Kategorie

Planowanie zwolnień korzystne dla pracodawcy

Ewa Drzewiecka
Stosowanie ustawy o zwolnieniach grupowych oznacza dla pracodawcy konieczność wypłaty odpraw oraz obowiązek zachowania procedury zwolnień grupowych. Pracodawcy, np. wydłużając okresy zwolnień, mogą łatwiej wypowiedzieć umowy.

Często pracodawcy nie rozwiązują umów na czas określony zgodnie z ustawą o zwolnieniach grupowych, ale na podstawie art. 33 k.p. i klauzuli o możliwości wypowiedzenia. Należy podkreślić, że takie działanie nie wywiera spodziewanego skutku. Jeżeli rzeczywista przyczyna wypowiedzenia umowy nie leży po stronie pracownika, należy stosować ustawę o zwolnieniach grupowych. Oznacza to obowiązek wypłaty odprawy, a w razie zwolnień określonej w ustawie liczby pracowników - konieczność stosowania procedury zwolnień grupowych. Potwierdza to wyrok Sądu Najwyższego z 4 grudnia 2008 r., zgodnie z którym rozwiązanie umów na czas określony z wieloma pracownikami powoduje konieczność wszczęcia procedury związanej ze zwolnieniami grupowymi.

Przykład

Reklama

Pracodawca zatrudniał 7 pracowników na podstawie umów o pracę na czas określony - 3 lat, zawierających klauzulę o możliwości ich rozwiązania za 2-tygodniowym wypowiedzeniem. Pracodawca przeprowadzał zwolnienia grupowe. W wypowiedzeniu powołał się jednak nie na ustawę o zwolnieniach grupowych, ale na klauzulę. Pracownicy odwołali się do sądu pracy, który przyznał im odprawę z tytułu zwolnień grupowych oraz odszkodowanie z tytułu naruszenia przepisów o rozwiązywaniu umów o pracę (brak procedury zwolnień grupowych w odniesieniu do wypowiedzenia umów tym pracownikom).

Warto zauważyć, że odprawa przysługuje także w razie wypowiedzenia umowy o pracę na czas zastępstwa. Nie ma znaczenia, że ustawa nie wprowadza odrębnego trybu wypowiedzenia tej umowy i pracodawca wypowiada umowę według przepisów Kodeksu pracy. To samo dotyczy umowy na okres próbny. Przepisy ustawy stosuje się bowiem do wszystkich rodzajów umów o pracę.

Zmiana umowy

Warunkiem stosowania ustawy o zwolnieniach grupowych jest rozwiązanie umowy o pracę z inicjatywy pracodawcy z przyczyn niedotyczących pracowników.

Oznacza to, że przepisów tej ustawy nie stosuje się, gdy:

  • umowy o pracę rozwiązały się z upływem czasu, na który były zawarte,
  • pracodawca odmówił ponownego zatrudnienia po upływie czasu, na jaki umowa była zawarta.

Ze względu na niestosowanie ustawy o zwolnieniach grupowych w sytuacjach wskazanych wyżej, niekiedy pracodawcy zmuszają pracowników do zawierania porozumień zmieniających, których skutkiem jest zmiana umowy na czas nieokreślony w umowę na czas określony z terminem końcowym wskazanym przez pracodawcę. Pracownik co do zasady nie ma prawa odwołania się do sądu pracy od zawartego porozumienia zmieniającego. Jednak ze względu na odpowiednie stosowanie przepisów Kodeksu cywilnego o tzw. wadach oświadczeń woli (art. 82-88 k.c.) przez art. 300 k.p. pracownik może uchylić się od skutków zawartego porozumienia i domagać się przed sądem odprawy, jeżeli wykaże, że wyraził zgodę w wyniku groźby, podstępu czy błędu.

Wypowiedzenie zmieniające

Akceptowane i stosowane są wyroki Sądu Najwyższego, zgodnie z którymi ustawa o zwolnieniach grupowych znajdzie zastosowanie także wtedy, gdy pracodawca z przyczyn ekonomicznych, organizacyjnych itp. wypowie warunki pracy i płacy, a pracownik odmówi przyjęcia nowych warunków i umowa o pracę rozwiąże się (wyroki: z 16 listopada 2000 r., z 4 lipca 2001 r.). Wyjątkowo, jeżeli pracownik bezzasadnie odmówi przyjęcia nowych warunków, wówczas ustawy nie stosuje się i pracodawca nie musi wypłacić odprawy. Wynika to z tego, że przyczyny niedotyczące pracowników nie są wyłącznymi przyczynami rozwiązania stosunku pracy (wyrok SN z 7 lipca 2000 r.). Wątpliwości budzi pytanie, czy procedurę zwolnień grupowych powinien stosować pracodawca, który nie zwalnia pracowników, lecz jedynie zmienia licznej grupie warunki pracy lub płacy przez wypowiedzenie zmieniające, np. obniża wynagrodzenie lub wymiar etatu.

Na ten temat wypowiedział się Sąd Najwyższy, który w wyroku z 17 maja 2007 r. stwierdził, że do wypowiedzeń zmieniających należy stosować całą tę procedurę.

Wynika to z obowiązku odpowiedniego stosowania przepisów o wypowiadaniu umów o pracę (art. 42 § 1 k.p.). A zatem zaproponowanie pracownikom w wypowiedzeniu zmieniającym bardzo niekorzystnych warunków, przy założeniu, że odmówią ich przyjęcia i umowy o pracę rozwiążą się, nie prowadzi do uniknięcia stosowania procedury zwolnień grupowych.

Wydłużenie okresu zwolnień

Reklama

Skutecznym sposobem na ominięcie procedury związanej ze zwolnieniami grupowymi i przejściem na zwolnienie indywidualne jest wydłużenie okresu dokonywanych zwolnień. W takim przypadku pracodawca musi wypłacać odprawę, ale korzysta z ułatwień w wypowiadaniu umów o pracę przewidzianych w ustawie.

Trzeba pamiętać, że grupowymi można nazwać zwolnienia, które w okresie nieprzekraczającym 30 dni obejmują określoną liczbę pracowników (art. 1 ust. 1 ustawy). Rozstrzygnięcia wymaga, czy należy uwzględniać daty, w których pracodawca dokonał wypowiedzeń (zawarł porozumienia) czy też daty, kiedy nastąpiło rozwiązanie stosunków pracy.

Przyjmuje się, że do ustalania liczby zwolnień decydująca jest liczba wypowiedzeń dokonanych w ciągu 30 dni, uzupełniona liczbą zawartych w tym okresie porozumień. Należy pamiętać, że koniecznym warunkiem zaliczania porozumień o rozwiązaniu umowy do zwolnień grupowych jest to, aby było ich co najmniej 5.

Przykład

Pracodawca zatrudniający 55 pracowników od 15 do 30 kwietnia br. zawarł 6 porozumień o rozwiązaniu umowy o pracę. Jednocześnie 17 kwietnia rozwiązało się 5 umów o pracę w wyniku porozumień zawartych 17 marca. Wprawdzie w okresie od 15 do 30 kwietnia odeszło z zakładu pracy 10 pracowników, ale tylko 6 z nich należy uwzględnić przy ocenie, czy miało miejsce zwolnienie grupowe. Bierze się bowiem pod uwagę jedynie daty, w których pracodawca zawarł porozumienia.

Termin 30 dni liczy się od dnia, w którym pracodawca złożył pierwsze wypowiedzenie lub zawarł pierwsze porozumienie w sprawie rozwiązania stosunku pracy. Z uwagi na to, że termin ten liczy się jako kolejne 30 dni od dnia złożenia pierwszego wypowiedzenia, może rozpocząć się w dowolnym dniu miesiąca (wyrok SN z 20 września 1994 r.).

Podstawa prawna:

  • ustawa z 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników (DzU nr 90, poz. 844 ze zm.),
  • wyroki Sądu Najwyższego:

- z 4 grudnia 2008 r. (II PK 137/08, M.P.Pr. 2009/1/3),

- z 17 maja 2007 r. (III BP 5/07, niepubl.),

- z 4 lipca 2001 r. (I PKN 521/00, OSNP 2003/10/244),

- z 16 listopada 2000 r. (I PKN 79/00, OSNP 2002/10/240),

- z 7 lipca 2000 r. (I PKN 728/99, OSNP 2002/2/40),

- z 20 września 1994 r. (I PRN 63/94, OSNP 1995/3/36).

Poszerzaj swoją wiedzę, korzystając z naszego programu
INFORLEX Książki dla Firm
INFORLEX Książki dla Firm
Tylko teraz
598,00 zł
798,00
Przejdź do sklepu
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Czy pracodawca widzi kod choroby na L4?

    Kod choroby na L4 - czy pracodawca widzi numer statystyczny choroby wpisany na zwolnieniu lekarskim?

    Praca w Niemczech bez znajomości języka

    Praca w Niemczech bez znajomości języka jest możliwa. Pracodawcy w dużych niemieckich miastach zatrudniają wykwalifikowanych pracowników z zagranicy.

    Elektroniczny wniosek urlopowy a przepisy prawne

    Elektroniczny wniosek urlopowy - czy jest zgodny z przepisami prawnymi? Czy wniosek o urlop musi być składany w formie papierowej? Co na to Kodeks pracy?

    Wyłączenie winy pracownika w naruszeniu obowiązków

    Wyłączenie winy pracownika. Zgodnie z wykładnią dominującą w nauce oraz orzecznictwie prawa pracy rozwiązanie umowy bez wypowiedzenia z winy pracownika, o którym mowa w art. 52 §1 pkt 1) kp jest zasadne, jeżeli pracownik naruszy swoje podstawowe obowiązki pracownicze i można mu przypisać winę „ciężką" w postaci winy umyślnej lub rażącego niedbalstwa oraz gdy jednocześnie to naruszenie stanowi jednocześnie poważnie zagrożenie lub naruszenie interesów pracodawcy. Ponieważ Kodeks pracy nie zawiera przepisów precyzujących rozumienie winy pracownika, w poszukiwaniu odpowiedzi na pytanie jakie przesłanki i w jakich okolicznościach mogą wyłączyć winę pracowniczą, zwrócić należy się do nauki prawa pracy i orzecznictwa Sądu Najwyższego. Warto zatem przybliżyć niektóre z przesłanek mogących uzasadnić wyłączenie winy pracownika, co w rezultacie oznaczać może bezzasadność dyscyplinarnego rozwiązania umowy o pracę.

    Ile dni urlopu wypoczynkowego przy dwóch umowach o pracę?

    Ile dni urlopu wypoczynkowego przysługuje pracownikowi zatrudnionemu na dwóch umowach o pracę? Jak wyliczyć liczbę dni wolnych?

    Ubiór do pracy - opinia Polaków

    Ubiór do pracy - jak Polacy chcą ubierać się do wykonywania codziennych obowiązków służbowych?

    Kalkulator wynagrodzeń Polski Ład - umowa o dzieło 2022

    Kalkulator wynagrodzeń od umów o dzieło - czy Polski Ład wpłynie na wysokość wynagrodzenia netto w 2022 r.?

    PIP przeprowadzi kontrolę bez zapowiedzi

    Kontrola PIP już niedługo będzie mogła odbyć się bez zapowiedzi. Przewidziano to w nowelizacji ustawy Prawo przedsiębiorców.

    Lodołamacze 2021 - zgłoszenia do 15 sierpnia!

    Lodołamacze 2021 - zapraszamy do udziału w 16 edycji konkursu! Patronem medialnym wydarzenia jest portal Infor.pl.

    Zasiłek macierzyński - jakie zmiany?

    Zasiłek macierzyński - jakie zmiany chce wprowadzić ZUS? Czym jest okres wyczekiwania?

    Podatki i składka zdrowotna - zmiany od 1 stycznia 2022 r.

    Podatki i składka zdrowotna - jakie zmiany wprowadza Polski Ład? Co zmieni się od 1 stycznia 2022 r.?

    Planner kadrowo-płacowy na sierpień 2021 r.

    Planner kadrowo-płacowy na sierpień 2021 r. wymienia wszystkie obowiązki miesięczne. Jaki jest wymiar czasu pracy w sierpniu? Ile wynosi dodatek nocny?

    Obowiązek szczepień dla niektórych grup zawodowych?

    Obowiązek szczepień dla niektórych grup zawodowych może wejść w życie?

    Pracownicy punktów szczepień jak funkcjonariusze publiczni

    Pracownicy punktów szczepień będą traktowani jak funkcjonariusze publiczni. Co to oznacza?

    Zaświadczenie z ZUS ściągniesz z Internetu

    Zaświadczenie o wysokości emerytury lub zasiłku z ZUS można ściągnąć z Internetu. Jak stworzyć elektroniczne potwierdzenie?

    PIP - coraz częstsze kontrole i decyzje

    Kontrole PIP odbywają się coraz częściej. Gdzie jest ich najwięcej? Jakie branże są najczęściej kontrolowane?

    Kalkulator wynagrodzeń Polski Ład - zlecenie 2022

    Kalkulator wynagrodzeń od umów zlecenie w 2022 r. - jak Polski Ład wpłynie na wysokość wynagrodzenia netto przy zleceniu?

    IOSKU: ile masz na koncie w ZUS?

    IOSKU czyli informacja o tym, ile masz na koncie w ZUS. Jak sprawdzić? Ile wyniesie przyszła emerytura?

    Polski Ład - kalkulator wynagrodzeń, umowa o pracę

    Polski Ład - kalkulator wynagrodzeń pozwala obliczyć dla umowy o pracę wysokość pensji netto, zaliczki na podatek dochodowy oraz składki na ubezpieczenie społeczne w 2022 r.

    Lista obecności a ewidencja czasu pracy – różnice

    Lista obecności pracowników - czy jest obowiązkowa? Czy zastępuje ewidencję czasu pracy? Jakie informacje można zamieścić w tych dokumentach kadrowych? Czy można prowadzić je w elektroniczny sposób? Wyjaśniamy w artykule.

    Pracodawca dyskryminuje pracownika - co można zrobić?

    Dyskryminacja w pracy - kiedy można mówić o nierównym traktowaniu pracowników? Co można zrobić, kiedy pracodawca dyskryminuje pracownika?

    Wpłaty do PPK także od wynagrodzenia po ustaniu zatrudnienia

    Wpłaty do PPK nalicza się także od wynagrodzenia wypłaconego uczestnikowi PPK po ustaniu zatrudnienia. Czy nalicza się je od nagrody stanowiącej podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe? Jeśli tak, to w jakiej wysokości procentowej?

    Ile wynosi najniższa krajowa?

    Najniższa krajowa w 2021 i 2022 r. - ile wynosi brutto i netto? Jaka jest stawka godzinowa? Oto kalkulator wynagrodzeń.

    Praca zdalna w Kodeksie pracy - zmiany w projekcie

    Praca zdalna w Kodeksie pracy - jest nowa wersja projektu nowelizacji. Co się zmieni?

    Rejestracja w urzędzie pracy a umowa zlecenie, dzieło, działalność

    Rejestracja w urzędzie pracy - czy bezrobotny może wykonywać pracę na podstawie umowy zlecenia, umowy o dzieło lub prowadzić działalność nierejestrowaną?