Kategorie

Przerwanie biegu przedawnienia

Adam Malinowski
W prawie pracy mamy do czynienia z ogólnym 3-letnim okresem przedawnienia roszczeń, który w wielu przypadkach może być krótszy. Z tego względu skuteczne dochodzenie roszczeń wymaga szybkiego działania lub przerwania biegu przedawnienia w odpowiednim momencie, aby dłużnik nie mógł odmówić zapłaty.

Roszczenia z zakresu prawa pracy przedawniają się z upływem 3 lat od daty wymagalności. Jednak roszczenia pracodawcy o naprawienie szkody wyrządzonej przez pracownika wskutek niewykonania lub nienależytego wykonania obowiązków ulegają przedawnieniu z upływem roku od dnia, w którym pracodawca powziął wiadomość o wyrządzeniu przez pracownika szkody, nie później jednak niż z upływem 3 lat od jej wyrządzenia. Jak widzimy, okresy przedawnienia przewidziane w prawie pracy są znacznie krótsze niż w prawie cywilnym, gdzie najczęściej znajduje zastosowanie termin 10-letni.

Należy pamiętać, aby instytucji przerwania biegu przedawnienia nie mylić z zawieszeniem biegu przedawnienia (skutek taki powoduje np. siła wyższa), które powoduje tylko czasowe wstrzymanie biegu okresu przedawnienia.

W sytuacji zbliżania się upływu terminu przedawnienia warto albo przyspieszyć skierowanie sprawy na drogę sądową, albo zadbać o przerwanie biegu przedawnienia, aby spowodować ponowne jego rozpoczęcie. Przerywać bieg przedawnienia można wielokrotnie, a po każdej przerwie przedawnienie zaczyna biec na nowo. Mamy tu do wyboru dwie podstawowe możliwości.

Po pierwsze, bieg przedawnienia przerywa się przez każdą czynność przed właściwym organem powołanym do rozstrzygania sporów lub egzekwowania roszczeń przedsięwziętą bezpośrednio w celu dochodzenia lub ustalenia albo zaspokojenia lub zabezpieczenia roszczenia. W praktyce będą to najczęściej przypadki wytoczenia powództwa do sądu. W tym wypadku trzeba pamiętać o objęciu pozwem całości roszczenia, ponieważ przerwanie biegu przedawnienia będzie dotyczyć tylko zgłoszonego roszczenia. Na takim stanowisku stanął Sąd Najwyższy w wyroku z 10 stycznia 2007 r. (III PK 90/06, OSNP 2008/11–12/155), w którym wskazał, że przerwanie biegu przedawnienia (art. 295 § 1 k.p.) dotyczy tej części roszczenia w znaczeniu materialnoprawnym, która została zgłoszona – w pozwie lub w piśmie rozszerzającym powództwo – zarówno co do samego żądania, jak i jego podstawy faktycznej.


Przedawnienie przerywa tylko pozew prawidłowy, tj. taki, który nie ma braków albo którego braki zostały uzupełnione w terminie. Pozew zwrócony nie wywołuje żadnych skutków prawnych.

W praktyce bardzo często przerwę biegu przedawnienia udaje się uzyskać dzięki złożeniu pozwu niezupełnego, zawierającego szczątkowe uzasadnienie roszczeń. Jest to dopuszczalne i często korzystne, bo potem w trakcie procesu można zmodyfikować powództwo i przytoczyć dodatkowe dowody. Nie będzie to jednak możliwe, jeśli sąd zobowiąże stronę do zajęcia ostatecznego stanowiska w sprawie pod rygorem pominięcia nowych okoliczności i środków dowodowych. Dlatego rozsądniej jest skorzystać z próby ugodowej, o czym poniżej.

Bieg przedawnienia przerywa złożenie wniosku do komisji pojednawczej o polubowne rozpoznanie sporu. Zawezwanie do próby ugodowej pozwala bowiem zachować przedawnienie „w bezpiecznej odległości” i dobrze rozważyć podstawę powództwa lub przeprowadzić negocjacje z dłużnikiem. Koszt takiego postępowania jest niewielki, bo opłata wynosi jedynie 40 zł, a można na dłuższy czas zażegnać perspektywę przedawnienia.

W praktyce niezbyt często dochodzi do ugody, niekiedy również z tej przyczyny, że postępowanie ugodowe jest szczątkowe – sędzia odbiera stanowiska stron, nie przeprowadza negocjacji i po prostu stwierdza, że do ugody w sprawie nie doszło. Przepisy nie przewidują w tym zakresie żadnego postępowania odwoławczego, a zatem przedawnienie biegnie na nowo od dnia zakończenia ugodowego posiedzenia sądu.

Skorzystanie z próby ugodowej nie jest proste, ponieważ system rozpoznawania sporów pracowniczych przez komisje pojednawcze jest nieefektywny, a dodatkowo występują one tylko w nielicznych zakładach państwowych.


Aby uzyskać przerwanie biegu przedawnienia, trzeba wystąpić do właściwego sądu i to bezpośrednio w celu dochodzenia, ustalenia, zaspokojenia lub zabezpieczenia roszczenia (art. 295 § 1 pkt 1 k.p.). Nie mają zatem takiego skutku czynności uboczne, dokonywane po to, aby uzyskać inne korzyści procesowe (złożenie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych i wyznaczenie adwokata z urzędu albo wniosku o nadanie tytułowi egzekucyjnemu klauzuli wykonalności). Jeśli sprawa jest już w sądzie pracy, to nie musimy obawiać się jej przedawnienia, mimo że proces może być długotrwały. Przerwa biegu przedawnienia, która nastąpiła wskutek jednej z przyczyn przewidzianych w art. 295 § 1 pkt 1 k.p., powoduje, że przedawnienie nie biegnie na nowo dopóki, dopóty postępowanie wszczęte w celu dochodzenia lub ustalenia albo zaspokojenia lub zabezpieczenia roszczenia nie zostanie zakończone.

Po drugie, bieg przedawnienia jest przerywany przez uznanie roszczenia przez osobę, przeciwko której roszczenie przysługuje. Uznanie roszczenia to czynność dłużnika dokonana wobec wierzyciela, z której wynika chęć zapłaty długu lub przynajmniej przyznanie istnienia obowiązku spełnienia świadczenia. Z dniem dokonania uznania zostaje zniesiony dotychczasowy bieg terminu przedawnienia i w związku z tym nowy termin przedawnienia rozpoczyna się od dnia następnego po dacie uznania.

Wyróżnia się uznanie właściwe, będące umową zawartą między wierzycielem a dłużnikiem, w której strony ustalają, że istnieje między nimi dług o określonej wysokości i terminie płatności, a także niewłaściwe – będące każdym innym zachowaniem dłużnika, z którego wynika świadomość istnienia długu oraz obowiązku jego zapłaty.

O ile możemy mieć trudności z prostym uznaniem długu przez dłużnika, który po prostu nie chce zapłacić, o tyle warto skorzystać z uznania niewłaściwego dokonanego często bez pełnej świadomości dłużnika. W tym ostatnim przypadku mogą pojawić się w sądzie trudności dowodowe, zwłaszcza gdy termin przedawnienia już upłynął. Dlatego warto mieć świadków rozmowy z dłużnikiem albo potwierdzenie innych osób faktu uznania roszczenia. Uznanie roszczenia przerywa bieg przedawnienia, jeżeli zostało złożone przed upływem określonego terminu przedawnienia. Po jego upływie można je ewentualnie ocenić jako zrzeczenie się zarzutu przedawnienia.

Roszczenie stwierdzone prawomocnym orzeczeniem organu powołanego do rozstrzygania sporów czy stwierdzone ugodą zawartą w trybie kodeksowym przed takim organem ulega przedawnieniu z upływem 10 lat od dnia uprawomocnienia się orzeczenia lub zawarcia ugody. Ten termin może również podlegać przerwaniu na ogólnych zasadach.

Chcesz dowiedzieć się więcej, sięgnij po naszą publikację
SLIM VAT 2. Zmiany od 1 października 2021 r.
SLIM VAT 2. Zmiany od 1 października 2021 r.
Tylko teraz
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Wzrost minimalnego wynagrodzenia - czy trzeba zmieniać umowę o pracę?

    Wzrost minimalnego wynagrodzenia - czy trzeba zmieniać umowę o pracę? Co roku rośnie kwota minimalnego wynagrodzenia za pracę (tzw. najniższej krajowej, płacy minimalnej) i minimalnej stawki godzinowej. Już dziś wiadomo, że minimalne wynagrodzenie wzrośnie w 2022 r. do 3010 zł brutto (w 2021 roku wynosi 2800 zł). Pracownicy i pracodawcy mają wątpliwości, czy z uwagi na wzrost płacy minimalnej od nowego roku trzeba zmienić postanowienia wszystkich umów o pracę, które obecnie opiewają na kwotę niższą niż 3010 zł? Czy można nie zmieniać umów a np. uzupełniać wynagrodzenie za pracę, premią do wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę? Co może zrobić pracownik, jeżeli pracodawca nie wypłaca mu minimalnego wynagrodzenia? Wyjaśnień w tym zakresie udzieliła Państwowa Inspekcja Pracy.

    Jak zapewnić bezpieczeństwo pracownikom zdalnym?

    Bezpieczeństwo pracowników zdalnych może stanowić duże wyzwanie. To w domu zdarza się najwięcej wypadków. Za co odpowiada pracodawca? Jakie są przepisy BHP?

    Potwierdzenie danych w ZUS - instrukcja

    Potwierdzenie danych w ZUS można otrzymać przez PUE ZUS. Jak samodzielnie utworzyć dokument? Oto instrukcja jak zrobić to krok po kroku.

    Potwierdzenie z PUE ZUS pobierze także świadczeniobiorca

    Elektroniczne Potwierdzenie z PUE ZUS pobierze teraz także świadczeniobiorca, np. potwierdzenie prawa do emerytury, renty, zasiłku.

    Od wypłat z PPK zazwyczaj nie pobiera się podatku Belki

    Wypłaty z PPK - uczestnik PPK może w każdym czasie skorzystać ze swoich środków. W niektórych przypadkach wiąże się to jednak z obowiązkiem zapłaty 19% zryczałtowanego podatku dochodowego (tzw. podatku Belki).

    Potrzeby pracowników - wnioski z pandemii

    Potrzeby pracowników różnią się w zależności od rodzaju pracowników: fizycznych i biurowych. Jakie wnioski można wyciągnąć z pandemii COVID-19?

    Nadgodziny średniotygodniowe Polaków - pandemia

    Nadgodziny średniotygodniowe Polaków w czasie pandemii wzrosły. Statystyczny pracownik ma w tygodniu 5,5 godziny nadgodzin.

    Narzędzia do identyfikacji talentów - 3 zalety

    Narzędzia do identyfikacji talentów pozwalają zwiększyć potencjał firmy. Jakie są 3 główne zalety tego typu narzędzi?

    Odprawa z tytułu zwolnienia z pracy w pandemii - wątpliwości

    Odprawa z tytułu zwolnienia z pracy w czasie pandemii została uregulowana przepisami ustawy covidowej. Czy nowy limit wysokości odpraw odnosi się do wszystkich świadczeń? Jakie wątpliwości budzą nowe przepisy?

    Nowe święto państwowe w Polsce od 2021 r.

    Nowe święto państwowe w Polsce od 2021 r. ustanawia Prezydent RP. Święto będzie w grudniu. Czy oznacza to kolejny dzień wolny od pracy?

    Niebieska Karta UE - będą zmiany

    Niebieska Karta UE dotyczy zatrudniania cudzoziemców spoza UE. Odbywa się na innych zasadach niż obywateli państw członkowskich UE. Europarlament przyjął przepisy ułatwiające zatrudnianie obcokrajowców.

    Jak najniższa krajowa rosła od 2015 do 2022 r.?

    Najniższa krajowa w 2015 r. wynosiła 1750 zł brutto. W 2022 r. będzie to 3010 zł brutto. Najniższa krajowa wzrosła o 1260 zł.

    Dzień próbny w pracy - płatny czy nie?

    Dzień próbny w pracy a wynagrodzenie - czy jest płatny? Co na to prawo? W celu sprawdzenia pracownika należałoby podpisać umowę na okres próbny.

    PIT-2 a ukończenie 26 roku życia - kiedy złożyć?

    PIT-2 a ukończenie 26 roku życia - kiedy należy złożyć oświadczenie? Co z podwyższonymi kosztami przychodu?

    ZUS ERO - emerytura z datą wsteczną

    ZUS ERO to wniosek o emeryturę z datą wsteczną. Podstawą przyznania lub przeliczenia emerytury z datą wcześniejszą są przepisy covidowe. Dla kogo jest ten wniosek?

    Odprawa emerytalna - wysokość, warunki

    Jaka jest wysokość odprawy emerytalnej? Jakie warunki należy spełnić, aby ją otrzymać? Czy odprowadza się od niej podatek i składki ZUS? Kiedy wypłacić odprawę?

    Jakie są składniki wynagrodzenia za pracę?

    Składniki wynagrodzenia za pracę to przede wszystkim wynagrodzenie zasadnicze i dodatki. Czym premia różni się od nagrody?

    PPK: od 2022 r. stan oszczędności na mojeppk.pl

    PPK - od 2022 r. stan oszczędności będzie można sprawdzić na mojeppk.pl. Do jakich danych będzie miał dostęp każdy uczestnik PPK?

    Płaca minimalna 2022 - jest decyzja rządu

    Płaca minimalna w 2022 r. wzrośnie o 210 zł. Ile wyniesie płaca minimalna 2022? Jest już ostateczna decyzja rządu.

    Praca zdalna a migracje zarobkowe

    Jak praca zdalna wpływa na migracje zarobkowe? Czy na pewno jest ich teraz mniej? Oto wyniki badania.

    Urlop okolicznościowy - śmierć ojca

    Urlop okolicznościowy - śmierć ojca to okoliczność uprawniająca pracownika do wolnego od pracy. Ile dni przysługuje? Jaki jest termin ich wykorzystania?

    Praca zdalna a kolejne fale pandemii [RAPORT]

    Praca zdalna zyskiwała na popularności wraz z nastaniem kolejnych fal pandemii COVID-19. Sprawdź, jaki wpływ na pracę miały fale koronawirusa w Polsce i Unii Europejskiej.

    Co pracownicy mówią o pracodawcach w sieci?

    Pracownik i pracodawca - jak wyglądają stosunki z szefem? Co można przeczytać na ten temat w Internecie? Okazuje się, że najważniejsze jest dobre rozstanie.

    Urodzeni w latach 1984-1994 chcą całkowitej pracy zdalnej

    Całkowita praca zdalna najwięcej zwolenników ma wśród pracowników urodzonych w latach 1984-1994.

    Niemcy: odszkodowanie za kwarantannę tylko dla zaszczepionych

    Odszkodowanie za czas kwarantanny będzie przyznawane tylko zaszczepionym pracownikom? Taki projekt nowych przepisów powstał w Niemczech.