REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Produkt asystenckopodobny: PFON (nie PFRON) pisze do premiera. Koniec z mydleniem oczu. Czas zakończyć pozorną pomoc na rzecz ON

Kinga Piwowarska
Doktor nauk prawnych, adwokat, adiunkt na Wydziale Prawa Uniwersytetu Andrzeja Frycza Modrzewskiego w Krakowie oraz Rzecznik Akademicki ds. równego traktowania i przeciwdziałania dyskryminacji. Specjalizuje się w prawie pracy, zabezpieczeniu społecznym oraz administracyjnoprawnych aspektach związanych z pracą i pomocą socjalną.
asystencja osobista, PFON, osoby z niepełnosprawnościami
Produkt asystenckopodobny: PFON (nie PFRON) pisze do premiera. Koniec z mydleniem oczu. Czas zakończyć pozorną pomoc na rzecz ON
Shutterstock

REKLAMA

REKLAMA

Produkt asystenckopodobny: PFON (nie PFRON) pisze do premiera. Osoby z niepełnosprawnościami w rozmowach, we wpisach w Internecie, na licznych pikietach, strajkach, w listach do naszej redakcji czy w licznych petycjach do rządu czy Łukasza Krasonia, stanowczo podkreślają, że to czas zakończyć pozorną pomoc na rzecz ON, że koniec z obietnicami i mydleniem im oczu. Stanowczo domagają się działań legislacyjnych i pilnej pomocy. Niektórzy są w naprawdę dramatycznej sytuacji.

No nie da się ukryć, że osoby z niepełnosprawnościami mają prawo czuć się oszukane i jednak gorzej traktowane. Chodzi o kwestię orzeczeń wydawanych nie na stałe, tak jak było pierwotnie zapowiadane (o czym w naszych artykułach). A przecież powinna istnieć pełna dyferencjacja i wyrównywanie szans! Należy traktować osoby z niepełnosprawnościami w bardziej uprzywilejowany sposób i wcale nie jest to dyskryminacją.

REKLAMA

REKLAMA

Dochodzi do tego, że nowe/ proponowane regulacje nazywane są jako: "Produkt asystenckopodobny". Dotarliśmy do listu PFON (nie PFRON), który pisze do premiera. Nie ma się czemu dziwić. Osoby z niepełnosprawnościami w rozmowach, we wpisach w Internecie, na licznych pikietach, strajkach, w listach do naszej redakcji czy w licznych petycjach do rządu czy Łukasza Krasonia, stanowczo podkreślają, że to czas zakończyć pozorną pomoc na rzecz ON, że koniec z obietnicami i mydleniem im oczu. Stanowczo domagają się działań legislacyjnych i pilnej pomocy. Niektórzy są w naprawdę dramatycznej sytuacji.

Czym jest asystencja osobista?

Usługa asystencji osobistej będzie polegała na indywidualnym wsparciu w wykonywaniu codziennych czynności, których osoby z niepełnosprawnościami nie mogą realizować na równi z innymi osobami. Polega to na aktywnym włączeniu i pełnym udziale osób z niepełnosprawnościami w życiu społecznym oraz zawodowym jak i podejmowaniu i realizowaniu decyzji dotyczących w zakresie codziennego życia osób z niepełnosprawnościami, co jest kluczowe dla ich niezależności i aktywnego uczestnictwa w życiu społecznym. W założeniu nowa regulacja ma na celu: bardziej aktywne życie osób z niepełnosprawnościami, również pod względem zawodowym; uwolnienie zasobów potencjalnych pracowników, którzy nie mogą wejść na rynek pracy z powodu ograniczeń związanych z niepełnosprawnością; stabilność i powszechność dostępu do usługi asystencji osobistej. Tak wygląda to w teorii, a w praktyce? No w praktyce znacznie gorzej. Są coraz większe obawy co dalej z AON, skoro tak traktuje się środowisko osób z niepełnosprawnościami.

Projekt ustawy o asystencji osobistej. Wersja rządowa

Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej (MRPiPS), wraz z partnerami, stworzyło projekt ustawy o asystencji osobistej zgodny z Konwencją ONZ. Konsultowano go przez długi z wieloma grupami osób z niepełnosprawnościami. Doświadczenia, uwagi, postulaty, opinie zostały wykorzystane przy tworzeniu rządowego projektu ustawy, który ujrzał światło dzienne. Aktualnie projekt ustawy o asystencji osobistej został skierowany pod obrady Stałego Komitetu Rady Ministrów (SKRM). To kluczowy etap procesu legislacyjnego, który znacząco przybliża do stworzenia trwałego i powszechnie dostępnego systemu wsparcia dla osób z niepełnosprawnościami.

REKLAMA

Co to jest PFON?

Polskie Forum Osób z Niepełnosprawnościami (PFON) to organizacja jednocząca ludzi, wiedzę i siły na rzecz pełnej realizacji praw osób z niepełnosprawnościami. Polskie Forum Osób z Niepełnosprawnościami działa od maja 2003 r. Jest organizacją non-profit o statusie organizacji pożytku publicznego (OPP), zrzeszającą stowarzyszenia i związki stowarzyszeń osób z niepełnosprawnościami w Polsce. Od 2004 roku PFON należy do Europejskiego Forum Osób z Niepełnosprawnościami (European Disability Forum – EDF). W 2023 roku PFON otrzymał Nagrodę Rzecznika Praw Obywatelskich im. Pawła Włodkowica.

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Produkt asystenckopodobny: PFON (nie PFRON) pisze do premiera. Koniec z mydleniem oczu. Czas zakończyć pozorną pomoc na rzecz ON

Polskie Forum Osób z Niepełnosprawnościami pisze do premiera Donalda Tuska. Poniżej publikujemy pełną treść pisma.

„Przyjęcie ustawy o asystencji osobistej znalazło się zarówno w tzw. 100 konkretach Koalicji Obywatelskiej oraz programach innych partii tworzących obecną koalicję rządową, jak i w umowie koalicyjnej. Pomimo upływu ponad 500 dni od zaprzysiężenia Rady Ministrów projekt nie został jeszcze skierowany do parlamentu, a co gorsza z informacji dostępnych na stronie Rządowego Centrum Legislacji wynika, że istnieje duże zagrożenie, że nie będzie on spełniał międzynarodowych standardów usługi asystencji osobistej, wyrażonych w Konwencji ONZ o prawach osób z niepełnosprawnościami oraz w Komentarzu ogólnym nr 5. Mamy wobec tego ogromne obawy, że zamiast obiecanej ustawowej asystencji osobistej środowisko osób z niepełnosprawnościami dostanie „produkt asystenckopodobny”. Świadczy o tym niestety co najmniej kilka argumentów...”.

Szanowny Panie Premierze,

Polskie Forum Osób z Niepełnosprawnościami pragnie wyrazić głębokie zaniepokojenie stanem prac nad rządowym projektem ustawy o asystencji osobistej osób z niepełnosprawnościami (UD168).

Przyjęcie ustawy o asystencji osobistej znalazło się zarówno w tzw. 100 konkretach Koalicji Obywatelskiej oraz programach innych partii tworzących obecną koalicję rządową, jak i w umowie koalicyjnej. Pomimo upływu ponad 500 dni od zaprzysiężenia Rady Ministrów projekt nie został jeszcze skierowany do parlamentu, a co gorsza z informacji dostępnych na stronie Rządowego Centrum Legislacji wynika, że istnieje duże zagrożenie, że nie będzie on spełniał międzynarodowych standardów usługi asystencji osobistej, wyrażonych w Konwencji ONZ o prawach osób z niepełnosprawnościami oraz w Komentarzu ogólnym nr 5. Mamy wobec tego ogromne obawy, że zamiast obiecanej ustawowej asystencji osobistej środowisko osób z niepełnosprawnościami dostanie „produkt asystenckopodobny”. Świadczy o tym niestety co najmniej kilka argumentów:

Przede wszystkim nie można zgodzić się z tezą przedstawioną przez Ministerstwo Finansów (znak sprawy: FS9.021.33.2024.127.4.2025.TYU, pkt 2) o zbieżności celów usługi asystencji osobistej i świadczenia wspierającego. Do prawidłowej realizacji obowiązku państwa w zakresie wsparcia osób z niepełnosprawnościami potrzebne jest wdrożenie wielu instrumentów. Powinny one być komplementarne, nie można więc utożsamiać usługi niepieniężnej ze świadczeniem pieniężnym. W naszej ocenie, wprowadzenie zapowiadanej w kampanii wyborczej usługi nie może polegać na tym, że osoba z niepełnosprawnością może jedynie zamienić na nią dotychczasowe świadczenie pieniężne.

Przez analogię można byłoby zestawić art. 4 ust. 1 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci („Celem świadczenia wychowawczego jest częściowe pokrycie wydatków związanych z wychowywaniem dziecka, w tym z opieką nad nim i zaspokojeniem jego potrzeb życiowych”) z art. 2 ust. 2 ustawy o wspieraniu rodziców w aktywności zawodowej oraz w wychowaniu dziecka – „Aktywny rodzic” („Celem świadczeń „aktywny rodzic” jest ułatwienie rodzicom i innym osobom wypełniającym funkcje rodzicielskie pogodzenia zadań związanych z rodzicielstwem z aktywizacją zawodową”). „Zbieżność celów” ma w tym przypadku podobny charakter, jak we wzmiankowanej uwadze do projektu ustawy o asystencji osobistej, a jednak nie stanowiła argumentu podważającego zasadność obu rozwiązań skierowanych do rodziców wychowujących dzieci.

Nie możemy się zgodzić z uwagą Ministerstwa Finansów (znak sprawy jw., pkt 14) wykluczającą możliwość bezpośredniego przekazywania środków na realizację asystencji osobistej zarówno do powiatów, jak i do innych podmiotów będących jej realizatorami. Jedną z podstawowych zasad asystencji osobistej jest to, że osoba z niepełnosprawnością powinna mieć pełną kontrolę nad tą usługą. Oznacza to także możliwość swobodnego wyboru jej realizatora, którym może być zarówno powiat, jak i organizacja pozarządowa. Przeczyłby temu obowiązek starania się przez organizacje pozarządowe o podpisywanie umów z każdym powiatem, w którym chcą realizować usługi.

Chcemy przy tym podkreślić, że system sugerowany przez Ministerstwo Finansów ograniczy konkurencję, przerzucając ciężar na powiaty – z potencjalną szkodą dla osób z niepełnosprawnościami. Należy równocześnie podkreślić, że analogiczny do proponowanego w projekcie ustawy, a kwestionowanego przez Ministerstwo Finansów, system działa w ochronie zdrowia. W przypadku wyboru lekarza pierwszego kontaktu w prywatnej przychodni środki z NFZ kierowane są bezpośrednio do niej.

Za niesprawiedliwą należy uznać propozycję Ministerstwa Finansów (znak sprawy jw., pkt 3), zgodnie z którą osoba z niepełnosprawnością zatrudniająca samodzielnie asystentów nie otrzyma środków na koszty organizacyjne i administracyjne obsługi asystencji, podczas gdy realizatorzy mają je otrzymywać. Oznacza to tyle, że osoba ta będzie musiała opłacić te koszty z własnych środków lub przeznaczyć na to prywatny czas. W praktyce takie rozwiązanie byłoby karaniem osoby z niepełnosprawnością stosującą rozwiązanie zgodne z Konwencją, wypracowanymi standardami, z powodzeniem stosowane w wielu krajach.

W naszej ocenie, dla zapewnienia stabilności realizacji asystencji osobistej konieczne jest uregulowanie stawki godzinowej w ustawie, a nie – jak sugeruje Ministerstwo Finansów (znak sprawy jw., pkt 11) – w drodze rozporządzenia. Jest to szczególnie istotne na etapie budowania zasobu kadrowego i wspomnianego w uwadze ministerstwa należnego prestiżu, a więc warunków kluczowych do prawidłowego rozwoju usługi w Polsce.

Wbrew uwadze wyrażonej przez Ministerstwo Finansów (znak sprawy jw., pkt 5), postulujemy również pozostawienie programów asystencji osobistej finansowanych z Funduszu Solidarnościowego. Określony w projekcie ustawy próg 80 punktów poziomu potrzeby wsparcia jest relatywnie wysoki, a w pierwszym i drugim roku obowiązywania ustawy jest jeszcze wyższy. Nasze doświadczenia pokazują, że wiele osób z niepełnosprawnościami mimo niższej oceny punktowej również potrzebuje wsparcia asystenta osobistego. Stąd potrzeba zachowania możliwości skorzystania z tej usługi także dla tych osób.

Konieczność zgłoszenia przez nas powyższych zastrzeżeń jest tym bardziej zastanawiająca, że przedstawiciele rządu zgłaszali – analogiczne do naszych argumentów – uwagi do prezydenckiego projektu ustawy o asystencji osobistej i zapowiadali, że projekt rządowy w wyżej wymienionych wyżej punktach będzie spełniał pełny standard wynikający z Konwencji ONZ o prawach osób z niepełnosprawnościami.

Z poważaniem, dr Krzysztof Kurowski Przewodniczący Polskiego Forum Osób z Niepełnosprawnościami

Do wiadomości: Maciej Berek, Minister – Członek Rady Ministrów, Przewodniczący Komitetu Stałego Rady Ministrów Andrzej Domański, Minister Finansów Agnieszka Dziemianowicz-Bąk, Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej Łukasz Krasoń, Sekretarz Stanu, Pełnomocnik Rządu ds. Osób Niepełnosprawnych".

Pozostaje czekać na dalsze informacje i odpowiedź. Niewątpliwie postulaty i uwagi de lege ferenda są cenne. To będzie naprawdę ważna ustawa, trzeba więc dołożyć wszelkich starań, aby była jak najbardziej adekwatna do realiów i rzeczywistych potrzeb osób z niepełnosprawnościami.

Źródło: INFOR

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:
Autopromocja

REKLAMA

QR Code

© Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

Uprawnienia rodzicielskie - QUIZ
certificate
Jak zdobyć Certyfikat:
  • Czytaj artykuły
  • Rozwiązuj testy
  • Zdobądź certyfikat
1/10
Ile tygodni urlopu macierzyńskiego można maksymalnie wykorzystać jeszcze przed porodem?
nie ma takiej możliwości
3
6
9 - tylko jeśli pracodawca wyrazi na to zgodę
Następne

REKLAMA

Kadry
Czy ignorowanie pracownika podczas spotkań, przerywanie mu i uciszanie może stanowić mobbing?

W związku ze zmianami Kodeksu pracy, które weszły w życie 5 listopada 2026 r. powstaje wiele pytań o nową definicję mobbingu. Czy mieści się w niej ignorowanie pracownika podczas spotkań, przerywanie mu i uciszanie?

Środa 11 listopada kusi, by wziąć 2 dni L4 i mieć 5 dni wolnego. Ostrzeżenie przed tzw. mostkowaniem

W tym roku 11 listopada, a więc Święto Niepodległości Polski wypada w środę. Taka sytuacja kusi część pracowników do wzięcia 2 dni L4 w celu zapewnienia sobie 5 dni wolnego od pracy. Ekspert ostrzega więc pracodawców przed tzw. mostkowaniem.

Osoby urodzone w latach 1965–1980 mają strategiczne znaczenie dla firm. Pokolenie X jest zaangażowane i chce pracować dłużej niż wiek emerytalny

Osoby urodzone w latach 1965–1980 mają strategiczne znaczenie dla polskich firm. To pokolenie X, które jest zaangażowane i chce pracować dłużej, nawet po osiągnięciu powszechnego wieku emerytalnego. Co jest najlepsze w starszych pracownikach?

Pracodawcy nie zwalniają, ale też nie zatrudniają. Wynagrodzenia rosną 6% rocznie czyli szybciej niż inflacja

Sytuację na polskim rynku pracy w październiku 2026 r. ocenia główny ekonomista Konfederacji Lewiatan, Mariusz Zielonka. Obecnie pracodawcy nie zwalniają, ale też nie zatrudniają. Z drugiej strony wynagrodzenia rosną 6% rocznie czyli szybciej niż inflacja.

REKLAMA

Praca dla pracowników po 50. roku życia, seniorów i emerytów: jakiego zatrudnienia szukają silversi? Warto wykorzystać potencjał starszych

Jakiej pracy szukają pracownicy po 50. roku życia, seniorzy i emeryci? Co silversi wpisują w wyszukiwarkach? To duża podpowiedź dla pracodawców. Warto wykorzystać potencjał starszych Polaków na rynku pracy.

Polakom brakuje dni wolnych od pracy. Oddaliby część zarobków za dodatkowy czas dla siebie

Z badania "Dni wolne od pracy w Polsce" wynika, że Polakom brakuje odpoczynku. Oddaliby część zarobków za dodatkowy czas dla siebie. Ile wynagrodzenia jesteśmy w stanie poświęcić na więcej urlopu?

Kontrola warunków pracy w magazynach Amazona w Niemczech i w Polsce. Jakie są konsekwencje zarządzania algorytmicznego dla praw pracowniczych?

Parlament Europejski skontrolował warunki pracy w magazynach Amazona w Niemczech i w Polsce. Ustalenia mają szczególne znaczenie dla debaty o poprawie jakości pracy w Unii Europejskiej oraz zapowiadanego przez Komisję Europejską aktu prawnego dotyczącego wysokiej jakości miejsc pracy (Quality Jobs Act). Jakie są konsekwencje zarządzania algorytmicznego dla praw pracowniczych?

Duże zmiany w formularzach ZUS po 11 latach. Jakie informacje i dokumenty są niezbędne do przyznania i wypłaty zasiłku od 24 października 2026 r.?

Pierwsze, duże zmiany w przepisach po 11 latach: od 24 października 2026 r. obowiązują nowe zasady dotyczące informacji i dokumentów, jakie są niezbędne do przyznania i wypłaty zasiłku przez ZUS. Celem jest zmniejszenie liczby pism i uproszczenie formalności.

REKLAMA

Ustawa antymobbingowa weszła w życie. Od 5 listopada prawo jest po stronie pracownika - nie zgadzaj się na nękanie w pracy

Ustawa antymobbingowa weszła w życie. Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej tłumaczy, że od 5 listopada 2026 r. prawo jest po stronie pracownika. Nie można zgadzać się na nękanie w pracy.

Rośnie liczba skarg na umowy zlecenie oraz B2B. Ministerstwo podsumowało pierwsze wyniki inspekcji

Po pierwszych trzech miesiącach obowiązywania nowelizacji Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej podało pierwsze liczby, dotyczące kontroli form zatrudnienia. Do PIP wpłynęło już ponad 1300 skarg na niewłaściwe stosowanie umów cywilnoprawnych, inspektorzy wydali ponad 600 poleceń przekształcenia takich umów na umowy o pracę, a pracodawcy wykonali 535 z nich.

Zapisz się na newsletter
Kodeks pracy, urlopy, wynagrodzenia, świadczenia pracownicze. Bądź na bieżąco ze zmianami z zakresu prawa pracy. Zapisz się na nasz newsletter.
Zaznacz wymagane zgody
loading
Zapisując się na newsletter wyrażasz zgodę na otrzymywanie treści reklam również podmiotów trzecich
Administratorem danych osobowych jest INFOR PL S.A. Dane są przetwarzane w celu wysyłki newslettera. Po więcej informacji kliknij tutaj.
success

Potwierdź zapis

Sprawdź maila, żeby potwierdzić swój zapis na newsletter. Jeśli nie widzisz wiadomości, sprawdź folder SPAM w swojej skrzynce.

failure

Coś poszło nie tak

REKLAMA