REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Praca w godzinach nadliczbowych oraz w niedzielę i święto pracowników korpusu służby cywilnej

Artur Dawid Samek
radca prawny, ekspert z zakresu prawa pracy
Czas pracy pracowników korpusu służby cywilnej. /Fot. Fotolia
Czas pracy pracowników korpusu służby cywilnej. /Fot. Fotolia
ShutterStock

REKLAMA

REKLAMA

Jakie są zasady wykonywania i rozliczania czasu pracy pracowników korpusu służby cywilnej w przypadku wykonywania pracy w godzinach nadliczbowych oraz w niedzielę i święto?

Kto może być członkiem korpusu służby cywilnej?

Zgodnie z art. 3 ustawy z dnia 24 sierpnia 2006 r. o służbie cywilnej (Dz. U. Nr 170, poz. 1218 ze zmianami oraz z 2008 r. Nr 157, poz. 976) członkiem korpusu służby cywilnej może być osoba zatrudniona zgodnie z zasadami określonymi w ustawie, jako :

Autopromocja
  • pracownik służby cywilnej, zatrudniony na podstawie umowy o pracę,
  • urzędnik służby cywilnej, zatrudniony na podstawie mianowania.

Kiedy mamy do czynienia z pracą w godzinach nadliczbowych i kiedy jest dopuszczalna w przypadku członków służby cywilnej.

Na podstawie art. 9. ust. 1 w sprawach dotyczących stosunku pracy w służbie cywilnej, nieuregulowanych w tej ustawie, stosuje się przepisy kodeksu pracy i inne przepisy prawa pracy. Ze względu na brak uregulowania w ustawie „o służbie cywilnej” definicji pracy w godzinach nadliczbowych należy stosować w tym zakresie przepisy art. 151 § 1 kodeksu pracy, gdzie za pracę w godzinach nadliczbowych uważa się jej wykonywanie ponad normę czasu pracy oraz gdy praca jest wykonywana w przedłużonym dobowym wymiarze czasu pracy wynikającym z obowiązującego pracownika systemu i rozkładu czasu pracy (harmonogramu czasu pracy). 

Zobacz serwis: Czas pracy

Natomiast z uwagi na kompleksowe uregulowanie tematu dopuszczalności pracy w godzinach nadliczbowych w ustawie, wyłączony zostaje przepis art. 151 § 1 kodeksu pracy, w części która określa, kiedy ta praca jest dopuszczalna.

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Zgodnie z art. 97 ust. 5 ustawy gdy wymagają tego potrzeby urzędu, członek korpusu służby cywilnej czyli zarówno pracownik służby cywilnej jak i urzędnik służby cywilnej, na polecenie przełożonego wykonuje pracę w godzinach nadliczbowych, w tym w wyjątkowych przypadkach także w nocy oraz w niedziele i święta. Należy zaznaczyć, iż pracodawca może na członka korpusu służby cywilnej nałożyć obowiązek pracy w nadgodzinach w przypadku istnienia zwykłych „potrzeb urzędu”, gdy kodeks pracy stanowi, że podstawą pracy w nadgodzinach są szczególne potrzeby pracodawcy. W literaturze wskazuje się, że użyte w ustawie pojęcie wyjątkowych przypadków odnoszące się do dopuszczalności pracy w nocy, niedzielę i święto należy rozumieć jako potrzebę szczególną, której niezaspokojenie mogłoby prowadzić do zakłóceń w realizacji podstawowych zadań urzędu (Zob. J Jagielski, K. Rączka Komentarz do ustawy o służbie…,s.291). Praca w nocy, niedzielę i święta może wynikać również z wyjątkowych oczekiwań społecznych czy zdarzeń losowych.

Udzielając odpowiedzi na pytanie, kiedy mamy do czynienia z pracą w godzinach nadliczbowych należy powołać się na następujące orzeczenia Sądu Najwyższego.
Sąd Najwyższy w wyroku z 07.02.2001r. ( I PKN 244/00,) , OSNP 2002, nr 21, poz. 250, stwierdził, że praca w godzinach nadliczbowych może być wykonywana jedynie za wiedzą i zgodą pracodawcy.

W orzecznictwie sądowym przyjmowana jest również zasada, że praca w godzinach nadliczbowych może być świadczona bez wyraźnego polecenia przełożonego. Polecenie takie może zawierać się w zleceniu pracownikowi zadań, które z góry wiadomo, iż nie mogą być wykonane w ramach normalnego czasu pracy lub też milczącą zgodą na to, że pracownik po normalnym czasie pracy pozostaje w pracy, aby wykonać powierzone mu zadanie.

W wyroku z 14 maja 1998 r., I PKN 122/98, (OSNAPiUS 1999, nr 10, poz. 343) Sąd Najwyższy stwierdził , że polecenie pracy w godzinach nadliczbowych nie wymaga szczególnej formy i brak sprzeciwu przełożonego na wykonywanie w jego obecności przez pracownika obowiązków może być zakwalifikowany jako polecenie świadczenia pracy w godzinach nadliczbowych.

Zapisz się na nasz newsletter


Problem wyjść służbowych a praca w godzinach nadliczbowych

Z uwagi na brak uregulowania tego zagadnienia w ustawie „o służbie cywilnej”, zgodnie z 151 § 21 kodeksu pracy, nie jest pracą w godzinach nadliczbowych, czas odpracowania zwolnienia od pracy, udzielonego pracownikowi, na jego pisemny wniosek, w celu załatwienia spraw osobistych. Odpracowanie tego zwolnienia od pracy nie może naruszać prawa pracownika korpusu służby cywilnej do odpoczynku.

Rekompensowanie pracy w godzinach nadliczbowych

Ustawa „o służbie cywilnej” różnicuje w zależności od tego czy mamy do czynienia z pracownikiem służby cywilnej czy też urzędnikiem służby cywilnej, sposób rekompensaty pracy wykonywanej na podstawie wskazanego wyżej art. 97 ust.5 ustawy.

Pracownikowi służby cywilnej za pracę wykonywaną na polecenie przełożonego w godzinach nadliczbowych, przysługuje czas wolny w tym samym wymiarze.
Urzędnikowi służby cywilnej za pracę w godzinach nadliczbowych wykonywaną tylko w porze nocnej, przysługuje czas wolny w tym samym wymiarze.
Urzędnikowi służby cywilnej za pracę w niedzielę przysługuje dzień wolny od pracy w najbliższym tygodniu, a za pracę w święto przysługuje inny dzień wolny.
Przepisów art. 97 ust. 5 ustawy, nie stosuje się do kobiet w ciąży oraz bez ich zgody do członków korpusu służby cywilnej sprawujących pieczę nad osobami, które wymagają stałej opieki lub opiekujących się dziećmi w wieku do lat ośmiu.

Zobacz: Wymiar czasu pracy 2015

Na wniosek członka korpusu służby cywilnej czas wolny, za pracę w godzinach nadliczbowych oraz dzień wolny za pracę w niedzielę i święto w przypadku urzędnika służby cywilnej , może być udzielony w okresie bezpośrednio poprzedzającym urlop wypoczynkowy lub po jego zakończeniu.

Tym samym „wypracowany” czas wolny na skutek pracy w godzinach nadliczbowych może być odbierany poza przyjętym w danym urzędzie okresem rozliczeniowym czasu pracy.

Wydaje się, iż bezprzedmiotowe staje się określenie w umowach o pracę w niepełnym wymiarze czasu pracy, dopuszczalnej liczby godzin ponad obowiązujący danego pracownika wymiar czasu pracy, którego przekroczenie uprawnia pracownika, oprócz normalnego wynagrodzenia, do dodatku do wynagrodzenia jak za godziny nadliczbowe ( art. 151 § 5 kodeksu pracy), gdyż pracownicy ci nie mają prawa do dodatkowego wynagrodzenia za pracę ponadwymiarową.

Gdy jednak członek korpusu służby cywilnej zatrudniony w niepełnym wymiarze czasu pracy, na polecenie przełożonego wykonuje pracę ponad obowiązujące normy czasu pracy ( 8 godzin i przeciętnie 40 godzina na tydzień ), przysługuje temu pracownikowi czas wolny w zamian za tą pracę, na zasadach wynikających ze wskazanych przepisów ustawy „o służbie cywilnej.

Rekompensowanie pracy w niedzielę i święto

Zapisy ustawy nie określają, przez jak długi czas urzędnik służby cywilnej ma świadczyć pracę w niedzielę czy święto, z uwagi na to przyjmuje się, iż wystarczy udokumentowanie wykonywania pracy nawet przez jedną godzinę i to stanowi już podstawę do wystąpienia przez urzędnika z wnioskiem o przyznanie mu całego dnia wolnego od pracy.

Z uwagi na brak uregulowania zagadnienia dotyczącego rekompensowania czasu pracy w niedziele i święto w przypadku pracowników służby cywilnej, wydaje się, że należy na podstawie art. 9 ust.1 ustawy zastosować regulacje zawarte w art. 151 11 kodeksu pracy. Pracownikowi służby cywilnej ,który wykonuje pracę w święta i w niedziele w sytuacji przewidzianej i dopuszczonej przez kodeks pracy, pracodawca jest obowiązany do zapewnienia innego dnia wolnego od pracy w zamian za niedzielę, w okresie 6 dni kalendarzowych poprzedzających lub następujących po takiej niedzieli a w zamian za święto do końca okresu rozliczeniowego czasu pracy. Gdy za pracę w niedzielę nie można udzielić dnia wolnego we wskazanym wyżej terminie to udziela się go do końca okresu rozliczeniowego czasu pracy. 

Sprawdź: Dzień wolny za święto wypadające w sobotę w 2015 r.


Gdy pracownik służby cywilnej, wykonywał pracę nawet przez jedną godzinę w niedzielę lub święto, będzie mu przysługiwał podobnie jak w przypadku urzędnika służby cywilnej, cały dzień wolny od pracy.

W sytuacji gdy do końca okresu rozliczeniowego, pracodawca nie udzielił dnia wolnego za pracę w niedzielę lub święto, to wypłaca się dodatek do wynagrodzenia w wysokości 100% za każdą godzinę pracy w te dni.

Rekompensowanie pracy w sobotę

Z uwagi na art. 9 ust.1 opisywanej ustawy, brak jest możliwości stosowania do pracowników korpusu służby cywilnej regulacji wynikającej z art. 1513 kodeksu pracy a dotyczącej rekompensowania pracownikowi pracy w dniu dodatkowo wolnym od pracy z tytułu zachowania zasady przeciętnie pięciodniowego tygodnia pracy. Przyczyna tego stanu rzeczy, wynika z braku regulacji w ustawie „o służbie cywilnej” , gwarancji przeciętnie pięciodniowego tygodnia pracy.

W rozporządzeniu Prezesa Rady Ministrów z dnia 25 kwietnia 2007r. w sprawie czasu pracy pracowników administracji rządowej ( Dz.U. z 2007r.nr 76 poz. 505 z póź zm.), które zostało wydane na podstawie art. 67 ust.3 ustawy „o służbie cywilnej”, przewidziano zasadę, że dyrektor generalny urzędu (kierownik urzędu) ustala rozkład czasu pracy członków korpusu służby cywilnej i pracowników niebędących członkami korpusu służby cywilnej, biorąc pod uwagę, że praca powinna być wykonywana od poniedziałku do piątku w godzinach między 8.15 a 16.15. 

Polecamy: Zasady prawidłowego ewidencjonowania czasu pracy pracownika

Biorąc pod uwagę wskazy wyżej brak gwarancji przeciętnie pięciodniowego tygodnia pracy a także postanowienia powołanego rozporządzenia, należy pracę w dzień dodatkowo wolny od pracy, czyli sobotę, traktować jako jej wykonywanie w godzinach nadliczbowych i rekompensować ją zgodnie z wskazaniami określonymi w art. 97 ust.6 -8 ustawy „o służbie cywilnej” .W związku z tym, pracownik służby cywilnej pracujący w sobotę otrzyma czas wolny w tym samym wymiarze jakim pracował w tym dniu. Natomiast urzędnik służby cywilnej, gdy opisywane godziny nadliczbowe wystąpią w nocy.

Zakaz pracy w godzinach nadliczbowych

Czas pracy pracowników zatrudnionych na stanowiskach pracy, na których występują przekroczenia najwyższych dopuszczalnych stężeń lub natężeń czynników szkodliwych dla zdrowia, nie możne przekraczać 8 godzin. Pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia za czas nieprzepracowany w związku ze zmniejszeniem z tego powodu wymiaru jego czasu pracy.


Pracownic w ciąży nie można zatrudniać w godzinach nadliczbowych, w nocy , w niedzielę i święta. Pracownikom opiekującym się dzieckiem do ukończenia przez nie 8 roku życia oraz sprawujących pieczę nad osobami wymagającymi stałej opieki bez ich zgody - nie można wydawać polecenia pracy w godzinach nadliczbowych, w nocy, niedzielę i święta.

Odnosząc się do bezwzględnego zakazu pracy w porze nocnej i godzinach nadliczbowych oraz pracy w niedziele i święta , należy wskazać iż obowiązuje on od chwili przedłożenia pracodawcy zaświadczenia lekarskiego stwierdzającego stan ciąży ale w sytuacji gdy stan ciąży jest widoczny, pracodawca nie może zatrudniać kobiety w wskazanych wyżej warunkach. ( Zob. L. Florek (red.) , Kodeks pracy . Komentarz , art. 178 wyd.VI, Lex/el2011). Dot. to też pracowników korpusu służby cywilnej.

Odmowa wykonywania pracy w godzinach nadliczbowych

Jak wynika z literatury „ pracownik nie ma prawa oceniać zasadności polecenia pracodawcy o zarządzeniu pracy w godzinach nadliczbowych (…). Odmowa podporządkowania się poleceniu pracodawcy świadczenia pracy w godzinach nadliczbowych uzasadnia nałożenie kary porządkowej lub rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia z przyczyn zawinionych przez pracownika” (Zob. A.M. Świątkowski, Kodeks pracy. Komentarz, Warszawa 2009, s. 364,614).

Artur Samek - radca prawny, ekspert z zakresu prawa pracy

Autopromocja

REKLAMA

Źródło: Własne
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie - zapraszamy do subskrybcji naszego newslettera
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Uprawnienia rodzicielskie
    certificate
    Jak zdobyć Certyfikat:
    • Czytaj artykuły
    • Rozwiązuj testy
    • Zdobądź certyfikat
    1/10
    Ile tygodni urlopu macierzyńskiego można maksymalnie wykorzystać jeszcze przed porodem?
    nie ma takiej możliwości
    3
    6
    9 - tylko jeśli pracodawca wyrazi na to zgodę
    Następne
    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    Działalność socjalna. Wczasy pod gruszą – dofinansowanie do wypoczynku ze środków ZFŚS to najpopularniejsze świadczenie socjalne

    Wczasy pod gruszą to jedna z form działalności socjalnej. Polega na dofinansowaniu wypoczynku pracowników ze środków zakładowego funduszu świadczeń socjalnych. Wczasy pod gruszą powinny być wsparciem dla pracowników w gorszej sytuacji materialnej.

    Nowe zalecenia co do zatrudniania niepełnosprawnych

    W lutym 2024 r. wydano nowe zalecenia co do zatrudniania niepełnosprawnych m.in. w administracji publicznej. Okazuje się, że wciąż istnieje wiele barier proceduralnych, instytucjonalnych, organizacyjnych i kompetencyjnych, które utrudniają czy wręcz nawet uniemożliwiają osobom ze szczególnymi potrzebami (w tym z niepełnosprawnościami) udział w procesach rekrutacyjnych oraz świadczenie pracy w urzędach. Wciąż jest wiele do zrobienia.

    Separacja jak rozwód - nie otrzymasz odprawy po zmarłym małżonku

    Czym jest separacja? Jakie są skutki majątkowe separacji? Kto ma prawo do odprawy po śmierci pracownika? Czy mając separację należy się odprawa po zmarłym małżonku? Ile wynosi odprawa pośmiertna?

    Waloryzacja emerytur 2024 – tabela netto

    Waloryzacja emerytur od 1 marca 2024 roku - o ile procent wzrosną emerytury? Kiedy będzie wypłata pierwszych wyższych emerytur? Tabela przedstawia podwyżki emerytur od 1 marca 2024 roku. Ile wynoszą kwoty netto emerytur po waloryzacji?

    REKLAMA

    Mama 4+ czyli emerytura matczyna w 2024 roku [WYWIAD]

    Mama 4 plus w 2024 roku - to już 5 lat funkcjonowania świadczenia w Polsce. Czy w tym czasie zmieniły się przepisy? Jakie warunki należy spełnić, aby otrzymać RSU? Ile wynosi rodzicielskie świadczenie uzupełniające do końca lutego, a ile od 1 marca 2024 roku? Jakie dokumenty dołączyć do wniosku? Czy na emeryturze matczynej można pracować? Czy ojcowie pobierają emeryturę matczyną? Na te i inne pytania odpowiada rzecznik ZUS województwa dolnośląskiego Iwoną Kowalską-Matis

    Nie możesz pójść do ZUS i załatwić sprawy? Możesz wysłać pełnomocnika. Trzeba tylko wypełnić formularz ZUS PEL

    Za pomocą formularza ZUS PEL klienci Zakładu Ubezpieczeń Społecznych mogą udzielić pełnomocnictwa do załatwiania swoich spraw. Formularz można pobrać ze strony internetowej www.zus.pl lub z PUE ZUS. Druk jest także dostępny w każdej placówce ZUS.

    W styczniu 2024 r. wzrosło bezrobocie w Polsce! Czy to jest wzrost sezonowy?

    Wzrosło bezrobocie w Polsce. W styczniu stopa bezrobocia wyniosła 5,4%. W grudniu 2023 r. bezrobocie wynosiło 5,1%, a w listopadzie 5,0%.

    W całej UE około 11 mln osób zatrudnionych jest w ramach platform internetowych. Trwa kampania BHP w cyfrowym świecie pracy

    W całej UE około 11 mln osób zatrudnionych jest w ramach platform internetowych. To zarządzanie pracą przez sztuczną inteligencję może mieć ogromny wpływ na jakość świadczonej pracy, jej ilość jak i utratę. Świat pracy i rynek się zmieniają - ale w tym wszystkim najważniejszy jest człowiek, nie kapitał. Konieczne jest więc budowanie wiedzy, doświadczenia i zaufania przez informowanie pracowników i zasięganie ich opinii oraz umożliwienie im udziału w projektowaniu i wdrażaniu technologii i systemów cyfrowych w nowej postindustrialnej erze pracy. „Bezpieczeństwo i zdrowie w pracy dotyczy każdego. Jest dobre dla ciebie. Dobre dla firmy” – tak głosi kampania „Bezpieczeństwo pracy w świecie cyfrowym”, która jest prowadzona w latach 2023-2025. Kampania odbywa się w ramach projektu Europejskiej Agencji Bezpieczeństwa i Zdrowia w Pracy.

    REKLAMA

    Ukraińcy będą przebywać legalnie w Polsce do 30 czerwca 2024 r. Weszła w życie nowelizacja ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy

    Pobyt w Polsce obywateli Ukrainy, którzy przybyli w związku z wojną prowadzoną w tym kraju będzie uznawany za legalny do 30 czerwca 2024 r. To zmiana, jaką wprowadziła nowelizacja ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy. Nowelizacja obowiązuje od 22 lutego. 

    Nie na każdej uczelni podwyżki o 30%. Na publicznej adiunkt zarabia 6840 zł a na niepublicznej często otrzymuje tylko minimalną krajową 4242 zł!

    Nawet ponad 2500 zł może wynosić różnica w zarobkach doktora, który jest zatrudniony na stanowisku adiunkta na uczelni niepublicznej, w stosunku do doktora - adiunkta, który jest zatrudniony na uczelni publicznej i po podwyżkach zarabia minimalnie 6840 zł. Mało kto wie, że podwyżki wynagrodzeń na uczelniach o 30% nie dotyczą uczelni niepublicznych. Wyższe wynagrodzenie, zgodnie z nowym rozporządzeniem otrzymują tylko pracownicy uczelni publicznych. 

    REKLAMA