Kategorie

Ponowne ustalenie podstawy wymiaru zasiłku

W razie rozbieżności między rzeczywiście uzyskanym przez pracownika przychodem ze stosunku pracy a oświadczeniem płatnika składek (pracodawcy) zawartym w jego czynnościach obliczenia i przekazania składki do ZUS, ubezpieczony ma prawo domagać się weryfikacji czynności płatnika i ustalenia prawidłowego wymiaru zasiłku chorobowego. (Wyrok Sądu Najwyższego z 24 stycznia 2006 r., sygn. akt I UK 122/05)
Stan faktyczny

ZUS, nie uwzględniając wniosku ubezpieczonego Andrzeja J., uznał w decyzji, że płatnik – spółka z o.o. prawidłowo ustalił podstawę wymiaru zasiłku chorobowego należnego ubezpieczonemu za okres niezdolności do pracy od 1 lipca 2003 r. do 26 marca 2004 r. w związku z wypadkiem przy pracy. W odwołaniu Andrzej J. domagał się zmiany zaskarżonej decyzji przez ustalenie uprawnień do zasiłku chorobowego w związku z wypadkiem przy pracy w wysokości 1500 euro miesięcznie. ZUS wniósł o oddalenie odwołania sąd rejonowy zmienił wyrokiem zaskarżoną decyzję w ten sposób, że jako podstawę wymiaru zasiłku chorobowego przysługującego powodowi przyjął kwotę 8272,95 zł.

Sąd ustalił, że od 13 maja 2003 r. do 1 lipca 2003 r. Andrzej J. świadczył pracę na budowie w Niemczech, za którą otrzymał wynagrodzenie zasadnicze brutto: za okres od 13 maja 2003 r. do 31 maja 2003 r. w kwocie 1245,30 euro, za okres od 1 czerwca 2003 r. do 30 czerwca 2003 r. w kwocie 1862,02 euro. Od 14 maja 2003 r. do 26 marca 2004 r. wnioskodawca był zgłoszony do ubezpieczeń społecznych (w tym do ubezpieczenia wypadkowego z tytułu zatrudnienia na podstawie umowy o pracę). Pracodawca w raportach imiennych ZUS RCA wskazał jako podstawę wymiaru składki za maj 2003 r. – kwotę 1370 zł, a za czerwiec 2003 r. – 2195 zł. Od 1 lipca 2003 r. do 26 marca 2004 r. wnioskodawca otrzymywał zasiłek chorobowy z ubezpieczenia społecznego w wysokości 1700 zł.

Sąd, podzielając stanowisko przedstawione w sprawie przez ubezpieczonego, przyjął, że zastosowanie znajduje art. 9 ust. 1, 2 i 3 pkt 1 ustawy 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych, zgodnie z którym zasiłek chorobowy przysługuje w wysokości 100 proc. podstawy wymiaru. Podstawę wymiaru stanowi kwota będąca podstawą wymiaru składek na ubezpieczenie wypadkowe. Podstawę wymiaru zasiłku chorobowego stanowi – w danym wypadku – przeciętne miesięczne wynagrodzenie za czerwiec 2003 r.

Powyższy wyrok zaskarżył apelacją ZUS. Sąd okręgowy zmienił zaskarżony wyrok i oddalił odwołanie. Sąd stwierdził, że – zgodnie z art. 3 pkt 3 ustawy z 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa – użyte w ustawie określenie wynagrodzenie oznacza przychód pracownika stanowiący podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie chorobowe, po odliczeniu potrąconych przez pracodawcę składek na ubezpieczenie emerytalne, rentowe oraz ubezpieczenie chorobowe.

Zgodnie zaś z przepisem art. 20 ust. 1 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie chorobowe oraz ubezpieczenie wypadkowe stanowi podstawa wymiaru składek na ubezpieczenie emerytalne i ubezpieczenie rentowe. Z kolei – według art. 18 ust. 1 powołanej ustawy – podstawę składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe ubezpieczonych wymienionych w art. 6 ust. 1 pkt 1–3 i pkt 18a stanowi przychód, o którym mowa w art. 4 pkt 9 i 10 ustawy.

Podstawę wymiaru składek obowiązkowego ubezpieczenia emerytalnego i rentowego pracownika stanowi zatem przychód w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu zatrudnienia w ramach stosunku pracy.

Taką samą zasadę ustalania podstawy wymiaru składek ubezpieczeniowych zawierają przepisy rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 18 grudnia 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe. Uznając, że ze wskazanych przepisów jednoznacznie wynika, iż to przychód pracownika ma stanowić podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie wypadkowe, sąd drugiej instancji stwierdził, że jest to kwota przychodu pracownika obliczona i wskazana organowi rentowemu przez płatnika, uwzględniająca uiszczone świadczenia z tytułu ubezpieczenia emerytalnego, rentowego oraz chorobowego.

Stanowisko SN

Z jednej strony, sąd okręgowy przyjmuje niebudzące zastrzeżeń założenie wynikające z omówionych wcześniej regulacji, że „podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie wypadkowe (a równocześnie ubezpieczenia emerytalne i rentowe) stanowi przychód pracownika, a nie wynagrodzenie zasadnicze określone w umowie o pracę”, jednakże – z drugiej strony – stwierdza, że „podstawę ustalenia wysokości zasiłku chorobowego stanowi wyłącznie przychód pracownika, który został obliczony i wskazany przez płatnika składek”.

To ostatnie twierdzenie nie zostało poparte żadnymi argumentami i musi nasuwać poważne wątpliwości, skoro – w kontekście podstawy faktycznej dochodzonego w sprawie roszczenia – nie wiadomo, dlaczego sąd okręgowy zrównał przychód ubezpieczonego (w tym przypadku rzeczywiście uzyskane przez niego wynagrodzenie za pracę, po potrąceniu uiszczonych przez płatnika składek ubezpieczeniowych) z tym, co – według twierdzeń ubezpieczonego w zaniżonym znacznie zakresie – „obliczył i wskazał płatnik składek”.

Rację ma zatem skarżący, że ta przesłanka rozstrzygnięcia przedstawia się jako niezrozumiałe w kontekście stanu faktycznego sprawy zrównanie ustawowo określonych zasad ustalania podstawy wymiaru składek i zasiłku chorobowego wyłącznie z tym, co „obliczył i wskazał płatnik składek”.

Należy w związku z tym zauważyć, że relacje obu tych rzeczy – z jednej strony – ustawowo zdefiniowanego przychodu jako elementu podstawy wymiaru składki (i zasiłku chorobowego), a z drugiej – jego skonkretyzowania w odpowiednich czynnościach płatnika składki, przedstawiają się akurat w przeciwstawnym porządku od tego, który zdaje się wynikać z zaskarżonego wyroku. Najogólniej mówiąc, czynności płatnika nie stanowią przesłanki dla ustalenia wymiaru składki i wymiaru zasiłku chorobowego. Do płatnika „należy” obliczenie i wskazanie przychodu na zasadach określonych w odpowiednich przepisach.

Płatnik wykonuje te przepisy, a jego czynność jest skuteczna o tyle, o ile jest zgodna z prawem. W razie rozbieżności między rzeczywistym, faktycznie uzyskanym przez pracownika przychodem ze stosunku pracy a oświadczeniem w tym zakresie płatnika składek zawartym w jego czynnościach obliczenia i przekazania składki do ZUS, ubezpieczony ma prawo domagać się weryfikacji wadliwej czynności płatnika składek.

Sytuacja ubezpieczonego w zakresie składek na ubezpieczenie chorobowe i wymiaru zasiłku chorobowego wynika z przepisów prawa, ubezpieczony uzyskuje – z mocy prawa – prawo do określonego świadczenia i może domagać się ukształtowanego prawem co do wysokości świadczenia, chociażby płatnik składek w dokumentach rozliczeniowych z ZUS nie wykonał należących do niego obowiązków w sposób zgodny z obowiązującymi przepisami.
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Stawka godzinowa 2022 – netto, zlecenie

    Stawka godzinowa 2022 i umowa zlecenie – kwota netto i brutto? Ile wynosi minimalne wynagrodzenie na umowach cywilnoprawnych, a ile na umowie o pracę?

    Elektroniczny system kadrowy na praca.gov.pl - nowa ustawa

    Elektroniczny system kadrowy na praca.gov.pl to ułatwienie dla mikroprzedsiębiorcy, rolnika i osoby fizycznej. Za pomocą systemu będzie można zawrzeć umowę o pracę i zlecenia. Automatycznie dokona zgłoszenia do ZUS i KAS, wyliczy wynagrodzenie, składki, podatki i rozliczy urlopy.

    Podwyżka minimalnego wynagrodzenia 2022 a inne świadczenia

    Podwyżka minimalnego wynagrodzenia w 2022 r. wpłynie na wysokość innych świadczeń, np. odprawy, odszkodowania, wynagrodzenia za czas gotowości do pracy i przestój, dodatek za pracę w nocy. Ile wyniosą?

    Praca w upały - zalecenia GIP

    Praca w upały - GIP wydał zalecenia dla pracodawców w związku z wysokimi temperaturami. Jakie obowiązki bhp mają pracodawcy względem pracowników?

    Staż z urzędu pracy 2021 - wynagrodzenie, urlop, L4, ciąża

    Staż z urzędu pracy odbywa osoba bezrobotna. Jakie wynagrodzenie za staż należy się w 2021 r.? Czy stażysta ma prawo do L4 i urlopu? Co w przypadku ciąży?

    Umowa o pomocy przy zbiorach - KRUS 2021

    Umowa o pomocy przy zbiorach w 2021 r. - rolnicy ubezpieczeni w KRUS mogą podpisywać umowy cywilnoprawne na pomoc przy zbiorach. Jaka jest stawka godzinowa?

    Strategia Demograficzna 2040 - zmiany w Kodeksie pracy

    Strategia Demograficzna 2040 przewiduje duże zmiany w Kodeksie pracy. Rodzice będą chronieni przed zwolnieniem i zapewnia się im elastyczną pracę.

    Urlop rodzicielski - rewolucyjne zmiany w 2022 r.

    Urlop rodzicielski - do 2 sierpnia 2022 r. wejdą w życie rewolucyjne zmiany w urlopach rodzicielskich dla ojców. Co się zmieni?

    Bonusy i dni wolne dla zaszczepionych pracowników - PIP

    Bonusy i dni wolne dla zaszczepionych pracowników - co na to PIP? Czy to zgodne z Kodeksem pracy?

    Sygnalista - nowe przepisy od grudnia 2021 r.

    Sygnalista - nowe przepisy implementujące dyrektywę unijną mają wejść w życie w grudniu 2021 r. Kto to sygnalista? Jaki będzie system zgłaszania nieprawidłowości w zakładzie pracy?

    Pracownicy fizyczni w czasie pandemii [RAPORT]

    Pracownicy fizyczni - jak wpłynęła na nich pandemia COVID-19? Zapoznaj się z wynikami raportu "Kariera okiem fachowca".

    Ilu Polaków pracuje po 60. roku życia?

    Praca po 60. roku życia - ilu Polaków nadal pracuje po ukończeniu 60 lat?

    Minimalne wynagrodzenie w 2022 r. netto

    Minimalne wynagrodzenie w 2022 r. wyniesie 3000 zł brutto. Ile to netto?

    Ustawa dezubekizacyjna - Trybunał Konstytucyjny

    Ustawa dezubekizacyjna - Trybunał Konstytucyjny orzekł, że obniżenie renty inwalidzkiej byłym funkcjonariuszom służb bezpieczeństwa PRL jest zgodne z konstytucją.

    Minimalna płaca w 2022 r. - 3000 zł brutto

    Minimalna płaca w 2022 r. - 3000 zł brutto to propozycja rządu. Minimalna stawka godzinowa wyniesie 19,50 zł brutto.

    Waloryzacja środków na kontach i subkontach ZUS 2021

    Waloryzacja środków zgromadzonych na kontach i subkontach w ZUS odbywa się corocznie w czerwcu. W 2021 r. wyniosła 5,41%. O ile zwiększył się stan kont przyszłych emerytów?

    System kadrowo-płacowy - od czego zależy cena?

    System kadrowo-płacowy a cena - od czego zależy, ile kosztuje?

    Konkurs "HR OF CHANGE" – 18 czerwca poznamy zwycięzców!

    Konkurs "HR OF CHANGE" - już 18 czerwca ogłoszeni zostaną zwycięzcy! Kto otrzyma nagrodę w kategoriach: szkolenia i rozwój, zarządzanie zmianą, HR Business Partnering?

    Niepełny etat a praca ponadwymiarowa - jak wynagradzać?

    Niepełny etat a praca ponadwymiarowa - jak wynagradzać pracownika zatrudnionego na część etatu za pracę w godzinach ponadwymiarowych?

    Dodatek wyrównawczy do wynagrodzenia - jak obliczyć?

    Dodatek wyrównawczy do wynagrodzenia - jakie są zasady jego przyznawania? Jak obliczyć wysokość dodatku wyrównawczego?

    Transfer oszczędności PPK - pracodawca może pomóc

    Transfer oszczędności PPK - pracodawca może pomóc pracownikowi (uczestnikowi PPK) w przeniesieniu oszczędności między rachunkami PPK. Ustawa o PPK określa dwie takie sytuacje.

    Zatrudnienie Brytyjczyka po brexicie

    Zatrudnienie Brytyjczyka po brexicie - jak brexit wpłynął na zatrudnienie pracownika z Wielkiej Brytanii w Polsce? Co z dokumentami? Jakich formalności trzeba dokonać?

    Nadanie statusu płatnika składek - wyrok TK (K 15/16)

    Wyrok Trybunału Konstytucyjnego o sygn. akt K 15/16 - czy TK uznał wniosek o nadanie statusu płatnika składek pracodawcy, którego pracownik wykonuje na jego rzecz pracę w ramach umowy cywilnoprawnej zawartej z osobą trzecią?

    Zadaniowy czas pracy a praca zdalna

    Zadaniowy czas pracy a praca zdalna - jak wprowadzić? Jak ewidencjonować i kontrolować czas pracy zdalnej w systemie zadaniowym?

    Dlaczego pracodawcy płacą Ukraińcom więcej niż Polakom?

    Pracodawcy chcą płacić Ukraińcom więcej niż Polakom? Dlaczego?