Kategorie

Weryfikacja kandydata. Wywiad kompetencyjny kluczem do profesjonalnej oceny

Anna Duda
Wywiady telefoniczne, spotkania rekrutacyjne, testy selekcyjne, assessment center, sprawdzanie referencji należą do dość powszechnie stosowanych metod weryfikacji, wykorzystywanych w trakcie procesów rekrutacji. Profesjonalnie przygotowane i poprowadzone zwiększają trafność decyzji rekrutacyjnych. Skuteczną ocenę predyspozycji kandydatów do zajmowania danego stanowiska zapewnia jednak przede wszystkim wywiad kompetencyjny.
Reklama

Zdecydowanie najbardziej popularną i najczęściej wykorzystywaną przez firmy metodą oceny kandydata jest rozmowa kwalifikacyjna. Bywa, że jest to jedyny element oceny. Czasochłonność i wysokie nakłady związane z realizacją sesji assessment center decydują zapewne o mniejszej częstotliwości stosowania tej bardzo miarodajnej metody. Testy psychometryczne, w porównaniu z wywiadem kompetencyjnym, mają stosunkowo niewielką wartość prognostyczną, jeśli chodzi o przyszłe funkcjonowanie kandydata. Dostarczają informacji o tym, jaki jest jego potencjał, a nie jak faktycznie funkcjonuje on w sytuacjach zawodowych. Dlatego też wyniki testów nie powinny być podstawą decyzji rekrutacyjnych, a jedynie jej uzupełnieniem.

Tym istotniejsze jest profesjonalne poprowadzenie wywiadu rekrutacyjnego, i obok elementów związanych z weryfikacją tzw. twardych danych podczas wywiadu zawodowego, przeprowadzenie weryfikacji kompetencji poprzez wywiad kompetencyjny (zwany również behawioralnym, dotyczy bowiem weryfikacji zachowań).

Weryfikacja zachowań

Reklama

Wywiad kompetencyjny jest jednym z najbardziej bezpośrednich narzędzi do poznania sposobu działania kandydatów, jaki możemy zastosować w trakcie rekrutacji. Oczywiście obserwacja rzeczywistych sytuacji zawodowych, w jakich funkcjonuje kandydat, byłaby dla nas najlepszym prognostykiem, niemniej jednak, nie mając zazwyczaj możliwości dokonania takich obserwacji, podczas wywiadu odwołujemy się do zdarzeń z przeszłości, zakładając, że również w przyszłych zadaniach kandydat postąpi podobnie. Metoda wywiadu kompetencyjnego opiera się zatem na założeniu, że przeszłe zachowania są doskonałym predykatorem zachowań przyszłych. Oczywiście, proces weryfikacji kompetencji metodą wywiadu kompetencyjnego wymaga wnikliwego zaplanowania. Zarówno pytania, jak i sposób ich zadawania oraz klasyfikacja możliwych odpowiedzi musi odbyć się wcześniej i być bezpośrednio powiązana ze zdefiniowanymi na początku projektu wymaganiami wobec kandydatów. Kluczowe dla skuteczności oceny jest określenie, jakie odpowiedzi wskazują na pożądany na danym stanowisku sposób działania. Określenie preferowanych zachowań zabezpiecza również rekrutera przed błędem subiektywnej oceny i pozwala rozdzielić własne osądy od oceny rzeczywistych kompetencji kandydata.

Jak zatem przygotować się do przeprowadzenia wywiadu kompetencyjnego? Pierwszym elementem każdej rekrutacji jest oczywiście zanalizowanie i określenie potrzeb stanowiska. Poprawne i wnikliwe przeprowadzenie tego procesu przez zespół rekruterski i jego klienta jest niezbędne, aby zagwarantować przyszły trafny dobór kandydata.


Pożądane kompetencje

W wyniku analizy potrzeb utworzony zostaje profil kandydata, który z uwagi na zadania, jakie ma realizować na obsadzanym stanowisku, powinien charakteryzować się danymi kompetencjami. Pamiętajmy, że kompetencja jest kompleksem wiedzy, umiejętności i motywacji pracownika, mającym wpływ na jakość wykonywanych zadań i dającym się opisać za pomocą konkretnych zachowań. Kompetencją jest przejawianie określonych zachowań, a nie potencjalna możliwość ich przejawiania.

Określenie definicji kompetencji jest ważnym, ale niewystarczającym krokiem do przygotowania się do oceny jej poprzez wywiad. Kluczowe jest zdefiniowanie zachowań, których przejawianie świadczy o posiadaniu danej kompetencji oraz ich sklasyfikowanie.

Należy pamiętać, że nie wszyscy muszą mieć maksymalnie rozwinięte poszczególne kompetencje. W każdej grupie stanowisk pożądane są wybrane kompetencje na określonym (niekoniecznie najwyższym) poziomie. Ocena kompetencji kandydatów powinna być zatem dokonywana na podstawie szczegółowo sprecyzowanych kryteriów. Kryteria te odnoszą się do tego, jakie kompetencje i na jakim poziomie potrzebne są pracownikom zajmującym dane stanowisko.

Mając określone przykłady zachowań w ramach oczekiwanych na danym stanowisku kompetencji, możemy przystąpić do opracowywania pytań, które pozwolą zweryfikować sposób działania kandydata. Należy zwrócić uwagę na to, że w wywiadzie behawioralnym koncentrujemy się nie tyle na tym, co osiągnął kandydat, ile w jaki sposób to osiągnął. Wywiad ma więc na celu wywołać opis przeszłych zachowań powiązanych z diagnozowanymi kompetencjami.

Zadawanie pytań

Kompletny opis zachowań, będący odpowiedzią na pytanie kompetencyjne, powinien obejmować cztery elementy. Model ten nazywany jest od pierwszych liter każdego z elementów modelem STAR:

  • sytuacja (Situation),
  • zadanie (Task),
  • działanie/zachowanie (Action) oraz
  • rezultat/wynik (Result).

Pytania wykorzystywane w wywiadzie powinny umożliwić kandydatowi odpowiedź obejmującą wszystkie te aspekty. Kandydat powinien opowiedzieć, jaki był cel jego działania, w jakich warunkach pracował, powinien dokładnie opisać sposób, w jaki się zachował, aby osiągnąć oczekiwane rezultaty, i w końcu jego odpowiedź powinna wskazywać na skutki opisywanych działań. Warto również dopytać o pojawiające się w trakcie realizacji zadania trudności, a także o te elementy działania, które zakończyły się niepowodzeniem. Oczywiście dużą rolę w dotarciu do tego typu informacji odgrywa sama konstrukcja pytań i sposób ich zadawania.


Pytania w wywiadzie kompetencyjnym zadajemy zgodnie z sekwencją KONTEKST – DZIAŁANIE – REZULTAT, stosując metodę „lejka” – zaczynamy od pytania otwartego i zadajemy pytania pogłębiające:

  • OPIS SYTUACJI – Proszę opowiedzieć o sytuacji, w której...
  • DZIAŁANIE – Co Pan/Pani wtedy zrobił/a?
  • MOTYWY – Dlaczego Pan/Pani tak postąpił/a?
  • EFEKT – Jaki to przyniosło skutek?
  • OCENA – Co z perspektywy czasu zrobiłby/aby Pan/Pani inaczej?

Nadrzędną zasadą wywiadu kompetencyjnego jest stawianie pytań otwartych i zdecydowane unikanie pytań o charakterze zamkniętym, sugerującym oczekiwane odpowiedzi (wyjątek od tej zasady stanowi moment, kiedy podsumowujemy lub upewniamy się co do właściwego zrozumienia przekazanego komunikatu).

Należy również pamiętać, aby nie zadawać pytań hipotetycznych, które nie odwołują się do konkretnych zdarzeń z przeszłości, a weryfikują jedynie wiedzę lub poglądy kandydata na daną sprawę (np. Co by Pani zrobiła gdyby...?). Nie należy również zadawać pytań z kilkoma odpowiedziami do wyboru, ponieważ nie tylko sugerują oczekiwane przez nas odpowiedzi (szczególnie jeśli wybór poprawnej odpowiedzi jest bardzo oczywisty), lecz także narzucają zakres możliwych rozwiązań, niekoniecznie zgodnych ze sposobem działania kandydata.

Zasadniczym elementem metodologii wywiadu behawioralnego jest zadawanie pytań ukierunkowanych na konkretne zachowania, określone jako wskaźniki kompetencji (opracowane podczas wspomnianego etapu analizy potrzeb). Osoba przeprowadzająca wywiad nie musi w trakcie rozmowy zapisywać wszystkich spostrzeżeń i wypełniać formularzy zawierających opisy kompetencji, jednak mając przy sobie skale behawioralne jest w stanie trafniej zinterpretować wypowiedzi kandydatów. A prawidłowa interpretacja odpowiedzi na pytania dotyczące kompetencji ma podstawowe znaczenie dla całego procesu oceny zgodności profilu kompetencyjnego danego kandydata z tym oczekiwanym.

Podczas rekrutacji dążymy do poznania prezentowanego przez daną osobę poziomu rozwoju kompetencji zawodowych, w których spełnia oczekiwania stawiane na obsadzanym stanowisku. Opisana metoda jest czasochłonna i wymagająca dużej praktyki, odpowiedniego doświadczenia oraz umiejętności. Niemniej jednak jest to metoda znacznie zwiększająca trafność doboru.

@RY1@i13/2011/003/i13.2011.003.000.0083.001.jpg@RY2@

PRZYKŁAD

Przykładowa definicja kompetencji „Orientacja na cel”

Determinacja w dążeniu do realizacji postawionych zadań, bez względu na pojawiające się przeszkody czy trudności; aktywne poszukiwanie alternatywnych sposobów osiągnięcia założonego celu. Upór i determinacja w dążeniu do realizacji postawionych zadań. Przekładanie celów na konkretne plany działań. Dążenie do uzyskania założonych rezultatów i doprowadzanie zadań oraz projektów do końca.

@RY1@i13/2011/003/i13.2011.003.000.0083.002.jpg@RY2@

@RY1@i13/2011/003/i13.2011.003.000.0083.003.jpg@RY2@

 

LITERATURA

A. Filipkowska, P. Jurek, N. Molenda, „Pakiet kompetencyjny. Metodologia i narzędzia”, Wydawnictwo Proforma, Sopot 2004.

G. Filipowicz, „Zarządzanie kompetencjami w praktyce”, PWE, Warszawa 2004.

M. Sidor-Rządkowska, „Kompetencyjne systemy ocen pracowników. Przygotowanie, wdrożenie i integrowanie z innymi systemami ZZL”, Wolters Kluwer – Oficyna Ekonomiczna, Kraków 2006.

Chcesz dowiedzieć się więcej, sięgnij po naszą publikację
Czas pracy 2021. Planowanie, rozliczanie i ewidencja
Czas pracy 2021. Planowanie, rozliczanie i ewidencja
Tylko teraz
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Kalkulator wynagrodzeń Polski Ład - umowa o dzieło 2022

    Kalkulator wynagrodzeń od umów o dzieło - czy Polski Ład wpłynie na wysokość wynagrodzenia netto w 2022 r.?

    PIP przeprowadzi kontrolę bez zapowiedzi

    Kontrola PIP już niedługo będzie mogła odbyć się bez zapowiedzi. Przewidziano to w nowelizacji ustawy Prawo przedsiębiorców.

    Lodołamacze 2021 - zgłoszenia do 15 sierpnia!

    Lodołamacze 2021 - zapraszamy do udziału w 16 edycji konkursu! Patronem medialnym wydarzenia jest portal Infor.pl.

    Zasiłek macierzyński - jakie zmiany?

    Zasiłek macierzyński - jakie zmiany chce wprowadzić ZUS? Czym jest okres wyczekiwania?

    Podatki i składka zdrowotna - zmiany od 1 stycznia 2022 r.

    Podatki i składka zdrowotna - jakie zmiany wprowadza Polski Ład? Co zmieni się od 1 stycznia 2022 r.?

    Planner kadrowo-płacowy na sierpień 2021 r.

    Planner kadrowo-płacowy na sierpień 2021 r. wymienia wszystkie obowiązki miesięczne. Jaki jest wymiar czasu pracy w sierpniu? Ile wynosi dodatek nocny?

    Obowiązek szczepień dla niektórych grup zawodowych?

    Obowiązek szczepień dla niektórych grup zawodowych może wejść w życie?

    Pracownicy punktów szczepień jak funkcjonariusze publiczni

    Pracownicy punktów szczepień będą traktowani jak funkcjonariusze publiczni. Co to oznacza?

    Zaświadczenie z ZUS ściągniesz z Internetu

    Zaświadczenie o wysokości emerytury lub zasiłku z ZUS można ściągnąć z Internetu. Jak stworzyć elektroniczne potwierdzenie?

    PIP - coraz częstsze kontrole i decyzje

    Kontrole PIP odbywają się coraz częściej. Gdzie jest ich najwięcej? Jakie branże są najczęściej kontrolowane?

    Kalkulator wynagrodzeń Polski Ład - zlecenie 2022

    Kalkulator wynagrodzeń od umów zlecenie w 2022 r. - jak Polski Ład wpłynie na wysokość wynagrodzenia netto przy zleceniu?

    IOSKU: ile masz na koncie w ZUS?

    IOSKU czyli informacja o tym, ile masz na koncie w ZUS. Jak sprawdzić? Ile wyniesie przyszła emerytura?

    Polski Ład - kalkulator wynagrodzeń, umowa o pracę

    Polski Ład - kalkulator wynagrodzeń pozwala obliczyć dla umowy o pracę wysokość pensji netto, zaliczki na podatek dochodowy oraz składki na ubezpieczenie społeczne w 2022 r.

    Lista obecności a ewidencja czasu pracy – różnice

    Lista obecności pracowników - czy jest obowiązkowa? Czy zastępuje ewidencję czasu pracy? Jakie informacje można zamieścić w tych dokumentach kadrowych? Czy można prowadzić je w elektroniczny sposób? Wyjaśniamy w artykule.

    Pracodawca dyskryminuje pracownika - co można zrobić?

    Dyskryminacja w pracy - kiedy można mówić o nierównym traktowaniu pracowników? Co można zrobić, kiedy pracodawca dyskryminuje pracownika?

    Wpłaty do PPK także od wynagrodzenia po ustaniu zatrudnienia

    Wpłaty do PPK nalicza się także od wynagrodzenia wypłaconego uczestnikowi PPK po ustaniu zatrudnienia. Czy nalicza się je od nagrody stanowiącej podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe? Jeśli tak, to w jakiej wysokości procentowej?

    Ile wynosi najniższa krajowa?

    Najniższa krajowa w 2021 i 2022 r. - ile wynosi brutto i netto? Jaka jest stawka godzinowa? Oto kalkulator wynagrodzeń.

    Praca zdalna w Kodeksie pracy - zmiany w projekcie

    Praca zdalna w Kodeksie pracy - jest nowa wersja projektu nowelizacji. Co się zmieni?

    Rejestracja w urzędzie pracy a umowa zlecenie, dzieło, działalność

    Rejestracja w urzędzie pracy - czy bezrobotny może wykonywać pracę na podstawie umowy zlecenia, umowy o dzieło lub prowadzić działalność nierejestrowaną?

    Prezeska, prawniczka, psycholożka - kobiety o feminatywach

    Feminatywy - jakim językiem pisane są oferty pracy? Jak kobiety oceniają żeńskie nazwy stanowisk, np. prezeska, prawniczka, psycholożka? Oto wyniki badania.

    Zezwolenie na pracę sezonową dla cudzoziemca - jak uzyskać [PORADNIK]

    Zezwolenie na pracę sezonową dla cudzoziemca. Od 1 stycznia 2018 roku obowiązują nowe regulacje prawne dotyczące cudzoziemców świadczących prace sezonową. O zezwolenie typu S, czyli na pracę sezonową, mogą ubiegać się pracodawcy, którzy planują zatrudnić obcokrajowców do pracy w rolnictwie, ogrodnictwie lub turystyce.

    Błędy w umowie o pracę - jak je poprawić?

    Błędy w umowie o pracę w zakresie wynagrodzenia i innych świadczeń - jak je poprawić?

    Pracodawcy nie chcą pracy zdalnej [BADANIE]

    Praca zdalna nie jest dla pracodawców najlepszym rozwiązaniem. Prawie wszyscy chcą powrotu do biur. Wprowadzą elastyczne godziny rozpoczęcia i zakończenia pracy.

    Udzielanie zaległego urlopu wypoczynkowego - ustawa o covid-19

    Zaległy urlop wypoczynkowy - jak udzielić zgodnie z ustawą o COVID-19?

    Urząd pracy pomoże zmienić pracę

    Urząd pracy pomoże zmienić pracę i kwalifikacje pracownika. Obecnie skupia się na zatrudnianiu bezrobotnych. Rząd chce rozszerzyć jego kompetencje.