Kiedy można pominąć opinię związku zawodowego w sprawie sprzeciwu pracownika od kary porządkowej

Zakładając, że zwrócili się Państwo do zakładowej organizacji związkowej o opinię bezzwłocznie po otrzymaniu sprzeciwu pracownika, to postępowanie jest prawidłowe. Zakładowa organizacja związkowa powinna przekazać swoje stanowisko w takim terminie, aby mieli Państwo czas przed upływem 14 dni od wniesienia sprzeciwu przez pracownika sporządzić i doręczyć osobiście lub wysłać pracownikowi pismo o odrzuceniu sprzeciwu.

UZASADNIENIE

W omawianej sytuacji opinia organizacji związkowej nie jest dla Państwa wiążąca, ponieważ wpłynęła już po terminie, jaki ma pracodawca na rozpatrzenie sprzeciwu pracownika od nałożonej kary porządkowej. Mimo że związek poparł sprzeciw pracownika, mieli Państwo prawo wcześniej go odrzucić. Wiązał Państwa termin rozpatrzenia sprzeciwu pracownika, ponieważ nieodrzucenie sprzeciwu w ciągu 14 dni od dnia jego wniesienia przez pracownika jest równoznaczne z jego uwzględnieniem (art. 112 § 2 Kodeksu pracy).

Przepisy prawa pracy nie określają, do kiedy zakładowa organizacja związkowa ma czas, aby przedstawić swoje stanowisko w sprawie sprzeciwu pracownika. Powinna jednak przekazać je w takim terminie, aby pracodawca mógł zdecydować o cofnięciu lub podtrzymaniu kary porządkowej przed upływem 14 dni od złożenia od niej sprzeciwu i w tym czasie powiadomić o swojej decyzji pracownika.

Zakładowa organizacja związkowa powinna być jak najszybciej powiadomiona przez pracodawcę o sprzeciwie złożonym przez pracownika od kary porządkowej. Wówczas związki zawodowe mają więcej czasu na wyrażenie swojej opinii i nie mogą zarzucać pracodawcy, że narusza ich uprawnienia, zbyt późno informując o sprzeciwie pracownika. Stanowisko w sprawie sprzeciwu pracownika od kary porządkowej organizacja związkowa może przedstawić nie tylko na piśmie, ale także w formie ustnej.

Decyzja o uwzględnieniu lub odrzuceniu sprzeciwu należy wyłącznie do pracodawcy. Zasięgnięcie opinii zakładowej organizacji związkowej jest obowiązkiem pracodawcy rozpatrującego sprzeciw wnoszony przez pracownika i jest niezależne od tego, czy doszło do naruszenia prawa czy nie.

WAŻNE!

Stanowisko organizacji związkowej nie jest wiążące dla pracodawcy przy podejmowaniu decyzji w sprawie odwołania się pracownika od kary porządkowej.

Zakładowa organizacja związkowa nie może przez swoje milczenie w wyznaczonym dla pracodawcy terminie na udzielenie pracownikowi odpowiedzi wymuszać uwzględnienia sprzeciwu pracownika.

Przepisy nie przewidują żadnych konsekwencji za niedopełnienie obowiązku konsultacji z organizacją związkową. Taka sytuacja może być jednak podstawą do skierowania przez pracownika sprawy do sądu o uchylenie zastosowanej kary. Należy pamiętać, że w zakładzie pracy, w którym działa więcej niż jedna organizacja związkowa, każda z nich broni praw i reprezentuje interesy swoich członków. Praw pracownika niezrzeszonego w związku zawodowym broni ta organizacja, która na wniosek pracownika wyraziła na to zgodę.

Pracownik musi również ściśle przestrzegać trybu składania odwołań od kary porządkowej, ponieważ w przeciwnym razie jego roszczenia nie zostaną uwzględnione.

PRZYKŁAD

Pracownikowi wymierzono karę porządkową upomnienia za stawienie się do pracy pod wpływem alkoholu. Pracownik skierował pozew do sądu pracy o anulowanie kary, w którym napisał, że kara została nałożona bezpodstawnie, ponieważ był on trzeźwy, a pracodawca nie sprawdził jego stanu trzeźwości. W odpowiedzi na pozew zakład wskazał, że pracownik nie złożył sprzeciwu od nałożonej kary przed wystąpieniem do sądu. Sąd po zbadaniu sprawy nie uwzględnił pozwu pracownika, ponieważ nie złożył on sprzeciwu od wymierzonej kary do pracodawcy, co oznacza, że pracownik nie wyczerpał trybu odwoławczego.

Podstawa prawna

• art. 112 § 1 Kodeksu pracy,
• art. 30 ust. 1, ust. 2 ustawy z 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych (DzU z 2001 r. nr 79, poz. 854 ze zm.).

Orzecznictwo uzupełniające:

• Okoliczność, że w zakładzie pracy nie działa zakładowa organizacja związku zawodowego, której pracownik jest członkiem, nie zwalnia pracodawcy z obowiązku rozpatrzenia, przed podjęciem decyzji o uwzględnieniu lub odrzuceniu sprzeciwu od zastosowania kary porządkowej (art. 112 § 1 zdanie 2 k.p.), stanowiska reprezentującej pracownika międzyzakładowej organizacji związkowej. (Wyrok Sądu Najwyższego z 5 listopada 1998 r., I PKN 422/98, OSNP 1999/24/786)