Kategorie

Jak udzielać pochwał i reprymend?

Romuald Korach
PROBLEMJestem początkującym menedżerem, kieruję kilkunastoosobowym zespołem w dużej firmie usługowej. Największy problem sprawia mi udzielanie pochwał i reprymend moim podwładnym. Nie chcę być dla nich niesprawiedliwy, ale i nie wiem, jakie stosować zasady, aby obiektywnie oceniać ich pracę. Samo przekazywanie im moich uwag, szczególnie tych krytycznych, jest dla mnie bardzo nieprzyjemne.

ODPOWIEDŹ

Ocena pracy polega na porównaniu wartości obserwowanych z wartościami oczekiwanymi. Aby podejść do tego sprawiedliwie, należy na początku ustalić, jakie będą kryteria oceny oraz przedstawić je pracownikom przed rozpoczęciem oceniania. Ustne przekazywanie pochwał i reprymend powinno odbywać się zgodnie z kilkoma podstawowymi zasadami komunikacji, uwzględniającymi asymetrię między właściwą formą dla informacji pozytywnych i negatywnych.

Proces oceniania

Reklama

Ustalenie kryteriów oceniania pracy wydaje się na pozór bardzo proste. Pierwsze, co się nasuwa na myśl, to oczywiście wyniki finansowe pracy poszczególnego pracownika i całego zespołu. W praktyce jednak przeważnie niemożliwe jest dokładne wyliczenie udziału konkretnego pracownika w wyniku finansowym firmy, tak jak niemożliwe jest dokładne ustalenie tego, który dział firmy, w jakiej części odpowiada za wypracowany zysk. Dobrym kryterium oceny pracy może być ilość i poziom wykonanych zadań, przypisanych do danego stanowiska - czy są to wartości odpowiednie do możliwości danego miejsca pracy i do potrzeb firmy, czy są one niewystarczające. „Normy wykonania” dla każdego stanowiska są tworzone według pomiarów ilości i jakości pracy w danej firmie w ciągu lat, jednak dla niektórych rodzajów usług bardzo trudno ustalić takie normy.

Ważnym kryterium oceny pracy mogą być: umiejętność współdziałania pracownika z innymi, zdolności komunikacyjne, umiejętność rozwiązywania problemów, radzenie sobie ze stresem. Są to tzw. umiejętności miękkie, nazywane tak dla odróżnienia od „twardych”, czyli ściśle zawodowych. „Umiejętności miękkie” pracownika są najczęściej oceniane przez inne osoby na podstawie obserwacji, można używać do tego celu kwestionariuszy, wypełnianych przez inne osoby z zespołu, kierownik może prowadzić „dziennik zdarzeń krytycznych”, w którym będzie odnotowywał wszystkie kryzysowe sytuacje oraz zachowanie osób biorących w nich udział.

Najważniejsze w procesie oceny pracy jest to, aby pracownicy zawczasu wiedzieli, jakie będą kryteria oceny ich pracy, co dokładnie będzie oceniane, aby mogli mieć wpływ na swoją ocenę - z jednej strony, a z drugiej strony - aby nie poczuli się zmanipulowani post factum. Ważne jest także stworzenie zasad oceniania i przekazanie ich podwładnym. Zasady te powinny wyraźnie określać, kto ocenia, jak często ocenia, komu przekazuje ocenę i w jakiej formie. Dzięki istnieniu takich zasad pracownik może spodziewać się, że jeśli nie zrobi czegoś wyjątkowego, to - przykładowo - usłyszy opinię o sobie nie częściej niż raz na miesiąc lub raz na tydzień, a raz na pół roku lub raz na rok opinia na piśmie powędruje do jego akt personalnych. Oczywiście w szczególnych sytuacjach może otrzymać reprymendę lub pochwałę prawie w każdej chwili swojej obecności w pracy.

Szybkie reprymendy

Reklama

Przy udzielaniu reprymend warto pamiętać o tym, żeby upominać pracownika za jego zachowanie, a nie za jego cechy charakteru. Celem miejsca pracy nie jest kształtowanie charakteru pracowników, ale uzyskiwanie od nich określonych zachowań, nazywanych pracą. Dlatego nie należy mówić do pracownika „Jesteś ślamazarą!”, tylko np. „Zrobiłeś to bardzo wolno, zbyt wolno”. Nigdy nie wolno obrażać godności osobistej pracownika, w jakikolwiek sposób szydzić czy drwić z niego ani z jego bliskich, choćby popełnił najgorsze wykroczenie czy zrobił największy błąd w sztuce. Przy udzielaniu krytyki pracownikowi ważne jest, aby zrobić to niedługo po fakcie czy zdarzeniu, które chcemy krytykować. Udzielać reprymendy należy szybko, „w cztery oczy” i bez nadawania rozgłosu sprawie. Złe zdarzenia same w sobie są na tyle atrakcyjne dla plotkarzy, że nie należy dodatkowo wzmacniać ich negatywnego efektu.

W trakcie udzielania reprymendy nie warto porównywać pracownika do innych, bo to najczęściej wywołuje u niego wstyd lub zawiść; w zupełności wystarczy, jeśli porównamy jego zachowanie ze standardami obowiązującymi w firmie. Krytykować należy zawsze tylko dane, konkretne zachowanie, nie uogólniać krytyki na wszystkie zachowania pracownika, ponieważ może wywołać to w nim efekt „etykietowania”, czyli utrwalenia tego zachowania w jego osobowości. Z tego samego powodu nie należy powtarzać wiele razy tego samego, wbijać pracownikowi do głowy, co takiego strasznego on zrobił. Zamiast tego lepiej zapytać pracownika, jakie widzi sposoby naprawy zaistniałej sytuacji i dać mu (i sobie) czas do przemyślenia dalszych działań.

Długotrwałe pochwały

O ile upominać należy szybko i bez rozgłosu, o tyle nagradzać warto przez długi czas i „w świetle reflektorów”, oczywiście bez przekraczania granic śmieszności. Pochwały i wyróżnienia bardziej motywują innych do osiągania lepszych wyników niż strach przed karą, dlatego właśnie należy eksponować osiągnięcia innych. Powinny to być jednak osiągnięcia będące w zasięgu realnych możliwości „widzów”, ponieważ zbyt wygórowane lub oderwane od realiów ich pracy mogłyby budzić irytację lub co najwyżej zdziwienie.

Aby pochwała była bardziej skuteczna dla chwalonego, konieczna jest pewna doza rytuału i oczekiwania. Jak wiadomo, smakołyki smakują najbardziej tuż przed tym, gdy ma się je skonsumować, a nie w samym momencie konsumpcji i dokładnie tak samo jest z nagrodami, także niematerialnymi. Jeśli pracownik zrobi coś wyjątkowo dobrze lub zachowa się bardzo trzeźwo w sytuacji kryzysowej, to można mu zaraz potem krótko pogratulować i zapowiedzieć mu, że nagroda go nie minie. Dużą nagrodą dla wielu ludzi jest publiczne pochwalenie ich w grupie, w ich środowisku pracy.

Pochwał nie należy udzielać jednej osobie zbyt często, ponieważ stracą swoją wartość. Pracownik, który cały czas wykonuje swoją pracę lepiej niż wszyscy inni, wychodzi poza normę i powinien zarabiać więcej niż inni, ale chwalony powinien być tylko za to, co niecodzienne w jego zachowaniu, co przekracza jego normę osobistą.

Udzielanie pochwał wydaje się łatwiejsze niż udzielanie reprymend, ponieważ jest przyjemniejsze. Jednak także do chwalenia pracownika warto się przygotować, uzmysławiając sobie, jakie słowa mogą być dla niego najbardziej budujące i jednocześnie motywujące, aby nie spoczął na laurach. Udzielanie pochwał, szczególnie w ramach ocen okresowych, ma duże znaczenie dla rozwoju potencjału pracownika. Adekwatna, szczera pochwała może wskazać pracownikowi jego mocne strony, które powinien rozwijać i talenty, którymi najbardziej warto się zająć. Mimo że pracownik najczęściej sam zauważa swoje talenty i mocne strony, to odkrycie ich i podkreślenie przez przełożonego może pracownika silnie zmotywować i prawidłowo ukierunkować jego rozwój zawodowy.

Romuald Korach

Autor jest trenerem, coachem, specjalistą w zakresie rozwoju indywidualnego i rekrutacji w firmie ARK Consulting.

Kontakt: romuald.korach@arkconsulting.com.pl

Chcesz dowiedzieć się więcej, sięgnij po naszą publikację
Czas pracy 2021. Planowanie, rozliczanie i ewidencja
Czas pracy 2021. Planowanie, rozliczanie i ewidencja
Tylko teraz
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Emerytura brutto netto - kalkulator

    Emerytura brutto - ile to netto? Kalkulator emerytalny pozwala ustalić wysokość emerytury. Oblicz.

    Ochrona przedemerytalna - ile lat?

    Ochrona przedemerytalna - ile lat trwa ochrona przed zwolnieniem? Od ilu lat pracownika zaczyna obowiązywać pracodawcę?

    Strategia Demograficzna 2040 - ocena Konfederacji Lewiatan

    Strategia Demograficzna 2040 jest zbyt ogólna i nie odpowiada współczesnym trendom związanym z rodziną. Jak ocenia ją Konfederacja Lewiatan?

    Zwolnienie lekarskie musi wskazywać aktualny adres pobytu

    Zwolnienie lekarskie musi wskazywać aktualny adres pobytu. Czy trzeba poinformować ZUS o zmianie miejsca pobytu?

    Zmiana dostawcy PPK wymaga konsultacji z załogą

    Zmiana dostawcy PPK wymaga konsultacji z załogą czyli z zakładową organizacją związkową lub inną reprezentacją osób zatrudnionych.

    Emerytura bez podatku – tabela

    Emerytura bez podatku - tabela z kwotą netto w 2021 r. i po zmianach w 2022 r. wskazuje, ile emeryt otrzyma na rękę po podwyżce.

    Pracownik oczekuje elastyczności zatrudnienia

    Elastyczność zatrudnienia - tego oczekuje pracownik od miejsca pracy.

    Pracownicy ocenili sytuację w zakładach pracy [BADANIE]

    Sytuacja w zakładach pracy została oceniona przez pracowników. Jakie są wyniki badania CBOS?

    Kasy zapomogowo-pożyczkowe u pracodawców - projekt ustawy

    Kasy zapomogowo-pożyczkowe u pracodawców - komisje sejmowe pozytywnie zaopiniowały projekt ustawy. Projekt reguluje zasady tworzenia, organizowania i działania kas w zakładach pracy.

    Pracownicy PIP z dodatkowym urlopem wypoczynkowym

    Dodatkowy urlop wypoczynkowy zostanie przyznany niektórym pracownikom PIP. Ile dni?

    Emerytury czerwcowe od 2009 do 2019 r. - ponowne przeliczenie

    Emerytury czerwcowe od 2009 do 2019 r. będą ponownie przeliczone. Takie rozwiązanie przewiduje nowelizacja ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.

    Państwowy egzamin na maszynistę od 2023 r. - projekt

    Państwowy egzamin na maszynistę od 2023 r. przewiduje projekt nowelizacji ustawy o transporcie kolejowym. Co się zmieni?

    Szczepienia pracowników przeciwko COVID-19 - stanowisko PIP

    Szczepienia pracowników przeciwko COVID-19 są celowe i zasadne, lecz mają charakter dobrowolny. To oficjalne stanowisko PIP na temat szczepień pracowników.

    Pracownik niepełnosprawny - zwolnienie lekarskie, czas pracy

    Pracownik niepełnosprawny - jakie ma uprawnienia? Jakie są zasady przebywania na zwolnieniu lekarskim? Jaki jest wymiar czasu pracy pracownika niepełnosprawnego? Co z urlopem wypoczynkowym?

    5 korzyści z audytu wynagrodzeń

    Audyt wynagrodzeń przynosi liczne korzyści. Poniższy artykuł omawia 5 najważniejszych z nich.

    Badania do celów sanitarno-epidemiologicznych

    Badania sanitarno-epidemiologiczne to dodatkowa weryfikacja zdrowotna wymagana do pracy, przy wykonywaniu której istnieje możliwość przeniesienia zakażenia lub choroby zakaźnej na inne osoby.

    Reforma rynku pracy w Polsce

    Reforma rynku pracy w Polsce jest częścią Krajowego Planu Odbudowy. Jakie zmiany zakłada nowy model polityki zatrudnienia?

    Zakaz noszenia hidżabu w miejscu pracy - wyrok TSUE

    Hidżab w miejscu pracy - pod pewnymi warunkami można wprowadzić zakaz noszenia hidżabu w pracy. Tak zdecydował TSUE w swoim wyroku. Krytykuje go Prezydent Turcji.

    Ile osób odbiera telefony służbowe na urlopie?

    Telefon służbowy na urlopie? Ile osób odbiera je podczas urlopowego wypoczynku?

    Przeciętne wynagrodzenie i zatrudnienie - czerwiec i II kwartał 2021

    Przeciętne wynagrodzenie i zatrudnienie - ile wyniosło w czerwcu i II kwartale 2021 r.? GUS podaje kwoty.

    Niedziela handlowa - sierpień 2021

    Niedziela handlowa - sierpień 2021 ma aż 5 niedziel. Czy 1 sierpnia, 8 sierpnia, 15 sierpnia, 22 sierpnia lub 29 sierpnia to niedziela handlowa? Kiedy jest najbliższa niedziela handlowa?

    Nowy pracownik zdalny - jak mu pomóc?

    Nowy pracownik zdalny może mieć wiele trudności z wdrożeniem się do pracy w nowej firmie. Jak mu pomóc?

    Zapisanie nowego pracownika do PPK - 90 dni zatrudnienia

    Zapisanie nowego pracownika do PPK wymaga 90 dni zatrudnienia. Co wlicza się do tego okresu według ustawy o PPK?

    Praca podczas upałów – zalecenia PIP

    Praca podczas upałów - jakie są zalecenie PIP? Po pierwsze, pracodawca zapewnia zimne napoje. Po drugie, wentylację i klimatyzację w pomieszczeniach pracy. PIP zaleca także skracanie czasu pracy.

    Wyższe zarobki i 4 dni pracy w tygodniu w gastronomii - Niemcy

    Wyższe zarobki i 4 dni pracy w tygodniu to rozwiązanie dla sektora gastronomii w Niemczech. Czy to pomoże na niedobory kadrowe?