałami pracy.

Absolwent Wydziału Prawa UG i Nottingham Trent University,

obecnie przygotowuje rozprawę doktorską z zakresu europejskiego prawa pracy.

Chcesz dowiedzieć się więcej, sięgnij po naszą publikację
Umowy o pracę – zawieranie i rozwiązywanie
Umowy o pracę – zawieranie i rozwiązywanie
Tylko teraz
Źródło: Własne
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Potrącenie zaległości ZUS z emerytury od 2022 r.

    Potrącenie zaległości składkowych z emerytury i renty będzie możliwe od 2022 r. ZUS odliczy składkę zdrowotną, podatek i należności składkowe nieopłacone w terminie. Do jakiej wysokości? Co z zasiłkami?

    Niemcy: niezaszczepieni bez rekompensaty za czas kwarantanny

    Niezaszczepieni nie otrzymają rekompensaty za czas kwarantanny. Nowe przepisy w Niemczech zaczną obowiązywać od 1 listopada 2021 r.

    Praca zdalna a work-life balance

    Praca zdalna a work-life balance - za dużo work i za mało life? Z badania "Candidate Pulse" wynika, ze praca zdalna zachwiała balansem między życiem prywatnym i zawodowym. Pracownicy odczuwają również więcej presji ze strony pracodawców.

    Pracodawca sprawdzi certyfikat covid [VIDEO]

    Pracodawca sprawdzi certyfikat covid? Najpewniej tak, ale na zasadzie dobrowolności. Co to oznacza? Na to i inne pytania odpowiada Stanisław Szwed, wiceminister pracy, polityki społecznej i rodziny.

    Obniżenie wieku emerytalnego jako fatalna decyzja [VIDEO]

    Obniżenie wieku emerytalnego było fatalną decyzją. Ekonomiści negatywnie oceniają niższy i zróżnicowany dla kobiet i mężczyzn wiek emerytalny w Polsce.

    Co pandemia uświadomiła menadżerom? [VIDEO]

    Pandemia a zarządzanie - co kryzys wywołany pandemią uświadomił menadżerom? Okazało się, że kapitał ludzki jest niezwykle ważny. Duże znaczenie ma także zdolność do szybkich zmian.

    Kodeks pracy art. 30

    Kodeks pracy w art. 30 wylicza sposoby rozwiązania umowy o pracę: porozumienie stron, wypowiedzenie, dyscyplinarka i upływ czasu.

    Kontroferta dla pracownika - co to jest?

    Kontroferta dla pracownika - co to jest i w jakim celu się ją stosuje? Czy warto przyjąć kontrofertę?

    Jesienna rekrutacja w logistyce - jak zachęcić do pracy w firmie?

    Startuje jesienna rekrutacja w logistyce. Jakich pracowników brakuje? Jak zachęcić do pracy w danej firmie? Co przyciąga pracowników?

    Kontrole PIP na małych budowach 2021 - wyniki

    Kontrole PIP na małych budowach zostały wzmożone w 2021 r. Z danych statystycznych wynika, że to właśnie na małych budowach jest najwięcej wypadków przy pracy. Jakie są wyniki kontroli PIP?

    Praca sezonowa - prawa cudzoziemców przez cały rok

    Praca sezonowa - prawa cudzoziemców nie są sezonowe. Przypomina o tym PIP w kampanii "Prawa przez cały rok". Jak zatrudnić cudzoziemca na podstawie zezwolenia na pracę sezonową? Czym jest umowa o pomocy przy zbiorach?

    Europejskie Porozumienie dotyczące aktywnego starzenia się

    Europejskie Porozumienie podpisane w 2017 r. dotyczy aktywnego starzenia się i podejścia międzypokoleniowego w pracy. Realizując je, w Polsce powstało "Porozumienie strony pracowników oraz strony pracodawców RDS na rzecz aktywnego starzenia". Wypracowano w nim szereg rozwiązań na rzecz aktywnego starzenia się.

    Kiedy zmiana czasu na zimowy w 2021?

    Kiedy jest zmiana czasu na zimowy w 2021 r.? Czy ostatni raz przestawiamy zegarki jesienią? Jak zmiana czasu wpływa na czas pracy w nocy?

    Wypłata wynagrodzenia za pracę w sobotę, niedzielę

    Wypłata wynagrodzenia za pracę to podstawowy obowiązek pracodawcy. Co w przypadku, gdy dzień wypłaty wynagrodzenia wypada w sobotę lub niedzielę?

    Jak niemieccy pracodawcy przygotowują się na 4 falę covid?

    4 fala covid przewidywana jest na jesień 2021 r. Statystyki wskazują na tendencję wzrostową zakażeń. Jak niemieccy pracodawcy przygotowują się na ten trudny czas?

    Weryfikacja szczepień pracowników - projekt

    Weryfikacja szczepień pracowników - trwają prace nad projektem nowych przepisów. Czy pracodawcy będą mogli sprawdzić fakt zaszczepienia się przeciw COVID-19 przez pracowników?

    Umowa o dzieło - ZUS, zgłoszenie

    Umowa o dzieło - zgłoszenie do ZUS jest obowiązkowe od 2021 r. Jaki jest termin na zgłoszenie? Kto musi zgłosić umowę do ZUS?

    Zmiany w ubezpieczeniach społecznych od 18 września 2021 r.

    Najnowsze zmiany w ubezpieczeniach społecznych weszły w życie 18 września 2021 r. Sprawdź, co się zmieni.

    Wypalenie zawodowe podstawą zwolnienia lekarskiego od 2022 r.

    Wypalenie zawodowe od 2022 r. będzie podstawą do otrzymania zwolnienia lekarskiego (l4). Czym jest wypalenie? Jakie są objawy? Jak przeciwdziałać?

    Przeniesienie urlopu na kolejną umowę - wzór porozumienia

    Przeniesienie urlopu wypoczynkowego na kolejną umowę o pracę może nastąpić na mocy porozumienia stron. Jak je prawidłowo sporządzić? Oto wzór porozumienia.

    Ostatnie dni na wniosek o zwolnienie z ZUS!

    Wniosek o zwolnienie z ZUS - sklepiki szkolne i piloci muzealnych wycieczek mają ostatnie dni na ubieganie się o zwolnienie z obowiązku opłacania składek ZUS.

    Podwyższona kwota wolna od potrąceń - covid

    Podwyższona kwota wolna od potrąceń została przewidziana w tarczy na czas pandemii COVID-19. Kogo dotyczy? Ile wynosi?

    Usprawiedliwienie nieobecności w pracy - szczepienie

    Usprawiedliwienie nieobecności w pracy z powodu szczepienia - kiedy jest możliwe? Czy szczepienie dziecka uzasadnia zwolnienie od pracy?

    Kobiety najwięcej ucierpiały na pandemii

    Kobiety najwięcej straciły w czasie pandemii. To one częściej były zwalniane. Spadł na nie ciężar opieki nad dziećmi i pracy jednocześnie. Jak wpłynęło to na ich zdrowie?

    Płace rosną, bo firmy walczą o pracowników

    Płace rosną wszędzie. Wszystkie kody PKD odnotowały w sierpniu 2021 r. podwyżki wynagrodzeń. Firmy walczą w ten sposób o pracowników.