Kategorie

Zwolnienie związkowca - jednak możliwe

Beata Superson-Polowiec
W celu ochrony pracowników przed nieuzasadnionym rozwiązywaniem przez pracodawców stosunków pracy nasze ustawodawstwo przewiduje rozwiązania ochronne.

Tryb postępowania w tym przedmiocie uzależniony jest od tego, czy rozwiązanie następuje za wypowiedzeniem czy też bez niego, jak również od tego, czy pracownik jest reprezentowany przez zakładową organizację związkową lub jest szczególnie chronionym członkiem takiej organizacji.

W niniejszym artykule zajmiemy się ochroną członków związków zawodowych przed rozwiązaniem umowy o pracę, zarówno „zwykłych” członków związków zawodowych (ochrona zwykła), jak i szczególnie chronionych zgodnie z art. 32 ustawy z 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych (DzU z 2001 r. nr 79, poz. 854 ze zm. - zwana dalej ustawą o z.z.) - imiennie wskazanych uchwałą zarządu tej organizacji jako podlegających szczególnej ochronie.

Rozwiązanie umowy o pracę za wypowiedzeniem

Reklama

Pracodawca przed złożeniem oświadczenia o wypowiedzeniu umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony ma obowiązek zawiadomić na piśmie reprezentującą pracownika zakładową organizację związkową o swoim zamiarze, podając przyczynę uzasadniającą rozwiązanie umowy (art. 38 k.p.). Zakładowa organizacja związkowa może wówczas, jeżeli uważa, że wypowiedzenie byłoby nieuzasadnione, w ciągu 5 dni od otrzymania zawiadomienia zgłosić pracodawcy umotywowane zastrzeżenia. Pracodawca nie jest jednak związany zastrzeżeniami organizacji i po rozpatrzeniu jej stanowiska samodzielnie podejmuje decyzję w sprawie wypowiedzenia. Również samodzielnie o wypowiedzeniu decyduje pracodawca, jeżeli organizacja nie wypowiedziała się we wskazanym terminie 5 dni. Wypowiedzenie może nastąpić przy tym dopiero po upływie 5-dniowego terminu lub też wcześniej, ale dopiero po otrzymaniu przez pracodawcę stanowiska organizacji.

Opisany wyżej tryb konsultacyjny dotyczy tylko tych pracowników, którzy są członkami organizacji związkowej, jak również tych, którzy zwrócili się do zakładowej organizacji związkowej o ochronę praw pracowniczych, a organizacja ta wyraziła na to zgodę. W najnowszych orzeczeniach wyrażane jest stanowisko, zgodnie z którym, jeżeli organizacja już raz przekazała pracodawcy informację o pracownikach podlegających jej ochronie, jest zobowiązana z własnej inicjatywy informować o każdej zmianie w tym zakresie. Pogląd taki wyraził Sąd Najwyższy - Izba Administracyjna, Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w orzeczeniu z 23 stycznia 2002 r. (I PKN 809/00, OSNP 2004/2/31). Pracodawca nie ma wówczas obowiązku zwracać się do organizacji o informację, czy dany pracownik podlega jej ochronie.

WAŻNE!

Jeżeli pracownik nie jest objęty ochroną, pracodawca nie ma obowiązku zawiadamiać organizacji o zamiarze wypowiedzenia umowy.

„Dyscyplinarka”

Reklama

Stosownie do art. 52 k.p. pracodawca może również rozwiązać umowę o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika. Podobnie jak w przypadku rozwiązania umowy za wypowiedzeniem pracodawca ma obowiązek zasięgnięcia opinii reprezentującej pracownika zakładowej organizacji związkowej, zawiadamiając ją o przyczynie uzasadniającej rozwiązanie umowy o pracę. Organizacja jest wówczas zobowiązana niezwłocznie, nie później jednak niż w ciągu 3 dni od zawiadomienia przez pracodawcę, wyrazić swoje zastrzeżenia co do zasadności rozwiązania umowy. Zastrzeżenia organizacji nie są jednak dla pracodawcy wiążące. Może on również rozwiązać umowę o pracę, jeżeli organizacja nie wypowiedziała się w terminie 3 dni, gdyż oznacza to, że nie zgłasza ona zastrzeżeń.

Podobnie jak w przypadku rozwiązania umowy za wypowiedzeniem należy stwierdzić, że pracodawca nie ma obowiązku zwracania się do organizacji o informację, czy pracownik jest objęty jej ochroną, jeżeli wcześniej otrzymał już wykaz takich pracowników. Potwierdza to wyrok Sądu Najwyższego - Izby Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych z 24 listopada 2004 r. (I PK 91/04, OSNP 2005/19/300).

Przewidziany w art. 52 k.p. tryb konsultacyjny, analogicznie do rozwiązania umowy z zachowaniem okresu wypowiedzenia, dotyczy tych pracowników, którzy są reprezentowani przez zakładową organizację związkową.

Ochrona szczególna

Szczególną ochronę pracowników przed rozwiązaniem stosunku pracy zarówno za wypowiedzeniem, jak i bez wprowadzają przepisy ustawy o związkach zawodowych. Zgodnie z art. 32 ustawy o z.z. pracodawca musi uzyskać zgodę zarządu zakładowej organizacji związkowej na wypowiedzenie lub rozwiązanie stosunku pracy z imiennie wskazanym uchwałą zarządu tej organizacji jego członkiem lub z innym pracownikiem będącym jej członkiem, upoważnionym do reprezentowania tej organizacji wobec pracodawcy. Wszelkie zmiany w zakresie osób chronionych organizacja zgłasza pracodawcy na piśmie w terminie 7 dni od dnia ich zaistnienia.

W celu rozwiązania umowy o pracę z pracownikiem objętym taką ochroną pracodawca jest zobowiązany, przed dokonaniem wypowiedzenia lub rozwiązania umowy, wystąpić do organizacji o wyrażenie zgody. Jeżeli organizacja wyrazi zgodę, pracodawca może wypowiedzieć lub rozwiązać umowę o pracę bez wypowiedzenia. W braku takiej zgody nie może tego uczynić.

Ustawa o związkach zawodowych nie wskazuje terminu, w jakim organizacja ma się wypowiedzieć, dlatego należy stosować odpowiednio terminy z art. 38 i 52 k.p., tj. 5 dni przy zamiarze pracodawcy wypowiedzenia umowy o pracę i 3 dni przy zamiarze pracodawcy rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia. Po upływie tych terminów pracodawca ma prawo rozwiązać lub wypowiedzieć umowę o pracę bez zgody zakładowej organizacji związkowej.

W najnowszym orzecznictwie Sądu Najwyższego (wyrok SN z 23 lutego 2005 r., III PK 77/04, OSNP 2005/21/331) podkreśla się, że ochrona wskazana w art. 32 ustawy o z.z. jest uzależniona od powiadomienia pracodawcy o osobach podlegających ochronie, imiennie wskazanych w uchwale zarządu zakładowej organizacji związkowej. Oznacza to, że pracodawca nie ma obowiązku zwracania się do organizacji o informację, którzy pracownicy podlegają tej ochronie.

Należy dodać, że w przypadku, w którym w trakcie biegu terminu wypowiedzenia umowy o pracę zakładowa organizacja związkowa poinformowałaby pracodawcę, że pracownik, któremu umowa została wypowiedziana, został objęty jej ochroną, pracodawca musiałby uzyskać zgodę organizacji na wypowiedzenie umowy.

Najciekawsze wyroki

• Żądanie przywrócenia do pracy pracownika, pełniącego funkcję w związku zawodowym, z którym pracodawca rozwiązał umowę o pracę na podstawie art. 52 § 1 pkt 1 k.p. bez uzyskania zgody związku zawodowego, może być uznane za sprzeczne z art. 8 k.p., jeżeli przyczyną rozwiązania umowy było spożycie alkoholu w czasie i w miejscu pracy (wyrok SN z 7 marca 1997 r. I PKN 30/97, OSNP 1997/24/488).

• Z ustawowych gwarancji wzmożonej ochrony trwałości stosunku pracy nie powinien korzystać działacz związkowy, któremu można zarzucić ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków pracowniczych i nadużywanie funkcji związkowej dla ochrony przed uzasadnionymi sankcjami prawa pracy (wyrok SN z 12 września 2000 r. I PKN 23/00, OSNP 2002/7/160).

• Niewystąpienie przez pracodawcę do zarządu zakładowej organizacji związkowej o wyrażenie zgody na rozwiązanie umowy o pracę z pracownikiem szczególnie chronionym z tytułu pełnionej funkcji związkowej przesądza w zasadzie o słuszności roszczenia pracownika domagającego się przywrócenia go do pracy. Tylko wyjątkowo naganne zachowanie pracownika, udowodnione przez pracodawcę, może stanowić podstawę odmowy uwzględnienia roszczenia o przywrócenie do pracy ze względu na sprzeczność żądania ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem prawa podmiotowego (wyrok SN z 16 maja 2001 r. I PKN 393/00, Pr. Pracy 2002/6/37).

• Pracodawca ma prawo pozbyć się z pracy korzystającego ze wzmożonej ochrony trwałości stosunku pracy działacza związkowego, który, pomimo wcześniejszego wielokrotnego karania go sankcjami porządkowymi i finansowymi, w dalszym ciągu odmawia stosowania się do dotyczących pracy poleceń przełożonych (wyrok SN z 12 września 2000 r. I PKN 27/00, PPiPS 2002/4/10).

Beata Superson-Polowiec

radca prawny

Chcesz dowiedzieć się więcej, sięgnij po naszą publikację
Czas pracy 2021. Planowanie, rozliczanie i ewidencja
Czas pracy 2021. Planowanie, rozliczanie i ewidencja
Tylko teraz
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Emerytura brutto netto - kalkulator

    Emerytura brutto - ile to netto? Kalkulator emerytalny pozwala ustalić wysokość emerytury. Oblicz.

    Ochrona przedemerytalna - ile lat?

    Ochrona przedemerytalna - ile lat trwa ochrona przed zwolnieniem? Od ilu lat pracownika zaczyna obowiązywać pracodawcę?

    Strategia Demograficzna 2040 - ocena Konfederacji Lewiatan

    Strategia Demograficzna 2040 jest zbyt ogólna i nie odpowiada współczesnym trendom związanym z rodziną. Jak ocenia ją Konfederacja Lewiatan?

    Zwolnienie lekarskie musi wskazywać aktualny adres pobytu

    Zwolnienie lekarskie musi wskazywać aktualny adres pobytu. Czy trzeba poinformować ZUS o zmianie miejsca pobytu?

    Zmiana dostawcy PPK wymaga konsultacji z załogą

    Zmiana dostawcy PPK wymaga konsultacji z załogą czyli z zakładową organizacją związkową lub inną reprezentacją osób zatrudnionych.

    Emerytura bez podatku – tabela

    Emerytura bez podatku - tabela z kwotą netto w 2021 r. i po zmianach w 2022 r. wskazuje, ile emeryt otrzyma na rękę po podwyżce.

    Pracownik oczekuje elastyczności zatrudnienia

    Elastyczność zatrudnienia - tego oczekuje pracownik od miejsca pracy.

    Pracownicy ocenili sytuację w zakładach pracy [BADANIE]

    Sytuacja w zakładach pracy została oceniona przez pracowników. Jakie są wyniki badania CBOS?

    Kasy zapomogowo-pożyczkowe u pracodawców - projekt ustawy

    Kasy zapomogowo-pożyczkowe u pracodawców - komisje sejmowe pozytywnie zaopiniowały projekt ustawy. Projekt reguluje zasady tworzenia, organizowania i działania kas w zakładach pracy.

    Pracownicy PIP z dodatkowym urlopem wypoczynkowym

    Dodatkowy urlop wypoczynkowy zostanie przyznany niektórym pracownikom PIP. Ile dni?

    Emerytury czerwcowe od 2009 do 2019 r. - ponowne przeliczenie

    Emerytury czerwcowe od 2009 do 2019 r. będą ponownie przeliczone. Takie rozwiązanie przewiduje nowelizacja ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.

    Państwowy egzamin na maszynistę od 2023 r. - projekt

    Państwowy egzamin na maszynistę od 2023 r. przewiduje projekt nowelizacji ustawy o transporcie kolejowym. Co się zmieni?

    Szczepienia pracowników przeciwko COVID-19 - stanowisko PIP

    Szczepienia pracowników przeciwko COVID-19 są celowe i zasadne, lecz mają charakter dobrowolny. To oficjalne stanowisko PIP na temat szczepień pracowników.

    Pracownik niepełnosprawny - zwolnienie lekarskie, czas pracy

    Pracownik niepełnosprawny - jakie ma uprawnienia? Jakie są zasady przebywania na zwolnieniu lekarskim? Jaki jest wymiar czasu pracy pracownika niepełnosprawnego? Co z urlopem wypoczynkowym?

    5 korzyści z audytu wynagrodzeń

    Audyt wynagrodzeń przynosi liczne korzyści. Poniższy artykuł omawia 5 najważniejszych z nich.

    Badania do celów sanitarno-epidemiologicznych

    Badania sanitarno-epidemiologiczne to dodatkowa weryfikacja zdrowotna wymagana do pracy, przy wykonywaniu której istnieje możliwość przeniesienia zakażenia lub choroby zakaźnej na inne osoby.

    Reforma rynku pracy w Polsce

    Reforma rynku pracy w Polsce jest częścią Krajowego Planu Odbudowy. Jakie zmiany zakłada nowy model polityki zatrudnienia?

    Zakaz noszenia hidżabu w miejscu pracy - wyrok TSUE

    Hidżab w miejscu pracy - pod pewnymi warunkami można wprowadzić zakaz noszenia hidżabu w pracy. Tak zdecydował TSUE w swoim wyroku. Krytykuje go Prezydent Turcji.

    Ile osób odbiera telefony służbowe na urlopie?

    Telefon służbowy na urlopie? Ile osób odbiera je podczas urlopowego wypoczynku?

    Przeciętne wynagrodzenie i zatrudnienie - czerwiec i II kwartał 2021

    Przeciętne wynagrodzenie i zatrudnienie - ile wyniosło w czerwcu i II kwartale 2021 r.? GUS podaje kwoty.

    Niedziela handlowa - sierpień 2021

    Niedziela handlowa - sierpień 2021 ma aż 5 niedziel. Czy 1 sierpnia, 8 sierpnia, 15 sierpnia, 22 sierpnia lub 29 sierpnia to niedziela handlowa? Kiedy jest najbliższa niedziela handlowa?

    Nowy pracownik zdalny - jak mu pomóc?

    Nowy pracownik zdalny może mieć wiele trudności z wdrożeniem się do pracy w nowej firmie. Jak mu pomóc?

    Zapisanie nowego pracownika do PPK - 90 dni zatrudnienia

    Zapisanie nowego pracownika do PPK wymaga 90 dni zatrudnienia. Co wlicza się do tego okresu według ustawy o PPK?

    Praca podczas upałów – zalecenia PIP

    Praca podczas upałów - jakie są zalecenie PIP? Po pierwsze, pracodawca zapewnia zimne napoje. Po drugie, wentylację i klimatyzację w pomieszczeniach pracy. PIP zaleca także skracanie czasu pracy.

    Wyższe zarobki i 4 dni pracy w tygodniu w gastronomii - Niemcy

    Wyższe zarobki i 4 dni pracy w tygodniu to rozwiązanie dla sektora gastronomii w Niemczech. Czy to pomoże na niedobory kadrowe?