Czasowe powierzenie innej pracy

Pracodawca może czasowo powierzyć pracownikowi inną pracę, spełniając ustawowe przesłanki, pracownik musi się z taką zmianą pogodzić. Pracodawca ma prawo powierzyć podwładnemu na czas nieprzekraczający 3 miesięcy wykonywanie innej pracy, jeśli wykaże po swojej stronie istnienie uzasadnionych bądź szczególnych potrzeb.

Co do zasady na pracowniku spoczywa obowiązek wykonywania pracy określonej w umowie o pracę. Pracodawca nie może dowolnie zmieniać poczynionych w tej kwestii uzgodnień. Wszelka zmiana warunków pracy określonych w umowie wymusza na pracodawcy obowiązek zastosowania wypowiedzenia zmieniającego albo porozumienia się z pracownikiem w celu przyjęcia przez niego propozycji nowych warunków. Pewien wyjątek przewiduje art. 42 § 4 k.p., zgodnie z którym wypowiedzenie dotychczasowych warunków pracy lub płacy nie jest wymagane w razie powierzenia pracownikowi, w przypadkach uzasadnionych potrzebami pracodawcy, innej pracy niż określona w umowie o pracę, na okres nieprzekraczający 3 miesięcy w roku kalendarzowym, jeżeli nie powoduje to obniżenia wynagrodzenia i odpowiada kwalifikacjom pracownika.

A zatem w omawianym przypadku pracodawca ma możliwość powierzenia swojemu podwładnemu wykonywania innych obowiązków bez stosowania wypowiedzenia zmieniającego, ale pod warunkiem że nowe zadania odpowiadają jego kwalifikacjom oraz nie spowodują obniżenia dotychczas otrzymywanego wynagrodzenia. Przy czym skierowanie do innej pracy dozwolone jest tylko przejściowo na czas określony do 3 miesięcy w roku. Po upływie tego okresu pracownik ma prawo powrotu do poprzedniej pracy. Warto jednak dodać, że jeżeli po upływie okresu 3 miesięcy pracodawca nadal zatrudnia pracownika bez jego zgody na innym stanowisku niż określone w umowie o pracę, to może ponosić odpowiedzialność odszkodowawczą na podstawie art. 471 k.c. w zw. z art. 300 k.p. (wyrok SN z 4 grudnia 1997 r., I PKN 418/97, OSNP 1999/2/44).

Przełożony może skierować pracownika tylko do takiej pracy, która z uwagi na jego wykształcenie oraz staż pracy będzie dla niego odpowiednia, a jego kwalifikacje znajdą adekwatne wykorzystanie przy wykonywaniu nowych obowiązków. Natomiast pracownik, któremu powierzono inną pracę, nie może z tego powodu ponieść straty finansowej, chociażby nowa praca była mniej płatna.

Kolejnym istotnym warunkiem umożliwiającym czasowe powierzenie innej pracy podwładnemu, bez stosowania wypowiedzenia zmieniającego warunki pracy, będzie wystąpienie uzasadnionych potrzeb pracodawcy. Kodeks pracy nie precyzuje tego pojęcia. W praktyce przyjmuje się, że uzasadnionymi potrzebami pracodawcy są niemożliwe do przewidzenia nagłe, przemijające zdarzenia, które w znaczący sposób mogą zdezorganizować pracę w firmie.

W celu powierzenia innej pracy nie jest wymagana żadna szczególna forma. Może to nastąpić zarówno w formie pisemnego zawiadomienia, jak i w drodze ustnego polecenia pracodawcy bądź osoby upoważnionej do dokonywania takich czynności lub do kierowania zakładem pracy w jego imieniu. Nie ma również wymogu konsultacji tej kwestii z zakładową organizacją związkową reprezentującą interesy pracownika.