Kategorie

Dostęp przełożonych do danych osobowych pracownika

Wojciech Brzeziński
Pracodawca jest administratorem danych osobowych zatrudnionych pracowników. W związku z tym jest zobowiązany przede wszystkim do zabezpieczenia zbioru przed dostępem osób niepowołanych oraz do przetwarzania danych osobowych pracowników zgodnie z celem, w jakim są zbierane.

Pracodawca na każdym etapie zatrudnienia pracownika ma prawo żądania, aby ten podał niezbędne do dalszego zatrudnienia dane osobowe. Takie żądanie musi wynikać z obowiązków lub uprawnień przyznanych na podstawie obowiązujących przepisów. Ustawodawca dokładnie sprecyzował, jakich informacji może żądać zatrudniający.

Definicja oraz zakres pojęcia danych osobowych

Definicja legalna danych osobowych znajduje się w art. 6 ust. 1 ustawy o ochronie danych osobowych (zwanej dalej u.o.d.o.). Za dane osobowe uważa się wszelkie informacje dotyczące zidentyfikowanej lub możliwej do zidentyfikowania osoby fizycznej, której tożsamość można określić bezpośrednio lub pośrednio, w szczególności przez powołanie się na numer identyfikacyjny albo jeden lub kilka specyficznych czynników określających jej cechy fizyczne, fizjologiczne, umysłowe, ekonomiczne, kulturowe lub społeczne.

Odpowiedzialność pracodawcy za naruszenie ochrony danych osobowych pracownika >>

Ustawa nie zawiera katalogu informacji, które stanowią dane osobowe. Taki charakter mogą posiadać wszelkie informacje, jeśli tylko istnieje możliwość powiązania ich z określoną osobą.

Do danych osobowych można zaliczyć m.in.:

  • imię, nazwisko, miejsce i datę urodzenia, adres zamieszkania, płeć, wzrost, znaki szczególne, obywatelstwo, układ linii papilarnych, cechy dokumentu tożsamości, numer PESEL,
  • wykształcenie, znajomość języków obcych, posiadane uprawnienia zawodowe i kwalifikacje, przebieg pracy, stan cywilny, sytuację rodzinną,
  • przekonania religijne, zainteresowania, upodobania, sposób spędzania wolnego czasu,
  • sytuację majątkową, stan posiadania, w tym informacje o posiadanych dobrach, zgromadzonych oszczędnościach, kontach bankowych, o wysokości płaconych podatków i wszelkiego rodzaju zobowiązaniach finansowych.

W wyroku z 1 grudnia 2009 r. Naczelny Sąd Administracyjny zdecydował, że danymi osobowymi są również dane biometryczne pracowników, takie jak np. odciski palców, wzór siatkówki oka. Pracodawca może zbierać takie dane, pod warunkiem że pracownik wyrazi na to zgodę (I OSK 249/09).

Przykład

Pracodawca wprowadził w zakładzie pracy system kontrolujący czas pracy pracowników polegający na rejestrowaniu wejść i wyjść z pomieszczeń pracy za pomocą skanowania odcisków palców, na co pracownicy wyrazili zgodę. Takie postępowanie pracodawcy należy uznać za prawidłowe, mimo że przepis zawarty w art. 221 k.p. nie zawiera regulacji pozwalających na zbieranie danych osobowych w postaci rysunków linii papilarnych. Podstawą takiego działania jest art. 221 § 5 k.p. w zw. z art. 23 ust. 1 u.o.d.o., z których wynika, że linie papilarne czy wzór siatkówki oka mogą być przetwarzane, lecz musi się to odbywać za zgodą pracownika i z poszanowaniem przepisów ustawy o ochronie danych osobowych.

Uprawnienie bezpośredniego przełożonego

W stosunkach pracy administratorem danych pracownika jest zawsze pracodawca. Ustawa nakłada na administratora szczególne obowiązki. Przede wszystkim jest on zobowiązany do zabezpieczenia zbioru przed dostępem do informacji osób niepowołanych oraz do przetwarzania danych osobowych pracowników zgodnie z celem, w jakim są zbierane.

Nowe uprawnienia dla GIODO - nowelizacja ustawy >>

Pracodawcy muszą pamiętać, że tylko osoby upoważnione przez administratora mogą mieć dostęp do zbiorów danych. Dlatego w sytuacji, gdy struktury firmy są rozbudowane, każda osoba, która ma do czynienia z aktami osobowymi pracowników, musi mieć stosowne upoważnienie. W takiej sytuacji pojawia się pytanie, czy każdy przełożony pracownika powinien mieć nieograniczony dostęp do wszystkich danych osobowych swoich podwładnych.


Zadaniem administratora danych osobowych jest zarządzanie zbiorem danych oraz przetwarzanie danych w nim zawartych. Przez przetwarzanie danych należy rozumieć jakiekolwiek operacje wykonywane na danych osobowych, takie jak: zbieranie, utrwalanie, przechowywanie, zmienianie, udostępnianie i usuwanie (art. 7 u.o.d.o.). Administrator jest ponadto zobowiązany zapewnić kontrolę nad tym, jakie dane osobowe, kiedy i przez kogo zostają do zbioru wprowadzone oraz komu są przekazywane.

WAŻNE!

W strukturach znacznie rozbudowanych oprócz specjalistów z działu kadr dostęp do danych osobowych pracowników powinni mieć np. menedżerowie zarządzający firmą czy kierownicy nadzorujący pracę podległych im pracowników.

Poza wymienionymi wyżej osobami zatrudnionymi w przedsiębiorstwie dostęp do danych osobowych powinni mieć m.in. informatycy, pełnomocnicy ds. informacji niejawnych, a także inne osoby stale lub od czasu do czasu zajmujące się przetwarzaniem danych osobowych pracowników.

Jak zabezpieczyć dokumentację pracowniczą >>

Przykład

Pracownik codziennie spóźnia się do pracy. W poniedziałek zaraz po przyjściu do pracy pracodawca na korytarzu w obecności innych pracowników postanowił nałożyć na spóźniającego się pracownika karę porządkową. Takie postępowanie pracodawcy należy uznać za nieprawidłowe ze względu na to, że dane osobowe pracownika to także informacje dotyczące np. przyczyn rozwiązania umowy o pracę czy nałożonej kary porządkowej. W tej sytuacji pracodawca zachował się niewłaściwie, gdyż przekazał dane osobowe pracownika osobom nieupoważnionym do ich przetwarzania.

Upoważnienie tylko na piśmie

Od zasady, że trzeba mieć upoważnienie do przetwarzania danych w firmie zatrudniającej pracowników, nie ma żadnych wyjątków. Dlatego upoważnienie muszą mieć wszystkie grupy pracowników, jeśli tylko w ramach swoich zadań służbowych wykorzystują dane osobowe. Oznacza to, że bez upoważnienia nie wolno nikogo dopuścić do danych osobowych pracowników (art. 37 u.o.d.o.).

Komu pracodawca może udostępnić dokumentację płacową pracownika >>

Przepisy nie określają jednoznacznie formy udzielenia upoważnienia. Do celów dowodowych najlepiej jest je sporządzić na piśmie. Nie ma też nigdzie oficjalnego wzoru upoważnienia. Nie ulega jednak wątpliwości, że powinno ono określać nazwę i adres administratora danych, osobę, która uzyskuje upoważnienie do przetwarzania danych, datę nadania jej takich uprawnień (gdy upoważnienie nadane jest na czas określony), a także zakres upoważnienia do przetwarzania danych osobowych.

Upoważnienie należy napisać w minimum dwóch kopiach: jedna (na wypadek np. kontroli urzędników GIODO) powinna być w dyspozycji osoby upoważnionej, druga – w jej aktach osobowych.

Podstawa prawna:

Orzecznictwo:

  • wyrok NSA z 1 grudnia 2009 r. (I OSK 249/09, niepubl.).
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Monitoring poczty elektronicznej pracownika a przepisy

    Monitoring poczty elektronicznej pracownika - jakie są przepisy prawne? Czy to nie narusza dóbr osobistych pracownika?

    Zasiłek macierzyński i opiekuńczy - będzie okres wyczekiwania?

    Okres wyczekiwania przy zasiłku macierzyńskim i opiekuńczym? To propozycja ZUS mająca zapobiegać nadużyciom.

    Zwolnienie z ZUS - do kiedy wniosek?

    Zwolnienie z ZUS - do kiedy można złożyć wniosek o zwolnienie ze składek za grudzień 2020, styczeń, luty, marzec i kwiecień 2021 r. z tarczy 9.0?

    Pracownik niepełnosprawny – jakie prawa?

    Pracownik niepełnosprawny - jakie prawa przyznaje Kodeks pracy i ustawa o rehabilitacji zawodowej? Jaki jest wymiar czasu pracy i urlopu?

    Elektroniczne wypowiedzenie umowy o pracę - jak przechowywać?

    Elektroniczne wypowiedzenie umowy o pracę polega na złożeniu oświadczenia woli w postaci elektronicznej i opatrzeniu go kwalifikowanym podpisem elektronicznym. Jak je przechowywać?

    Czas wolny za nadgodziny a odpoczynek tygodniowy

    Czas wolny za nadgodziny może zostać zaliczony do 35-godzinnego odpoczynku tygodniowego. To stanowisko MRPiT z dnia 5 maja 2021 r.

    PIP kontroluje małe budowy

    Kontrole PIP - mała budowa to miejsce, gdzie najczęściej w budownictwie występują wypadki przy pracy. PIP rozpoczęła więc akcję "Kontrole na małych budowach".

    Przeciętne wynagrodzenie 2021

    Przeciętne wynagrodzenie w 2021 r. wzrosło o 10% w stosunku do roku poprzedniego. Ile wynosi?

    Amerykański pracodawca wymarzony dla Polaków

    Amerykański pracodawca jest pracodawcą wymarzonym dla Polaków. Najchętniej pracowaliby dla korporacji z zagranicznym kapitałem, przede wszystkim z USA.

    Praca na magazynie - ile zarabia pracownik i kierownik magazynu

    Praca na magazynie - jakie są zarobki? Ile zarabia pracownik, a ile kierownik magazynu?

    Pandemia lekcją dla HR-owców

    Pandemia jest dla HR-owców lekcją, która wpłynie na przyszłość tego zawodu

    Stawka godzinowa 2022 – netto, zlecenie

    Stawka godzinowa 2022 i umowa zlecenie – kwota netto i brutto? Ile wynosi minimalne wynagrodzenie na umowach cywilnoprawnych, a ile na umowie o pracę?

    Elektroniczny system kadrowy na praca.gov.pl - nowa ustawa

    Elektroniczny system kadrowy na praca.gov.pl to ułatwienie dla mikroprzedsiębiorcy, rolnika i osoby fizycznej. Za pomocą systemu będzie można zawrzeć umowę o pracę i zlecenia. Automatycznie dokona zgłoszenia do ZUS i KAS, wyliczy wynagrodzenie, składki, podatki i rozliczy urlopy.

    Podwyżka minimalnego wynagrodzenia 2022 a inne świadczenia

    Podwyżka minimalnego wynagrodzenia w 2022 r. wpłynie na wysokość innych świadczeń, np. odprawy, odszkodowania, wynagrodzenia za czas gotowości do pracy i przestój, dodatek za pracę w nocy. Ile wyniosą?

    Praca w upały - zalecenia GIP

    Praca w upały - GIP wydał zalecenia dla pracodawców w związku z wysokimi temperaturami. Jakie obowiązki bhp mają pracodawcy względem pracowników?

    Staż z urzędu pracy 2021 - wynagrodzenie, urlop, L4, ciąża

    Staż z urzędu pracy odbywa osoba bezrobotna. Jakie wynagrodzenie za staż należy się w 2021 r.? Czy stażysta ma prawo do L4 i urlopu? Co w przypadku ciąży?

    Umowa o pomocy przy zbiorach - KRUS 2021

    Umowa o pomocy przy zbiorach w 2021 r. - rolnicy ubezpieczeni w KRUS mogą podpisywać umowy cywilnoprawne na pomoc przy zbiorach. Jaka jest stawka godzinowa?

    Strategia Demograficzna 2040 - zmiany w Kodeksie pracy

    Strategia Demograficzna 2040 przewiduje duże zmiany w Kodeksie pracy. Rodzice będą chronieni przed zwolnieniem i zapewnia się im elastyczną pracę.

    Urlop rodzicielski - rewolucyjne zmiany w 2022 r.

    Urlop rodzicielski - do 2 sierpnia 2022 r. wejdą w życie rewolucyjne zmiany w urlopach rodzicielskich dla ojców. Co się zmieni?

    Bonusy i dni wolne dla zaszczepionych pracowników - PIP

    Bonusy i dni wolne dla zaszczepionych pracowników - co na to PIP? Czy to zgodne z Kodeksem pracy?

    Sygnalista - nowe przepisy od grudnia 2021 r.

    Sygnalista - nowe przepisy implementujące dyrektywę unijną mają wejść w życie w grudniu 2021 r. Kto to sygnalista? Jaki będzie system zgłaszania nieprawidłowości w zakładzie pracy?

    Pracownicy fizyczni w czasie pandemii [RAPORT]

    Pracownicy fizyczni - jak wpłynęła na nich pandemia COVID-19? Zapoznaj się z wynikami raportu "Kariera okiem fachowca".

    Ilu Polaków pracuje po 60. roku życia?

    Praca po 60. roku życia - ilu Polaków nadal pracuje po ukończeniu 60 lat?

    Minimalne wynagrodzenie w 2022 r. netto

    Minimalne wynagrodzenie w 2022 r. wyniesie 3000 zł brutto. Ile to netto?

    Ustawa dezubekizacyjna - Trybunał Konstytucyjny

    Ustawa dezubekizacyjna - Trybunał Konstytucyjny orzekł, że obniżenie renty inwalidzkiej byłym funkcjonariuszom służb bezpieczeństwa PRL jest zgodne z konstytucją.