Kategorie

Czy udział nauczyciela związkowca w szkoleniu prowadzonym przez związek zawodowy jest czynnością doraźną?

Leszek Jaworski
Leszek Jaworski
Czy udział nauczyciela związkowca w szkoleniu prowadzonym przez związek zawodowy jest czynnością doraźną? / fot. Shutterstock
Czy udział nauczyciela związkowca w szkoleniu prowadzonym przez związek zawodowy jest czynnością doraźną? / fot. Shutterstock
Nauczycielka jest przewodniczącą Związku Nauczycielstwa Polskiego w okręgu. Nie ma obniżonego pensum, w ramach tego korzysta ze szkoleń prowadzonych przez ZNP. Czy szkolenie organizowane przez związek zawodowy jest doraźną czynnością wynikającą z funkcji pracownika-związkowca i z tytułu uczestnictwa w takim szkoleniu związkowiec może liczyć na odpłatne zwolnienie od pracy na czas szkolenia? - pyta Czytelniczka z Warszawy.

PROBLEM

Nauczycielka jest przewodniczącą Związku Nauczycielstwa Polskiego w okręgu. Nie ma obniżonego pensum, w ramach tego korzysta ze szkoleń prowadzonych przez ZNP. Czy szkolenie organizowane przez związek zawodowy jest doraźną czynnością wynikającą z funkcji pracownika-związkowca i z tytułu uczestnictwa w takim szkoleniu związkowiec może liczyć na odpłatne zwolnienie od pracy na czas szkolenia? - pyta Czytelniczka z Warszawy.

RADA

W opisanej w pytaniu sytuacji nauczycielka-związkowiec nie może liczyć na odpłatne zwolnienie z pracy. Szkolenie organizowane przez związek zawodowy nie jest bowiem doraźną czynnością wynikającą z funkcji związkowej.

Polecamy: Serwis Prawno-Pracowniczy – prenumerata.

UZASADNIENIE

Pracownik ma prawo do zwolnienia od pracy zawodowej z zachowaniem prawa do wynagrodzenia na czas niezbędny do wykonania doraźnej czynności wynikającej z jego funkcji związkowej, jeżeli czynność ta nie może być wykonana w czasie wolnym od pracy (art. 31 ust. 3 ustawy o związkach zawodowych). Jednak eksperci powszechnie uważają, że szkolenie organizowane przez związek zawodowy w czasie pracy nie jest doraźną czynnością w rozumieniu art. 31 ust. 3 ustawy o związkach zawodowych, gdyż nie spełnia wszystkich przesłanek tego pojęcia.

Zwolnienie związkowca na wykonanie czynności doraźnej

Związkowiec nie zawsze ma prawo do zwolnienia od pracy zawodowej w celu dokonania doraźnej czynności. Do zwolnienia od pracy z zachowaniem prawa do wynagrodzenia niezbędne jest istnienie następujących przesłanek:

  • czynność ma charakter doraźny,
  • czynność wynika z funkcji związkowej pracownika,
  • nie może być wykonana w czasie wolnym od pracy,
  • pracownik wystąpi do pracodawcy ze stosownym wnioskiem o zwolnienie ze świadczenia pracy.

Pracownik-związkowiec ma prawo do zwolnienia od pracy i wynagrodzenia za czas niezbędny do wykonania czynności doraźnej, jeżeli czynność ta nie może być wykonana w czasie wolnym od pracy.

Przez czynność doraźną należy rozumieć wyłącznie to, co nie może zostać zaplanowane, a więc ma charakter niecierpiący zwłoki - natychmiastowy. Jest dorywcze, ograniczone czasowo. Przy czym nie da się określić czasu wykonywania tej czynności. Jest to zatem czynność, która nie może być planowana czy przewidywana koniecznością jej zaistnienia.

Reklama

Ponadto za czynność doraźną należy uznać także takie zdarzenie, na dokonanie którego związek zawodowy nie ma żadnego wpływu, tj. nie planuje go. W przypadku szkolenia, które organizowane jest przez związek, działacz związkowy z reguły jest informowany z dużym wyprzedzeniem o terminie i czasie tego szkolenia, tym bardziej, jeżeli szkolenie to ma charakter wyjazdowy (odbywa się poza siedzibą zakładu pracy).

Pogląd ten potwierdza także wyrok Sądu Najwyższego z 14 grudnia 2017 r. (II PK 322/16, OSNP 2018/11/146). W orzeczeniu tym SN stwierdził, że udział w kilkudniowym szkoleniu organizowanym przez związek zawodowy nie jest wykonywaniem doraźnej czynności wynikającej z funkcji związkowej, a działacz związkowy nie ma prawa do zwolnienia od pracy z zachowaniem prawa do wynagrodzenia na czas niezbędny do udziału w takim szkoleniu.

Sytuacje wyjątkowe będące czynnościami doraźnymi

Nie da się wykluczyć sytuacji wyjątkowych, gdy dane szkolenie będzie spełniało przesłanki czynności doraźnej. Wyjątkiem tym będzie np. szkolenie przygotowywane przez organy administracji publicznej, np. Państwową Inspekcję Pracy, w terminach niezależnych od organizacji związkowych. Taki wyjątek może mieć miejsce także wtedy, jeżeli szkolenie odbywałoby się na terenie zakładu pracy i byłoby prowadzone przez wykładowcę, który może przeprowadzić je wyłącznie w czasie pracy. W takich okolicznościach można uznać, iż czynność taka ma charakter "zobowiązujący" pracodawcę do zwolnienia pracownika ze świadczenia pracy.

W praktyce można wymienić długą listę przykładów, gdy sytuacja ze względu na swą nieprzewidywalność bądź nadzwyczajny charakter ma przymiot czynności doraźnej. Przykładami takich sytuacji jest udział w:

  • komisjach dotyczących wypadków przy pracy albo zagrożeń zaistniałych gwałtownie w środowisku pracy,
  • działaniach społecznej inspekcji pracy w razie zaistnienia zagrożenia dla życia lub zdrowia pracowników,
  • reprezentacji związkowej w toczących się legalnie zakładowych sporach zbiorowych (np. mediacji), rokowaniach układowych, transferowych bądź innych prowadzonych na podstawie ustawy o związkach zawodowych,
  • postępowaniach prokuratorskich lub administracyjnych oraz przed organami ścigania jako przedstawicieli związków zawodowych, udział w postępowaniach prowadzonych przez Państwową Inspekcję Pracy,
  • uroczystościach prywatnych mających nadzwyczajny charakter (np. pogrzebach członków związku), jeżeli wynika to ze zwyczaju lub tradycji,
  • postępowaniu przed organami emerytalno-rentowymi w sprawach pracowników albo emerytów lub/i rencistów zakładowych,
  • posiedzeniach rad dialogu społecznego.

Prawo do wynagrodzenia za czynność doraźną

Gdy dana sytuacja spełnia przesłanki czynności doraźnej, to pracownikowi-związkowcowi przysługuje zwolnienie od pracy zawodowej z zachowaniem prawa do wynagrodzenia.

Pracownikowi w okresie zwolnienia od pracy ustala się wynagrodzenie według zasad obowiązujących przy obliczaniu ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany przez pracownika urlop wypoczynkowy. W przypadku nauczyciela-związkowca w wynagrodzeniu urlopowym uwzględnia się średnią godzin ponadwymiarowych i doraźnych zastępstw z danego roku szkolnego. W tym jednak wypadku uwzględnia się średnią godzin z danego miesiąca. Tak ustalone wynagrodzenie dzieli się przez 21 (w szkołach) i 30 (w placówkach nieferyjnych).

PODSTAWA PRAWNA:

Chcesz dowiedzieć się więcej, sięgnij po naszą publikację
Czas pracy 2021. Planowanie, rozliczanie i ewidencja
Czas pracy 2021. Planowanie, rozliczanie i ewidencja
Tylko teraz
Źródło: Serwis Prawno-Pracowniczy
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Kalkulator wynagrodzeń Polski Ład - zlecenie 2022

    Kalkulator wynagrodzeń od umów zlecenie w 2022 r. - jak Polski Ład wpłynie na wysokość wynagrodzenia netto przy zleceniu?

    IOSKU: ile masz na koncie w ZUS?

    IOSKU czyli informacja o tym, ile masz na koncie w ZUS. Jak sprawdzić? Ile wyniesie przyszła emerytura?

    Polski Ład - kalkulator wynagrodzeń, umowa o pracę

    Polski Ład - kalkulator wynagrodzeń pozwala obliczyć dla umowy o pracę wysokość pensji netto, zaliczki na podatek dochodowy oraz składki na ubezpieczenie społeczne w 2022 r.

    Lista obecności a ewidencja czasu pracy – różnice

    Lista obecności pracowników - czy jest obowiązkowa? Czy zastępuje ewidencję czasu pracy? Jakie informacje można zamieścić w tych dokumentach kadrowych? Czy można prowadzić je w elektroniczny sposób? Wyjaśniamy w artykule.

    Pracodawca dyskryminuje pracownika - co można zrobić?

    Dyskryminacja w pracy - kiedy można mówić o nierównym traktowaniu pracowników? Co można zrobić, kiedy pracodawca dyskryminuje pracownika?

    Wpłaty do PPK także od wynagrodzenia po ustaniu zatrudnienia

    Wpłaty do PPK nalicza się także od wynagrodzenia wypłaconego uczestnikowi PPK po ustaniu zatrudnienia. Czy nalicza się je od nagrody stanowiącej podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe? Jeśli tak, to w jakiej wysokości procentowej?

    Ile wynosi najniższa krajowa?

    Najniższa krajowa w 2021 i 2022 r. - ile wynosi brutto i netto? Jaka jest stawka godzinowa? Oto kalkulator wynagrodzeń.

    Praca zdalna w Kodeksie pracy - zmiany w projekcie

    Praca zdalna w Kodeksie pracy - jest nowa wersja projektu nowelizacji. Co się zmieni?

    Rejestracja w urzędzie pracy a umowa zlecenie, dzieło, działalność

    Rejestracja w urzędzie pracy - czy bezrobotny może wykonywać pracę na podstawie umowy zlecenia, umowy o dzieło lub prowadzić działalność nierejestrowaną?

    Prezeska, prawniczka, psycholożka - kobiety o feminatywach

    Feminatywy - jakim językiem pisane są oferty pracy? Jak kobiety oceniają żeńskie nazwy stanowisk, np. prezeska, prawniczka, psycholożka? Oto wyniki badania.

    Zezwolenie na pracę sezonową dla cudzoziemca - jak uzyskać [PORADNIK]

    Zezwolenie na pracę sezonową dla cudzoziemca. Od 1 stycznia 2018 roku obowiązują nowe regulacje prawne dotyczące cudzoziemców świadczących prace sezonową. O zezwolenie typu S, czyli na pracę sezonową, mogą ubiegać się pracodawcy, którzy planują zatrudnić obcokrajowców do pracy w rolnictwie, ogrodnictwie lub turystyce.

    Błędy w umowie o pracę - jak je poprawić?

    Błędy w umowie o pracę w zakresie wynagrodzenia i innych świadczeń - jak je poprawić?

    Pracodawcy nie chcą pracy zdalnej [BADANIE]

    Praca zdalna nie jest dla pracodawców najlepszym rozwiązaniem. Prawie wszyscy chcą powrotu do biur. Wprowadzą elastyczne godziny rozpoczęcia i zakończenia pracy.

    Udzielanie zaległego urlopu wypoczynkowego - ustawa o covid-19

    Zaległy urlop wypoczynkowy - jak udzielić zgodnie z ustawą o COVID-19?

    Urząd pracy pomoże zmienić pracę

    Urząd pracy pomoże zmienić pracę i kwalifikacje pracownika. Obecnie skupia się na zatrudnianiu bezrobotnych. Rząd chce rozszerzyć jego kompetencje.

    Utrata pracy i finanse - obawy pracowników

    Utrata pracy i finanse to główne zmartwienia polskich pracowników. Ratują ich jednak deficyty kadrowe.

    Ukąszenie kleszcza a wypadek przy pracy - obowiązki pracodawcy

    Ukąszenie kleszcza - czy to może być wypadek przy pracy? Czy pracodawca zatrudniający pracowników do pracy na świeżym powietrzu ma obowiązek zabezpieczenia ich przed kleszczami?

    Sygnalista w firmie od 17 grudnia 2021 r. - co z ustawą?

    Sygnalista w firmie musi być wdrożony od 17 grudnia 2021 r. Polska musi implementować przepisy unijne do 16 grudnia tego roku. Co z ustawą o sygnalistach?

    Urlop wypoczynkowy - kalkulator

    Urlop wypoczynkowy - kalkulator wymiaru urlopu wypoczynkowego pozwala wyliczyć, ile dni urlopu przysługuje pracownikowi.

    Piloci wycieczek i przewodnicy turystyczni - zwolnienie z ZUS

    Piloci wycieczek i przewodnicy turystyczni mogą składać wnioski o zwolnienie z ZUS za lipiec, sierpień i wrzesień 2020 r. Do kiedy? Jakie warunki należy spełnić?

    Sklepiki szkolne - Tarcza Antykryzysowa

    Sklepiki szkolne - Tarcza Antykryzysowa przyznaje postojowe i zwolnienie z ZUS. Jakie kody PKD? Jakie warunki należy spełnić? Do kiedy złożyć wniosek?

    Sklepiki szkolne, piloci wycieczek i przewodnicy - wsparcie z ZUS

    Sklepiki szkolne, piloci wycieczek i przewodnicy - wsparcie z ZUS otrzymują wsparcie z ZUS. Mogą liczyć na postojowe i zwolnienie z opłacania składek. Do kiedy można składać wnioski?

    Minimalna płaca w 2022 r. brutto netto

    Minimalna płaca w 2022 r. wyniesie 3000 zł brutto. Ile to netto?

    Emerytura brutto netto - kalkulator

    Emerytura brutto - ile to netto? Kalkulator emerytalny pozwala ustalić wysokość emerytury. Oblicz.

    Ochrona przedemerytalna - ile lat?

    Ochrona przedemerytalna - ile lat trwa ochrona przed zwolnieniem? Od ilu lat pracownika zaczyna obowiązywać pracodawcę?