Kategorie

Szkolenie pracowników w dzień wolny od pracy

Anna Czajkowska
Szkolenia odbywające się w dni wolne od pracy powinny być wliczane do czasu pracy, jeżeli udział w nich stanowi obowiązek pracowniczy. Rekompensatą za dzień szkolenia w sobotę w pierwszej kolejności jest udzielenie dnia wolnego.

Temat szkoleń pracowniczych odbywających się w dni wolne od pracy budzi liczne kontrowersje. Chodzi o te szkolenia, co do których ustawa nie przewiduje, że odbywają się one w czasie pracy, jak np. szkolenie z zakresu bhp. Przepisy nie dają odpowiedzi na pytania, czy czas takich szkoleń jest czasem pracy i czy w związku z tym doszkalającemu się pracownikowi przysługują jakieś świadczenia.

Niektórzy komentatorzy podnoszą, że udział w różnych kursach, szkoleniach lub konferencjach nie jest świadczeniem pracy. Inni, powołując się na art. 128 k.p., uznają, że udział w szkoleniu jest formą pozostawania w dyspozycji pracodawcy w zakładzie pracy lub w innym miejscu wyznaczonym przez pracodawcę. Do momentu wprowadzenia klarownych uregulowań przez ustawodawcę wątpliwości nie zostaną rozstrzygnięte.

Niemniej jednak na gruncie obowiązujących przepisów należy szukać rozwiązań pozwalających na zaliczenie czasu szkoleń do czasu pracy. Ma to o tyle istotne znaczenie, że w dobie rozwoju technologii i nowych metod pracy pracownicy wciąż podnoszą kwalifikacje zawodowe kosztem czasu wolnego.

Obowiązek uczestniczenia w szkoleniach >>

Obowiązek zapisany w umowie

Metodą pozwalającą na zaliczenie czasu szkoleń – także tych odbywających się po godzinach – do czasu pracy jest nałożenie na pracowników obowiązku udziału w szkoleniach. Wystarczy, jeśli zobowiązanie o odpowiedniej treści zawarte zostanie w umowie o pracę, regulaminie pracy albo układzie zbiorowym pracy. Szkolenie powinno mieć ponadto związek z wykonywaną pracą. Każdorazowe skierowanie na szkolenie będzie oznaczać dla pracownika powinność wypełnienia polecenia służbowego. Przemawia za tym treść art. 100 § 1 k.p., który wskazuje, że pracownik zobowiązany jest stosować się do poleceń przełożonych, które dotyczą pracy, jeżeli nie są sprzeczne z przepisami prawa lub z umową o pracę. W razie sporu, wyraźne postanowienia umowy czy regulaminu pracy sprawią, że pracodawca nie będzie mieć trudności w wykazaniu, że pracownik bezpodstawnie odmówił wykonania polecenia.

Także uznanie udziału w różnych kursach i warsztatach za obowiązek pracowniczy powoduje, że pracodawca może korzystać ze środków przewidzianych w przepisach o odpowiedzialności porządkowej w celu dyscyplinowania pracowników. W niektórych przypadkach, gdy odmowy udziału w szkoleniach są nieuzasadnione i nagminne, pracodawca może rozwiązać umowę o pracę za wypowiedzeniem. Nie jest wykluczone, że w skrajnych sytuacjach pracodawca mógłby rozwiązać umowę o pracę w trybie art. 52 § 1 pkt 1 k.p. W wyroku z 12 czerwca 1997 r. Sąd Najwyższy wskazał, że bezprawna i świadoma odmowa wykonania polecenia, zagrażająca istotnym interesom pracodawcy, uzasadnia rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika (I PKN 211/97).

Praktyczne szkolenie pracowników powinno się odbywać w ramach stosunku pracy, natomiast poza tym stosunkiem może być organizowane tylko wtedy, gdy szkoleniowy cel i metody działania wyraźnie dominują nad wykonywaniem obowiązków pracowniczych (wyrok SN z 25 stycznia 2005 r., I PK 144/04).


Uprawnienia pracownicze

Udział w obowiązkowym szkoleniu wlicza się do czasu pracy. Jeśli więc szkolenie odbywało się w sobotę, która jest dla danego pracownika dniem wolnym od pracy z tytułu przeciętnie 5-dniowego tygodnia pracy, pracownikowi należy się dzień wolny od pracy. Stosownie do art. 1513 k.p. dnia wolnego udziela się w danym okresie rozliczeniowym w terminie uzgodnionym z pracownikiem.

WAŻNE!

Pracownikowi przysługuje pełny wolny dzień nawet wówczas, gdy szkolenie trwało zaledwie kilka godzin.

Przykład

Pracownik uczestniczył w 3-godzinnym szkoleniu, które odbyło się w sobotę, stanowiącą dla tego pracownika dzień wolny od pracy z tytułu przeciętnie 5-dniowego tygodnia pracy. W zamian za szkolenie pracodawca powinien udzielić pracownikowi całego dnia wolnego.

Pracodawcy nie pozostawiono wyboru innej formy rekompensaty za czas spędzony na nauce w dniu wolnym, wynikającym z przeciętnie 5-dniowego tygodnia pracy, np. wypłaty dodatku do wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych. Nieudzielanie dnia wolnego stanowi wykroczenie przeciwko prawom pracownika. Należy pamiętać, że pracodawca lub osoba działająca w jego imieniu, która narusza przepisy o czasie pracy, podlega karze grzywny od 1000 zł do 30 000 zł (art. 281 pkt 5 k.p.).

Jak wykazać w dokumentach ubezpieczeniowych okres nieobecności pracownika na szkoleniu organizowanym przez pracodawcę >>

Zrekompensowanie kilku godzin sobotniego szkolenia całym dniem wolnym powoduje, że pracownikowi nie będzie przysługiwało roszczenie o dodatek za pracę w godzinach nadliczbowych. Za czas odpowiadający liczbie godzin kursu zatrudniony otrzyma normalne wynagrodzenie. Pozostała część dnia wolnego powinna być opłacona jak za przestój.

Przykład

Udział w 3-godzinnym sobotnim szkoleniu został zrekompensowany pracownikowi wolnym poniedziałkiem, w który pracownik pracuje 8 godzin. Na wynagrodzenie za ten dzień składają się: normalne wynagrodzenie wypłacane za 3 godziny „przepracowane” w sobotę oraz wynagrodzenie uzupełniające za 5 „nieprzepracowanych” poniedziałkowych godzin, wyliczone na podstawie art. 81 k.p.

Gdyby szkolenie w dniu wolnym od pracy było dłuższe niż wymiar czasu pracy wykonywanej w dniu wolnym od pracy, za czas ponad normę dobową należy przyznać wynagrodzenie powiększone o 50% dodatek za pracę w godzinach nadliczbowych (art. 1511 § 1 pkt 2 k.p.) albo udzielić czasu wolnego od pracy (art. 1512 k.p.).

Przykład

Pracownik jest zatrudniony w podstawowym systemie czasu pracy. Pracę świadczy od poniedziałku do piątku między 9.00 a 17.00. Szkolenie wyznaczono na sobotę w godzinach od 7.00 do 12.00. Jeżeli czas szkolenia nie zostanie zrekompensowany dniem wolnym z powodu zakończenia okresu rozliczeniowego, pracownikowi przysługuje 50% dodatek do wynagrodzenia za dwie godziny szkolenia przypadające od 7.00 do 9.00 oraz 100% za 3 godziny przypadające między 9.00 a 12.00.

Jeśli pracodawca nie będzie miał obiektywnej możliwości udzielenia pracownikowi dnia wolnego do końca okresu rozliczeniowego – co może mieć miejsce z powodu usprawiedliwionej nieobecności pracownika, rozwiązania stosunku pracy, a także wtedy, gdy szkolenie przypadnie w ostatnich dniach okresu rozliczeniowego – należy sięgnąć do przepisu art. 1511 § 2 k.p. Z racji przekroczenia przeciętnej tygodniowej normy czasu pracy w przyjętym okresie rozliczeniowym, oprócz normalnego wynagrodzenia, pracownik powinien otrzymać 100% dodatku za każdą godzinę szkolenia w dzień wolny od pracy. Dodatek w wysokości 50% wynagrodzenia może być przyznany za każdą godzinę szkolenia w przypadku przekroczenia dobowej normy czasu pracy.

Podstawa prawna:

  • wyroki Sądu Najwyższego z:

– 12 czerwca 1997 r. (I PKN 211/97, OSNP 1998/11/323),

– 25 stycznia 2005 r. (I PK 144/04, OSNP 2005/17/265).

Chcesz dowiedzieć się więcej, sięgnij po naszą publikację
Czas pracy 2021. Planowanie, rozliczanie i ewidencja (PDF)
Czas pracy 2021. Planowanie, rozliczanie i ewidencja (PDF)
Tylko teraz
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Lata pracy a urlop

    Lata pracy a urlop - staż pracy ma znaczenie. Ile dni urlopu przysługuje w pierwszej pracy, a jaki jest wymiar urlopu po pierwszym roku pracy i w późniejszych latach? Sprawdź.

    Czy kwarantanna przerywa urlop?

    Czy kwarantanna przerywa urlop wypoczynkowy? Co na to Kodeks pracy? Czy można pracować na kwarantannie?

    Wypłata wynagrodzenia za pracę po ustaniu zatrudnienia

    Wypłata wynagrodzenia za pracę po ustaniu zatrudnienia to obwiązek pracodawcy. Kiedy wypłaca się ekwiwalent za urlop, odprawę i odszkodowanie? Co w przypadku śmierci pracownika lub pracodawcy?

    Dofinansowanie pensji z tarczy - zmiany w rozliczaniu

    Dofinansowanie pensji pracowników z tarczy antykryzysowej trzeba rozliczyć. Co się zmieni? Pracodawca zwróci środki pobrane na jednego pracownika, a nie wszystkie dopłaty.

    Potrącenie zaległości ZUS z emerytury od 2022 r.

    Potrącenie zaległości składkowych z emerytury i renty będzie możliwe od 2022 r. ZUS odliczy składkę zdrowotną, podatek i należności składkowe nieopłacone w terminie. Do jakiej wysokości? Co z zasiłkami?

    Niemcy: niezaszczepieni bez rekompensaty za czas kwarantanny

    Niezaszczepieni nie otrzymają rekompensaty za czas kwarantanny. Nowe przepisy w Niemczech zaczną obowiązywać od 1 listopada 2021 r.

    Praca zdalna a work-life balance

    Praca zdalna a work-life balance - za dużo work i za mało life? Z badania "Candidate Pulse" wynika, ze praca zdalna zachwiała balansem między życiem prywatnym i zawodowym. Pracownicy odczuwają również więcej presji ze strony pracodawców.

    Pracodawca sprawdzi certyfikat covid [VIDEO]

    Pracodawca sprawdzi certyfikat covid? Najpewniej tak, ale na zasadzie dobrowolności. Co to oznacza? Na to i inne pytania odpowiada Stanisław Szwed, wiceminister pracy, polityki społecznej i rodziny.

    Obniżenie wieku emerytalnego jako fatalna decyzja [VIDEO]

    Obniżenie wieku emerytalnego było fatalną decyzją. Ekonomiści negatywnie oceniają niższy i zróżnicowany dla kobiet i mężczyzn wiek emerytalny w Polsce.

    Co pandemia uświadomiła menadżerom? [VIDEO]

    Pandemia a zarządzanie - co kryzys wywołany pandemią uświadomił menadżerom? Okazało się, że kapitał ludzki jest niezwykle ważny. Duże znaczenie ma także zdolność do szybkich zmian.

    Kodeks pracy art. 30

    Kodeks pracy w art. 30 wylicza sposoby rozwiązania umowy o pracę: porozumienie stron, wypowiedzenie, dyscyplinarka i upływ czasu.

    Kontroferta dla pracownika - co to jest?

    Kontroferta dla pracownika - co to jest i w jakim celu się ją stosuje? Czy warto przyjąć kontrofertę?

    Jesienna rekrutacja w logistyce - jak zachęcić do pracy w firmie?

    Startuje jesienna rekrutacja w logistyce. Jakich pracowników brakuje? Jak zachęcić do pracy w danej firmie? Co przyciąga pracowników?

    Kontrole PIP na małych budowach 2021 - wyniki

    Kontrole PIP na małych budowach zostały wzmożone w 2021 r. Z danych statystycznych wynika, że to właśnie na małych budowach jest najwięcej wypadków przy pracy. Jakie są wyniki kontroli PIP?

    Praca sezonowa - prawa cudzoziemców przez cały rok

    Praca sezonowa - prawa cudzoziemców nie są sezonowe. Przypomina o tym PIP w kampanii "Prawa przez cały rok". Jak zatrudnić cudzoziemca na podstawie zezwolenia na pracę sezonową? Czym jest umowa o pomocy przy zbiorach?

    Europejskie Porozumienie dotyczące aktywnego starzenia się

    Europejskie Porozumienie podpisane w 2017 r. dotyczy aktywnego starzenia się i podejścia międzypokoleniowego w pracy. Realizując je, w Polsce powstało "Porozumienie strony pracowników oraz strony pracodawców RDS na rzecz aktywnego starzenia". Wypracowano w nim szereg rozwiązań na rzecz aktywnego starzenia się.

    Kiedy zmiana czasu na zimowy w 2021?

    Kiedy jest zmiana czasu na zimowy w 2021 r.? Czy ostatni raz przestawiamy zegarki jesienią? Jak zmiana czasu wpływa na czas pracy w nocy?

    Wypłata wynagrodzenia za pracę w sobotę, niedzielę

    Wypłata wynagrodzenia za pracę to podstawowy obowiązek pracodawcy. Co w przypadku, gdy dzień wypłaty wynagrodzenia wypada w sobotę lub niedzielę?

    Jak niemieccy pracodawcy przygotowują się na 4 falę covid?

    4 fala covid przewidywana jest na jesień 2021 r. Statystyki wskazują na tendencję wzrostową zakażeń. Jak niemieccy pracodawcy przygotowują się na ten trudny czas?

    Weryfikacja szczepień pracowników - projekt

    Weryfikacja szczepień pracowników - trwają prace nad projektem nowych przepisów. Czy pracodawcy będą mogli sprawdzić fakt zaszczepienia się przeciw COVID-19 przez pracowników?

    Umowa o dzieło - ZUS, zgłoszenie

    Umowa o dzieło - zgłoszenie do ZUS jest obowiązkowe od 2021 r. Jaki jest termin na zgłoszenie? Kto musi zgłosić umowę do ZUS?

    Zmiany w ubezpieczeniach społecznych od 18 września 2021 r.

    Najnowsze zmiany w ubezpieczeniach społecznych weszły w życie 18 września 2021 r. Sprawdź, co się zmieni.

    Wypalenie zawodowe podstawą zwolnienia lekarskiego od 2022 r.

    Wypalenie zawodowe od 2022 r. będzie podstawą do otrzymania zwolnienia lekarskiego (l4). Czym jest wypalenie? Jakie są objawy? Jak przeciwdziałać?

    Przeniesienie urlopu na kolejną umowę - wzór porozumienia

    Przeniesienie urlopu wypoczynkowego na kolejną umowę o pracę może nastąpić na mocy porozumienia stron. Jak je prawidłowo sporządzić? Oto wzór porozumienia.

    Ostatnie dni na wniosek o zwolnienie z ZUS!

    Wniosek o zwolnienie z ZUS - sklepiki szkolne i piloci muzealnych wycieczek mają ostatnie dni na ubieganie się o zwolnienie z obowiązku opłacania składek ZUS.