Kategorie

Jak rozliczyć świadczenie niepieniężne przyznane praktykantowi

Tomasz Król
Ekspert podatkowy
Praktyka absolwencka może być odbywana odpłatnie lub nieodpłatnie. Podmioty przyjmujące na praktyki często jednak oferują takim osobom świadczenia niepieniężne. Powstaje wówczas wątpliwość, czy przekazanie takiego świadczenia jest zgodne z przepisami i jak wpływa na obowiązki podatkowe stron umowy o praktyki.

W przypadku praktyki odbywanej odpłatnie umowa powinna określać wysokość należnego z tego tytułu świadczenia. Wynagrodzenie dla absolwenta ma charakter świadczenia pieniężnego i ustawodawca nie przewidział sytuacji, kiedy taka osoba otrzymuje wynagrodzenie w innej postaci.

Wynagrodzenie z umowy absolwenckiej

Reklama

Przy kwalifikacji zarówno wynagrodzeń, jak i innych świadczeń wypłacanych absolwentowi w związku z odbytą praktyką, należności tych nie należy kwalifikować jako świadczeń pracowniczych. Absolwent odbywający praktykę nie ma statusu pracownika. Przykładowo, Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie w interpretacji indywidualnej z 27 września 2010 r. (sygn. IPPB2/415–594/10–4/AK) przyjął, że umowa o praktykę absolwencką nie ma charakteru umowy o pracę, została bowiem skonstruowana jako szczególny typ umowy cywilnoprawnej zawieranej między absolwentem a podmiotem przyjmującym na praktykę. Do praktyki absolwenckiej nie mają zastosowania przepisy prawa pracy (z wyjątkami dotyczącymi np. przepisów o bhp).

Organ podatkowy zakwalifikował to świadczenie pieniężne do podlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym przychodów z innych źródeł na podstawie art. 20 ust. 1 w związku z art. 10 ust. 1 pkt 9 updof: „(...) świadczenia pieniężne wypłacane z tytułu odbywania praktyk absolwenckich należy zakwalifikować do innych źródeł przychodów, bowiem nie można ww. umowy utożsamiać z umową o dzieło ani umową zlecenia, gdyż jak wskazano powyżej jest to szczególny rodzaj umowy cywilnoprawnej, nie należy również kwalifikować przedmiotowego przychodu do przychodów ze stosunku pracy (...)”.

Podatek od świadczeń pieniężnych przyznanych w umowie

Do poboru miesięcznych zaliczek jako płatnicy są zobowiązane podmioty przyjmujące osoby na praktykę absolwencką – ale tylko od świadczeń pieniężnych wypłacanych z tytułu odbywania praktyk absolwenckich (art. 35 ust. 1 pkt 8 updof).

Zaliczkę od tych przychodów należy pobierać, stosując najniższą stawkę podatkową określoną w skali podatkowej (art. 35 ust. 6 updof). Płatnik ma ponadto obowiązek wystawienia praktykantom informacji PIT-11. Ponieważ nakaz poboru zaliczek dotyczy tylko świadczenia pieniężnego, przepisy nie przewidują takiego rozliczenia wynagrodzenia w stosunku do świadczeń niepieniężnych przyznanych w umowie absolwenckiej.

Świadczenia niepieniężne w umowie

Przyznanie praktykantowi wynagrodzenia jedynie w formie niepieniężnej może narazić podmiot organizujący praktykę na wiele konsekwencji, w tym na ryzyko:

  • uznania kontrowersyjnego zapisu umowy za niezgodny z prawem,
  • uznania całej umowy za nieważną,
  • pojawienia się roszczenia praktykanta o wypłatę wynagrodzenia w formie pieniężnej.

Sprawę dodatkowo komplikuje fakt, że konsekwencje zapisu w umowie o praktyki absolwenckie, przyznającego wynagrodzenie w postaci świadczenia niepieniężnego, można rozpatrywać na wielu płaszczyznach. Można np. zinterpretować taki zapis jako przyznający absolwentowi wynagrodzenie o określonej wartości, a zaoferowanie mu możliwości skorzystania ze świadczenia niepieniężnego jako zwolnienia się podmiotu organizującego praktykę z obowiązku wypłaty wynagrodzenia przez przekazanie świadczenia zastępczego. W takiej sytuacji istnieje możliwość uznania przez organ podatkowy, że organizator praktyk powinien pobrać zaliczkę na podatek dochodowy od przekazanego świadczenia. Jest to jednak kontrowersyjna interpretacja przepisów, które nakazują pobieranie zaliczki na podatek tylko od świadczeń pieniężnych przekazywanych praktykantowi. Dlatego przedsiębiorcy, którzy w treści umowy o praktyki zawierali zapisy o wynagradzaniu praktykantów w formie niepieniężnej, powinni ubiegać się o indywidualną interpretację przepisów podatkowych w tym zakresie.


WAŻNE!

W odpłatnej umowie o praktykę absolwencką należy unikać zapisów o innej formie wynagrodzenia niż pieniężna.

Reklama

W przypadku gdy podmiot przyjmujący na praktykę jako formę wynagrodzenia zaoferuje praktykantowi świadczenie niepieniężne, powinien zrobić to na innej podstawie niż umowa o praktyki, np. zawierając ramową umowę o współpracy, wskazującą na możliwość (nie obowiązek) współpracy w przyszłości między organizatorem praktyk a praktykantem, pod warunkiem odbycia przez praktykanta np. kursu albo szkolenia wskazanego w tej umowie. Świadczenie niepieniężne sfinansowane przez firmę organizującą praktyki należy wówczas uznać za przychód z innych źródeł, od którego nie ma obowiązku pobrania zaliczki na podatek dochodowy. W tej sytuacji należy wystawić PIT-8C. Na tej podstawie praktykant samodzielnie rozliczy podatek w zeznaniu rocznym, a podstawą prawną do rozpoznania przychodu będzie art. 20 ust. 1 updof (przychód z innych źródeł) oraz art. 11 ust. 2a i 2b updof (ustalanie przychodu z tytułu nieodpłatnych świadczeń).

Za przychody z innych źródeł uważa się w szczególności m.in.: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12–14 i 17 (m.in. z tytułu stosunku służbowego, stosunku pracy, pozarolniczej działalności gospodarczej, z działalności wykonywanej osobiście czy z kapitałów pieniężnych) oraz przychody nieznajdujące pokrycia w ujawnionych źródłach (art. 20 ust. 1 updof). Ustawodawca użył zwrotu „w szczególności”, co oznacza, że ustawowy katalog przychodów uznanych za przychody z innych źródeł ma charakter otwarty. W tym katalogu mogą się zatem znaleźć inne przychody niż wprost wymienione w tym przepisie.

Wycena świadczeń w naturze

Do wyceny wartości przychodu w naturze istotne są następujące reguły:

1. Przychodami są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

2. Wartość pieniężną świadczeń w naturze określa się na podstawie cen rynkowych stosowanych w obrocie rzeczami lub prawami tego samego rodzaju i gatunku, z uwzględnieniem w szczególności ich stanu i stopnia zużycia oraz czasu i miejsca ich uzyskania. Wartość pieniężną świadczeń w naturze przysługujących pracownikom na podstawie odrębnych przepisów ustala się według przeciętnych cen stosowanych wobec innych odbiorców – jeżeli przedmiotem świadczenia są rzeczy lub usługi wchodzące w zakres działalności pracodawcy.

3. Wartość pieniężną innych nieodpłatnych świadczeń ustala się:

  • jeżeli przedmiotem świadczenia są usługi wchodzące w zakres działalności gospodarczej dokonującego świadczenia – według cen stosowanych wobec innych odbiorców;
  • jeżeli przedmiotem świadczeń są usługi zakupione – według cen zakupu;
  • jeżeli przedmiotem świadczeń jest udostępnienie lokalu lub budynku – według równowartości czynszu, jaki przysługiwałby w razie zawarcia umowy najmu tego lokalu lub budynku;
  • w pozostałych przypadkach – na podstawie cen rynkowych stosowanych przy świadczeniu usług lub udostępnianiu rzeczy lub praw tego samego rodzaju i gatunku, z uwzględnieniem w szczególności ich stanu i stopnia zużycia oraz czasu i miejsca udostępnienia.

4. Jeżeli świadczenia są częściowo odpłatne, przychodem podatnika jest różnica między wartością tych świadczeń, ustaloną według wyżej określonych zasad, a odpłatnością ponoszoną przez podatnika.


PRZYKŁAD

Firma Beta zawiera umowy o praktyki absolwenckie. Z tytułu odbywania praktyk praktykant nie otrzymuje wynagrodzenia. Po ukończeniu praktyk firma postanowiła wynagrodzić praktykanta za sumienność przy odbywaniu praktyk i sfinansowała tej osobie wybrany przez nią specjalistyczny kurs. Organizatorem kursu jest firma Beta, która prowadzi działalność gospodarczą m.in. w tym zakresie. Koszt takiego kursu wynosi 1500 zł brutto. W takim przypadku praktykant otrzymał inne nieodpłatne świadczenie. Z tytułu otrzymanego świadczenia firma Beta wystawi tej osobie PIT-8C, w którym wykaże wartość kursu, tj. 1500 zł.

Przykładem stanowiska organów podatkowych m.in. co do nieodpłatnie zaoferowanego kursu albo szkolenia dla osoby niebędącej pracownikiem podmiotu oferującego kurs lub szkolenie jest postanowienie w sprawie interpretacji prawa podatkowego z 11 stycznia 2007 r. wydane przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w Lesznie (sygn. PD-Ib-415–25/06). Organ podatkowy odpowiedział na pytanie, czy wartość nieodpłatnych kursów stanowi dla ich uczestników przychód w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 9 updof i czy w związku z tym uczelnia ma obowiązek wystawienia informacji PIT-8C: „(...) w przedstawionej przez wnioskodawcę sytuacji uczelnia prowadzi kursy dokształcające dla programistów baz danych. Dla tworzonych oddzielnych grup zajęcia prowadzone są nieodpłatnie. W świetle powyższego wartość z tytułu udziału w kursie jest rodzajem nieodpłatnego świadczenia stanowiącego źródło przychodu uczestnika. Przychód ten stanowi świadczenie, którego nie zawiera katalog zwolnień przedmiotowych, tj. art. 21, art. 52, art. 52a i art. 52c powołanej ustawy z 21 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz od dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku. Stanowi on zatem przychód podatnika, uczestnika kursu, opodatkowany na zasadach określonych w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych. Uczelnia ma natomiast obowiązek wystawienia informacji o przychodach z innych źródeł w roku podatkowym – na formularzu PIT-8C (...)”.

Podstawa prawna

  • art. 3 ustawy z 17 lipca 2009 r. o praktykach absolwenckich (Dz.U. Nr 127, poz. 1052 ze zm.),
  • art. 11, art. 20 ust. 1, art. 35 ust. 1 pkt 8, ust. 6, art. 42a ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2012 r. poz. 361 ze zm.).
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Przeciętne wynagrodzenie 2021

    Przeciętne wynagrodzenie w 2021 r. wzrosło o 10% w stosunku do roku poprzedniego. Ile wynosi?

    Amerykański pracodawca wymarzony dla Polaków

    Amerykański pracodawca jest pracodawcą wymarzonym dla Polaków. Najchętniej pracowaliby dla korporacji z zagranicznym kapitałem, przede wszystkim z USA.

    Praca na magazynie - ile zarabia pracownik i kierownik magazynu

    Praca na magazynie - jakie są zarobki? Ile zarabia pracownik, a ile kierownik magazynu?

    Pandemia lekcją dla HR-owców

    Pandemia jest dla HR-owców lekcją, która wpłynie na przyszłość tego zawodu

    Stawka godzinowa 2022 – netto, zlecenie

    Stawka godzinowa 2022 i umowa zlecenie – kwota netto i brutto? Ile wynosi minimalne wynagrodzenie na umowach cywilnoprawnych, a ile na umowie o pracę?

    Elektroniczny system kadrowy na praca.gov.pl - nowa ustawa

    Elektroniczny system kadrowy na praca.gov.pl to ułatwienie dla mikroprzedsiębiorcy, rolnika i osoby fizycznej. Za pomocą systemu będzie można zawrzeć umowę o pracę i zlecenia. Automatycznie dokona zgłoszenia do ZUS i KAS, wyliczy wynagrodzenie, składki, podatki i rozliczy urlopy.

    Podwyżka minimalnego wynagrodzenia 2022 a inne świadczenia

    Podwyżka minimalnego wynagrodzenia w 2022 r. wpłynie na wysokość innych świadczeń, np. odprawy, odszkodowania, wynagrodzenia za czas gotowości do pracy i przestój, dodatek za pracę w nocy. Ile wyniosą?

    Praca w upały - zalecenia GIP

    Praca w upały - GIP wydał zalecenia dla pracodawców w związku z wysokimi temperaturami. Jakie obowiązki bhp mają pracodawcy względem pracowników?

    Staż z urzędu pracy 2021 - wynagrodzenie, urlop, L4, ciąża

    Staż z urzędu pracy odbywa osoba bezrobotna. Jakie wynagrodzenie za staż należy się w 2021 r.? Czy stażysta ma prawo do L4 i urlopu? Co w przypadku ciąży?

    Umowa o pomocy przy zbiorach - KRUS 2021

    Umowa o pomocy przy zbiorach w 2021 r. - rolnicy ubezpieczeni w KRUS mogą podpisywać umowy cywilnoprawne na pomoc przy zbiorach. Jaka jest stawka godzinowa?

    Strategia Demograficzna 2040 - zmiany w Kodeksie pracy

    Strategia Demograficzna 2040 przewiduje duże zmiany w Kodeksie pracy. Rodzice będą chronieni przed zwolnieniem i zapewnia się im elastyczną pracę.

    Urlop rodzicielski - rewolucyjne zmiany w 2022 r.

    Urlop rodzicielski - do 2 sierpnia 2022 r. wejdą w życie rewolucyjne zmiany w urlopach rodzicielskich dla ojców. Co się zmieni?

    Bonusy i dni wolne dla zaszczepionych pracowników - PIP

    Bonusy i dni wolne dla zaszczepionych pracowników - co na to PIP? Czy to zgodne z Kodeksem pracy?

    Sygnalista - nowe przepisy od grudnia 2021 r.

    Sygnalista - nowe przepisy implementujące dyrektywę unijną mają wejść w życie w grudniu 2021 r. Kto to sygnalista? Jaki będzie system zgłaszania nieprawidłowości w zakładzie pracy?

    Pracownicy fizyczni w czasie pandemii [RAPORT]

    Pracownicy fizyczni - jak wpłynęła na nich pandemia COVID-19? Zapoznaj się z wynikami raportu "Kariera okiem fachowca".

    Ilu Polaków pracuje po 60. roku życia?

    Praca po 60. roku życia - ilu Polaków nadal pracuje po ukończeniu 60 lat?

    Minimalne wynagrodzenie w 2022 r. netto

    Minimalne wynagrodzenie w 2022 r. wyniesie 3000 zł brutto. Ile to netto?

    Ustawa dezubekizacyjna - Trybunał Konstytucyjny

    Ustawa dezubekizacyjna - Trybunał Konstytucyjny orzekł, że obniżenie renty inwalidzkiej byłym funkcjonariuszom służb bezpieczeństwa PRL jest zgodne z konstytucją.

    Minimalna płaca w 2022 r. - 3000 zł brutto

    Minimalna płaca w 2022 r. - 3000 zł brutto to propozycja rządu. Minimalna stawka godzinowa wyniesie 19,50 zł brutto.

    Waloryzacja środków na kontach i subkontach ZUS 2021

    Waloryzacja środków zgromadzonych na kontach i subkontach w ZUS odbywa się corocznie w czerwcu. W 2021 r. wyniosła 5,41%. O ile zwiększył się stan kont przyszłych emerytów?

    System kadrowo-płacowy - od czego zależy cena?

    System kadrowo-płacowy a cena - od czego zależy, ile kosztuje?

    Konkurs "HR OF CHANGE" – 18 czerwca poznamy zwycięzców!

    Konkurs "HR OF CHANGE" - już 18 czerwca ogłoszeni zostaną zwycięzcy! Kto otrzyma nagrodę w kategoriach: szkolenia i rozwój, zarządzanie zmianą, HR Business Partnering?

    Niepełny etat a praca ponadwymiarowa - jak wynagradzać?

    Niepełny etat a praca ponadwymiarowa - jak wynagradzać pracownika zatrudnionego na część etatu za pracę w godzinach ponadwymiarowych?

    Dodatek wyrównawczy do wynagrodzenia - jak obliczyć?

    Dodatek wyrównawczy do wynagrodzenia - jakie są zasady jego przyznawania? Jak obliczyć wysokość dodatku wyrównawczego?

    Transfer oszczędności PPK - pracodawca może pomóc

    Transfer oszczędności PPK - pracodawca może pomóc pracownikowi (uczestnikowi PPK) w przeniesieniu oszczędności między rachunkami PPK. Ustawa o PPK określa dwie takie sytuacje.