Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Urlop ojcowski i macierzyński a zgon dziecka

Doktor nauk prawnych, adwokat, adiunkt na Wydziale Prawa, Administracji i Stosunków Międzynarodowych Krakowskiej Akademii im. A.F. Modrzewskiego w Katedrze Prawa Pracy i Zabezpieczenia Społecznego.
Urlop ojcowski  i macierzyński a zgon dziecka
Urlop ojcowski i macierzyński a zgon dziecka
fot. Shutterstock
Czy przysługuje urlop ojcowski pomimo zgonu dziecka? Czy urlop macierzyński przysługuje kobietom, które poroniły? Czy poronienie a urodzenie martwego dziecka to pojęcia tożsame? L4 czy zasiłek z ZUS przy poronieniu albo przy urodzeniu martwego dziecka?
rozwiń >

Urlop ojcowski a zgon dziecka

Czy urlop ojcowski ulega przerwaniu gdy w jego trakcie nastąpi zgon dziecka? Czy udziela się urlopu, gdy ojciec dziecka złożył wniosek o urlop ojcowski, ale okaże się, że jeszcze przed jego udzieleniem przez pracodawcę dojdzie do zgonu dziecka?

Urlop ojcowski przysługuje na podstawie art. 1823 § 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks Pracy (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 1510, dalej: KP). Pracownik - ojciec wychowujący dziecko ma prawo do urlopu ojcowskiego w wymiarze do 2 tygodni, nie dłużej jednak niż:

1) do ukończenia przez dziecko 24 miesiąca życia albo

2) do upływu 24 miesięcy od dnia uprawomocnienia się postanowienia orzekającego przysposobienie dziecka i nie dłużej niż do ukończenia przez dziecko 7 roku życia, a w przypadku dziecka, wobec którego podjęto decyzję o odroczeniu obowiązku szkolnego, nie dłużej niż do ukończenia przez nie 10 roku życia.

Urlopu udziela się na pisemny wniosek pracownika-ojca, składany w terminie nie krótszym niż 7 dni przed rozpoczęciem korzystania z urlopu.

Pracodawca ma obowiązek uwzględnić wniosek pracownika, niemniej jednak w sytuacji śmierci dziecka w czasie - po zaakceptowaniu wniosku przez pracodawcę - a jeszcze przed rozpoczęciem urlopu ojcowskiego, pracownik nie powinien i nie może korzystać z tego urlopu. Przepis wskazuje, na przesłankę wychowywania dziecka, jeżeli zatem dojdzie do zgonu dziecka nie będzie możliwe jego wychowywanie.

Podobnie wygląda sytuacja, gdy dojdzie do śmierci dziecka w trakcie korzystania z urlopu ojcowskiego. W takiej sytuacji pracownik również nie może kontynuować tego urlopu.

2 dni zwolnienia z pracy w zw. ze zgonem

Ojciec może skorzystać ze zwolnienia od pracy, w wymiarze dwóch dni ze względu na osobiste okoliczności. Na podstawie § 15 pkt 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 15 maja 1996 r. w sprawie sposobu usprawiedliwiania nieobecności w pracy oraz udzielania pracownikom zwolnień od pracy (Dz.U. z 2014 r. poz. 1632) - pracodawca jest obowiązany zwolnić od pracy pracownika na czas obejmujący: 2 dni - w razie ślubu pracownika lub urodzenia się jego dziecka albo zgonu i pogrzebu małżonka pracownika lub jego dziecka, ojca, matki, ojczyma lub macochy. Za czas tego zwolnienia pracownik-ojciec zachowuje prawo do wynagrodzenia.

Skrócony urlop macierzyński a zgon dziecka czy urodzenie martwego dziecka

Pracownicy-ojcowie pytają czy można odpowiednio stosować do ww. sytuacji art. 1801 KP dot. skróconego urlopu macierzyńskiego, pomimo zgonu dziecka. Nie, ponieważ ustawodawca przewidział szczegółowe regulacje - uprawnienia jedynie dla matek w związku ze zgonem dziecka.

W razie urodzenia martwego dziecka lub zgonu dziecka przed upływem 8 tygodni życia, pracownicy przysługuje urlop macierzyński w wymiarze 8 tygodni po porodzie, nie krócej jednak niż przez okres 7 dni od dnia zgonu dziecka. Pracownicy, która urodziła więcej niż jedno dziecko przy jednym porodzie, przysługuje w takim przypadku urlop macierzyński w wymiarze stosownym do liczby dzieci pozostałych przy życiu.

Z kolei, w przypadku zgonu dziecka po upływie 8 tygodni życia, pracownica zachowuje prawo do urlopu macierzyńskiego przez okres 7 dni od dnia zgonu dziecka. Pracownicy, która urodziła więcej niż jedno dziecko przy jednym porodzie, przysługuje w takim przypadku urlop macierzyński w wymiarze stosownym do liczby dzieci pozostałych przy życiu, nie krócej jednak niż przez okres 7 dni od dnia zgonu dziecka.

Urlop macierzyński dla kobiet, które poroniły – czy przysługuje?

W znaczeniu medycznym, poród to rozwiązanie, które następuje po upływie 22 tygodnia ciąży. Z kolei urodzenie martwego dziecka (wskutek porodu) to co innego niż poronienie. Definicje poronienia i urodzenia martwego dziecka zawarte są rozporządzeniu Ministra Zdrowia w sprawie rodzajów, zakresu i wzorów dokumentacji medycznej oraz sposobu jej przetwarzania z dnia 6 kwietnia 2020 r. (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 1304).

Czym jest poronienie?

Poronieniem określa się wydalenie lub wydobycie z ustroju matki płodu, który nie oddycha ani nie wykazuje żadnego innego znaku życia, jak czynność serca, tętnienie pępowiny lub wyraźne skurcze mięśni zależnych od woli, o ile nastąpiło to przed upływem 22. tygodnia ciąży (21 tygodni i 7 dni).

Czym jest urodzenie martwego dziecka?

Urodzeniem martwym określa się całkowite wydalenie lub wydobycie z ustroju matki płodu, o ile nastąpiło po upływie 22. tygodnia ciąży, który po takim wydaleniu lub wydobyciu nie oddycha ani nie wykazuje żadnego innego znaku życia, jak czynność serca, tętnienie pępowiny lub wyraźne skurcze mięśni zależnych od woli.

Pomimo powyższego, jak wskazuje pismo z dnia 22 kwietnia 2013 r. wydane przez Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej (SPS-023-25577/14) w sprawie urlopu macierzyńskiego dla kobiet, które poroniły: literalna wykładnia przepisów wskazuje, iż w sytuacji, w której kobieta po porodzie nie opiekuje się dzieckiem z uwagi na fakt, iż urodziło się ono martwe (lub nastąpił jego późniejszy zgon), ma ona zapewniony odpowiedni okres na regenerację sił.

Z punktu widzenia pracodawcy podstawowym dokumentem poświadczającym fakt urodzenia dziecka i w konsekwencji zobowiązującym go do udzielenia urlopu macierzyńskiego jest akt urodzenia. I tak, przy ustalaniu prawa do zasiłku macierzyńskiego, który przysługuje przez okres ustalony przepisami KP, jako okres urlopu macierzyńskiego, dokumentem uprawniającym do jego otrzymania jest skrócony odpis aktu urodzenia dziecka lub jego kopia potwierdzona przez płatnika zasiłku za zgodność z oryginałem.

W przypadku śmierci dziecka, szpital wystawia, tzw. kartę martwego urodzenia. W świetle art. 55 Prawa o aktach stanu cywilnego zgłoszenia urodzenia dziecka dokonuje się w terminie 21 dni od dnia sporządzenia karty urodzenia, a w przypadku gdy dziecko urodziło się martwe - w terminie 3 dni od dnia sporządzenia karty martwego urodzenia.

W takim wypadku sporządza się akt urodzenia z adnotacją w rubryce "Uwagi", że dziecko urodziło się martwe; aktu zgonu nie sporządza się.

W konsekwencji, jak wskazuje Ministerstwo pracownicy, która przedłożyła pracodawcy akt urodzenia dziecka wskazujący na adnotację, iż dziecko "urodziło się martwe", nie można odmówić przyznania urlopu macierzyńskiego na podstawie art. 1801§ 1 KP. Zdaniem resortu pracy KP nie może normować definicji pojęcia "poronienia" ani "urodzenia martwego" z uwagi na fakt, iż nie jest to materia podlegająca regulacji Kodeksu pracy (art. 1 KP). Pracodawca nie powinien także takich kwestii badać.

Zdarza się czasami tak, że akt urodzenia nie zostanie wystawiony, ponieważ należy w nim określić płeć, a ze względu na wczesny etap ciąży niekiedy nie jest możliwe ustalenie płci dziecka – wówczas pracownica nie będzie mogła skorzystać z urlopu macierzyńskiego. Jedyną możliwością ustalenia ewentualnie płci jest przeprowadzenie badań DNA, na koszt matki - ponieważ nie są one refundowane we wczesnej fazie ciąży czy też po zgodnie.

Ustawodawca nie przewidział w takiej sytuacji zachowania prawa do urlopu ojcowskiego, jak ma to miejsce w przypadku przewidzianym w art. 1801 KP dotyczącym śmierci dziecka, w trakcie urlopu macierzyńskiego. Z dniem śmierci dziecka urlop ojcowski ulega zatem zakończeniu, a udzielony a jeszcze nie wykorzystywany – nie należy się. 

L4 czy zasiłek z ZUS przy poronieniu albo przy urodzeniu martwego dziecka?

Często kobiety nie chcąc dostarczać pracodawcy karty zgonu dziecka, decydują się na zwolnienie lekarskie L4. W takiej sytuacji tracą a zyskuje tylko ZUS. W czasie kiedy kobieta korzystałaby ze skróconego urlopu macierzyńskiego w związku ze śmiercią dziecka otrzymywałaby 100% wynagrodzenia, które wypłacane byłoby przez ZUS. Z koli przy L4, kiedy już kobieta nie jest w ciąży, przysługuje jej jedynie 80% wynagrodzenia.

Ze względu na brak podstawy prawnej, która wprost pozbawiałaby pracownicę prawa do urlopu macierzyńskiego w przypadku urodzenia martwego dziecka przed upływem 22. tygodnia ciąży, ZUS nie różnicuje czasu, w którym doszło do poronienia. Podstawą do zasiłku macierzyńskiego jest akt urodzenia martwego dziecka lub akt zgonu.

Podstawa prawna:

Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks Pracy (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 1510, dalej: KP)

Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 15 maja 1996 r. w sprawie sposobu usprawiedliwiania nieobecności w pracy oraz udzielania pracownikom zwolnień od pracy (Dz.U. z 2014 r. poz. 1632)

Rozporządzenie Ministra Zdrowia w sprawie rodzajów, zakresu i wzorów dokumentacji medycznej oraz sposobu jej przetwarzania z dnia 6 kwietnia 2020 r. (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 1304)

PODATKI 2023
PODATKI 2023

Praktyczny komplet wiedzy dla księgowych i biur rachunkowych dotyczący wszystkich zmian w podatkach w 2023 r. Na pakiet składa się jedenaście publikacji prezentujących kompleksową informację prawną na temat podatków w 2023 r. oraz rozliczenia PIT za 2022 r. Dodatkowym atutem wersji PREMIUM jest webinarium VAT 202.

Z wersją PREMIUM oszczędzasz 100 zł!
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Umowa o pracę
    certificate
    Jak zdobyć Certyfikat:
    • Czytaj artykuły
    • Rozwiązuj testy
    • Zdobądź certyfikat
    1/10
    Najpopularniejszym sposobem zawierania stosunku pracy jest:
    powołanie
    mianowanie
    umowa o pracę
    spółdzielcza umowa o pracę
    Następne
    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    Bezrobocie w październiku 2022. Znamy dane GUS
    Bezrobocie w Polsce. GUS zaprezentował dane o poziomie bezrobocia rejestrowanego w końcu października 2022 roku.
    Podróże służbowe 2023 - diety krajowe i zagraniczne
    Podróże służbowe - diety krajowe i zagraniczne w 2023 roku. Jak zmienią się wysokości diet dla podróży służbowych?
    Wyhamowanie wzrostu płac z powodu spowolnienia gospodarczego
    Spowolnienie gospodarcze przełoży się na wyhamowanie wzrostu płac - powiedział PAP ekspert ds. rynku pracy PKO Banku Polskiego Kamil Pastor. Według niego sygnały o masowych zwolnieniach w firmach nie znajdują uzasadnienia w danych.
    Aktywność zawodowa 2023
    Czy w 2023 roku bon na zasiedlenie będzie należał się każdemu? Jakie są zasady działania Centralnej Bazy Ofert Pracy (CBOP)? Czym są i jak będą funkcjonowały od 2023 roku Ochotnicze Hufce Pracy (OHP)?
    Stres w pracy - standardy pracodawców
    Stres w pracy. Warunki pracy oraz zasady, którymi powinni kierować się pracodawcy i pracownicy określa prawo pracy. Jednak oprócz przepisów, pracodawcy mogą stosować dodatkowe standardy, poprawiające komfort pracy i zmniejszające poziom stresu wśród zatrudnionych. Przedstawiamy 24 zasady, którymi warto się kierować, prowadząc firmę.
    Załóż konto sam lub upoważnij swoja księgową
    Każda osoba prowadząca działalność musi mieć swoje konto na platformie internetowej PUE ZUS. Nie trzeba go jednak zakładać osobiście gdyż może to zrobić posiadający upoważnienie – pełnomocnik.
    Program WorldSkills pomaga młodym ludziom zdobyć kompetencje
    SkillsPoland Gdańsk 2022 to miejsce, gdzie edukacja spotyka się z biznesem, aby rozmawiać o tym, jak kształcić młodych ludzi pod kątem nowych kompetencji, których wymaga współczesny rynek pracy – mówił dr hab. Paweł Poszytek, dyrektor generalny Fundacji Rozwoju Systemu Edukacji (FRSE) podczas otwarcia Mistrzostw Polski Umiejętności Branżowych SkillsPoland Gdańsk 2022.
    Innowacyjne biuro przyciąga talenty
    Co muszą zaoferować szefowie, aby ich podwładni chętniej pracowali w firmie niż w domowym zaciszu? Więcej przestrzeni do kreatywnego myślenia i zacieśniania więzi - pisze piątkowy "Puls Biznesu".
    Umowa zlecenia 2023
    Umowa zlecenie - czy w 2023 roku będą zmiany? Czym umowa zlecenia różni się od stosunku pracy? Czy umowy zlecenia będą oskładkowane w 2023 roku?
    Urlop okolicznościowy 2023
    Na co przysługuje urlop okolicznościowy w 2023 roku? Jakie są zasady jego udzielania? Ile w 2023 roku można wykorzystać dni urlopu okolicznościowego?
    ZUS: Fundusz Ubezpieczeń Społecznych stabilny ale deficytowy
    W latach 2023–2027 Fundusz Ubezpieczeń Społecznych nadal pozostanie deficytowy, co oznacza konieczność dalszego zasilania go m.in. dotacją z budżetu. Najbardziej deficytowy będzie fundusz emerytalny.
    Urlop bezpłatny 2023
    Czy w 2023 r. będą jakieś zmiany w urlopie bezpłatnym? Czym jest urlop bezpłatny oraz jak długo może trwać? Czy pracownik musi składać wniosek? Czy przysługują jakieś świadczenia z ZUS-u i czy należy się zasiłek po urlopie bezpłatnym? Czy można wziąć urlop bezpłatny na czas pracy u innego pracodawcy?
    Zwiększanie zaangażowania dorosłych w uczenie się przez całe życie
    Z przeprowadzonego przez Instytut Badań Edukacyjnych badania „Ścieżki edukacyjne uczących się dorosłych w Polsce” wynika, że uczący się dorośli stosunkowo rzadko kierują się czystą pasją uczenia się, angażując się w różnego rodzaju aktywności edukacyjne (np. studia, kursy lub uczenie się samodzielne). Dla wielu źródłem motywacji są natomiast różnorodne korzyści pozwalające realizować inne ważne dla nich życiowe cele i dążenia.
    Projekt rozporządzenia: dziewięć nowych zawodów w klasyfikacji zawodów szkolnictwa branżowego
    Wprowadzenie dziewięciu nowych zawodów do klasyfikacji zawodów szkolnictwa branżowego zakłada skierowany do konsultacji publicznych projekt nowelizacji rozporządzenia ministra edukacji i nauki w sprawie szkolnictwa branżowego.
    Brak zgody konsumenta nie odstrasza polskich telemarketerów
    Telemarketerzy potrafią być prawdziwym utrapieniem dla wielu osób. Nawet wtedy, gdy deklarujemy brak zgody na otrzymywanie połączeń, wielokrotnie próbują nawiązać kontakt. Konsumentów miały przed tym chronić zapisy m.in. RODO oraz Ustawy Prawo Telekomunikacyjne, jednak według raportu „Polacy w cyberprzestrzeni – Czy jesteśmy świadomi cyberataków?” przygotowanego przez agencję Procontent Communication, aż 37% Polaków otrzymywało ponowne telefony od telemarketerów, pomimo prośby o wykreślenie ich z listy telemarketingowej.
    Work-life balance w 2023 r. Co czeka pracodawców?
    Work-life balance w Polsce. W 2023 roku rozpocznie się proces wdrażania unijnej dyrektywy w tym zakresie. Pracodawco, sprawdź, co Cię czeka!
    ZPP: Stanowisko do projektu ustawy o aktywności zawodowej
    Ustawa o aktywności zawodowej: nowe propozycje w ramach Krajowego Funduszu Szkoleniowego nie stanowią istotnego wzmocnienia rozwiązań w obszarze edukacji cyfrowej czy wykorzystania cyfrowych narzędzi związanych z rozwojem kompetencji pracowników;
    Dofinansowanie wynagrodzeń dla domów pomocy społecznej
    Domy pomocy społecznej (DPS) oraz jednostki organizacyjne wspierania rodziny i systemu pieczy zastępczej (WRiPZ) uzyskały nowe wsparcie w ramach zatrudnienia osoby zarejestrowanej w urzędzie pracy. Prześledziliśmy, jakie warunki należy spełnić, aby otrzymać takie dofinansowanie.
    Liczba naruszeń praw pracowników wzrosła o prawie 6 tysięcy w ciągu roku
    Liczba naruszeń praw pracowników wyniosła w 2021 r. ponad 42 tys. i była o prawie 6 tys. większa niż w 2020 r. – informuje Personnel Service na podstawie danych PIP. Eksperci firmy radzą, jak rozpoznać rzetelnego pracodawcę.
    Co piąty pracownik zmęczony jeszcze przed pracą [RAPORT]
    Jak wynika z najnowszego raportu Benefit Systems, co piąty pracujący w Polsce przynajmniej kilka razy w tygodniu czuje się zmęczony jeszcze przed rozpoczęciem pracy, a co dziesiąty deklaruje mniejsze zaangażowanie w obowiązki służbowe.
    Konkurs dla Młodzieży „Moja Wizja Zero – Bezpieczeństwo, Zdrowie i Dobrostan Rodziny w Gospodarstwie Rolnym” rozstrzygnięty
    21 listopada Komisja Konkursowa pod przewodnictwem Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego dr Aleksandry Hadzik dokonała wyboru najlepszych, spośród 92 zgłoszonych, filmów czwartej edycji Ogólnopolskiego Konkursu dla Młodzieży „Moja Wizja Zero”. Konkurs odbył się pod patronatem honorowym Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi.
    Konstytucyjna ochrona pracy
    Dwa obszerne bloki informacyjne dotyczące problemów wynikających z różnych form zatrudnienia zarówno w Polsce, jak i w innych krajach Unii Europejskiej omówili przedstawicie Państwowej Inspekcji Pracy na plenarnym posiedzeniu Rady Ochrony Pracy.
    Wezwania z PFR do podpisania umowy o zarządzanie PPK na PUE ZUS
    Wezwania z PFR do podpisania umowy o zarządzanie PPK na PUE ZUS. Komunikat ZUS.
    Giełda Pracy Uniwersytetu Szczecińskiego potrwa do piątku
    Ponad 50 pracodawców bierze udział w 15. Giełdzie Pracy na Uniwersytecie Szczecińskim. W jej ramach odbywają się m.in. spotkania, debaty, Webinary i warsztaty. Część wydarzeń odbywa się online.
    ZUS w Dzierżoniowie – rozwiązania na miarę XXII wieku
    Nowoczesny, rozbudowany, w pełni przystosowany do obsługi osób z niepełnosprawnościami taki jest budynek Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Dzierżoniowie. Po kilkunastomiesięcznej przerwie ZUS wraca do swojej stałej siedziby przy ulicy Andresa 6A. Oficjalne otwarcie już w najbliższy poniedziałek 28 listopada.