Kategorie

Jak prawidłowo zlecać pracę nocną

Danuta Klucz
Praca nocna może być wykonywana bez potrzeby jej uzasadniania szczególnymi potrzebami pracodawcy, ale jako bardziej uciążliwa uprawnia pracownika do dodatkowej rekompensaty i podlega pewnym ograniczeniom.
Praca nocna może być codzienną koniecznością u danego pracodawcy ze względu na rodzaj prowadzonej przez niego działalności. Może także wynikać ze szczególnych okoliczności i nie stanowić stałego elementu organizacji pracy. W obu przypadkach pracodawca musi jednak pamiętać, że praca nocna jako bardziej uciążliwa dla pracownika, podlega szczególnym uregulowaniom.

Jak informować o porze nocnej

Pora nocna jest pojęciem związanym z czasem pracy, które określa ramy czasowe wykonywania pracy w warunkach uznanych przez ustawodawcę jako bardziej uciążliwe dla pracownika. Według kodeksu pracy obejmuje ona osiem kolejnych godzin pomiędzy godzinami 21.00 i 7.00 rano. W gestii pracodawcy pozostaje natomiast ustalenie dokładnego przedziału czasowego pory nocnej w obowiązujących u niego przepisach zakładowych.

Reklama

Informacja tego rodzaju winna znaleźć się w regulaminie pracy, jeżeli pracodawca ma obowiązek wydania go w swoim zakładzie. W przypadku gdy zatrudnia on mniej niż 20 pracowników i nie musi wydawać tego aktu, informację o obowiązującej porze nocnej zobowiązany jest przekazać na piśmie pracownikowi w ciągu siedmiu dni od zawarcia umowy o pracę.

Pracodawca może być także zobligowany do podania stosownej informacji inspekcji pracy. Sytuacja taka będzie miała miejsce, gdy zostanie do niego skierowany wniosek o zawiadomienie właściwego okręgowego inspektora pracy o zatrudnianiu pracowników pracujących w porze nocnej.

Według definicji kodeksowej pracującym w nocy jest pracownik, którego rozkład czasu pracy obejmuje w każdej dobie co najmniej trzy godziny pracy w porze nocnej lub którego 1/4 czasu pracy w okresie rozliczeniowym przypada na porę nocną.

Prace zbyt męczące z ograniczeniami

Reklama

Pracodawca nie jest związany szczególnymi wymogami w zakresie zlecania pracy w nocy, musi jednak pamiętać o ograniczeniach dotyczących maksymalnych norm czasowych w razie wykonywania przez pracownika nocą prac szczególnie niebezpiecznych albo związanych z dużym wysiłkiem fizycznym lub umysłowym. W takim przypadku czas pracy nie może przekraczać ośmiu godzin na dobę.

Na pracodawcy spoczywa obowiązek ustalenia, jakie występują u niego prace szczególnie niebezpieczne albo związane z dużym wysiłkiem fizycznym lub umysłowym, które limitują czas pracy wykonywanej przez pracownika w nocy. Wykaz prac o takim charakterze określa pracodawca w porozumieniu z zakładową organizacją związkową, a jeżeli taka u niego nie działa, z przedstawicielami pracowników, wybranymi w trybie przyjętym w zakładzie, po zasięgnięciu opinii lekarza sprawującego profilaktyczną opiekę zdrowotną nad pracownikami.

Zakazy dla niektórych pracowników

W stosunku do niektórych kategorii pracowników pracodawca musi wykazać większą troskę w zakresie zapewnienia im odpowiednich warunków pracy. Dotyczy to także pracy nocnej, które ze względu na uciążliwość została wyłączona w stosunku do niektórych pracowników. Zakazy adresowane do pracodawcy mają dwojaki charakter. I tak albo bezwzględnie go wiążą, albo praca nocna może być zlecona tylko za zgodą chronionego pracownika.

Dodatkowa rekompensata

Praca wykonywana w porze nocnej uprawnia pracownika do dodatkowego wynagrodzenia, stanowiącego rekompensatę za uciążliwość świadczenia pracy w nocy. Wynagrodzenie to ustala się za każdą godzinę pracy w porze nocnej w wysokości 20 proc. stawki godzinowej, wynikającej z minimalnego wynagrodzenia za pracę.

Stawka określona w przepisach kodeksu pracy ma charakter gwarantowany, co oznacza, że nie można w regulacjach zakładowych ustalić jej na niższym poziomie. Nie ma natomiast przeszkód, aby w przepisach płacowych obowiązujących u danego pracodawcy (np. regulaminie wynagradzania lub układzie zbiorowym pracy) ustalić wyższy dodatek za pracę w nocy.

 

Kodeks pracy przewiduje także uproszczoną formę wynagradzania pracy wykonywanej w porze nocnej. Chcąc skorzystać z tej formy, pracodawca musi jednak pamiętać, że zastosowanie ryczałtu możliwe jest tylko w stosunku do pracowników wykonujących pracę w porze nocnej stale poza zakładem pracy. Poza tym ryczałt powinien być tak ustalony, aby jego wysokość odpowiadała przewidywanemu wymiarowi pracy w porze nocnej.

PRZYKŁAD
OBLICZAMY DODATKOWE WYNAGRODZENIE

Pracownik we wrześniu przepracował w porze nocnej 35 godzin. Przysługujące mu dodatkowe wynagrodzenie należy wyliczyć w sposób następujący:
936,00 zł (wynagrodzenie minimalne): 160 godz. (godziny przypadające do przepracowania we wrześniu) = 5,85 zł
5,85 zł x 20 proc. = 1,17 zł (stawka godzinowa dodatku)
35 godz. x 1,17 zł = 40,95 zł dodatek za przepracowane godziny w porze nocnej we wrześniu.

PRZYKŁAD
GODZINY NADLICZBOWE

U pracodawcy została ustalona pora nocna w godzinach od 22 do 6. Zgodnie z obowiązującym rozkładem czasu pracy, pracownik powinien zakończyć pracę o godzinie 17, ale z uwagi na awarię systemu komputerowego został w pracy do godziny 23. Pracownikowi w takim przypadku przysługiwać będzie oprócz normalnego wynagrodzenia dodatek za pracę w porze nocnej, obliczony za jedną godzinę oraz dodatek z tytułu pracy nadliczbowej za sześć godzin.

KOGO NIE DOTYCZĄ OGRANICZENIA CZASU PRACY NOCNEJ

Ograniczenie maksymalnego dobowego wymiaru czasu pracy nocnej nie dotyczy:

• pracowników zarządzających w imieniu pracodawcy zakładem pracy, a więc pracowników kierujących jednoosobowo zakładem pracy i ich zastępców lub wchodzących w skład kolegialnego organu zarządzającego zakładem pracy oraz głównych księgowych,
• pracy wykonywanej w nocy z uwagi na konieczność prowadzenia akcji ratowniczej w celu ochrony życia lub zdrowia ludzkiego, ochrony mienia lub środowiska albo usunięcia awarii.

KOGO NIE MOŻNA ZATRUDNIAĆ W NOCY

Zakazy zatrudniania w nocy dotyczą:• kobiet w ciąży bezwzględnie• pracowników młodocianych bezwzględnie
• pracowników niepełnosprawnych (musi być zgoda lekarza) bez zgody pracownika
• osób opiekujących się dzieckiem do lat 4 bez zgody pracownika

3 KROKI
JAK USTALIĆ DODATEK ZA PRACĘ W NOCY

1. podziel wynagrodzenie minimalne za pracę (w 2007 roku wynosi ono 936 zł) przez liczbę godzin przypadającą do przepracowania w danym miesiącu według normatywnego czasu pracy

2. wylicz stawkę godzinową dodatku, mnożąc wynik z pierwszego działania przez stawkę dodatku (kodeksowa wynosi 20 proc.)

3. pomnóż ilość godzin przepracowanych w danym miesiącu przez pracownika w porze nocnej przez stawkę godzinową dodatku



Podstawa prawna:
• art. 1517 i art. 1518 ustawy z 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 z późn. zm.),
• rozporządzenie ministra pracy i polityki socjalnej z 29 maja 1996 r. w sprawie sposobu ustalania wynagrodzenia w okresie niewykonywania pracy oraz wynagrodzenia stanowiącego podstawę obliczania odszkodowań, odpraw, dodatków wyrównawczych oraz innych należności przewidzianych w kodeksie pracy (Dz.U. nr 62, poz. 289 z późn. zm.).

Chcesz dowiedzieć się więcej, sięgnij po naszą publikację
Czas pracy 2021. Planowanie, rozliczanie i ewidencja
Czas pracy 2021. Planowanie, rozliczanie i ewidencja
Tylko teraz
Źródło: GP
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    PIP przeprowadzi kontrolę bez zapowiedzi

    Kontrola PIP już niedługo będzie mogła odbyć się bez zapowiedzi. Przewidziano to w nowelizacji ustawy Prawo przedsiębiorców.

    Lodołamacze 2021 - zgłoszenia do 15 sierpnia!

    Lodołamacze 2021 - zapraszamy do udziału w 16 edycji konkursu! Patronem medialnym wydarzenia jest portal Infor.pl.

    Zasiłek macierzyński - jakie zmiany?

    Zasiłek macierzyński - jakie zmiany chce wprowadzić ZUS? Czym jest okres wyczekiwania?

    Podatki i składka zdrowotna - zmiany od 1 stycznia 2022 r.

    Podatki i składka zdrowotna - jakie zmiany wprowadza Polski Ład? Co zmieni się od 1 stycznia 2022 r.?

    Planner kadrowo-płacowy na sierpień 2021 r.

    Planner kadrowo-płacowy na sierpień 2021 r. wymienia wszystkie obowiązki miesięczne. Jaki jest wymiar czasu pracy w sierpniu? Ile wynosi dodatek nocny?

    Obowiązek szczepień dla niektórych grup zawodowych?

    Obowiązek szczepień dla niektórych grup zawodowych może wejść w życie?

    Pracownicy punktów szczepień jak funkcjonariusze publiczni

    Pracownicy punktów szczepień będą traktowani jak funkcjonariusze publiczni. Co to oznacza?

    Zaświadczenie z ZUS ściągniesz z Internetu

    Zaświadczenie o wysokości emerytury lub zasiłku z ZUS można ściągnąć z Internetu. Jak stworzyć elektroniczne potwierdzenie?

    PIP - coraz częstsze kontrole i decyzje

    Kontrole PIP odbywają się coraz częściej. Gdzie jest ich najwięcej? Jakie branże są najczęściej kontrolowane?

    Kalkulator wynagrodzeń Polski Ład - zlecenie 2022

    Kalkulator wynagrodzeń od umów zlecenie w 2022 r. - jak Polski Ład wpłynie na wysokość wynagrodzenia netto przy zleceniu?

    IOSKU: ile masz na koncie w ZUS?

    IOSKU czyli informacja o tym, ile masz na koncie w ZUS. Jak sprawdzić? Ile wyniesie przyszła emerytura?

    Polski Ład - kalkulator wynagrodzeń, umowa o pracę

    Polski Ład - kalkulator wynagrodzeń pozwala obliczyć dla umowy o pracę wysokość pensji netto, zaliczki na podatek dochodowy oraz składki na ubezpieczenie społeczne w 2022 r.

    Lista obecności a ewidencja czasu pracy – różnice

    Lista obecności pracowników - czy jest obowiązkowa? Czy zastępuje ewidencję czasu pracy? Jakie informacje można zamieścić w tych dokumentach kadrowych? Czy można prowadzić je w elektroniczny sposób? Wyjaśniamy w artykule.

    Pracodawca dyskryminuje pracownika - co można zrobić?

    Dyskryminacja w pracy - kiedy można mówić o nierównym traktowaniu pracowników? Co można zrobić, kiedy pracodawca dyskryminuje pracownika?

    Wpłaty do PPK także od wynagrodzenia po ustaniu zatrudnienia

    Wpłaty do PPK nalicza się także od wynagrodzenia wypłaconego uczestnikowi PPK po ustaniu zatrudnienia. Czy nalicza się je od nagrody stanowiącej podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe? Jeśli tak, to w jakiej wysokości procentowej?

    Ile wynosi najniższa krajowa?

    Najniższa krajowa w 2021 i 2022 r. - ile wynosi brutto i netto? Jaka jest stawka godzinowa? Oto kalkulator wynagrodzeń.

    Praca zdalna w Kodeksie pracy - zmiany w projekcie

    Praca zdalna w Kodeksie pracy - jest nowa wersja projektu nowelizacji. Co się zmieni?

    Rejestracja w urzędzie pracy a umowa zlecenie, dzieło, działalność

    Rejestracja w urzędzie pracy - czy bezrobotny może wykonywać pracę na podstawie umowy zlecenia, umowy o dzieło lub prowadzić działalność nierejestrowaną?

    Prezeska, prawniczka, psycholożka - kobiety o feminatywach

    Feminatywy - jakim językiem pisane są oferty pracy? Jak kobiety oceniają żeńskie nazwy stanowisk, np. prezeska, prawniczka, psycholożka? Oto wyniki badania.

    Zezwolenie na pracę sezonową dla cudzoziemca - jak uzyskać [PORADNIK]

    Zezwolenie na pracę sezonową dla cudzoziemca. Od 1 stycznia 2018 roku obowiązują nowe regulacje prawne dotyczące cudzoziemców świadczących prace sezonową. O zezwolenie typu S, czyli na pracę sezonową, mogą ubiegać się pracodawcy, którzy planują zatrudnić obcokrajowców do pracy w rolnictwie, ogrodnictwie lub turystyce.

    Błędy w umowie o pracę - jak je poprawić?

    Błędy w umowie o pracę w zakresie wynagrodzenia i innych świadczeń - jak je poprawić?

    Pracodawcy nie chcą pracy zdalnej [BADANIE]

    Praca zdalna nie jest dla pracodawców najlepszym rozwiązaniem. Prawie wszyscy chcą powrotu do biur. Wprowadzą elastyczne godziny rozpoczęcia i zakończenia pracy.

    Udzielanie zaległego urlopu wypoczynkowego - ustawa o covid-19

    Zaległy urlop wypoczynkowy - jak udzielić zgodnie z ustawą o COVID-19?

    Urząd pracy pomoże zmienić pracę

    Urząd pracy pomoże zmienić pracę i kwalifikacje pracownika. Obecnie skupia się na zatrudnianiu bezrobotnych. Rząd chce rozszerzyć jego kompetencje.

    Utrata pracy i finanse - obawy pracowników

    Utrata pracy i finanse to główne zmartwienia polskich pracowników. Ratują ich jednak deficyty kadrowe.