Kategorie

Kiedy ojciec zatrudniający syna w swojej firmie nie musi zgłaszać go do ZUS jako osobę współpracującą

Joanna Stolarska
Jestem rzemieślnikiem, mistrzem cukiernictwa. Prowadzę średniej wielkości rodzinną firmę (piekarnię-cukiernię), w której zatrudniam młodocianych pracowników w celu praktycznej nauki zawodu. Od 1 września br. w mojej firmie do wykonywania zawodu cukiernika przyucza się również mój 16-letni syn. Księgowa powiedziała mi, że członek rodziny zatrudniony na podstawie umowy o pracę musi zostać zgłoszony do ZUS jako osoba współpracująca. Oznacza to bardzo wysokie składki, które musiałbym opłacać za syna. Czy to prawda?
Reklama

Nie, Pana syn zatrudniony w celu praktycznej nauki zawodu powinien zostać zgłoszony do ZUS jako pracownik młodociany, z kodem tytułu ubezpieczenia 01 20 xx. Składki za niego będzie Pan opłacał na takich samych zasadach, jak za pozostałych uczących się pracowników, ustalając je od podstawy w wysokości przychodu uzyskanego ze stosunku pracy. W odniesieniu do członków rodziny zatrudnionych w celu przygotowania zawodowego nie ma zastosowania zasada, zgodnie z którą osoby zatrudnione na podstawie umowy o pracę, spełniające kryteria do uznania za osoby współpracujące, należy zgłosić do ZUS jako współpracowników.

Pracownika młodocianego, czyli osobę, która ukończyła 16 lat i nie przekroczyła 18 lat, można zatrudnić na podstawie umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego. Przygotowanie zawodowe może odbywać się w formie praktycznej nauki zawodu lub w formie przyuczenia do wykonywania określonej pracy. Z przedstawionego przez Pana problemu wynika, że zatrudnia Pan syna na podstawie umowy o pracę zawartej w celu nauki zawodu (cukiernik).

Pracownik, który spełnia kryteria określone dla osób współpracujących, jest do celów ubezpieczeniowych traktowany jak osoba współpracująca (art. 8 ust. 2 ustawy systemowej). Oznacza to dla współpracownika odmienne od pracowniczych zasady podlegania ubezpieczeniom oraz wynikający z nich odmienny sposób nabywania praw do świadczeń, m.in. z ubezpieczenia chorobowego. Dla płatników zatrudnienie osoby współpracującej często oznacza znacznie wyższe obciążenia składkowe, ponieważ minimalna podstawa wymiaru składek za osobę współpracującą jest wyższa niż minimalne wynagrodzenie za pracę. Ponadto składki za osobę współpracującą w całości finansuje płatnik (czyli przedsiębiorca), podczas gdy w przypadku pracownika składki są częściowo finansowane przez pracodawcę, a częściowo przez zatrudnionego.

WAŻNE!

Składki na ubezpieczenia społeczne osoby współpracującej są w całości finansowane przez płatnika składek.

Reklama

Za osobę współpracującą z osobą prowadzącą pozarolniczą działalność uważa się małżonka, dzieci własne, dzieci drugiego małżonka i dzieci przysposobione, rodziców, macochę i ojczyma oraz osoby przysposabiające, jeżeli pozostają z przedsiębiorcą we wspólnym gospodarstwie domowym i współpracują przy prowadzeniu tej działalności. Przepisy ustawy systemowej wprowadzają tu jednak jeden wyjątek. Za osobę współpracującą nie uważa się członka rodziny, z którym została zawarta umowa o pracę w celu przygotowania zawodowego (art. 8 ust. 11 ustawy systemowej).

Aby prawidłowo ustalić obowiązek podlegania ubezpieczeniom społecznym przez taką osobę, trzeba najpierw ustalić, co na gruncie prawa ubezpieczeń społecznych oznacza termin „umowa o pracę w celu przygotowania zawodowego”. Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych nie definiuje tego pojęcia. Jak wskazuje sądowa praktyka orzecznicza, jego właściwego znaczenia należy poszukiwać w przepisach Kodeksu pracy. Sąd Apelacyjny w Warszawie stwierdził, że „jeżeli ustawodawca posłużył się w sprawach ubezpieczeń społecznych terminem »umowa o pracę w celu przygotowania zawodowego«, nie definiując go i nie nadając specyficznego znaczenia dla tej gałęzi prawa, to uzasadnione jest sięgnięcie przy interpretacji tego przepisu do przepisów Kodeksu pracy, a więc do przepisów, w których pojęcie to funkcjonuje” (wyrok z 23 września 2008 r., III AUa 445/08, OSA 2010/12/75–82). Wyłączenie z obowiązku podlegania ubezpieczeniom społecznym na zasadach obowiązujących współpracowników dotyczy zatem tylko tych osób, z którymi zawarto umowę o pracę w celu przygotowania zawodowego w rozumieniu przepisów Kodeksu pracy.


PRZYKŁAD

Andrzej P., właściciel biura rachunkowego „TAX-LEX”, zatrudnia swoją żonę Alicję P. na stanowisku młodszej księgowej w wymiarze 3/4 etatu. Małżonkowie prowadzą wspólne gospodarstwo domowe. Jednym z powodów zatrudnienia Alicji P. w firmie prowadzonej przez jej męża była potrzeba zdobycia przez nią 3-letniego okresu doświadczenia na stanowisku księgowej w celu uzyskania uprawnień do usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych. Aby wymagany okres zatrudnienia przy wykonywaniu prac związanych z księgowością został zaliczony do tego okresu, Alicja P. musi być zatrudniona na podstawie umowy o pracę lub umowy cywilnoprawnej (pełnienie funkcji księgowej w charakterze osoby współpracującej przy prowadzeniu działalności nie jest wystarczające do uzyskania tych uprawnień). Andrzej P. zgłosił więc żonę do ubezpieczeń jako pracownika, uznając, że zawarł z nią umowę o pracę w celu przygotowania zawodowego (przygotowanie do samodzielnego prowadzenia ksiąg rachunkowych). ZUS zakwestionował to zgłoszenie i nakazał przedsiębiorcy zgłosić małżonkę do ubezpieczeń jako osobę współpracującą. Zdaniem ZUS, zawarta z Alicją P. umowa o pracę nie spełniała kryteriów do uznania jej za „umowę o pracę w celu przygotowania zawodowego”. Takie kryteria spełniają tylko umowy zawarte w celu przygotowania zawodowego w rozumieniu art. 194–196 Kodeksu pracy.

Korzyści (+)

Członek rodziny płatnika zatrudniony w celu przygotowania zawodowego powinien zostać zgłoszony do ubezpieczeń jako pracownik, a nie jako osoba współpracująca.

Pana syn podlega zatem ubezpieczeniom społecznym na zasadach obowiązujących pracowników, tak jak pozostali młodociani uczący się zawodu w Pana firmie. Podlega on więc obowiązkowym ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, wypadkowemu, chorobowemu oraz zdrowotnemu. Jeżeli miesięczny przychód uzyskiwany przez niego ze stosunku pracy (oraz ewentualnie z innych obowiązkowych tytułów do ubezpieczeń) nie przekracza kwoty minimalnego wynagrodzenia za pracę, nie należy za niego opłacać składki na Fundusz Pracy (art. 104 ust. 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy). Za syna nie należy również opłacać składki na FGŚP, inaczej niż to ma miejsce w przypadku pozostałych zatrudnionych (art. 10 ustawy o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy).

Ma Pan obowiązek zgłosić swojego syna do ubezpieczeń na formularzu ZUS ZUA, z kodem tytułu ubezpieczenia 01 20 xx (pracownik młodociany), w terminie 7 dni od daty powstania obowiązku ubezpieczeniowego. Taki sam 7-dniowy termin obowiązuje również w przypadku konieczności wyrejestrowania. Jeżeli Pana syn został już nieprawidłowo zgłoszony do ubezpieczeń jako osoba współpracująca, należy:

  • wyrejestrować go na formularzu ZUS ZWUA z datą, z którą został nieprawidłowo zarejestrowany,
  • zarejestrować go ponownie z tą samą datą, z prawidłowym kodem tytułu ubezpieczenia,
  • ustalić prawidłową podstawę wymiaru składek z tytułu zatrudnienia w ramach umowy o pracę i złożyć korekty dokumentów rozliczeniowych (jeżeli dokumenty te zostały już za niego złożone).

Podstawy prawne:

● art. 6 ust. 1 pkt 1 i pkt 5, art. 8, ust. 2 i ust. 11, art. 13 pkt 1 i pkt 5, art. 11, art. 12 ust. 1 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2009 r. Nr 205, poz. 1585 ze zm.),

  • art. 194–196 Kodeksu pracy,
  • art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. a i lit. c ustawy z 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027 ze zm.),
  • art. 104 ustawy z 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. z 2008 r. Nr 69, poz. 415 ze zm.),
  • art. 10 ustawy z 13 lipca 2006 r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy (Dz.U. Nr 158, poz. 1121 ze zm.),
  • załączniki nr 1, 5 i 18 do rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 23 października 2009 r. w sprawie określenia wzorów zgłoszeń do ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego, imiennych raportów miesięcznych i imiennych raportów miesięcznych korygujących, zgłoszeń płatnika, deklaracji rozliczeniowych i deklaracji rozliczeniowych korygujących, zgłoszeń danych o pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze oraz innych dokumentów (Dz.U. Nr 186, poz. 1444 ze zm.).
Poszerzaj swoją wiedzę, korzystając z naszego programu
INFORLEX Książki dla Firm
INFORLEX Książki dla Firm
Tylko teraz
598,00 zł
798,00
Przejdź do sklepu
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Emerytura brutto netto - kalkulator

    Emerytura brutto - ile to netto? Kalkulator emerytalny pozwala ustalić wysokość emerytury. Oblicz.

    Ochrona przedemerytalna - ile lat?

    Ochrona przedemerytalna - ile lat trwa ochrona przed zwolnieniem? Od ilu lat pracownika zaczyna obowiązywać pracodawcę?

    Strategia Demograficzna 2040 - ocena Konfederacji Lewiatan

    Strategia Demograficzna 2040 jest zbyt ogólna i nie odpowiada współczesnym trendom związanym z rodziną. Jak ocenia ją Konfederacja Lewiatan?

    Zwolnienie lekarskie musi wskazywać aktualny adres pobytu

    Zwolnienie lekarskie musi wskazywać aktualny adres pobytu. Czy trzeba poinformować ZUS o zmianie miejsca pobytu?

    Zmiana dostawcy PPK wymaga konsultacji z załogą

    Zmiana dostawcy PPK wymaga konsultacji z załogą czyli z zakładową organizacją związkową lub inną reprezentacją osób zatrudnionych.

    Emerytura bez podatku – tabela

    Emerytura bez podatku - tabela z kwotą netto w 2021 r. i po zmianach w 2022 r. wskazuje, ile emeryt otrzyma na rękę po podwyżce.

    Pracownik oczekuje elastyczności zatrudnienia

    Elastyczność zatrudnienia - tego oczekuje pracownik od miejsca pracy.

    Pracownicy ocenili sytuację w zakładach pracy [BADANIE]

    Sytuacja w zakładach pracy została oceniona przez pracowników. Jakie są wyniki badania CBOS?

    Kasy zapomogowo-pożyczkowe u pracodawców - projekt ustawy

    Kasy zapomogowo-pożyczkowe u pracodawców - komisje sejmowe pozytywnie zaopiniowały projekt ustawy. Projekt reguluje zasady tworzenia, organizowania i działania kas w zakładach pracy.

    Pracownicy PIP z dodatkowym urlopem wypoczynkowym

    Dodatkowy urlop wypoczynkowy zostanie przyznany niektórym pracownikom PIP. Ile dni?

    Emerytury czerwcowe od 2009 do 2019 r. - ponowne przeliczenie

    Emerytury czerwcowe od 2009 do 2019 r. będą ponownie przeliczone. Takie rozwiązanie przewiduje nowelizacja ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.

    Państwowy egzamin na maszynistę od 2023 r. - projekt

    Państwowy egzamin na maszynistę od 2023 r. przewiduje projekt nowelizacji ustawy o transporcie kolejowym. Co się zmieni?

    Szczepienia pracowników przeciwko COVID-19 - stanowisko PIP

    Szczepienia pracowników przeciwko COVID-19 są celowe i zasadne, lecz mają charakter dobrowolny. To oficjalne stanowisko PIP na temat szczepień pracowników.

    Pracownik niepełnosprawny - zwolnienie lekarskie, czas pracy

    Pracownik niepełnosprawny - jakie ma uprawnienia? Jakie są zasady przebywania na zwolnieniu lekarskim? Jaki jest wymiar czasu pracy pracownika niepełnosprawnego? Co z urlopem wypoczynkowym?

    5 korzyści z audytu wynagrodzeń

    Audyt wynagrodzeń przynosi liczne korzyści. Poniższy artykuł omawia 5 najważniejszych z nich.

    Badania do celów sanitarno-epidemiologicznych

    Badania sanitarno-epidemiologiczne to dodatkowa weryfikacja zdrowotna wymagana do pracy, przy wykonywaniu której istnieje możliwość przeniesienia zakażenia lub choroby zakaźnej na inne osoby.

    Reforma rynku pracy w Polsce

    Reforma rynku pracy w Polsce jest częścią Krajowego Planu Odbudowy. Jakie zmiany zakłada nowy model polityki zatrudnienia?

    Zakaz noszenia hidżabu w miejscu pracy - wyrok TSUE

    Hidżab w miejscu pracy - pod pewnymi warunkami można wprowadzić zakaz noszenia hidżabu w pracy. Tak zdecydował TSUE w swoim wyroku. Krytykuje go Prezydent Turcji.

    Ile osób odbiera telefony służbowe na urlopie?

    Telefon służbowy na urlopie? Ile osób odbiera je podczas urlopowego wypoczynku?

    Przeciętne wynagrodzenie i zatrudnienie - czerwiec i II kwartał 2021

    Przeciętne wynagrodzenie i zatrudnienie - ile wyniosło w czerwcu i II kwartale 2021 r.? GUS podaje kwoty.

    Niedziela handlowa - sierpień 2021

    Niedziela handlowa - sierpień 2021 ma aż 5 niedziel. Czy 1 sierpnia, 8 sierpnia, 15 sierpnia, 22 sierpnia lub 29 sierpnia to niedziela handlowa? Kiedy jest najbliższa niedziela handlowa?

    Nowy pracownik zdalny - jak mu pomóc?

    Nowy pracownik zdalny może mieć wiele trudności z wdrożeniem się do pracy w nowej firmie. Jak mu pomóc?

    Zapisanie nowego pracownika do PPK - 90 dni zatrudnienia

    Zapisanie nowego pracownika do PPK wymaga 90 dni zatrudnienia. Co wlicza się do tego okresu według ustawy o PPK?

    Praca podczas upałów – zalecenia PIP

    Praca podczas upałów - jakie są zalecenie PIP? Po pierwsze, pracodawca zapewnia zimne napoje. Po drugie, wentylację i klimatyzację w pomieszczeniach pracy. PIP zaleca także skracanie czasu pracy.

    Wyższe zarobki i 4 dni pracy w tygodniu w gastronomii - Niemcy

    Wyższe zarobki i 4 dni pracy w tygodniu to rozwiązanie dla sektora gastronomii w Niemczech. Czy to pomoże na niedobory kadrowe?