REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Urlop ojcowski i macierzyński a zgon dziecka

Doktor nauk prawnych, adwokat, adiunkt na Wydziale Prawa, Administracji i Stosunków Międzynarodowych Krakowskiej Akademii im. A.F. Modrzewskiego w Katedrze Prawa Pracy i Zabezpieczenia Społecznego.
Urlop ojcowski  i macierzyński a zgon dziecka
Urlop ojcowski i macierzyński a zgon dziecka
fot. Shutterstock

REKLAMA

REKLAMA

Czy przysługuje urlop ojcowski pomimo zgonu dziecka? Czy urlop macierzyński przysługuje kobietom, które poroniły? Czy poronienie a urodzenie martwego dziecka to pojęcia tożsame? L4 czy zasiłek z ZUS przy poronieniu albo przy urodzeniu martwego dziecka?
rozwiń >

Urlop ojcowski a zgon dziecka

Czy urlop ojcowski ulega przerwaniu gdy w jego trakcie nastąpi zgon dziecka? Czy udziela się urlopu, gdy ojciec dziecka złożył wniosek o urlop ojcowski, ale okaże się, że jeszcze przed jego udzieleniem przez pracodawcę dojdzie do zgonu dziecka?

Autopromocja

Urlop ojcowski przysługuje na podstawie art. 1823 § 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks Pracy (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 1510, dalej: KP). Pracownik - ojciec wychowujący dziecko ma prawo do urlopu ojcowskiego w wymiarze do 2 tygodni, nie dłużej jednak niż:

1) do ukończenia przez dziecko 24 miesiąca życia albo

2) do upływu 24 miesięcy od dnia uprawomocnienia się postanowienia orzekającego przysposobienie dziecka i nie dłużej niż do ukończenia przez dziecko 7 roku życia, a w przypadku dziecka, wobec którego podjęto decyzję o odroczeniu obowiązku szkolnego, nie dłużej niż do ukończenia przez nie 10 roku życia.

Urlopu udziela się na pisemny wniosek pracownika-ojca, składany w terminie nie krótszym niż 7 dni przed rozpoczęciem korzystania z urlopu.

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Pracodawca ma obowiązek uwzględnić wniosek pracownika, niemniej jednak w sytuacji śmierci dziecka w czasie - po zaakceptowaniu wniosku przez pracodawcę - a jeszcze przed rozpoczęciem urlopu ojcowskiego, pracownik nie powinien i nie może korzystać z tego urlopu. Przepis wskazuje, na przesłankę wychowywania dziecka, jeżeli zatem dojdzie do zgonu dziecka nie będzie możliwe jego wychowywanie.

Podobnie wygląda sytuacja, gdy dojdzie do śmierci dziecka w trakcie korzystania z urlopu ojcowskiego. W takiej sytuacji pracownik również nie może kontynuować tego urlopu.

2 dni zwolnienia z pracy w zw. ze zgonem

Ojciec może skorzystać ze zwolnienia od pracy, w wymiarze dwóch dni ze względu na osobiste okoliczności. Na podstawie § 15 pkt 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 15 maja 1996 r. w sprawie sposobu usprawiedliwiania nieobecności w pracy oraz udzielania pracownikom zwolnień od pracy (Dz.U. z 2014 r. poz. 1632) - pracodawca jest obowiązany zwolnić od pracy pracownika na czas obejmujący: 2 dni - w razie ślubu pracownika lub urodzenia się jego dziecka albo zgonu i pogrzebu małżonka pracownika lub jego dziecka, ojca, matki, ojczyma lub macochy. Za czas tego zwolnienia pracownik-ojciec zachowuje prawo do wynagrodzenia.

Skrócony urlop macierzyński a zgon dziecka czy urodzenie martwego dziecka

Pracownicy-ojcowie pytają czy można odpowiednio stosować do ww. sytuacji art. 1801 KP dot. skróconego urlopu macierzyńskiego, pomimo zgonu dziecka. Nie, ponieważ ustawodawca przewidział szczegółowe regulacje - uprawnienia jedynie dla matek w związku ze zgonem dziecka.

W razie urodzenia martwego dziecka lub zgonu dziecka przed upływem 8 tygodni życia, pracownicy przysługuje urlop macierzyński w wymiarze 8 tygodni po porodzie, nie krócej jednak niż przez okres 7 dni od dnia zgonu dziecka. Pracownicy, która urodziła więcej niż jedno dziecko przy jednym porodzie, przysługuje w takim przypadku urlop macierzyński w wymiarze stosownym do liczby dzieci pozostałych przy życiu.

Z kolei, w przypadku zgonu dziecka po upływie 8 tygodni życia, pracownica zachowuje prawo do urlopu macierzyńskiego przez okres 7 dni od dnia zgonu dziecka. Pracownicy, która urodziła więcej niż jedno dziecko przy jednym porodzie, przysługuje w takim przypadku urlop macierzyński w wymiarze stosownym do liczby dzieci pozostałych przy życiu, nie krócej jednak niż przez okres 7 dni od dnia zgonu dziecka.

Urlop macierzyński dla kobiet, które poroniły – czy przysługuje?

W znaczeniu medycznym, poród to rozwiązanie, które następuje po upływie 22 tygodnia ciąży. Z kolei urodzenie martwego dziecka (wskutek porodu) to co innego niż poronienie. Definicje poronienia i urodzenia martwego dziecka zawarte są rozporządzeniu Ministra Zdrowia w sprawie rodzajów, zakresu i wzorów dokumentacji medycznej oraz sposobu jej przetwarzania z dnia 6 kwietnia 2020 r. (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 1304).

Czym jest poronienie?

Poronieniem określa się wydalenie lub wydobycie z ustroju matki płodu, który nie oddycha ani nie wykazuje żadnego innego znaku życia, jak czynność serca, tętnienie pępowiny lub wyraźne skurcze mięśni zależnych od woli, o ile nastąpiło to przed upływem 22. tygodnia ciąży (21 tygodni i 7 dni).

Czym jest urodzenie martwego dziecka?

Urodzeniem martwym określa się całkowite wydalenie lub wydobycie z ustroju matki płodu, o ile nastąpiło po upływie 22. tygodnia ciąży, który po takim wydaleniu lub wydobyciu nie oddycha ani nie wykazuje żadnego innego znaku życia, jak czynność serca, tętnienie pępowiny lub wyraźne skurcze mięśni zależnych od woli.

Pomimo powyższego, jak wskazuje pismo z dnia 22 kwietnia 2013 r. wydane przez Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej (SPS-023-25577/14) w sprawie urlopu macierzyńskiego dla kobiet, które poroniły: literalna wykładnia przepisów wskazuje, iż w sytuacji, w której kobieta po porodzie nie opiekuje się dzieckiem z uwagi na fakt, iż urodziło się ono martwe (lub nastąpił jego późniejszy zgon), ma ona zapewniony odpowiedni okres na regenerację sił.

Z punktu widzenia pracodawcy podstawowym dokumentem poświadczającym fakt urodzenia dziecka i w konsekwencji zobowiązującym go do udzielenia urlopu macierzyńskiego jest akt urodzenia. I tak, przy ustalaniu prawa do zasiłku macierzyńskiego, który przysługuje przez okres ustalony przepisami KP, jako okres urlopu macierzyńskiego, dokumentem uprawniającym do jego otrzymania jest skrócony odpis aktu urodzenia dziecka lub jego kopia potwierdzona przez płatnika zasiłku za zgodność z oryginałem.

W przypadku śmierci dziecka, szpital wystawia, tzw. kartę martwego urodzenia. W świetle art. 55 Prawa o aktach stanu cywilnego zgłoszenia urodzenia dziecka dokonuje się w terminie 21 dni od dnia sporządzenia karty urodzenia, a w przypadku gdy dziecko urodziło się martwe - w terminie 3 dni od dnia sporządzenia karty martwego urodzenia.

W takim wypadku sporządza się akt urodzenia z adnotacją w rubryce "Uwagi", że dziecko urodziło się martwe; aktu zgonu nie sporządza się.

Autopromocja

W konsekwencji, jak wskazuje Ministerstwo pracownicy, która przedłożyła pracodawcy akt urodzenia dziecka wskazujący na adnotację, iż dziecko "urodziło się martwe", nie można odmówić przyznania urlopu macierzyńskiego na podstawie art. 1801§ 1 KP. Zdaniem resortu pracy KP nie może normować definicji pojęcia "poronienia" ani "urodzenia martwego" z uwagi na fakt, iż nie jest to materia podlegająca regulacji Kodeksu pracy (art. 1 KP). Pracodawca nie powinien także takich kwestii badać.

Zdarza się czasami tak, że akt urodzenia nie zostanie wystawiony, ponieważ należy w nim określić płeć, a ze względu na wczesny etap ciąży niekiedy nie jest możliwe ustalenie płci dziecka – wówczas pracownica nie będzie mogła skorzystać z urlopu macierzyńskiego. Jedyną możliwością ustalenia ewentualnie płci jest przeprowadzenie badań DNA, na koszt matki - ponieważ nie są one refundowane we wczesnej fazie ciąży czy też po zgodnie.

Ustawodawca nie przewidział w takiej sytuacji zachowania prawa do urlopu ojcowskiego, jak ma to miejsce w przypadku przewidzianym w art. 1801 KP dotyczącym śmierci dziecka, w trakcie urlopu macierzyńskiego. Z dniem śmierci dziecka urlop ojcowski ulega zatem zakończeniu, a udzielony a jeszcze nie wykorzystywany – nie należy się. 

L4 czy zasiłek z ZUS przy poronieniu albo przy urodzeniu martwego dziecka?

Często kobiety nie chcąc dostarczać pracodawcy karty zgonu dziecka, decydują się na zwolnienie lekarskie L4. W takiej sytuacji tracą a zyskuje tylko ZUS. W czasie kiedy kobieta korzystałaby ze skróconego urlopu macierzyńskiego w związku ze śmiercią dziecka otrzymywałaby 100% wynagrodzenia, które wypłacane byłoby przez ZUS. Z koli przy L4, kiedy już kobieta nie jest w ciąży, przysługuje jej jedynie 80% wynagrodzenia.

Ze względu na brak podstawy prawnej, która wprost pozbawiałaby pracownicę prawa do urlopu macierzyńskiego w przypadku urodzenia martwego dziecka przed upływem 22. tygodnia ciąży, ZUS nie różnicuje czasu, w którym doszło do poronienia. Podstawą do zasiłku macierzyńskiego jest akt urodzenia martwego dziecka lub akt zgonu.

Podstawa prawna:

Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks Pracy (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 1510, dalej: KP)

Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 15 maja 1996 r. w sprawie sposobu usprawiedliwiania nieobecności w pracy oraz udzielania pracownikom zwolnień od pracy (Dz.U. z 2014 r. poz. 1632)

Rozporządzenie Ministra Zdrowia w sprawie rodzajów, zakresu i wzorów dokumentacji medycznej oraz sposobu jej przetwarzania z dnia 6 kwietnia 2020 r. (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 1304)

Autopromocja

REKLAMA

Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie - zapraszamy do subskrybcji naszego newslettera
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Uprawnienia rodzicielskie
    certificate
    Jak zdobyć Certyfikat:
    • Czytaj artykuły
    • Rozwiązuj testy
    • Zdobądź certyfikat
    1/10
    Ile tygodni urlopu macierzyńskiego można maksymalnie wykorzystać jeszcze przed porodem?
    nie ma takiej możliwości
    3
    6
    9 - tylko jeśli pracodawca wyrazi na to zgodę
    Następne
    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    Trzynastka za 2023 r. Nie wszyscy pracownicy dostaną dodatkowe wynagrodzenie roczne

    Dodatkowe wynagrodzenie roczne jest świadczeniem przysługującym pracownikom jednostek sfery budżetowej. Pracodawcy zobowiązani są wypłacić swoim pracownikom tzw. trzynastkę należną za 2023 r. do końca marca 2024 r. Pracownik uzyska to świadczenie pod warunkiem przepracowania w jednostce minimalnego okresu 6 miesięcy w roku, za który przysługuje trzynastka.

    Stawka godzinowa netto 2024

    Stawka godzinowa netto – ile wynosi od stycznia 2024 roku? Minimalna stawka godzinowa brutto to 27,70 zł brutto. Ile na rękę otrzymasz na umowie zlecenie? 

    Przetwarzanie danych osobowych zgodnie z RODO będzie można potwierdzić certyfikatem

    „Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych zatwierdził Dodatkowe wymogi akredytacji podmiotów certyfikujących. W oparciu o ten dokument będzie dokonywana akredytacja podmiotów certyfikujących, które będą weryfikować zgodność operacji przetwarzania danych osobowych prowadzonych przez administratorów i podmioty przetwarzające” – poinformował Urząd Ochrony Danych Osobowych.

    Można dostać emeryturę po zmarłym emerycie. Ale konieczny jest wniosek w konkretnym terminie [Komunikat ZUS-u]

    Zakład Ubezpieczeń Społecznych przekazał informację, że po śmierci emeryta lub rencisty prawo do wypłaty świadczenia (emerytury lub renty) ustaje. Listonosz, który przynosi emeryturę (rentę) osoby zmarłej, nie powinien wypłacać tych pieniędzy domownikom. Taką emeryturę czy rentę należy zwrócić do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Natomiast uprawniony członek rodziny ma prawo złożyć wniosek o wypłatę tzw. niezrealizowanego świadczenia.

    REKLAMA

    Wideoszkolenie: Zasady pracy przy monitorze ekranowym – nowe obowiązki pracodawców + WZORY DOKUMENTÓW

    Wideoszkolenie „Zasady pracy przy monitorze ekranowym – nowe obowiązki pracodawców” poświęcone jest zmianom wprowadzonym nowelizacją rozporządzenia ws. bezpieczeństwa i higieny pracy na stanowiskach wyposażonych w monitory ekranowe. 

    Badania profilaktyczne pracowników. Przeciwwskazania lekarskie do wykonywania pracy uzasadniają wypowiedzenie umowy o pracę

    Pracodawca nie może dopuścić do pracy pracownika bez aktualnego orzeczenia lekarskiego stwierdzającego brak przeciwwskazań do pracy na określonym stanowisku. Jeżeli w wyniku badań profilaktycznych lekarz medycyny pracy nie dopuścił pracownika do pracy ze względu na stan zdrowia, wówczas pracodawca może zmienić pracownikowi warunki pracy lub wypowiedzieć mu umowę o pracę.

    Nieobecność w pracy. Wezwanie urzędu, sądu, policji – jak się usprawiedliwić

    Nieobecność w pracy będąca skutkiem wezwania pracownika przez organ publiczny można usprawiedliwić. Przepisy prawa pracy określają sposób usprawiedliwiania tego rodzaju nieobecności. Jak można usprawiedliwić nieobecność na wezwanie organu publicznego? Wyjaśniamy.

    Praca zdalna w ciąży – wniosek [WZÓR]

    Wniosek o pracę zdalną w ciąży składa się na podstawie art. 6719 § 6 KP. Czy pracodawca może odmówić pracy zdalnej kobiecie w ciąży? Przedstawiamy wzór wniosku o pracę zdalną dla pracownicy w ciąży składany w trybie uprzywilejowanym. 

    REKLAMA

    Dni wolne od pracy w święta religijne. Czy pracownik nie będący katolikiem ma prawo do zwolnienia od pracy?

    W święta Bożego Narodzenia pracownikom przysługują dni ustawowo wolne od pracy. Osoby wyznające inną religię także mają prawo do obchodzenia swoich świąt i z tego tytułu przysługują im dni wolne. Muszą jednak złożyć pracodawcy wniosek o ich udzielenie.

    Webinarium: „20 problemów kadrowca na przełomie roku + WZORY”

    Początek roku zawsze oznacza w działach kadr i płac nowe obowiązki. Dla ułatwienia zebraliśmy je w jednym miejscu. Skorzystaj z praktycznych warsztatów pt. „20 problemów kadrowca na przełomie roku + WZORY”, które odbędą się już 15 grudnia 2023 r.

    REKLAMA