1100 zł dla rzecznika dyscyplinarnego + zwrot kosztów przejazdu

• Nowe zawody medyczne od 26 marca 2024
• Odpowiedzialność zawodowa w zawodach medycznych - zawinione przewinienie
• Postępowanie w przedmiocie odpowiedzialności zawodowej
• Zawieszenie postępowania  w przedmiocie odpowiedzialności zawodowej
• Komisji Odpowiedzialności Zawodowej i rzecznicy dyscyplinarnej od 26 marca 2024 

Nowe zawody medyczne od 26 marca 2024

Trwają właśnie intensywne prace nad projektem aktu wykonawczego, mianowicie rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie wysokości wynagrodzenia członków Komisji Odpowiedzialności Zawodowej oraz rzeczników dyscyplinarnych. Dlaczego? Ponieważ w dniu 26 marca wchodzą w życie nowe przepisy w zakresie ustawy z dnia 17 sierpnia 2023 r. o niektórych zawodach medycznych (Dz. U. poz. 1972, dalej jako: ustawa). Ustawa określa wykonywanie taki zawodów medycznych jak: asystentka stomatologiczna, elektroradiolog, higienistka stomatologiczna, instruktor terapii uzależnień, opiekun medyczny, optometrysta, ortoptystka, podiatra, profilaktyk, protetyk słuchu, technik farmaceutyczny, technik masażysta, technik ortopeda, technik sterylizacji medycznej, terapeuta zajęciowy. W związku z wykonywaniem każdego zawodu medycznego (również tych ww.) należy się liczyć z ewentualnym ponoszeniem odpowiedzialności zawodowej. W końcu życie i zdrowie ludzkie jest w rękach osób wykonujących zawody medyczne.

Odpowiedzialność zawodowa w zawodach medycznych - zawinione przewinienie

Osoby wykonujące zawód medyczny podlegają odpowiedzialności zawodowej za zawinione naruszenie przepisów związanych z wykonywaniem danego zawodu medycznego. Jak podkreślono w uzasadnieniu do projektu omawianej ustawy: "Brak ww. przepisów zwiększa ryzyko nieosiągnięcia celu, jakim jest zapewnienie udzielania świadczeń opieki zdrowotnej przez osoby posiadające wymagane ustawowo ściśle określone kwalifikacje zawodowe. Projektowana regulacja pozwoli skutecznie pociągnąć osobę wykonującą zawód medyczny do odpowiedzialności zawodowej w przypadku nienależytego lub nierzetelnego przestrzegania obowiązków, wprowadzając istotne instrumenty zwiększające bezpieczeństwo pacjentów.". Co ważne ustawodawca użył sformułowania: "zawinione". Jeżeli odnosić to np. grunt prawa karnego, to będzie to rozumiane jako wina umyślna i nieumyślna. Ustalając stopień zawinienia, zawsze należy uwzględniać wszelkie okoliczności, które decydują o zakresie swobody osoby, która naruszyła przepisy/zasady w wyborze i realizacji zachowania zgodnego z prawem, w tym możliwość rozpoznania znaczenia swojego czynu, podjęcia decyzji zgodnej z prawem, jak również możliwość faktycznego kierowania swoim postępowaniem. Wydaje się więc, że w przypadku niemyślnego, nieświadomego, niecelowego i niezawinionego naruszenia przepisów w związku z wykonywaniem czynności w danym zawodzie medycznym, odpowiedzialność będzie ponoszona w mniejszym stopniu czy też nie będzie ponoszona w ogóle.

Warto jednak z drugiej strony zwrócić uwagę na taki wyrok SN z 10.12.2002 r., V KK 33/02, w którym została sformułowana następująca teza: "lekarz może odpowiadać karnie za przestępstwo przeciwko życiu lub zdrowiu pacjenta w związku z zabiegiem leczniczym (rozumianym w szerokim znaczeniu tego pojęcia, tzn. obejmującym diagnozę, terapię i profilaktykę chorób) tylko w razie zawinionego błędu sztuki lekarskiej. Ustalenie błędu w sztuce lekarskiej zależy od odpowiedzi na pytanie, czy postępowanie lekarza w konkretnej sytuacji i z uwzględnieniem całokształtu okoliczności istniejących w chwili zabiegu, a zwłaszcza tych danych, którymi wówczas dysponował albo mógł dysponować, zgodne było z wymaganiami aktualnej wiedzy i nauki medycznej oraz powszechnie przyjętej praktyki lekarskiej".

Postępowanie w przedmiocie odpowiedzialności zawodowej

Postępowanie w przedmiocie odpowiedzialności zawodowej w przypadku takich zawodów jak: asystentka stomatologiczna, elektroradiolog, higienistka stomatologiczna, instruktor terapii uzależnień, opiekun medyczny, optometrysta, ortoptystka, podiatra, profilaktyk, protetyk słuchu, technik farmaceutyczny, technik masażysta, technik ortopeda, technik sterylizacji medycznej, terapeuta zajęciowy, toczy się niezależnie od postępowania karnego w sprawie o przestępstwo, postępowania w sprawie o wykroczenie lub postępowania dyscyplinarnego wszczętego w jednostce organizacyjnej, w której przepisy szczególne przewidują takie postępowanie, dotyczących tego samego czynu. 

Zawieszenie postępowania  w przedmiocie odpowiedzialności zawodowej

Co ważne, postępowanie w przedmiocie odpowiedzialności zawodowej może być zawieszone do czasu ukończenia postępowania karnego w sprawie o przestępstwo, postępowania w sprawie o wykroczenie lub postępowania dyscyplinarnego, jeżeli ich wynik może mieć wpływ na rozstrzygnięcie w postępowaniu w przedmiocie odpowiedzialności zawodowej.

Komisji Odpowiedzialności Zawodowej i rzecznicy dyscyplinarnej od 26 marca 2024 

Projekt rozporządzenie określa wysokość wynagrodzenia: członków Komisji Odpowiedzialności Zawodowej oraz rzeczników dyscyplinarnych. 

Członkowi Komisji przysługuje wynagrodzenie za rozpoznanie sprawy dotyczącej odpowiedzialności zawodowej, zakończonej wydaniem prawomocnego orzeczenia przez Komisję w wysokości:
1) 600 zł – w przypadku sprawy zakończonej wydaniem postanowienia o umorzeniu postępowania;
2) 740 zł – w przypadku sprawy zakończonej wydaniem orzeczenia uniewinniającego osobę obwinioną oraz w przypadku sprawy zakończonej orzeczeniem kary wobec osoby obwinionej.

Rzecznikowi dyscyplinarnemu przysługuje wynagrodzenie za rozpoznanie sprawy dotyczącej odpowiedzialności zawodowej w wysokości:
1) 700 zł – w przypadku sprawy zakończonej prawomocnym postanowieniem o odmowie wszczęcia postępowania wyjaśniającego;
2) 900 zł – w przypadku sprawy zakończonej prawomocnym postanowieniem o umorzeniu postępowania wyjaśniającego;
3) 1100 zł – w przypadku sprawy zakończonej skierowaniem do Komisji wniosku o ukaranie.

To dopiero projekt, w najbliższych dniach okaże się czy takie pozostaną w mocy. Z uzasadnienia do projektu wynika jeszcze, że: 1) wynagrodzenie za rozpoznanie sprawy dotyczącej odpowiedzialności zawodowej, zakończonej wydaniem orzeczenia przez Komisję, nie wyższe niż 10% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw bez wypłat nagród z zysku za rok poprzedzający rok, w którym jest ustalane wynagrodzenie, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski”, w drodze obwieszczenia, do dnia 15 stycznia każdego roku; 2) zwrot kosztów przejazdu w wysokości i na warunkach określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 77(5) § 2 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy, przysługujących pracownikom z tytułu podróży służbowej na obszarze kraju. Z kolei przepis art. 82 ust. 4 ustawy stanowi, że rzecznikowi dyscyplinarnemu przysługuje oprócz zwrotu kosztów przejazdu w wysokości i na warunkach takich jak dla członków Komisji: wynagrodzenie za rozpoznanie sprawy dotyczącej odpowiedzialności zawodowej nie wyższe niż 15% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw bez wypłat nagród z zysku za rok poprzedzający rok, w którym jest ustalane wynagrodzenie, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski”, w drodze obwieszczenia, do dnia 15 stycznia każdego roku. Zgodnie z obwieszczeniem Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 22 stycznia 2024 r. (M.P. poz. 75), przeciętne miesięczne wynagrodzenie w sektorze przedsiębiorstw bez wypłaty nagród z zysku w 2023 r. wyniosło 7443,28 zł.".