Kategorie

Związki zawodowe pracodawców

Piotr Żukowski
Zakładowa organizacja związkowa może zostać utworzona z inicjatywy pracodawcy przez grupę życzliwych mu osób. Podmiot zatrudniający zyskuje dzięki takiej sytuacji faktyczną kontrolę nad związkiem, czyli organizacją w założeniu pracowniczą.

Tytuł niniejszego opracowania nie jest – wbrew pozorom – wadliwym określeniem form organizacyjnych, w których zrzeszają się pracodawcy, czyli organizacji pracodawców. Nie zawiera także wewnętrznej sprzeczności. Przedmiotem artykułu są twory nietypowe, których pojawienia się ostatnio w obrocie gospodarczym nie sposób nie odnotować – tzw. żółte związki zawodowe, czyli organizacje pracowników działające jednak w interesie lub nawet wyraźnie na rzecz pracodawcy.

WAŻNE!
Zgodnie z ustawą o związkach zawodowych związek zawodowy może założyć już 10 pracowników. Ustawa nie wyróżnia związków zakładanych przez zwolenników pracodawców od normalnych związków.

Przychylna pracodawcy reprezentatywna organizacja związkowa

Najdalej posunięte konsekwencje będzie miała sytuacja, w której przychylny pracodawcy związek zyska status organizacji reprezentatywnej, czyli – co do zasady – jeśli jego liczebność wzrośnie do co najmniej 10% pracowników zatrudnionych u pracodawcy. Gdyby natomiast jednocześnie udało się sprawić, że związek ten stanie się jednostką organizacyjną albo organizacją członkowską ponadzakładowej organizacji związkowej uznanej za reprezentatywną na podstawie art. 24117 § 1 pkt 1 k.p., to dla osiągnięcia reprezentatywności wystarczy 7% pracowników.

Kto w zakładzie pracy ponosi odpowiedzialność karną za narażanie zdrowia i życia pracowników >>

W sprawach dotyczących indywidualnych praw zatrudnionych fakt sprawowania przez pracodawcę rzeczywistej kontroli nad związkiem zawodowym z reguły nie da mu zbytniej przewagi. W szczególności w żaden sposób nie ułatwi zwolnienia pracownika.

Reklama

WAŻNE!
Przychylność jednego z działających u pracodawcy reprezentatywnych związków zawodowych będzie natomiast dla zatrudniającego nieporównywalnie cenniejsza w sprawach dotyczących zbiorowych praw pracowniczych. Umożliwi mu blokowanie wspólnych inicjatyw pozostałych organizacji związkowych, a tym samym samodzielne podjęcie decyzji w wielu istotnych sprawach.

Zgodnie z ustawą o związkach zawodowych, jeżeli w sprawie ustalenia regulaminu wynagradzania, regulaminów nagród i premiowania, regulaminu zakładowego funduszu świadczeń socjalnych, planu urlopów lub regulaminu pracy reprezentatywne organizacje związkowe nie przedstawią wspólnie uzgodnionego stanowiska w terminie 30 dni, decyzje w tych sprawach podejmuje samodzielnie pracodawca, wyłącznie po rozpatrzeniu odrębnych stanowisk poszczególnych organizacji związkowych.

Możliwość wpływania na treść regulaminów pracy i wynagradzania

Trzeba podkreślić, że co najmniej dwa spośród ww. aktów – regulamin wynagradzania i regulamin pracy – mają kluczowe znaczenie dla ustalenia zakresu uprawnień ogółu pracowników. W przypadku każdego z nich, kontrolowanie reprezentatywnej organizacji związkowej daje pracodawcy inne możliwości.


Reklama

Jeżeli podmiot zatrudniający chce narzucić określoną treść regulaminu pracy, posiadanie przychylnego związku jest przydatne, ale nie konieczne. Nawet bowiem w sytuacji, w której wszystkie, w tym reprezentatywne, organizacje związkowe będą konsekwentnie sprzeciwiały się przedłożonemu przez pracodawcę projektowi owego aktu, to i tak strony muszą oznaczyć określony termin zakończenia uzgodnień, po którego bezskutecznym upływie regulamin samodzielnie ustali zatrudniający.

Jeżeli natomiast chodzi o regulamin wynagradzania to dopóki organizacje związkowe będą przedstawiały – nawet wielokrotnie – wspólnie uzgodnione negatywne stanowisko wobec projektu pracodawcy w tym zakresie, dopóty będą skutecznie blokować jego wprowadzenie.

Wystarczy jednak, aby jedna reprezentatywna organizacja związkowa sprzeciwiła się woli pozostałych, a doprowadzi to do sytuacji, w której działające u pracodawcy związki nie będą mogły w terminie 30 dni przedstawić wspólnie uzgodnionego stanowiska. Zastosowanie znajdzie więc opisana powyżej regulacja. Decyzję w przedmiocie regulaminu wynagradzania pracodawca może podjąć samodzielnie, będąc zobowiązanym wyłącznie do rozpatrzenia odrębnych stanowisk organizacji związkowych.

Przykład
Pracodawca X zatrudniający ponad 20 pracowników wypowiedział – dla siebie niekorzystny – zakładowy układ zbiorowy pracy. Jednocześnie żadna ze stron tego aktu nie zażądała podjęcia rokowań w celu zawarcia nowego układu. X przygotował więc korzystny dla siebie projekt regulaminu wynagradzania i przedstawił go do uzgodnienia działającym u niego zakładowym organizacjom związkowym.

Wariant 1 (u pracodawcy nie działa przychylna mu reprezentatywna organizacja związkowa): działające w zakładzie pracy organizacje związkowe przyjmują strategię, zgodnie z którą, dopóty będą przedstawiać wspólnie uzgodnione negatywne stanowisko w stosunku do projektu pracodawcy, dopóki podmiot zatrudniający nie zawrze w nim postanowień przynajmniej tak korzystnych dla pracowników jak te, które były uprzednio w układzie zbiorowym.

Pracodawca nie ma w tej sytuacji żadnego korzystnego dla siebie wyjścia (do momentu ustalenia regulaminu wynagradzania obowiązują postanowienia indywidualnych umów o pracę). Związki zawodowe nie zaakceptują natomiast postanowień regulaminu wynagradzania mniej korzystnych, blokując skutecznie wprowadzenie nowego aktu.

Ustalanie reprezentatywności organizacji związkowych >>

Wariant 2 (u pracodawcy działa przychylna mu reprezentatywna organizacja związkowa Y): działające u pracodawcy organizacje związkowe, z wyjątkiem tej przychylnej pracodawcy, również przyjmują opisaną powyżej strategię. Nie mogą jednak przedstawić wspólnie uzgodnionego negatywnego stanowiska wobec projektu pracodawcy, z uwagi na sprzeciw organizacji Y. Po upływie 30 dni podmiot zatrudniający może samodzielnie uchwalić regulamin wynagradzania w takiej treści, jaka mu odpowiada.

Wyraźnie widać, jak groźnym narzędziem może być w rękach pracodawcy bądź to związek zawodowy stworzony przez życzliwych mu pracowników, bądź taka organizacja, której przychylność podmiot zatrudniający zyskał ex post.

Stanowczo trzeba zaznaczyć, że istnienie takich związków zawodowych nie tylko kłóci się z istotą organizacji powołanej w założeniu do reprezentowania i obrony praw pracowników oraz ich interesów zawodowych i socjalnych, ale także niesie ze sobą wiele ryzyk. Należy wspomnieć także przynajmniej o tym, o czym pracodawcy dziś dość często zapominają, a mianowicie, że jednym z celów istnienia związków zawodowych oraz prowadzenia przez nie rokowań zbiorowych jest zapewnienie spokoju społecznego.

Podstawa prawna:

Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Stawka godzinowa 2022 – netto, zlecenie

    Stawka godzinowa 2022 i umowa zlecenie – kwota netto i brutto? Ile wynosi minimalne wynagrodzenie na umowach cywilnoprawnych, a ile na umowie o pracę?

    Elektroniczny system kadrowy na praca.gov.pl - nowa ustawa

    Elektroniczny system kadrowy na praca.gov.pl to ułatwienie dla mikroprzedsiębiorcy, rolnika i osoby fizycznej. Za pomocą systemu będzie można zawrzeć umowę o pracę i zlecenia. Automatycznie dokona zgłoszenia do ZUS i KAS, wyliczy wynagrodzenie, składki, podatki i rozliczy urlopy.

    Podwyżka minimalnego wynagrodzenia 2022 a inne świadczenia

    Podwyżka minimalnego wynagrodzenia w 2022 r. wpłynie na wysokość innych świadczeń, np. odprawy, odszkodowania, wynagrodzenia za czas gotowości do pracy i przestój, dodatek za pracę w nocy. Ile wyniosą?

    Praca w upały - zalecenia GIP

    Praca w upały - GIP wydał zalecenia dla pracodawców w związku z wysokimi temperaturami. Jakie obowiązki bhp mają pracodawcy względem pracowników?

    Staż z urzędu pracy 2021 - wynagrodzenie, urlop, L4, ciąża

    Staż z urzędu pracy odbywa osoba bezrobotna. Jakie wynagrodzenie za staż należy się w 2021 r.? Czy stażysta ma prawo do L4 i urlopu? Co w przypadku ciąży?

    Umowa o pomocy przy zbiorach - KRUS 2021

    Umowa o pomocy przy zbiorach w 2021 r. - rolnicy ubezpieczeni w KRUS mogą podpisywać umowy cywilnoprawne na pomoc przy zbiorach. Jaka jest stawka godzinowa?

    Strategia Demograficzna 2040 - zmiany w Kodeksie pracy

    Strategia Demograficzna 2040 przewiduje duże zmiany w Kodeksie pracy. Rodzice będą chronieni przed zwolnieniem i zapewnia się im elastyczną pracę.

    Urlop rodzicielski - rewolucyjne zmiany w 2022 r.

    Urlop rodzicielski - do 2 sierpnia 2022 r. wejdą w życie rewolucyjne zmiany w urlopach rodzicielskich dla ojców. Co się zmieni?

    Bonusy i dni wolne dla zaszczepionych pracowników - PIP

    Bonusy i dni wolne dla zaszczepionych pracowników - co na to PIP? Czy to zgodne z Kodeksem pracy?

    Sygnalista - nowe przepisy od grudnia 2021 r.

    Sygnalista - nowe przepisy implementujące dyrektywę unijną mają wejść w życie w grudniu 2021 r. Kto to sygnalista? Jaki będzie system zgłaszania nieprawidłowości w zakładzie pracy?

    Pracownicy fizyczni w czasie pandemii [RAPORT]

    Pracownicy fizyczni - jak wpłynęła na nich pandemia COVID-19? Zapoznaj się z wynikami raportu "Kariera okiem fachowca".

    Ilu Polaków pracuje po 60. roku życia?

    Praca po 60. roku życia - ilu Polaków nadal pracuje po ukończeniu 60 lat?

    Minimalne wynagrodzenie w 2022 r. netto

    Minimalne wynagrodzenie w 2022 r. wyniesie 3000 zł brutto. Ile to netto?

    Ustawa dezubekizacyjna - Trybunał Konstytucyjny

    Ustawa dezubekizacyjna - Trybunał Konstytucyjny orzekł, że obniżenie renty inwalidzkiej byłym funkcjonariuszom służb bezpieczeństwa PRL jest zgodne z konstytucją.

    Minimalna płaca w 2022 r. - 3000 zł brutto

    Minimalna płaca w 2022 r. - 3000 zł brutto to propozycja rządu. Minimalna stawka godzinowa wyniesie 19,50 zł brutto.

    Waloryzacja środków na kontach i subkontach ZUS 2021

    Waloryzacja środków zgromadzonych na kontach i subkontach w ZUS odbywa się corocznie w czerwcu. W 2021 r. wyniosła 5,41%. O ile zwiększył się stan kont przyszłych emerytów?

    System kadrowo-płacowy - od czego zależy cena?

    System kadrowo-płacowy a cena - od czego zależy, ile kosztuje?

    Konkurs "HR OF CHANGE" – 18 czerwca poznamy zwycięzców!

    Konkurs "HR OF CHANGE" - już 18 czerwca ogłoszeni zostaną zwycięzcy! Kto otrzyma nagrodę w kategoriach: szkolenia i rozwój, zarządzanie zmianą, HR Business Partnering?

    Niepełny etat a praca ponadwymiarowa - jak wynagradzać?

    Niepełny etat a praca ponadwymiarowa - jak wynagradzać pracownika zatrudnionego na część etatu za pracę w godzinach ponadwymiarowych?

    Dodatek wyrównawczy do wynagrodzenia - jak obliczyć?

    Dodatek wyrównawczy do wynagrodzenia - jakie są zasady jego przyznawania? Jak obliczyć wysokość dodatku wyrównawczego?

    Transfer oszczędności PPK - pracodawca może pomóc

    Transfer oszczędności PPK - pracodawca może pomóc pracownikowi (uczestnikowi PPK) w przeniesieniu oszczędności między rachunkami PPK. Ustawa o PPK określa dwie takie sytuacje.

    Zatrudnienie Brytyjczyka po brexicie

    Zatrudnienie Brytyjczyka po brexicie - jak brexit wpłynął na zatrudnienie pracownika z Wielkiej Brytanii w Polsce? Co z dokumentami? Jakich formalności trzeba dokonać?

    Nadanie statusu płatnika składek - wyrok TK (K 15/16)

    Wyrok Trybunału Konstytucyjnego o sygn. akt K 15/16 - czy TK uznał wniosek o nadanie statusu płatnika składek pracodawcy, którego pracownik wykonuje na jego rzecz pracę w ramach umowy cywilnoprawnej zawartej z osobą trzecią?

    Zadaniowy czas pracy a praca zdalna

    Zadaniowy czas pracy a praca zdalna - jak wprowadzić? Jak ewidencjonować i kontrolować czas pracy zdalnej w systemie zadaniowym?

    Dlaczego pracodawcy płacą Ukraińcom więcej niż Polakom?

    Pracodawcy chcą płacić Ukraińcom więcej niż Polakom? Dlaczego?