Kategorie

Należności wypadkowe – nie z FGŚP

Michał Culepa
Michał Culepa
Michał Culepa Culepa
Michał Culepa Culepa
W przypadku niewypłacalności pracodawcy poszkodowany w wypadku pracownik nie uzyska odszkodowań zasądzonych z tytułu tego wypadku z Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Może liczyć jedynie na świadczenia z ZUS.(Wyrok Sądu Najwyższego z 4 sierpnia 2009 r., sygn. akt I PK 1/09)

Stan faktyczny

Krystyna P. była zatrudniona w spółce C. 29 maja 2001 r. uległa wypadkowi przy pracy spowodowanemu przez innego pracownika tego samego pracodawcy. Z poszkodowaną w następnym roku rozwiązano stosunek pracy ze względu na długotrwałą nieobecność wynikłą z niezdolności do pracy spowodowanej wypadkiem. Krystyna P. wytoczyła byłemu pracodawcy proces o zadośćuczynienie za krzywdę oraz rentę wyrównawczą wraz z ustawowymi odsetkami. W czerwcu 2006 r. sprawa zakończyła się prawomocnym wyrokiem, w którym Sąd Okręgowy zasądził na rzecz poszkodowanej należności na łączną kwotę ponad 96 tys. zł.

Reklama

Mimo wyroku pojawił się kolejny problem – tym razem z wyegzekwowaniem od pracodawcy wspomnianej kwoty. W marcu 2004 r. spółka C. ogłosiła upadłość. Rok później postanowieniem sądowym postępowanie upadłościowe zostało umorzone ze względu na brak środków. Postępowanie egzekucyjne na rzecz Krystyny P. również zostało umorzone.

Z powodu bezskuteczności egzekucji poszkodowana złożyła wniosek o wypłatę należnych świadczeń z Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych (FGŚP), jednak Fundusz odmówił ich wypłaty.

Sądy orzekły

Reklama

Wyrok sądu I instancji był dla Krystyny P. niekorzystny – powództwo zostało oddalone. Sąd wskazał, że przepisy unijne, w szczególności dyrektywa nr 2002/74/WE z 23 września 2002 r. zmieniająca dyrektywę Rady nr 80/987/EWG w sprawie zbliżania ustawodawstw państw członkowskich dotyczących ochrony pracowników na wypadek niewypłacalności pracodawcy, nie określają ściśle roszczeń, które mają zostać zaspokojone w razie niewypłacalności pracodawcy. To państwa członkowskie określają w ramach wewnętrznego porządku prawnego roszczenia, których wypłata jest gwarantowana na wypadek niewypłacalności pracodawcy.

Zakresem dyrektywy objęte są roszczenia pracowników wynikające z umowy o pracę lub stosunku pracy, zaś roszczenia z tytułu czynów niedozwolonych nie są porównywalne z roszczeniami wywodzonymi z umowy. Roszczenia wynikające z wypadku przy pracy są już objęte ryzykiem ubezpieczeniowym w ramach systemu ubezpieczeń społecznych (ustawa o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych). Brakuje zatem przekonujących argumentów do przyjęcia, że pracownicy dochodzący roszczeń z czynów niedozwolonych powinni być traktowani tak samo jak pracownicy dochodzący roszczeń z umowy.

Podobnie orzekł sąd II instancji – apelacja poszkodowanej została oddalona. Mimo to Krystyna P. złożyła do Sądu Najwyższego skargę kasacyjną.


Sąd Najwyższy rozstrzygnął

Wyrok kasacyjny był dla poszkodowanej także niekorzystny – Sąd Najwyższy skargę oddalił. Uzasadniając rozstrzygnięcie, wskazał, że zarówno przepisy wspólnotowe, jak i krajowe regulacje nie dają podstaw do skutecznego domagania się zaspokojenia przez instytucję gwarancyjną (FGŚP) części kwot zadośćuczynienia, renty i odszkodowania zasądzonych na rzecz pracownika od niewypłacalnego pracodawcy z tytułu wypadku przy pracy. Umożliwiają one jedynie spłatę przez właściwą instytucję państwową roszczeń pracowników wynikających z umów o pracę lub stosunku pracy istniejących wobec pracodawców, którzy są niewypłacalni (por. art. 1 i 3 dyrektywy nr 2002/74/WE oraz obecny art. 12 ustawy z 13 lipca 2006 r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy; DzU nr 158, poz. 1121 ze zm.). Nie zostały tam wskazane odszkodowania i inne należności z tytułu wypadku przy pracy.

SN przypomniał, że w przypadku roszczeń z tytułu wypadku przy pracy upadłość pracodawcy nie pozbawia pracownika prawa do określonych należności. Nie można bowiem pominąć odpowiedzialności organu rentowego ponoszonej na podstawie przepisów ustawy wypadkowej. Pracownik na jej podstawie otrzymuje świadczenia o charakterze odszkodowawczym bez względu na sytuację ekonomiczną pracodawcy.

Wnioski

Z omawianego wyroku wynika ważna zasada, określająca możliwość uzyskania należności odszkodowawczych z tytułu wypadku przy pracy od upadłego pracodawcy. W sytuacji gdy firma jest niewypłacalna do tego stopnia, że nie jest w stanie pokryć nawet kosztów upadłości, a po spieniężeniu majątku przez komornika brakuje środków na spłatę zobowiązań, poszkodowany pracownik może liczyć jedynie na świadczenia z ubezpieczeń społecznych. FGŚP nie wypłaci żadnych kwot poza należne z samej umowy o pracę (np. wynagrodzenia, premie, nagrody, dodatki, zaległe składki ZUS płacone ze środków pracownika) – ustawa nie obejmuje bowiem gwarancjami wszystkich należności od pracodawcy.

Z orzecznictwa

  • Pracownik może powstrzymać się od wykonywania pracy tylko w przypadku łącznego wystąpienia przesłanek określonych w art. 210 § 1 k.p. (warunki pracy nie odpowiadają przepisom bezpieczeństwa i higieny pracy oraz stwarzają bezpośrednie zagrożenie dla zdrowia lub życia pracownika).

Wyrok Sądu Najwyższego z 11 maja 2006 r., I PK 191/05, OSNP 2007/9–10/128

  • Przeniesienie pracownika do innej pracy w trybie art. 230 k.p. (w razie stwierdzenia u pracownika objawów wskazujących na powstawanie choroby zawodowej) należy traktować jako polecenie, którego odmowa może być uznana za ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków pracowniczych (art. 52 § 1 pkt 1 k.p.).

Wyrok Sądu Najwyższego z 1 grudnia 1999 r., I PKN 425/99, OSNP 2001/8/263

Poszerzaj swoją wiedzę, korzystając z naszego programu
INFORLEX Książki dla Firm
INFORLEX Książki dla Firm
Tylko teraz
598,00 zł
798,00
Przejdź do sklepu
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Kalkulator wynagrodzeń Polski Ład - zlecenie 2022

    Kalkulator wynagrodzeń od umów zlecenie w 2022 r. - jak Polski Ład wpłynie na wysokość wynagrodzenia netto przy zleceniu?

    IOSKU: ile masz na koncie w ZUS?

    IOSKU czyli informacja o tym, ile masz na koncie w ZUS. Jak sprawdzić? Ile wyniesie przyszła emerytura?

    Polski Ład - kalkulator wynagrodzeń, umowa o pracę

    Polski Ład - kalkulator wynagrodzeń pozwala obliczyć dla umowy o pracę wysokość pensji netto, zaliczki na podatek dochodowy oraz składki na ubezpieczenie społeczne w 2022 r.

    Lista obecności a ewidencja czasu pracy – różnice

    Lista obecności pracowników - czy jest obowiązkowa? Czy zastępuje ewidencję czasu pracy? Jakie informacje można zamieścić w tych dokumentach kadrowych? Czy można prowadzić je w elektroniczny sposób? Wyjaśniamy w artykule.

    Pracodawca dyskryminuje pracownika - co można zrobić?

    Dyskryminacja w pracy - kiedy można mówić o nierównym traktowaniu pracowników? Co można zrobić, kiedy pracodawca dyskryminuje pracownika?

    Wpłaty do PPK także od wynagrodzenia po ustaniu zatrudnienia

    Wpłaty do PPK nalicza się także od wynagrodzenia wypłaconego uczestnikowi PPK po ustaniu zatrudnienia. Czy nalicza się je od nagrody stanowiącej podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe? Jeśli tak, to w jakiej wysokości procentowej?

    Ile wynosi najniższa krajowa?

    Najniższa krajowa w 2021 i 2022 r. - ile wynosi brutto i netto? Jaka jest stawka godzinowa? Oto kalkulator wynagrodzeń.

    Praca zdalna w Kodeksie pracy - zmiany w projekcie

    Praca zdalna w Kodeksie pracy - jest nowa wersja projektu nowelizacji. Co się zmieni?

    Rejestracja w urzędzie pracy a umowa zlecenie, dzieło, działalność

    Rejestracja w urzędzie pracy - czy bezrobotny może wykonywać pracę na podstawie umowy zlecenia, umowy o dzieło lub prowadzić działalność nierejestrowaną?

    Prezeska, prawniczka, psycholożka - kobiety o feminatywach

    Feminatywy - jakim językiem pisane są oferty pracy? Jak kobiety oceniają żeńskie nazwy stanowisk, np. prezeska, prawniczka, psycholożka? Oto wyniki badania.

    Zezwolenie na pracę sezonową dla cudzoziemca - jak uzyskać [PORADNIK]

    Zezwolenie na pracę sezonową dla cudzoziemca. Od 1 stycznia 2018 roku obowiązują nowe regulacje prawne dotyczące cudzoziemców świadczących prace sezonową. O zezwolenie typu S, czyli na pracę sezonową, mogą ubiegać się pracodawcy, którzy planują zatrudnić obcokrajowców do pracy w rolnictwie, ogrodnictwie lub turystyce.

    Błędy w umowie o pracę - jak je poprawić?

    Błędy w umowie o pracę w zakresie wynagrodzenia i innych świadczeń - jak je poprawić?

    Pracodawcy nie chcą pracy zdalnej [BADANIE]

    Praca zdalna nie jest dla pracodawców najlepszym rozwiązaniem. Prawie wszyscy chcą powrotu do biur. Wprowadzą elastyczne godziny rozpoczęcia i zakończenia pracy.

    Udzielanie zaległego urlopu wypoczynkowego - ustawa o covid-19

    Zaległy urlop wypoczynkowy - jak udzielić zgodnie z ustawą o COVID-19?

    Urząd pracy pomoże zmienić pracę

    Urząd pracy pomoże zmienić pracę i kwalifikacje pracownika. Obecnie skupia się na zatrudnianiu bezrobotnych. Rząd chce rozszerzyć jego kompetencje.

    Utrata pracy i finanse - obawy pracowników

    Utrata pracy i finanse to główne zmartwienia polskich pracowników. Ratują ich jednak deficyty kadrowe.

    Ukąszenie kleszcza a wypadek przy pracy - obowiązki pracodawcy

    Ukąszenie kleszcza - czy to może być wypadek przy pracy? Czy pracodawca zatrudniający pracowników do pracy na świeżym powietrzu ma obowiązek zabezpieczenia ich przed kleszczami?

    Sygnalista w firmie od 17 grudnia 2021 r. - co z ustawą?

    Sygnalista w firmie musi być wdrożony od 17 grudnia 2021 r. Polska musi implementować przepisy unijne do 16 grudnia tego roku. Co z ustawą o sygnalistach?

    Urlop wypoczynkowy - kalkulator

    Urlop wypoczynkowy - kalkulator wymiaru urlopu wypoczynkowego pozwala wyliczyć, ile dni urlopu przysługuje pracownikowi.

    Piloci wycieczek i przewodnicy turystyczni - zwolnienie z ZUS

    Piloci wycieczek i przewodnicy turystyczni mogą składać wnioski o zwolnienie z ZUS za lipiec, sierpień i wrzesień 2020 r. Do kiedy? Jakie warunki należy spełnić?

    Sklepiki szkolne - Tarcza Antykryzysowa

    Sklepiki szkolne - Tarcza Antykryzysowa przyznaje postojowe i zwolnienie z ZUS. Jakie kody PKD? Jakie warunki należy spełnić? Do kiedy złożyć wniosek?

    Sklepiki szkolne, piloci wycieczek i przewodnicy - wsparcie z ZUS

    Sklepiki szkolne, piloci wycieczek i przewodnicy - wsparcie z ZUS otrzymują wsparcie z ZUS. Mogą liczyć na postojowe i zwolnienie z opłacania składek. Do kiedy można składać wnioski?

    Minimalna płaca w 2022 r. brutto netto

    Minimalna płaca w 2022 r. wyniesie 3000 zł brutto. Ile to netto?

    Emerytura brutto netto - kalkulator

    Emerytura brutto - ile to netto? Kalkulator emerytalny pozwala ustalić wysokość emerytury. Oblicz.

    Ochrona przedemerytalna - ile lat?

    Ochrona przedemerytalna - ile lat trwa ochrona przed zwolnieniem? Od ilu lat pracownika zaczyna obowiązywać pracodawcę?