REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Płaca bez pracy. Słynne: jak zarobić, żeby się nie narobić

Doktor nauk prawnych, adwokat, adiunkt na Wydziale Prawa, Administracji i Stosunków Międzynarodowych Krakowskiej Akademii im. A.F. Modrzewskiego w Katedrze Prawa Pracy i Zabezpieczenia Społecznego.
Płaca bez pracy. Słynne: jak zarobić, żeby się nie narobić
Płaca bez pracy. Słynne: jak zarobić, żeby się nie narobić
shutterstock

REKLAMA

REKLAMA

Prawo pracy określa kilka sytuacji, w których pracownikom przysługuje wynagrodzenie pomimo tego, że nie wykonują pracy. Jakie to są sytuacje?

Praca i wynagrodzenie

Generalną zasadą jest, że wynagrodzenie należy się za pracę wykonaną. Można to wywieść z samej istoty stosunku pracy z przepisu art. 22 § 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks Pracy (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1465, dalej jako: KP), zgodnie z którym: przez nawiązanie stosunku pracy pracownik zobowiązuje się do wykonywania pracy określonego rodzaju na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem oraz w miejscu i czasie wyznaczonym przez pracodawcę, a pracodawca - do zatrudniania pracownika za wynagrodzeniem.

Autopromocja

Umowa o pracę jest umową wzajemną i ma miejsce ekwiwalentność świadczeń, dlatego pracodawca nie może być zwolniony z obowiązku wypłacenia wynagrodzenia z powodu, że stanowi to dla niego nadmierne obciążenie finansowe. Idealnym przykładem tej sytuacji, była pandemia wirusa Sars-CoV-2, gdzie m.in. restauracje, galerie i obiekty usługowe miały ograniczony czy też zakazany zakres działalności. Bez znaczenie pozostawało to, że pracodawcy znajdowali się w trudnej sytuacji ekonomicznej, jeżeli pracownik był dyspozycyjny, zgodnie z prawem należało mu się wynagrodzenie, nawet pomimo nie wykonywania pracy. Praca nie było bowiem nieświadczona z winy pracownika. Paradoksalnie z winy pracodawcy również nie, stąd też państwo okazywało wsparcie w postaci tarcz antykryzysowych.  

Uszczegółowieniem powyższego jest przepis art. 80 KP, który stanowi, że wynagrodzenie przysługuje za pracę wykonaną. Za czas niewykonywania pracy pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia tylko wówczas, gdy przepisy prawa pracy tak stanowią.

Ważne
Czas niewykonywania pracy

Zgodnie z wyrokiem Sądu Najwyższego z dni 24 września 2020 r., sygn. III PK 38/19 inną kategorią jest wykonywanie pracy, inną zaś czas niewykonywanie pracy (choć oba te elementy mieszczą się w pojęciu czasu pracy przy spełnieniu warunków określonych w art. 128 KP). Również, w pewnych sytuacjach, w czasie niewykonywania pracy, pracownikowi przysługuje wynagrodzenie, szczególnie wtedy kiedy pozostaje w dyspozycji pracodawcy, np. dyżur.

Pozostawanie w dyspozycji pracodawcy

Ustawodawca nie wiąże przy tym czasu pracy z czasem realnego, efektywnego świadczenia pracy, lecz z czasem pozostawania w dyspozycji pracodawcy w zakładzie pracy lub w innym miejscu wyznaczonym do wykonywania pracy. Bardzo ważne jest więc to, że na czas pracy składa się nie tylko czas rzeczywistej pracy, ale również okresy jej nieświadczenia, w których pracownik pozostawał w dyspozycji pracodawcy. Oczywiście czasem pracy jest również czas, który pracownik musi poświęcić na przemieszczanie się po terenie zakładu pracy w celu wykonania kolejnych czynności pracowniczych wynikających z nałożonych na niego obowiązków. Czas pracy biegnie od momentu, w którym pracownik rozpoczyna merytoryczne czynności niezbędne do wykonania pracy.

W jakich przypadkach pracownikowi przysługuje wynagrodzenie pomimo niewykonania pracy?

Przykład
Przepisy prawa pracy wyraźnie stanowią jakie są sytuacje, w których  pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia, nawet za czas niewykonywania pracy, poniżej najważniejsze z nich:
  • wynagrodzenie przestojowe (art. 81 KP), jeśli przestój jest niezawiniony przez pracownika, tzn. czas niewykonywania pracy, w którym pracownik był gotów do jej świadczenia, lecz doznał przeszkód z przyczyn dotyczących pracodawcy. Wynagrodzenie nie przysługuje za czas przestoju, do którego doszło z winy pracownika, chyba że pracodawca powierzył pracownikowi inną pracę. Natomiast w przypadku przestoju spowodowanego czynnikami atmosferycznymi
    wynagrodzenie przestojowe przysługuje wówczas, gdy przepisy prawa tak stanowią.
  • wynagrodzenie za urlop wypoczynkowy;
  • wynagrodzenie za czas innych zwolnień od wykonywania pracy, jak np. zwolnienie na poszukiwanie pracy w trakcie okresu wypowiedzenia, zwolnienie z okazji zgonu najbliższej osoby, ślubu pracownika, urodzenia się dziecka ślubu dziecka. Chodzi zatem o tzw. urlop okolicznościowy i inne zwolnienie od pracy;
  • obowiązek wypłaty wynagrodzenia w razie zwolnienia pracownika od pracy na czas niezbędny do udziału w posiedzeniu komisji pojednawczej;
  • obowiązek wypłaty wynagrodzenia za czas obowiązkowych badań lekarskich, krwiodawców oddających krew;
  • w przypadku zwolnienia pracownika na skutek wezwania pracownika przez organ administracji, sąd, prokuraturę, policję, organ wojskowy i inny, pracodawca wydaje zaświadczenie określające wysokość utraconego wynagrodzenia w celu uzyskania przez pracownika od tego organu rekompensaty określonej w odpowiednich przepisach;
  • wynagrodzenie chorobowe za czas niezdolności do pracy powstałej wskutek choroby lub odosobnienia w związku z chorobą zakaźną;
  • wynagrodzenie chorobowe za czas wypadku w drodze do pracy lub z pracy;
  • wynagrodzenie chorobowe za czas choroby przypadającej w czasie ciąży;
  • wynagrodzenie chorobowe za czas poddania się niezbędnym badaniom lekarskim przewidzianym dla kandydatów na dawców komórek, tkanek i narządów oraz poddania się zabiegowi pobrania komórek, tkanek i narządów;
  • wykonywanie obowiązków społecznego inspektora pracy, działacza związkowego, członka rady pracowniczej, odbywanie ćwiczeń wojskowych.
Autopromocja

REKLAMA

Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie - zapraszamy do subskrybcji naszego newslettera
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Uprawnienia rodzicielskie
    certificate
    Jak zdobyć Certyfikat:
    • Czytaj artykuły
    • Rozwiązuj testy
    • Zdobądź certyfikat
    1/10
    Ile tygodni urlopu macierzyńskiego można maksymalnie wykorzystać jeszcze przed porodem?
    nie ma takiej możliwości
    3
    6
    9 - tylko jeśli pracodawca wyrazi na to zgodę
    Następne
    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    Urząd do spraw kombatantów ma nowego szefa. Został nim Lech Parell

    Urząd do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych ma nowego szefa. Po odwołaniu Jana Józefa Kasprzyka premier Donald Tusk powołał na to stanowisko Lecha Parella. Akt powołania wręczyła mu minister rodziny, pracy i polityki społecznej.

    Asystencja osobista. Ustawa wyczekiwana przez osoby z niepełnosprawnościami

    W Polsce jest ponad 3 mln osób z niepełnosprawnościami, które mają prawne potwierdzenie niepełnosprawności. Poziom zatrudnienia tych osób odbiega od innych państw europejskich. Brakuje też dla nich i ich rodzin systemowego wsparcia w środowisku lokalnym. Z tego względu tak bardzo wyczekiwane jest wprowadzenie ustawy o asystencji osobistej.

    Ruchomy czas pracy – rozkład czasu pracy wygodny dla pracodawcy i pracownika

    Rozkład czasu pracy może przewidywać różne godziny rozpoczynania pracy w dniach, które zgodnie z tym rozkładem są dla pracowników dniami pracy. Dzięki wprowadzeniu ruchomego czasu pracy pracownicy mogą – przy zachowaniu 8-godzinnej normy dobowej – rozpoczynać i kończyć pracę o różnych porach w poszczególnych dniach.

    Zakwaterowanie dla pracowników delegowanych do pracy za granicę bez podatku – wyrok NSA

    Zapewnienie pracownikowi delegowanemu, zwłaszcza na krótki czas, nieodpłatnego zakwaterowania i pokrycia kosztów podróży nie powoduje powstania po jego stronie przychodu opodatkowanego podatkiem dochodowym od osób fizycznych – wyrok NSA z 1 sierpnia 2023 r. (II FSK 270/21).

    REKLAMA

    Jak pracodawca może zareagować na przyprowadzanie przez pracownika dziecka do pracy

    Pracownica zatrudniona w sklepie kolejny raz przyprowadziła do pracy 5-letniego syna. Tłumaczyła to tym, że syn ma katar i nie mógł iść do przedszkola, a pracownica nie ma już urlopu na żądanie. W sklepie 5-latek siedzi sam na zapleczu, kiedy pracownica pracuje, co budzi nasze duże obawy o bezpieczeństwo takiego rozwiązania. Ponadto pracownica nie skupia się w pełni na pracy, tylko co chwilę oddala się ze stanowiska pracy na zaplecze, żeby sprawdzić, co z dzieckiem. Co możemy zrobić w tej sytuacji? Czy możemy ukarać ją upomnieniem lub naganą albo zwolnić, żeby w jej miejsce zatrudnić w pełni efektywnego pracownika? Czy możemy wprowadzić w regulaminie pracy regulację zakazującą przychodzenia do pracy z dzieckiem?

    Jest źle, będzie lepiej? Młodzi nadzieją na poprawę profilaktyki zdrowotnej w Polsce

    W ostatnich latach Polska stanęła w obliczu nie tylko wyzwań związanych z gospodarką czy polityką, ale także ze zdrowiem publicznym. Badania profilaktyczne, kluczowe dla wczesnego wykrywania chorób, stanowią istotny element dbałości o zdrowie. Niestety, statystyki wskazują, że Polacy nie korzystają z nich w wystarczającym stopniu. Jednak nadzieję na poprawę tych wskaźników niesie ze sobą zaangażowanie młodszych pokoleń, zwłaszcza pokolenia Z i milenialsów. 

    Prawie 50% imigrantów pracujących w Polsce znalazło zakwaterowanie dzięki pracodawcom

    Aż 47% imigrantów zatrudnionych w Polsce skorzystało z pomocy pracodawcy lub agencji pracy przy znalezieniu zakwaterowania w Polsce, a 33% cudzoziemców znalazło lokum samodzielnie – wynika z pierwszego w Polsce badania na temat sytuacji mieszkaniowej zatrudnionych w naszym kraju migrantów „Pracownik zagraniczny – zakwaterowanie w Polsce”, przeprowadzonego przez EWL Group, RentLito oraz Studium Europy Wschodniej Uniwersytetu Warszawskiego.

    Przeciętne wynagrodzenie w styczniu 2024 r. wyniosło 7768,35 zł brutto, o 264,61 zł mniej niż w grudniu 2023 r. Średnio 12634,53 zł zarobili pracownicy sekcji Informacja i komunikacja

    Przeciętne wynagrodzenie wyniosło w styczniu 2024 r. 7768,35 zł brutto. To o 12,8% więcej niż rok wcześniej, ale o 3,3% mniej niż w grudniu 2023 r. Sektor przedsiębiorstw zatrudniał w styczniu 6515,7 tys. osób – o 0,3% więcej niż w grudniu, ale o 0,2% mniej niż przed rokiem. Główny Urząd Statystyczny podał dane za pierwszy miesiąc 2024 r.

    REKLAMA

    Waloryzacja świadczeń wypłacanych przez ZUS. Od 1 marca 2024 r. świadczenia emerytalno-rentowe wzrosną o 12,12%

    Co roku ZUS waloryzuje wypłacane świadczenia emerytalno-rentowe. W 2024 r. waloryzacja nastąpi od 1 marca. Świadczenia wzrosną o 12,12%.

    Wielkanoc 2024 będzie krótsza niż zwykle

    Święta Wielkiej Nocy w 2024 r. będą trwać o godzinę krócej niż zwykle. Wielkanoc w tym roku przypada 31 marca. Jest to zarazem ostatnia niedziela marca; dzień, w którym przechodzimy na czas letni. 

    REKLAMA