Kategorie

Zasady ustalania wysokości wynagrodzenia

Beata Naróg
Usługi i Doradztwo Kadrowe. Szkolenia
Wynagrodzenie powinno odpowiadać nie tylko rodzajowi pracy i kwalifikacjom pracownika, ale także jego zaangażowaniu w wykonywaną pracę.

Kodeks pracy gwarantuje każdemu pracownikowi wynagrodzenie za wykonaną pracę. Wysokość takiego świadczenia to kwestia umowna między stronami (pracodawcą i pracownikiem), ograniczona jednak ogólnymi zasadami z Kodeksu pracy.

Ustalanie wysokości wynagrodzenia

Pracodawca na podstawie powszechnie obowiązujących przepisów ma obowiązek zapewnienia pracownikowi wynagrodzenia co najmniej na poziomie płacy minimalnej (w 2008 r. jest to kwota 1126 zł brutto). Kodeks pracy w art. 78 k.p. stanowi również, że przyjęte zasady wynagradzania powinny być tak ustalone, aby odpowiadały przede wszystkim rodzajowi pracy, którą wykonuje pracownik, oraz kwalifikacjom, które są wymagane do prawidłowego jej wykonywania, a także powinny odzwierciedlać ilość i jakość świadczonej pracy.

Uwaga na dyskryminację

Zgodnie z przepisami prawa pracownicy mają prawo do jednakowego wynagrodzenia za jednakową pracę lub pracę jednakowej wartości. Dlatego należy wziąć pod uwagę, aby przy ustalaniu wysokości wynagrodzenia nie narazić się na zarzut dyskryminacji (art. 183c k.p.). Pracownikowi przysługuje bowiem prawo do równego traktowania także w kwestii uposażenia.

Za „pracę jednakowej wartości” należy rozumieć taką, która wymaga od pracowników porównywalnych:

• kwalifikacji zawodowych (potwierdzonych dokumentami albo praktyką i doświadczeniem zawodowym),

• odpowiedzialności,

• wysiłku.

WaŻne!

Zasady wynagradzania ustala się w układzie zbiorowym pracy lub regulaminie wynagradzania - jeżeli pracodawca nie jest objęty układem zbiorowym (art. 772k.p.). W przypadku natomiast gdy u danego pracodawcy nie ma ani układu zbiorowego, ani nie jest on zobowiązany do tworzenia regulaminu wynagradzania, warunki wynagradzania pracownika należy ustalić w umowie o pracę.

Za lepszą pracę lepsza płaca

Zasadniczo celem pracodawcy ustalającego obowiązujące zasady wynagradzania jest nie tylko wypełnienie funkcji alimentacyjnej wynagrodzenia, czyli zaspokojenia życiowych potrzeb pracownika. Wynagrodzenie powinno również motywować pracowników do lepszej pracy, a to można osiągnąć uzależniając wysokość wynagrodzenia od osiągniętych wyników pracy.

Należy jednak pamiętać, że aby wynagrodzenie zachowało motywacyjny charakter, sposób wynagradzania powinien być odpowiednio dobrany do rodzaju wykonywanej pracy.

W praktyce najczęściej spotyka się wynagradzanie uzależnione od:

• stawki osobistego zaszeregowania, która określona jest stałą kwotą miesięczną lub godzinową, oraz od ilości przepracowanego czasu (czasowe),

• stałej stawki i czasu, a dodatkowo pracownik ma prawo do premii, która z kolei najczęściej zależy od osiągniętych wyników (czasowo-premiowe),

• stałej stawki i przepracowanego czasu oraz wypracowanej prowizji (czasowo-prowizyjne),

• stawki akordowej (np. za sztukę wykonanego produktu) oraz wydajności danego pracownika (akordowe).

Reklama

Najmniej motywującym do pracy jest wynagrodzenie czasowe, gdyż między wydajnością pracy a wysokością wynagrodzenia nie zachodzą bezpośrednie relacje. Nie w każdym jednak przypadku będzie można te relacje zbudować. Tą formą wynagradzania można objąć pracowników, wykonujących pewne ściśle określone, standardowe prace, przy czym ilość wykonanych przez nich zadań trudno uzależnić od wkładu własnego pracownika. Podstawowym kryterium wynagradzania takich osób będzie więc stała stawka (np. miesięczna). Jako bodziec motywacyjny, mobilizujący do efektywnego wykorzystania czasu pracy, warto jednak dodać premię uznaniową (czyli nagrodę), przyznawaną co pewien okres czasu (np. miesiąc, kwartał).

Natomiast na tych stanowiskach, na których można uzależnić wykonywaną przez pracownika pracę od jego zaangażowania, oprócz wynagrodzenia zasadniczego, warto wprowadzić premię lub prowizję.

Premia a prowizja

Według orzecznictwa Sądu Najwyższego „premia” to bez względu na nazwę - świadczenie, które uzależnione jest od spełnienia określonych w regulaminie wynagradzania przesłanek pozytywnych i niewystąpienia przesłanek negatywnych, sformułowanych w sposób konkretny i sprawdzalny (wyrok SN z 1 października 1984 r., I PRN 131/84, OSP 1988/1/21).

A zatem, przyznając pracownikom prawo do premii, w aktach wewnątrzzakładowych należy precyzyjnie określić warunki, kiedy będzie ona przysługiwała pracownikowi, a kiedy nie nabędzie do niej prawa, a także ustalić wysokość tej premii (np. jako pewien procent wynagrodzenia zasadniczego lub stałą kwotę).

Przykład

Reklama

W regulaminie wynagradzania określono, że pracownikowi przysługuje premia uznaniowa w wysokości od 500 zł do 1000 zł w zależności od osiągniętego zysku. Dodatkowo zapisano, że aby ją uzyskać, absencja pracownika nie może być wyższa niż 10% w skali miesiąca. W związku z tym pracownikowi, który spełni te warunki, przysługuje prawo do premii (może on dochodzić jej wypłaty), mimo że zapisano ją jako uznaniową.

Prowizja natomiast jest składnikiem wynagrodzenia, który najczęściej pojawia się w handlu lub usługach, czyli tam, gdzie między zaangażowaniem pracownika (wynikami jego pracy) a wysokością wynagrodzenia można uzyskać bezpośrednią zależność. Jej wysokość najczęściej ustalana jest jako procent np. od osiągniętej marży ze sprzedanych towarów lub zawartych transakcji.

Przykład

Pracodawca zatrudnia 12 przedstawicieli handlowych. Nie ma obowiązku tworzenia regulaminu wynagradzania. W związku z tym w umowie o pracę zapisał, że pracownikowi będzie przysługiwała prowizja (w określonej „widełkami” kwocie), uzależniona od liczby umów zawartych z kontrahentami.

Pracownik musi mieć możliwość „wypracowania” premii lub prowizji

Oprócz odpowiedniego dostosowania sposobu wynagrodzenia do rodzaju wykonywanej pracy, ustalając premię czy prowizję, należy pamiętać, że te składniki wynagrodzeń powinny być określone w taki sposób, aby pracownik miał możliwość wypracowania ich w normalnym czasie pracy. Innymi słowy nie można, stawiając zbyt wysoko poprzeczki, doprowadzić do sytuacji, w której pracownik, aby mógł uzyskać premię lub prowizję, będzie zmuszony pracować w godzinach nadliczbowych.

Beata Naróg

Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Stawka godzinowa 2022 – netto, zlecenie

    Stawka godzinowa 2022 i umowa zlecenie – kwota netto i brutto? Ile wynosi minimalne wynagrodzenie na umowach cywilnoprawnych, a ile na umowie o pracę?

    Elektroniczny system kadrowy na praca.gov.pl - nowa ustawa

    Elektroniczny system kadrowy na praca.gov.pl to ułatwienie dla mikroprzedsiębiorcy, rolnika i osoby fizycznej. Za pomocą systemu będzie można zawrzeć umowę o pracę i zlecenia. Automatycznie dokona zgłoszenia do ZUS i KAS, wyliczy wynagrodzenie, składki, podatki i rozliczy urlopy.

    Podwyżka minimalnego wynagrodzenia 2022 a inne świadczenia

    Podwyżka minimalnego wynagrodzenia w 2022 r. wpłynie na wysokość innych świadczeń, np. odprawy, odszkodowania, wynagrodzenia za czas gotowości do pracy i przestój, dodatek za pracę w nocy. Ile wyniosą?

    Praca w upały - zalecenia GIP

    Praca w upały - GIP wydał zalecenia dla pracodawców w związku z wysokimi temperaturami. Jakie obowiązki bhp mają pracodawcy względem pracowników?

    Staż z urzędu pracy 2021 - wynagrodzenie, urlop, L4, ciąża

    Staż z urzędu pracy odbywa osoba bezrobotna. Jakie wynagrodzenie za staż należy się w 2021 r.? Czy stażysta ma prawo do L4 i urlopu? Co w przypadku ciąży?

    Umowa o pomocy przy zbiorach - KRUS 2021

    Umowa o pomocy przy zbiorach w 2021 r. - rolnicy ubezpieczeni w KRUS mogą podpisywać umowy cywilnoprawne na pomoc przy zbiorach. Jaka jest stawka godzinowa?

    Strategia Demograficzna 2040 - zmiany w Kodeksie pracy

    Strategia Demograficzna 2040 przewiduje duże zmiany w Kodeksie pracy. Rodzice będą chronieni przed zwolnieniem i zapewnia się im elastyczną pracę.

    Urlop rodzicielski - rewolucyjne zmiany w 2022 r.

    Urlop rodzicielski - do 2 sierpnia 2022 r. wejdą w życie rewolucyjne zmiany w urlopach rodzicielskich dla ojców. Co się zmieni?

    Bonusy i dni wolne dla zaszczepionych pracowników - PIP

    Bonusy i dni wolne dla zaszczepionych pracowników - co na to PIP? Czy to zgodne z Kodeksem pracy?

    Sygnalista - nowe przepisy od grudnia 2021 r.

    Sygnalista - nowe przepisy implementujące dyrektywę unijną mają wejść w życie w grudniu 2021 r. Kto to sygnalista? Jaki będzie system zgłaszania nieprawidłowości w zakładzie pracy?

    Pracownicy fizyczni w czasie pandemii [RAPORT]

    Pracownicy fizyczni - jak wpłynęła na nich pandemia COVID-19? Zapoznaj się z wynikami raportu "Kariera okiem fachowca".

    Ilu Polaków pracuje po 60. roku życia?

    Praca po 60. roku życia - ilu Polaków nadal pracuje po ukończeniu 60 lat?

    Minimalne wynagrodzenie w 2022 r. netto

    Minimalne wynagrodzenie w 2022 r. wyniesie 3000 zł brutto. Ile to netto?

    Ustawa dezubekizacyjna - Trybunał Konstytucyjny

    Ustawa dezubekizacyjna - Trybunał Konstytucyjny orzekł, że obniżenie renty inwalidzkiej byłym funkcjonariuszom służb bezpieczeństwa PRL jest zgodne z konstytucją.

    Minimalna płaca w 2022 r. - 3000 zł brutto

    Minimalna płaca w 2022 r. - 3000 zł brutto to propozycja rządu. Minimalna stawka godzinowa wyniesie 19,50 zł brutto.

    Waloryzacja środków na kontach i subkontach ZUS 2021

    Waloryzacja środków zgromadzonych na kontach i subkontach w ZUS odbywa się corocznie w czerwcu. W 2021 r. wyniosła 5,41%. O ile zwiększył się stan kont przyszłych emerytów?

    System kadrowo-płacowy - od czego zależy cena?

    System kadrowo-płacowy a cena - od czego zależy, ile kosztuje?

    Konkurs "HR OF CHANGE" – 18 czerwca poznamy zwycięzców!

    Konkurs "HR OF CHANGE" - już 18 czerwca ogłoszeni zostaną zwycięzcy! Kto otrzyma nagrodę w kategoriach: szkolenia i rozwój, zarządzanie zmianą, HR Business Partnering?

    Niepełny etat a praca ponadwymiarowa - jak wynagradzać?

    Niepełny etat a praca ponadwymiarowa - jak wynagradzać pracownika zatrudnionego na część etatu za pracę w godzinach ponadwymiarowych?

    Dodatek wyrównawczy do wynagrodzenia - jak obliczyć?

    Dodatek wyrównawczy do wynagrodzenia - jakie są zasady jego przyznawania? Jak obliczyć wysokość dodatku wyrównawczego?

    Transfer oszczędności PPK - pracodawca może pomóc

    Transfer oszczędności PPK - pracodawca może pomóc pracownikowi (uczestnikowi PPK) w przeniesieniu oszczędności między rachunkami PPK. Ustawa o PPK określa dwie takie sytuacje.

    Zatrudnienie Brytyjczyka po brexicie

    Zatrudnienie Brytyjczyka po brexicie - jak brexit wpłynął na zatrudnienie pracownika z Wielkiej Brytanii w Polsce? Co z dokumentami? Jakich formalności trzeba dokonać?

    Nadanie statusu płatnika składek - wyrok TK (K 15/16)

    Wyrok Trybunału Konstytucyjnego o sygn. akt K 15/16 - czy TK uznał wniosek o nadanie statusu płatnika składek pracodawcy, którego pracownik wykonuje na jego rzecz pracę w ramach umowy cywilnoprawnej zawartej z osobą trzecią?

    Zadaniowy czas pracy a praca zdalna

    Zadaniowy czas pracy a praca zdalna - jak wprowadzić? Jak ewidencjonować i kontrolować czas pracy zdalnej w systemie zadaniowym?

    Dlaczego pracodawcy płacą Ukraińcom więcej niż Polakom?

    Pracodawcy chcą płacić Ukraińcom więcej niż Polakom? Dlaczego?