REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Kontrola trzeźwości pracowników

Maciej Chakowski

REKLAMA

W praktyce pracodawcy często spotykają się z problemem nietrzeźwych pracowników. Powinni więc dostosować procedury kontrolne do obowiązujących przepisów i np. wprowadzić do regulaminu zapisy o wyrywkowej kontroli trzeźwości.

Kierownik zakładu pracy lub osoba przez niego upoważniona mają obowiązek niedopuszczenia do pracy pracownika, jeżeli zachodzi uzasadnione podejrzenie, że stawił się on do pracy w stanie po użyciu alkoholu albo spożywał alkohol w czasie pracy. Okoliczności stanowiące podstawę decyzji powinny być podane pracownikowi do wiadomości. W tym kontekście należy przywołać wyrok Sądu Najwyższego z 11 lutego 2000 r., zgodnie z którym wydanie przez pracodawcę polecenia zaprzestania pracy pracownikowi, wobec którego zachodzi uzasadnione podejrzenie spożywania alkoholu w czasie pracy, nie wymaga ani zachowania szczególnej formy, ani obowiązku przeprowadzenia badania stanu trzeźwości tego pracownika (II UKN 401/99).

REKLAMA

Autopromocja

Należy wskazać, że zgodnie z powołanym wyżej przepisem pracodawca powinien zapewnić sobie odpowiednie środki techniczne, dające mu możliwość jednoznacznego potwierdzenia spożywania przez pracownika alkoholu w czasie pracy albo stawienia się do pracy pod wpływem alkoholu. Dążąc do tego celu i wykorzystując aktualne możliwości technologiczne, pracodawca ma prawo do systematycznej kontroli trzeźwości swoich pracowników.

Kontrola na życzenie

Na żądanie pracownika, wobec którego istnieje uzasadnione podejrzenie bycia pod wpływem alkoholu, kierownik zakładu pracy lub osoba przez niego upoważniona jest zobowiązana zapewnić przeprowadzenie badania stanu trzeźwości pracownika.

Przykład

Pracodawca odsunął od pracy pracownika magazynu, gdyż uznał, że znajdował się pod wpływem alkoholu. Pracownik, aby udowodnić pomyłkę pracodawcy, zażądał przeprowadzenia kontroli trzeźwości za pomocą atestowanego alkomatu. Badanie wykazało, że pracownik miał rację, a jego zachowanie wynikało z tego, że zażył silny lek przeciwbólowy.

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Pracodawca musi pamiętać, że urządzenia używane do pomiaru stężenia alkoholu powinny posiadać atesty wymagane przez polskie prawo. Warto zwrócić uwagę na dość liberalne w tym zakresie twierdzenie Sądu Najwyższego wyrażone w wyroku z 22 września 2004 r., zgodnie z którym użycie przez pracodawcę nieatestowanego urządzenia do badania zawartości alkoholu w organizmie nie dyskwalifikuje postawionego pracownikowi zarzutu stawienia się do pracy po użyciu alkoholu lub spożywania go w czasie pracy, jeżeli przemawiają za tym inne stwierdzone fakty, a pracownik nie skorzystał ze stworzonych mu przez pracodawcę możliwości dalszej weryfikacji pozytywnego wyniku badania (I PK 576/03).

Prawo do prywatności

Pracownicy mają prawo odmówić pracodawcy poddania się kontroli trzeźwości. Mogą w takim wypadku powołać się na przysługujące im prawo do poszanowania ich prywatności. Zgodnie z wyrokiem Sądu Najwyższego z 24 maja 1985 r. odmowa poddania się kontroli trzeźwości nie polepszy sytuacji pracownika, a także nie pozbawi wiarygodności zeznań świadków tego zdarzenia. Trzeźwy pracownik nie ma interesu w tym, aby odmówić poddania się badaniu na obecność alkoholu w organizmie (I PRN 39/85). Ponadto Sąd Najwyższy w wyroku z 2 kwietnia 1998 r. stwierdził, że pracownik powinien dobrowolnie poddać się badaniom alkomatem, zwłaszcza jeżeli pełni w zakładzie funkcje nadzorcze i od jego stanu psychofizycznego zależy bezpieczeństwo wykonywania pracy przez innych pracowników (I PKN 27/98).

Przed poddaniem się badaniu pracownik składa swój odręczny podpis na uprzednio przygotowanej deklaracji zgody. W przypadku odmowy pracownika – nie może on zostać dopuszczony do wykonywania pracy.

Procedura systematycznej kontroli trzeźwości

W odniesieniu do systematycznych kontroli trzeźwości, na zasadzie analogii, można stosować zalecenia Sądu Najwyższego dotyczące przeszukiwania pracowników. Wydaje się to zasadne, ponieważ zarówno przy przeszukaniu pracownika, jak i kontroli jego trzeźwości, pracodawca wkracza w sferę prywatności pracownika. Powyższe stanowisko Sądu Najwyższego zostało zawarte w wyroku z 13 kwietnia 1972 r., zgodnie z którym stosowane szeroko w ramach przepisów regulaminów pracy lub ustalonych zwyczajów przeszukiwanie członków załogi w celu zapobiegania wynoszenia mienia zakładów pracy jest zgodne z prawem i nie narusza dóbr osobistych pracowników. Takie postępowanie jest dopuszczalne wówczas, gdy pracownicy zostali uprzedzeni o możności stosowania tego rodzaju kontroli w celu ochrony mienia społecznego i gdy kontrola ta jest wykonywana w porozumieniu z przedstawicielstwem załogi w sposób niepozostający w sprzeczności ze swym społeczno-gospodarczym przeznaczeniem lub z zasadami współżycia społecznego (I PR 153/72).

Przykład

REKLAMA

Pracodawca chce wprowadzić system losowej kontroli trzeźwości pracowników. Przed dniem jego wdrożenia powinien poinformować o tym pracowników oraz porozumieć się w tej sprawie z przedstawicielami pracowników (np. związek zawodowy), a także wprowadzić odpowiednie zmiany do regulaminu pracy.

W razie wyrządzenia szkody osobie trzeciej przez pracownika przy wykonywaniu przez niego obowiązków pracowniczych, zobowiązany do naprawienia szkody jest wyłącznie pracodawca. Wobec pracodawcy, który naprawił szkodę wyrządzoną osobie trzeciej, pracownik ponosi odpowiedzialność materialną. Kiedy można mu przypisać winę umyślną – a tak może być w przypadku nietrzeźwości – będzie on odpowiadał względem pracodawcy do pełnej wysokości wyrządzonej szkody.

Zmiany prawa w badaniu trzeźwości

Należy podkreślić, że od 1 lipca 2011 r. zmianie ulegnie art. 17 ust 3 ustawy o wychowaniu w trzeźwości – zmianę wprowadza ustawa z 25 marca 2011 r. o ograniczaniu barier administracyjnych dla obywateli i przedsiębiorców.

Zgodnie z nowym brzmieniem tego przepisu zarówno sam pracownik, jak i jego pracodawca (kierownik zakładu pracy) lub osoba przez niego upoważniona mogą zażądać badania stanu trzeźwości przeprowadzanego przez „organ powołany do ochrony porządku publicznego”, czyli np. przez Policję.

Wytyczne dotyczące przeprowadzania takich badań są zawarte w rozporządzeniu MZiOS z 6 maja 1983 r. w sprawie warunków i sposobu dokonywania badań na zawartość alkoholu w organizmie (DzU nr 25, poz. 117).

Podstawa prawna:

  • art. 120 Kodeksu pracy,
  • art. 17 ust. 1 i 3 ustawy z 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (DzU z 2007 r. nr 70, poz. 473 ze zm.).

Orzecznictwo:

  • wyrok SN z 13 kwietnia 1972 r. (I PR 153/72, OSNC 1972/10/184),
  • wyrok SN z 24 maja 1985 r. (I PRN 39/85, OSNC 1986/1/23),
  • wyrok SN z 2 kwietnia 1998 r. (I PKN 27/98, OSNP 1999/7/240),
  • wyrok SN z 11 lutego 2000 r. (II UKN 401/99, OSNP 2001/15/498),
  • wyrok z 22 września 2004 r. (I PK 576/03, OSNP 2005/7/91).
Autopromocja

REKLAMA

Źródło: INFOR

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:

REKLAMA

QR Code

© Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

Uprawnienia rodzicielskie
certificate
Jak zdobyć Certyfikat:
  • Czytaj artykuły
  • Rozwiązuj testy
  • Zdobądź certyfikat
1/10
Ile tygodni urlopu macierzyńskiego można maksymalnie wykorzystać jeszcze przed porodem?
nie ma takiej możliwości
3
6
9 - tylko jeśli pracodawca wyrazi na to zgodę
Następne
Kadry
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
Ważność orzeczeń o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności zostanie wydłużona. Będą nowe przepisy

19 lipca 2024 r. do Sejmu wpłynął projekt nowelizacji ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. Dzięki nowym przepisom zostanie wydłużona ważność orzeczeń o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności niemal 400 tys. osób.

Dostosowanie stanowisk pracy wyposażonych w monitory ekranowe - sprawdź, czy Twoje jest odpowiednie

Przepisy bhp wymagają odpowiednio przygotowanych i dostosowanych stanowisk pracy wyposażonych w monitory ekranowe. Sprawdź, czy Twoje stanowisko pracy jest zgodne z przepisami!

Czy pracownik na zwolnieniu lekarskim może wyjechać na urlop

Podczas zwolnienia lekarskiego pracownikowi nie wolno wykonywać żadnej pracy zarobkowej. Ponadto nie może wykorzystywać zwolnienia w sposób niezgodny z jego celem. Czy to oznacza, że podczas choroby pracownik powinien zostać w domu i nie wolno mu wyjechać na urlop?

Wskaźnik waloryzacji na ustawowym minimum. W 2025 r. emerytury i renty wzrosną o 6,78 proc.

6,78 proc. - co najmniej o tyle wzrosną emerytury i renty w przyszłym roku. Rząd pracuje nad rozporządzeniem w sprawie wysokości zwiększenia wskaźnika waloryzacji emerytur i rent w 2025 r.

REKLAMA

Czy 21 lipca to niedziela handlowa?

Czy przedostatnia niedziele lipca to niedziela handlowa? Czy sklepy będą otwarte? 

Składki tylko do ZUS czy do ZUS i OFE. Kończy się czas na podjęcie decyzji

Wkrótce „okno transferowe” pozwalające ubezpieczonym decydować, gdzie ma być przekazywana część ich składki emerytalnej, zostanie zamknięte. O tym, gdzie ma trafiać część składki, mogą decydować mężczyźni, którzy nie ukończyli 55 lat, i kobiety, które nie ukończyły 50 lat.

Wypłata z PPK bez podatku – wystarczy wybrać odpowiedni sposób wypłaty

Środki z PPK można wypłacić bez podatku. Bez względu na to, jaki wariant wypłaty oszczędności uczestnik PPK wybierze – zyski wypracowane przez 25% środków zgromadzonych na jego rachunku PPK będą zwolnione z podatku dochodowego. Rozłożenie wypłaty na co najmniej 120 miesięcznych rat zwalnia z podatku zyski wypracowane przez całość oszczędności. 

Wydłużenie ważności orzeczeń o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności – projekt ustawy

Rząd przyjął projekt nowelizacji ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. Nowelizacja przewiduje wydłużenie ważności orzeczeń o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności maksymalnie o 6 miesięcy.

REKLAMA

Czy pracodawca może zmusić do 14-dniowego urlopu?

Według Kodeksu pracy wymiar urlopu wypoczynkowego wynosi 20 lub 26 dni – w zależności od stażu pracy pracownika. Urlop może być podzielony na części, z których co najmniej jedna powinna trwać nie mniej niż 14 kolejnych dni kalendarzowych. Czy 14-dniowy urlop jest obowiązkowy?

4 dni albo 35 godzin pracy w tygodniu w Polsce do 2027 roku? Inne państwa już testowały: efekty są zachęcające

W oczekiwaniu na zapowiadane przez Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej  skrócenie tygodniowego czasu pracy w Polsce, warto przyjrzeć się przykładom z innych państw. Dotąd w programach pilotażowych 4-dniowego tygodnia pracy zaobserwowano np. spadek rotacji zatrudnienia o 40 proc., polepszenie dobrostanu pracowników w 82 proc. firm oraz oszczędności dla pracodawców na poziomie niemal 2 mln zł w skali roku. Krótszy tydzień pracy najlepiej przyjął się na Islandii, gdzie 86 proc. pracowników korzysta z niego lub ma taką możliwość. Ale polscy pracodawcy nie są entuzjastami tego rozwiązania. Aż 51 proc. firm uważa, że w ich branży jest ono niemożliwe. Jeżeli nie uda się skrócić tygodnia pracy, to dobrą alternatywą dla 54 proc. Polaków mogłaby być częstsza praca zdalna lub hybrydowa. 

REKLAMA