REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Płaca bez pracy. Słynne: jak zarobić, żeby się nie narobić

Doktor nauk prawnych, adwokat, adiunkt na Wydziale Prawa, Administracji i Stosunków Międzynarodowych Krakowskiej Akademii im. A.F. Modrzewskiego w Katedrze Prawa Pracy i Zabezpieczenia Społecznego.
Płaca bez pracy. Słynne: jak zarobić, żeby się nie narobić
shutterstock

REKLAMA

REKLAMA

Prawo pracy określa kilka sytuacji, w których pracownikom przysługuje wynagrodzenie pomimo tego, że nie wykonują pracy. Jakie to są sytuacje?

Praca i wynagrodzenie

Generalną zasadą jest, że wynagrodzenie należy się za pracę wykonaną. Można to wywieść z samej istoty stosunku pracy z przepisu art. 22 § 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks Pracy (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1465, dalej jako: KP), zgodnie z którym: przez nawiązanie stosunku pracy pracownik zobowiązuje się do wykonywania pracy określonego rodzaju na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem oraz w miejscu i czasie wyznaczonym przez pracodawcę, a pracodawca - do zatrudniania pracownika za wynagrodzeniem.

REKLAMA

Autopromocja

Umowa o pracę jest umową wzajemną i ma miejsce ekwiwalentność świadczeń, dlatego pracodawca nie może być zwolniony z obowiązku wypłacenia wynagrodzenia z powodu, że stanowi to dla niego nadmierne obciążenie finansowe. Idealnym przykładem tej sytuacji, była pandemia wirusa Sars-CoV-2, gdzie m.in. restauracje, galerie i obiekty usługowe miały ograniczony czy też zakazany zakres działalności. Bez znaczenie pozostawało to, że pracodawcy znajdowali się w trudnej sytuacji ekonomicznej, jeżeli pracownik był dyspozycyjny, zgodnie z prawem należało mu się wynagrodzenie, nawet pomimo nie wykonywania pracy. Praca nie było bowiem nieświadczona z winy pracownika. Paradoksalnie z winy pracodawcy również nie, stąd też państwo okazywało wsparcie w postaci tarcz antykryzysowych.  

Uszczegółowieniem powyższego jest przepis art. 80 KP, który stanowi, że wynagrodzenie przysługuje za pracę wykonaną. Za czas niewykonywania pracy pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia tylko wówczas, gdy przepisy prawa pracy tak stanowią.

Ważne
Czas niewykonywania pracy

Zgodnie z wyrokiem Sądu Najwyższego z dni 24 września 2020 r., sygn. III PK 38/19 inną kategorią jest wykonywanie pracy, inną zaś czas niewykonywanie pracy (choć oba te elementy mieszczą się w pojęciu czasu pracy przy spełnieniu warunków określonych w art. 128 KP). Również, w pewnych sytuacjach, w czasie niewykonywania pracy, pracownikowi przysługuje wynagrodzenie, szczególnie wtedy kiedy pozostaje w dyspozycji pracodawcy, np. dyżur.

Pozostawanie w dyspozycji pracodawcy

Ustawodawca nie wiąże przy tym czasu pracy z czasem realnego, efektywnego świadczenia pracy, lecz z czasem pozostawania w dyspozycji pracodawcy w zakładzie pracy lub w innym miejscu wyznaczonym do wykonywania pracy. Bardzo ważne jest więc to, że na czas pracy składa się nie tylko czas rzeczywistej pracy, ale również okresy jej nieświadczenia, w których pracownik pozostawał w dyspozycji pracodawcy. Oczywiście czasem pracy jest również czas, który pracownik musi poświęcić na przemieszczanie się po terenie zakładu pracy w celu wykonania kolejnych czynności pracowniczych wynikających z nałożonych na niego obowiązków. Czas pracy biegnie od momentu, w którym pracownik rozpoczyna merytoryczne czynności niezbędne do wykonania pracy.

W jakich przypadkach pracownikowi przysługuje wynagrodzenie pomimo niewykonania pracy?

Przykład
Przepisy prawa pracy wyraźnie stanowią jakie są sytuacje, w których  pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia, nawet za czas niewykonywania pracy, poniżej najważniejsze z nich:
  • wynagrodzenie przestojowe (art. 81 KP), jeśli przestój jest niezawiniony przez pracownika, tzn. czas niewykonywania pracy, w którym pracownik był gotów do jej świadczenia, lecz doznał przeszkód z przyczyn dotyczących pracodawcy. Wynagrodzenie nie przysługuje za czas przestoju, do którego doszło z winy pracownika, chyba że pracodawca powierzył pracownikowi inną pracę. Natomiast w przypadku przestoju spowodowanego czynnikami atmosferycznymi
    wynagrodzenie przestojowe przysługuje wówczas, gdy przepisy prawa tak stanowią.
  • wynagrodzenie za urlop wypoczynkowy;
  • wynagrodzenie za czas innych zwolnień od wykonywania pracy, jak np. zwolnienie na poszukiwanie pracy w trakcie okresu wypowiedzenia, zwolnienie z okazji zgonu najbliższej osoby, ślubu pracownika, urodzenia się dziecka ślubu dziecka. Chodzi zatem o tzw. urlop okolicznościowy i inne zwolnienie od pracy;
  • obowiązek wypłaty wynagrodzenia w razie zwolnienia pracownika od pracy na czas niezbędny do udziału w posiedzeniu komisji pojednawczej;
  • obowiązek wypłaty wynagrodzenia za czas obowiązkowych badań lekarskich, krwiodawców oddających krew;
  • w przypadku zwolnienia pracownika na skutek wezwania pracownika przez organ administracji, sąd, prokuraturę, policję, organ wojskowy i inny, pracodawca wydaje zaświadczenie określające wysokość utraconego wynagrodzenia w celu uzyskania przez pracownika od tego organu rekompensaty określonej w odpowiednich przepisach;
  • wynagrodzenie chorobowe za czas niezdolności do pracy powstałej wskutek choroby lub odosobnienia w związku z chorobą zakaźną;
  • wynagrodzenie chorobowe za czas wypadku w drodze do pracy lub z pracy;
  • wynagrodzenie chorobowe za czas choroby przypadającej w czasie ciąży;
  • wynagrodzenie chorobowe za czas poddania się niezbędnym badaniom lekarskim przewidzianym dla kandydatów na dawców komórek, tkanek i narządów oraz poddania się zabiegowi pobrania komórek, tkanek i narządów;
  • wykonywanie obowiązków społecznego inspektora pracy, działacza związkowego, członka rady pracowniczej, odbywanie ćwiczeń wojskowych.
Autopromocja

REKLAMA

Źródło: INFOR

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:

REKLAMA

QR Code

© Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

Uprawnienia rodzicielskie
certificate
Jak zdobyć Certyfikat:
  • Czytaj artykuły
  • Rozwiązuj testy
  • Zdobądź certyfikat
1/10
Ile tygodni urlopu macierzyńskiego można maksymalnie wykorzystać jeszcze przed porodem?
nie ma takiej możliwości
3
6
9 - tylko jeśli pracodawca wyrazi na to zgodę
Następne
Kadry
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
NSA: świadczenie pielęgnacyjne 54 800 zł, a nie 2988 zł. Niestety bez odsetek

Tyle gminę kosztuje trzy lat upierania się przy odmowie uznania stałej opieki nad staruszkiem 86 lat. Procesy przed WSA i NSA trwały tak długo, że skumulowała się znaczna kwota zaległego świadczenia pielęgnacyjnego. MOPS i SKO uznały (nie wiadomo na jakiej podstawie prawnej), że staruszek nie wymaga opieki (stałej) bo potrafi przejść z pokoju do pokoju. I da radę zrobić sobie herbatę. NSA miał inne zdanie.

Świadczenie urlopowe 2024 i 2025 r.

Świadczenie urlopowe ustalane jest w wysokości, która nie może być wyższa od odpisu podstawowego na zfśs. W 2024 r. wysokość tego świadczenia dla pracownika zatrudnionego w pełnym wymiarze czasu pracy w normalnych warunkach pracy wynosi 2417,14 zł. Czy już wiadomo, ile wyniesie w 2025 r.?

Zmiana minimalnej stawki godzinowej. Jak obliczać wynagrodzenie za umowę zlecenia na przełomie czerwca i lipca 2024 r.

1 lipca 2024 r. zmieni się minimalna stawka godzinowa należna za każdą godzinę wykonywania zlecenia. Ustalając wynagrodzenie za zlecenie wyrażone w stawce godzinowej należy pamiętać, aby nie było niższe od stawki minimalnej.

PIP: Kontrola pracodawcy o każdej porze dnia i nocy, bez uprzedzenia i bez upoważnienia

Państwowa Inspekcja Pracy może kontrolować pracodawców o każdej porze dnia i nocy. Jednak do przeprowadzenia kontroli konieczna jest legitymacja służbowa i specjalne upoważnienie. Wkrótce to się może zmienić.

REKLAMA

Renta wdowia 15%. Nie dla zaniżenia świadczenia. Postulaty wyrównania dla wdów pokrzywdzonych modelem kroczącym. I przyznania zwolnienia z PIT

Renta wdowia przez okres 2025 r. wypłacana w zaniżonej wartości. Początkowo będzie to tylko 15%. Nic nie wskazuje dziś na to, aby Sejm przyjął inne rozwiązanie. Zresztą rząd zapowiedział 15% jeszcze na początków rządów (w grudniu 2023 r.) Wskaźnik 15% wywołuje protesty osób zainteresowanych rentą wdowią. Dlaczego więc nie przyznać wyrównania do kwot wypłacanych na podstawie 15% (wypłata wyrównania w 2026 r. albo 2027 r.) I równolegle - za okres obowiązywania modelu kroczącego -zaproponować osobom poszkodowanym tym modelem zwolnienie z podatku PIT. 

MRPiPS: 1000 zł miesięcznie dodatku do wynagrodzenia już od lipca 2024 r. Dla kogo?

W środę, 19 czerwca 2024 r. rząd przyjął cztery programy finansowania dodatków do wynagrodzeń w wysokości 1000 zł brutto miesięcznie. Programy zostały opracowane przez Ministerstwo Rodziny Pracy i Polityki Społecznej.

Budżetówka: 1000 zł miesięcznie brutto do końca 2027 r. [Katalog uprawnionych]

Wypłata 1000 zł brutto dodatku motywacyjnego miesięcznie (pierwsze wypłaty w lipcu 2024 r.) potrwa aż do końca 2027 r. Istniały obawy, że dodatek ten będzie miał krótszy okres finansowania. Na szczęście się nie potwierdziły. Podstawą wypłaty 1000 zł są uchwały Rady Ministrów. W artykule omówienie każdej z nich.

Można połączyć dwa świadczenia: 1) Renta wdowia i 2) Udział w emeryturze zmarłych: męża albo żony [wypłata gwarantowana]

Na dziś jest duże rozczarowanie rentą wdowią. W Sejmie prace toczą się wolno (według emerytów bardzo wolno). I nawet jak ustawa wejdzie w 2024 roku, to przez długi czas świadczenia z „renty wdowiej” będą wypłacane w zaniżonej wartości. Istnieje jednak możliwość zwiększenia niskiej wartości renty wdowiej poprzez wypłatę gwarantowaną (wypłata jednorazowa często około 30 000 zł - wysoki podatek PIT) .

REKLAMA

Ile lat trzeba przepracować żeby starać się o rentę?

Renta z tytułu niezdolności do pracy przysługuje ubezpieczonemu, który spełnia określone warunki. Jednym z tych warunków, niezbędnym do uzyskania renty, jest odpowiedni okres składkowy i nieskładkowy. Długość tego okresu uzależniona jest od wieku osoby ubezpieczonej.

Bezpłatne wakacyjne turnusy rehabilitacyjne dla dzieci

Również w 2024 r. będą organizowane bezpłatne wakacyjne turnusy rehabilitacyjne dla dzieci ubezpieczonych. Poniżej opis, gdzie, dla kogo, kiedy, na jakie schorzenia i na jakich warunkach organizowane są turnusy.

REKLAMA