Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Odprawa emerytalna i rentowa

Odprawa emerytalna i rentowa. /Fot. Fotolia
Odprawa emerytalna i rentowa. /Fot. Fotolia
ShutterStock
Odprawa emerytalna i rentowa to świadczenia jednorazowe. Przysługują w przypadkach ustania stosunku pracy w związku z przejściem na rentę bądź emeryturę. Jaka jest wysokość odprawy emerytalnej i rentowej?

Odprawa emerytalna lub rentowa - kiedy przysługuje

Odprawa emerytalna lub rentowa przysługuje pracownikowi, który spełnia warunki uprawniające do emerytury bądź renty z tytułu niezdolności do pracy, a jego stosunek pracy ustał w związku z przejściem na rentę lub emeryturę. W celu uzyskania odprawy należy więc spełnić dwa wymogi:

  • spełnione warunki do uzyskania emerytury lub renty z tytułu niezdolności do pracy
  • ustanie stosunku pracy w związku z przejściem na rentę lub emeryturę.

Warto zwrócić uwagę na to, że odprawa nie przysługuje więc pracownikowi, który rozwiązał umowę o pracę w związku z uzyskaniem świadczenia przedemerytalnego.

Co istotne, prawo do odprawy emerytalnej lub rentowej przysługuje wtedy, gdy do nabycia uprawnień emerytalnych lub rentowych dochodzi po rozwiązaniu stosunku pracy, ale także gdy nabycie praw poprzedza rozwiązanie umowy o pracę. Odprawa przysługuje bowiem w sytuacji rozwiązania stosunku pracy w związku z przejściem pracownika na rentę lub emeryturę, nawet wówczas, gdy emeryturę lub rentę już wcześniej pobierał (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 6 czerwca 2000 r., sygn. akt I PKN 700/99).

Polecamy serwis: Emerytury i renty

Wysokość odpraw

Zgodnie z art. 921 § 1 Kodeksu pracy wysokość odprawy wynosi tyle, co wysokość jednomiesięcznego wynagrodzenia, czyli wpływ na jej wysokość mają składniki otrzymywanego przez pracownika wynagrodzenia. Zgodnie z rozporządzeniem z dnia 8 stycznia 1997 r. w sprawie szczegółowych zasad udzielania urlopu wypoczynkowego wysokość odprawy ustala się na podstawie wynagrodzenia i innych świadczeń ze stosunku pracy, z wyłączeniem tych wskazanych w § 6 rozporządzenia. Obliczając odprawę, stosujemy zasady obowiązujące przy ustalaniu ekwiwalentu pieniężnego za urlop wypoczynkowy.

Ustalając miesięczne wynagrodzenie, pracodawca bierze pod uwagę składniki wynagrodzenia określone w stawce miesięcznej w stałej wysokości w wysokości należnej w momencie nabycia prawa do odprawy. Jeśli pracownik otrzymywał składniki wynagrodzenia za okresy dłuższe niż 1 miesiąc w okresie 3 miesięcy przed rozwiązaniem stosunku pracy, pracodawca uwzględnia się przy ustalaniu wysokości odprawy w przeciętnej wysokości z okresu 3 miesięcy. Podobnie pracodawca postępuje w przypadku pobierania przez pracownika składników wynagrodzenia za okresy dłuższe niż 1 miesiąc w okresie 12 miesięcy przed rozwiązaniem stosunku pracy. Wówczas bierze się pod uwagę składniki z tego okresu w średniej wysokości.

Polecamy również: Odprawa pośmiertna

Ustalenie miesięcznego wynagrodzenia następuje poprzez uwzględnienie:

  • wynagrodzenia wypłacanego w stałej miesięcznej stawce – pracodawca bierze pod uwagę wysokość z miesiąca nabycia prawa do odprawy rentowej,
  • wynagrodzenia za okresy 1-miesięczne wynikające ze zmiennych składników – pracodawca bierze pod uwagę średnią wysokość z 3 ostatnich miesięcy,
  • wynagrodzenia za okresy dłuższe niż 1 miesiąc – pracodawca bierze pod uwagę średnią wysokość z ostatnich 12 miesięcy

oraz wyliczenie sumy powyższych kwot.

PRZYKŁAD

Pracownica w listopadzie 2013 r. nabywa uprawnienia emerytalne i z końcem października rozwiązuje się w związku z tym stosunek pracy. Pracownica otrzymuje stałe wynagrodzenie miesięczne w wysokości 2500 zł oraz premię, która zmienia się w zależności od miesiąca. W sierpniu 2013 r. premia wynosiła 400 zł, we wrześniu 2013 r. – 700, a w październiku 2013 r. – 200. Pracownica otrzyma odprawę emerytalną w wysokości wyliczanej zgodnie z poniższym równaniem:
2500 zł +
(400 zł + 600 zł + 200 zł): 3
= 2500 zł + (1200 zł : 3)
= 2500 zł + 400 zł = 2900 zł

Odprawa po spełnieniu określonych wyżej wymogów przysługuje z mocy ustawy i pracodawca wypłaca ją niezależnie od uprzedniego złożenia wniosku pracownika.

Zadaj pytanie: Forum Kadry - ZUS i Płace

Charakter jednorazowy

Zgodnie z poniższym przykładem odprawa emerytalna lub rentowa to świadczenie jednorazowe. Jeśli pracownik otrzymał odprawę emerytalną lub rentową, nie nabędzie ponownie do niej prawa na skutek rozwiązania kolejnego stosunku pracy.

PRZYKŁAD

Pracownik przeszedł na rentę. Otrzymał w związku z tym odprawę rentową. Nadal pracował, pobierając dodatkowo świadczenie rentowe. Po pewnym czasie przeszedł na emeryturę. Czy powinien otrzymać odprawę emerytalną?Nie. Odprawa ma charakter jednorazowy. Jeśli pracownik raz nabył do niej prawo, nie może otrzymać jej ponownie. Nie ma przy tym znaczenia rodzaj odprawy, czy emerytalna, czy rentowa. Jeśli jedna z nich została już przyznana, pracownik nie ma prawa do drugiej. Oznacza to, że otrzymanie odprawy rentowej uniemożliwia przyznanie prawa do odprawy emerytalnej i odwrotnie.

Natomiast jeżeli pracownik w tym samym czasie pracuje u kilku pracodawców bądź na podstawie kilku umów o prace u jednego pracodawcy, prawo do odprawy emerytalno-rentowej przysługuje tylko z jednego stosunku pracy. Pracownik może wybrać pracodawcę, który mu tę odprawę wypłaci (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 9 stycznia 2001 r., sygn. akt I PKN 172/00).

Zobacz również: Wskaźniki i stawki - Emerytury i renty

Zbieg praw do odpraw

Jeżeli dochodzi do zbiegu prawa do odprawy emerytalnej bądź rentowej z prawem do otrzymania innego rodzaju odprawy, pracownikowi przysługują obie odprawy (emerytalna albo rentowa i inna). Aby pracownikowi nie przysługiwała odprawa, musiałoby istnieć wyraźne wyłączenie ustawowe.

Zgodnie z ustawą o pracownikach samorządowych pracownikowi samorządowemu zatrudnionemu w ramach stosunku pracy na podstawie wyboru (np. wójt, burmistrz, prezydent miasta), z którym został rozwiązany stosunek pracy w związku z upływem kadencji, przysługuje odprawa w wysokości 3-miesięcznego wynagrodzenia obliczonego według zasad obowiązujących przy ustalaniu ekwiwalentu za urlop wypoczynkowy. Jeżeli rozwiązanie stosunku pracy następuje w związku z upływem kadencji oraz jednocześnie pracownik przechodzi na emeryturę lub rentę z tytułu niezdolności do pracy, przysługują mu dwie odprawy (wyrok Sądu Najwyższego z 30 maja 2001 r., sygn. akt I PKN 416/00).

Podstawa prawna:

Zatrudnianie i zwalnianie pracowników. Obowiązki pracodawców 2022
Zatrudnianie i zwalnianie pracowników. Obowiązki pracodawców 2022
Tylko teraz
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Świadczenia emerytalno-rentowe
    certificate
    Jak zdobyć Certyfikat:
    • Czytaj artykuły
    • Rozwiązuj testy
    • Zdobądź certyfikat
    1/10
    Emerytury i renty podlegają corocznie waloryzacji od dnia:
    1 stycznia
    1 marca
    1 czerwca
    1 września
    Następne
    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    Praca zdalna w Kodeksie pracy od jesieni?
    Myślę, że uda się to jesienią tego roku – odpowiedziała w czwartek PAP.pL szefowa MRiPS Marlena Maląg, zapytana o to, kiedy nastąpi nowelizacja Kodeksu pracy, związana z wprowadzeniem do niego pojęcia pracy zdalnej. Dziś możliwa jest ona na podstawie przepisów covidowych.
    Liczba bezrobotnych w lipcu najniższa od 1990 r.
    W porównaniu z poprzednim miesiącem liczba bezrobotnych w lipcu br. spadła o 6,5 tys., a w urzędach pracy zarejestrowanych było 811,5 tys. bezrobotnych. – Po raz ostatni w rejestrach urzędów pracy mniej bezrobotnych zarejestrowanych było w lipcu 1990 r. – informuje minister rodziny i polityki społecznej Marlena Maląg.
    PGZ: wspólne konstrukcje z Koreą, zwiększenie produkcji
    Wobec związanego z wojną na Ukrainie zwiększenia zamówień i kolejnych planów MON, Polska Grupa Zbrojeniowa musi się skupić na zwielokrotnieniu produkcji; za kilka lat będą możliwe wspólne konstrukcje z Koreą Południową - powiedział PAP prezes PGZ Sebastian Chwałek.
    Ojciec na urlopie rodzicielskim. Nowe przepisy, nowe szanse dla pracodawców i nas wszystkich.
    2 sierpnia minął termin wdrożenia tzw. unijnej Dyrektywy Work-Life Balance. To dobry moment na to, aby przyjrzeć się sytuacji zawodowej matek i ojców oraz roli pracodawców w budowaniu równości na rynku pracy. Dlatego Fundacja Rodzic w mieście stworzyła publikację “Ojciec na urlopie rodzicielskim. Nowe przepisy, nowe szanse dla pracodawców i nas wszystkich”. Szeroko omawia w niej samą Dyrektywę oraz wskazuje pozytywne aspekty, jakie wynikają z korzystania przez ojców z przysługujących im praw związanych z rodzicielstwem. Wskazuje także dobre praktyki w kwestii wspierania pracujących rodziców.
    Świadczenie postojowe - do kiedy czas na złożenie?
    Przedsiębiorcy i osoby wykonujące umowy cywilnoprawne, którzy odczuli negatywne skutki występowania w Polsce COVID-19, mają czas na złożenie wniosku o świadczenie postojowe do 16 sierpnia. Zgodnie z przepisami wnioski te mogą złożyć najpóźniej w ciągu 3 miesięcy, od kiedy został zniesiony stan epidemii.
    Kobiety nauczyły się oczekiwać mniej od swoich szefów
    Po dwóch latach pandemii polskie firmy stały się bardziej „włączające”, ale... dla kobiet nadal mniej niż dla mężczyzn. Kobiety nadal, jak przed pandemią, rzadziej niż mężczyźni czują się angażowane w decyzje, wspierane przez współpracowników i doceniane. Więcej kobiet uważa również, że wyniki ich pracy nie mają wpływu na wynagrodzenie. Coraz bardziej dostrzegalny jest efekt „przyzwyczajenia się” już do nierówności. Firmy notowane na giełdzie, by mieć kim wypełnić stanowiska kierownicze zarezerwowane parytetami dla kobiet zgodnie z rozporządzeniem UE w ciągu następnych czterech lat, już dziś powinny popracować nad rozwiązaniami, które uwzględnią ich konkretne potrzeby.
    Enefit rozwija swoją działalność w Polsce i otwiera nowe biuro na Śląsku
    Enefit, spółka należąca do estońskiej grupy Eesti Energia, jednego z największych wytwórców energii elektrycznej w krajach bałtyckich, otworzył biuro sprzedaży w Katowicach. Nowy oddział jest odpowiedzią na rosnącą liczbę klientów z regionu śląskiego, dolnośląskiego, opolskiego i małopolskiego. W ostatnich miesiącach firma powiększyła także swój zespół w Warszawie.
    Dobra atmosfera w pracy – 6 kluczowych aspektów
    Minęły czasy, kiedy głównym powodem wyboru pracodawcy była jego stabilność finansowa i poziom wynagrodzeń. Wraz z wejściem na rynek pracy przedstawicieli generacji Y i Z wzrosło znaczenie czynników pozapłacowych. Elementem, na który młodsze pokolenie pracowników zwraca szczególną uwagę, jest atmosfera w pracy. Jest to jedno z ważniejszych kryteriów wyboru pracodawcy. Ale także powód, dla którego pracownicy są skłonni ponownie wkroczyć do raz opuszczonej rzeki. Pojawia się zatem pytanie – jak budować dobrą atmosferę w pracy? Oto 6 nieodzownych elementów.
    DANONE rozwija innowacje w środowisku pracy
    Praca, która umożliwia harmonijne łączenie rozwoju zawodowego z odpoczynkiem, a nawet pasjami podróżniczymi – to wizja, jaką realizuje grupa spółek DANONE. Firma, jako jedna z pierwszych w Polsce, wprowadziła rozwiązanie zyskujące coraz większą popularność na świecie. Workation to połączenie pracy i wyjazdu wypoczynkowego, które daje pracownikom DANONE możliwość pracy z niemal dowolnego miejsca w Europie aż przez miesiąc. Rozwiązanie jest niezależne od, wprowadzonego na stałe, modelu pracy hybrydowej, a elastyczne formy pracy to część realizowanej w firmie strategii budowania środowiska, będącego najlepszym miejscem do pracy i rozwoju.
    Relacja trudna do wyważenia
    Pomimo ewoluującej praktyki tworzenia partnerskich relacji pracodawcy z pracownikiem w rozumieniu Kodeksu pracy pracodawca niezmiennie jest podmiotem uprzywilejowanym - to pracownik pozostaje względem niego w stosunku podporządkowania. Pracodawca ma wiele uprawnień w nawiązanych stosunkach pracy. Jakich?
    Rząd reguluje pracę zdalną. Nowelizacja Kodeksu Pracy
    Do Sejmu trafił rządowy projekt nowelizacji Kodeksu Pracy zawierający wyczekiwane przez pracodawców przepisy szczegółowo regulujące pracę zdalną. Obecnie obowiązujące przepisy, wprowadzone specustawą covidową, mówią jedynie, że pracodawca może polecić pracownikowi wykonywanie obowiązków poza stałym miejscem pracy.
    PIP: problem z wdrożeniem przepisów dot. bezpieczeństwa przeciwwybuchowego
    Kontrola Państwowej Inspekcji Pracy wskazuje, że w dużej części skontrolowanych podmiotów nadal występują problemy z wdrożeniem przepisów związanych z bezpieczeństwem przeciwwybuchowym - poinformował Główny Inspektorat Pracy.
    Zmiany w Kodeksie pracy obejmą pracę zdalną - jej uregulowanie jest bardzo ważne
    Najbardziej wyczekiwanymi zmianami w Kodeksie pracy są regulacje dotyczące pracy zdalnej - ocenia dyrektorka HR w agencji zatrudnienia Trenkwalder Joanna Rutkowska. Dla pracodawców uregulowanie przepisami prawa takiej formy pracy jest bardzo ważne - dodaje.
    Pracownicy hybrydowi pracują ciężej – jak pracować w tym modelu i nie doprowadzić do wypalenia zawodowego
    W ciągu ostatnich dwóch lat słowo „hybrydowy” całkowicie zmieniło swoje znaczenie i na stałe wpisało się w biurowy żargon, a sam model współpracy został na stałe wdrożony w znacznej części organizacji i cieszy się dużą popularnością wśród zatrudnionych. Większość Polaków (86%), którzy pracują zdalnie lub hybrydowo deklaruje, że w przyszłości chce nadal wykonywać służbowe obowiązki w takim modelu.
    Wyzwanie zatrudniania w szczycie sezonu rolniczego
    Okresowe zapotrzebowanie na pracowników sezonowych wzrasta przed okresem żniw i zbiorów, a to powoduje konieczność nie tylko znalezienia wystarczającej liczby osób, ale również zaproponowania im optymalnej formy zatrudnienia.
    ZUS: ważność bonów turystycznych upływa we wrześniu. 750 tys. nieaktywnych
    Blisko 3,5 mln bonów turystycznych aktywowali dotąd rodzice i opiekunowie. Kwota zrealizowanych płatności bonem sięga 2,4 mld zł. – poinformował PAP Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Zwrócił uwagę, że wciąż ok. 750 tys. bonów pozostaje nieaktywnych. Ich ważność upływa 30 września.
    Zawarcie umowy o pracę
    W jaki sposób zawiera się umowę o pracę?
    Od 2025 największe firmy będą raportować swój wpływ na środowisko i lokalne społeczności
    Działalność CSR i ESG to wciąż słabo znane zagadnienie dla wielu firm. Nawet jeśli przedsiębiorstwa realizują inicjatywy z tego obszaru, bywają one niepoparte strategią, a czasem nakierowane wyłącznie na budowanie pozytywnego wizerunku wśród odbiorców. To jednak będzie musiało się zmienić wraz z nowymi obowiązkami, jakie dyrektywa CSRD nałoży na firmy już za dwa i pół roku. Chodzi o wymóg raportowania zagadnień dotyczących m.in. wpływu na środowisko i społeczeństwo. Chociaż obowiązek będzie dotyczyć największych podmiotów, swoje podejście będą musiały zmienić także mniejsze przedsiębiorstwa, które z nimi współpracują.
    Pracownicy budżetówki i nauczyciele walczą o podwyżki
    Protest pracowników budżetówki trwa od ponad tygodnia, a na sierpień zaplanowana jest duża akcja protestacyjna w Warszawie. Protestujący podkreślają, że ich wynagrodzenia są niewspółmierne do inflacji i domagają się 20-proc. podwyżek płac. Natomiast propozycję rządu, która zakłada w przyszłym roku wzrost o 7,8 proc., wprost określają jako skandaliczną. O podwyżki walczą również nauczyciele.
    Od stycznia 2023 r. najniższa pensja wyniesie 3383 zł brutto
    W przyszłym roku planowane są dwie podwyżki minimalnego wynagrodzenia. Od 1 stycznia 2023 r. najniższa pensja będzie wynosiła 3383 zł brutto, a od lipca - 3450 zł brutto - zakłada opublikowany w czwartek projekt rozporządzenia Rady Ministrów.
    PIP: w maju i w czerwcu kilkanaście tragicznych wypadków przy pracy
    Kilkanaście tragicznych wypadków przy pracy, w tym śmiertelnych, wydarzyło się w dwóch miesiącach poprzedzających wakacje: maju i czerwcu - poinformowała Państwowa Inspekcja Pracy.
    Umowa zlecenia 2022 r.
    Czym jest umowa zlecenia i czy stosuje się do niej Kodeks Pracy? Czy obowiązuje minimalna stawka godzinowa? Jakie są zasady podatku?
    Co to jest ekonomia społeczna?
    Jak można pomóc osobom wykluczonym społecznie? Czy obecnie na rynku pracy są instrumenty, które działają na rzecz reintegracji zawodowej i społecznej? Jakie będą zadania przedsiębiorstw społecznych? Ekonomia społeczna – nowe instytucje i zasady pomocy już w 2022 r.
    Spory zbiorowe – co się zmieni?
    Nowa definicja sporu o zbiorowe prawa lub wolności związkowe, a także o zawodowe, ekonomiczne lub socjalne zbiorowe interesy lub prawa, wspólna koalicja związków zawodowych w trwającym sporze, maksymalny czas trwania sporu oraz mediacja prewencyjna – to najważniejsze zmiany nad, którymi będzie pracował Sejm i Senat RP jeszcze w tym roku.
    Pracodawca musi sprawdzić partycypację w PPE według stanu na 1 lipca
    Zgodnie z nowymi przepisami ustawy o PPE, pracodawca ma obowiązek informować Polski Fundusz Rozwoju o liczbie swoich pracowników i uczestników PPE według stanu na 1 lipca i na 1 stycznia. Jeżeli pracodawca nie wdrożył PPK z uwagi na prowadzenie PPE, spadek partycypacji w PPE może spowodować, że będzie musiał uruchomić PPK.