Kategorie

Odprawa emerytalna i rentowa

Emilia Panufnik
Odprawa emerytalna i rentowa. /Fot. Fotolia
Odprawa emerytalna i rentowa. /Fot. Fotolia
ShutterStock
Odprawa emerytalna i rentowa to świadczenia jednorazowe. Przysługują w przypadkach ustania stosunku pracy w związku z przejściem na rentę bądź emeryturę. Jaka jest wysokość odprawy emerytalnej i rentowej?

Odprawa emerytalna lub rentowa - kiedy przysługuje

Odprawa emerytalna lub rentowa przysługuje pracownikowi, który spełnia warunki uprawniające do emerytury bądź renty z tytułu niezdolności do pracy, a jego stosunek pracy ustał w związku z przejściem na rentę lub emeryturę. W celu uzyskania odprawy należy więc spełnić dwa wymogi:

  • spełnione warunki do uzyskania emerytury lub renty z tytułu niezdolności do pracy
  • ustanie stosunku pracy w związku z przejściem na rentę lub emeryturę.

Warto zwrócić uwagę na to, że odprawa nie przysługuje więc pracownikowi, który rozwiązał umowę o pracę w związku z uzyskaniem świadczenia przedemerytalnego.

Co istotne, prawo do odprawy emerytalnej lub rentowej przysługuje wtedy, gdy do nabycia uprawnień emerytalnych lub rentowych dochodzi po rozwiązaniu stosunku pracy, ale także gdy nabycie praw poprzedza rozwiązanie umowy o pracę. Odprawa przysługuje bowiem w sytuacji rozwiązania stosunku pracy w związku z przejściem pracownika na rentę lub emeryturę, nawet wówczas, gdy emeryturę lub rentę już wcześniej pobierał (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 6 czerwca 2000 r., sygn. akt I PKN 700/99).

Polecamy serwis: Emerytury i renty

Wysokość odpraw

Reklama

Zgodnie z art. 921 § 1 Kodeksu pracy wysokość odprawy wynosi tyle, co wysokość jednomiesięcznego wynagrodzenia, czyli wpływ na jej wysokość mają składniki otrzymywanego przez pracownika wynagrodzenia. Zgodnie z rozporządzeniem z dnia 8 stycznia 1997 r. w sprawie szczegółowych zasad udzielania urlopu wypoczynkowego wysokość odprawy ustala się na podstawie wynagrodzenia i innych świadczeń ze stosunku pracy, z wyłączeniem tych wskazanych w § 6 rozporządzenia. Obliczając odprawę, stosujemy zasady obowiązujące przy ustalaniu ekwiwalentu pieniężnego za urlop wypoczynkowy.

Ustalając miesięczne wynagrodzenie, pracodawca bierze pod uwagę składniki wynagrodzenia określone w stawce miesięcznej w stałej wysokości w wysokości należnej w momencie nabycia prawa do odprawy. Jeśli pracownik otrzymywał składniki wynagrodzenia za okresy dłuższe niż 1 miesiąc w okresie 3 miesięcy przed rozwiązaniem stosunku pracy, pracodawca uwzględnia się przy ustalaniu wysokości odprawy w przeciętnej wysokości z okresu 3 miesięcy. Podobnie pracodawca postępuje w przypadku pobierania przez pracownika składników wynagrodzenia za okresy dłuższe niż 1 miesiąc w okresie 12 miesięcy przed rozwiązaniem stosunku pracy. Wówczas bierze się pod uwagę składniki z tego okresu w średniej wysokości.

Polecamy również: Odprawa pośmiertna

Ustalenie miesięcznego wynagrodzenia następuje poprzez uwzględnienie:

  • wynagrodzenia wypłacanego w stałej miesięcznej stawce – pracodawca bierze pod uwagę wysokość z miesiąca nabycia prawa do odprawy rentowej,
  • wynagrodzenia za okresy 1-miesięczne wynikające ze zmiennych składników – pracodawca bierze pod uwagę średnią wysokość z 3 ostatnich miesięcy,
  • wynagrodzenia za okresy dłuższe niż 1 miesiąc – pracodawca bierze pod uwagę średnią wysokość z ostatnich 12 miesięcy

oraz wyliczenie sumy powyższych kwot.

PRZYKŁAD

Pracownica w listopadzie 2013 r. nabywa uprawnienia emerytalne i z końcem października rozwiązuje się w związku z tym stosunek pracy. Pracownica otrzymuje stałe wynagrodzenie miesięczne w wysokości 2500 zł oraz premię, która zmienia się w zależności od miesiąca. W sierpniu 2013 r. premia wynosiła 400 zł, we wrześniu 2013 r. – 700, a w październiku 2013 r. – 200. Pracownica otrzyma odprawę emerytalną w wysokości wyliczanej zgodnie z poniższym równaniem:
2500 zł +
(400 zł + 600 zł + 200 zł): 3
= 2500 zł + (1200 zł : 3)
= 2500 zł + 400 zł = 2900 zł

Odprawa po spełnieniu określonych wyżej wymogów przysługuje z mocy ustawy i pracodawca wypłaca ją niezależnie od uprzedniego złożenia wniosku pracownika.

Zadaj pytanie: Forum Kadry - ZUS i Płace

Charakter jednorazowy

Zgodnie z poniższym przykładem odprawa emerytalna lub rentowa to świadczenie jednorazowe. Jeśli pracownik otrzymał odprawę emerytalną lub rentową, nie nabędzie ponownie do niej prawa na skutek rozwiązania kolejnego stosunku pracy.

PRZYKŁAD

Reklama

Pracownik przeszedł na rentę. Otrzymał w związku z tym odprawę rentową. Nadal pracował, pobierając dodatkowo świadczenie rentowe. Po pewnym czasie przeszedł na emeryturę. Czy powinien otrzymać odprawę emerytalną?Nie. Odprawa ma charakter jednorazowy. Jeśli pracownik raz nabył do niej prawo, nie może otrzymać jej ponownie. Nie ma przy tym znaczenia rodzaj odprawy, czy emerytalna, czy rentowa. Jeśli jedna z nich została już przyznana, pracownik nie ma prawa do drugiej. Oznacza to, że otrzymanie odprawy rentowej uniemożliwia przyznanie prawa do odprawy emerytalnej i odwrotnie.

Natomiast jeżeli pracownik w tym samym czasie pracuje u kilku pracodawców bądź na podstawie kilku umów o prace u jednego pracodawcy, prawo do odprawy emerytalno-rentowej przysługuje tylko z jednego stosunku pracy. Pracownik może wybrać pracodawcę, który mu tę odprawę wypłaci (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 9 stycznia 2001 r., sygn. akt I PKN 172/00).

Zobacz również: Wskaźniki i stawki - Emerytury i renty

Zbieg praw do odpraw

Jeżeli dochodzi do zbiegu prawa do odprawy emerytalnej bądź rentowej z prawem do otrzymania innego rodzaju odprawy, pracownikowi przysługują obie odprawy (emerytalna albo rentowa i inna). Aby pracownikowi nie przysługiwała odprawa, musiałoby istnieć wyraźne wyłączenie ustawowe.

Zgodnie z ustawą o pracownikach samorządowych pracownikowi samorządowemu zatrudnionemu w ramach stosunku pracy na podstawie wyboru (np. wójt, burmistrz, prezydent miasta), z którym został rozwiązany stosunek pracy w związku z upływem kadencji, przysługuje odprawa w wysokości 3-miesięcznego wynagrodzenia obliczonego według zasad obowiązujących przy ustalaniu ekwiwalentu za urlop wypoczynkowy. Jeżeli rozwiązanie stosunku pracy następuje w związku z upływem kadencji oraz jednocześnie pracownik przechodzi na emeryturę lub rentę z tytułu niezdolności do pracy, przysługują mu dwie odprawy (wyrok Sądu Najwyższego z 30 maja 2001 r., sygn. akt I PKN 416/00).

Podstawa prawna:

Poszerzaj swoją wiedzę, korzystając z naszego programu
INFORLEX Książki dla Firm
INFORLEX Książki dla Firm
Tylko teraz
598,00 zł
798,00
Przejdź do sklepu
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Kalkulator wynagrodzeń Polski Ład - zlecenie 2022

    Kalkulator wynagrodzeń od umów zlecenie w 2022 r. - jak Polski Ład wpłynie na wysokość wynagrodzenia netto przy zleceniu?

    IOSKU: ile masz na koncie w ZUS?

    IOSKU czyli informacja o tym, ile masz na koncie w ZUS. Jak sprawdzić? Ile wyniesie przyszła emerytura?

    Polski Ład - kalkulator wynagrodzeń, umowa o pracę

    Polski Ład - kalkulator wynagrodzeń pozwala obliczyć dla umowy o pracę wysokość pensji netto, zaliczki na podatek dochodowy oraz składki na ubezpieczenie społeczne w 2022 r.

    Lista obecności a ewidencja czasu pracy – różnice

    Lista obecności pracowników - czy jest obowiązkowa? Czy zastępuje ewidencję czasu pracy? Jakie informacje można zamieścić w tych dokumentach kadrowych? Czy można prowadzić je w elektroniczny sposób? Wyjaśniamy w artykule.

    Pracodawca dyskryminuje pracownika - co można zrobić?

    Dyskryminacja w pracy - kiedy można mówić o nierównym traktowaniu pracowników? Co można zrobić, kiedy pracodawca dyskryminuje pracownika?

    Wpłaty do PPK także od wynagrodzenia po ustaniu zatrudnienia

    Wpłaty do PPK nalicza się także od wynagrodzenia wypłaconego uczestnikowi PPK po ustaniu zatrudnienia. Czy nalicza się je od nagrody stanowiącej podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe? Jeśli tak, to w jakiej wysokości procentowej?

    Ile wynosi najniższa krajowa?

    Najniższa krajowa w 2021 i 2022 r. - ile wynosi brutto i netto? Jaka jest stawka godzinowa? Oto kalkulator wynagrodzeń.

    Praca zdalna w Kodeksie pracy - zmiany w projekcie

    Praca zdalna w Kodeksie pracy - jest nowa wersja projektu nowelizacji. Co się zmieni?

    Rejestracja w urzędzie pracy a umowa zlecenie, dzieło, działalność

    Rejestracja w urzędzie pracy - czy bezrobotny może wykonywać pracę na podstawie umowy zlecenia, umowy o dzieło lub prowadzić działalność nierejestrowaną?

    Prezeska, prawniczka, psycholożka - kobiety o feminatywach

    Feminatywy - jakim językiem pisane są oferty pracy? Jak kobiety oceniają żeńskie nazwy stanowisk, np. prezeska, prawniczka, psycholożka? Oto wyniki badania.

    Zezwolenie na pracę sezonową dla cudzoziemca - jak uzyskać [PORADNIK]

    Zezwolenie na pracę sezonową dla cudzoziemca. Od 1 stycznia 2018 roku obowiązują nowe regulacje prawne dotyczące cudzoziemców świadczących prace sezonową. O zezwolenie typu S, czyli na pracę sezonową, mogą ubiegać się pracodawcy, którzy planują zatrudnić obcokrajowców do pracy w rolnictwie, ogrodnictwie lub turystyce.

    Błędy w umowie o pracę - jak je poprawić?

    Błędy w umowie o pracę w zakresie wynagrodzenia i innych świadczeń - jak je poprawić?

    Pracodawcy nie chcą pracy zdalnej [BADANIE]

    Praca zdalna nie jest dla pracodawców najlepszym rozwiązaniem. Prawie wszyscy chcą powrotu do biur. Wprowadzą elastyczne godziny rozpoczęcia i zakończenia pracy.

    Udzielanie zaległego urlopu wypoczynkowego - ustawa o covid-19

    Zaległy urlop wypoczynkowy - jak udzielić zgodnie z ustawą o COVID-19?

    Urząd pracy pomoże zmienić pracę

    Urząd pracy pomoże zmienić pracę i kwalifikacje pracownika. Obecnie skupia się na zatrudnianiu bezrobotnych. Rząd chce rozszerzyć jego kompetencje.

    Utrata pracy i finanse - obawy pracowników

    Utrata pracy i finanse to główne zmartwienia polskich pracowników. Ratują ich jednak deficyty kadrowe.

    Ukąszenie kleszcza a wypadek przy pracy - obowiązki pracodawcy

    Ukąszenie kleszcza - czy to może być wypadek przy pracy? Czy pracodawca zatrudniający pracowników do pracy na świeżym powietrzu ma obowiązek zabezpieczenia ich przed kleszczami?

    Sygnalista w firmie od 17 grudnia 2021 r. - co z ustawą?

    Sygnalista w firmie musi być wdrożony od 17 grudnia 2021 r. Polska musi implementować przepisy unijne do 16 grudnia tego roku. Co z ustawą o sygnalistach?

    Urlop wypoczynkowy - kalkulator

    Urlop wypoczynkowy - kalkulator wymiaru urlopu wypoczynkowego pozwala wyliczyć, ile dni urlopu przysługuje pracownikowi.

    Piloci wycieczek i przewodnicy turystyczni - zwolnienie z ZUS

    Piloci wycieczek i przewodnicy turystyczni mogą składać wnioski o zwolnienie z ZUS za lipiec, sierpień i wrzesień 2020 r. Do kiedy? Jakie warunki należy spełnić?

    Sklepiki szkolne - Tarcza Antykryzysowa

    Sklepiki szkolne - Tarcza Antykryzysowa przyznaje postojowe i zwolnienie z ZUS. Jakie kody PKD? Jakie warunki należy spełnić? Do kiedy złożyć wniosek?

    Sklepiki szkolne, piloci wycieczek i przewodnicy - wsparcie z ZUS

    Sklepiki szkolne, piloci wycieczek i przewodnicy - wsparcie z ZUS otrzymują wsparcie z ZUS. Mogą liczyć na postojowe i zwolnienie z opłacania składek. Do kiedy można składać wnioski?

    Minimalna płaca w 2022 r. brutto netto

    Minimalna płaca w 2022 r. wyniesie 3000 zł brutto. Ile to netto?

    Emerytura brutto netto - kalkulator

    Emerytura brutto - ile to netto? Kalkulator emerytalny pozwala ustalić wysokość emerytury. Oblicz.

    Ochrona przedemerytalna - ile lat?

    Ochrona przedemerytalna - ile lat trwa ochrona przed zwolnieniem? Od ilu lat pracownika zaczyna obowiązywać pracodawcę?