Kategorie

Jakim ubezpieczeniom podlega osoba wykonująca jednocześnie pracę nakładczą i działalność gospodarczą

Nasze biuro rachunkowe rozlicza składki m.in. za wspólnika spółki cywilnej, który od 6 lat prowadzi działalność gospodarczą. Wspólnik chce podjąć pracę na podstawie umowy o pracę nakładczą. Oczywiście wynagrodzenie z tej umowy będzie zależało od rezultatów pracy, ale zgodnie z umową ma zapewnioną taką ilość pracy, która zapewni mu wynagrodzenie w wysokości przynajmniej minimalnego wynagrodzenia (czyli w tym roku co najmniej 1276 zł). Czy za tę osobę mogłyby być opłacane składki z tytułu pracy nakładczej? Składki byłyby wówczas prawdopodobnie niższe i część z nich finansowałby nakładca.

 Osoba ta może podlegać obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym z tytułu wykonywania pracy nakładczej wyłącznie wtedy, gdy jako chałupnik uzyska miesięcznie przychód co najmniej równy podstawie wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne obowiązujące ją z tytułu prowadzenia działalności (w 2009 r. jest to kwota 1915,80 zł). W przeciwnym przypadku tytułem do opłacania obowiązkowych składek na ubezpieczenia społeczne będzie prowadzona działalność. Z obydwu tytułów będzie musiała być opłacana składka na ubezpieczenie zdrowotne.

UZASADNIENIE

Umowa nakładcza, potocznie zwana umową chałupniczą, jest typową umową rezultatu, mimo że mają do niej zastosowanie niektóre przepisy dotyczące umowy o pracę (np. w zakresie urlopu wypoczynkowego). Pod tym względem wykazuje cechy podobne do umowy o dzieło, chociaż nie jest umową cywilnoprawną. Nakładca, tj. osoba lub podmiot zlecający wykonanie określonej pracy, umawia się z wykonawcą na określony wynik pracy.

Umowa o pracę nakładczą ma w szczególności określać rodzaj pracy, datę jej rozpoczęcia oraz zasady wynagradzania. Wykonawca jest wynagradzany w zależności od tego wyniku, tj. ilości i staranności wykonania pracy. W umowie strony powinny określić minimalną ilość pracy w taki sposób, aby jej wykonanie zapewniało miesięczny zarobek na poziomie:

  • najniższego wynagrodzenia – gdy dla wykonawcy jest to główne lub wyłączne źródło utrzymania,
  • połowy najniższego wynagrodzenia – gdy praca nakładcza nie jest dla wykonawcy głównym źródłem przychodów.

Kwota najniższego wynagrodzenia, o której mowa w przepisach o pracy nakładczej, to kwota określona przez Ministra Pracy i Polityki Socjalnej na podstawie art. 774 pkt 1 Kodeksu pracy – tj. 760 zł. W związku z tym praca nakładcza powinna zapewniać zarobek na poziomie odpowiednio 380 zł lub 760 zł.

Ubezpieczenia chałupnika

Wykonawca umowy o pracę nakładczą (chałupnik) podlega obowiązkowo ubezpieczeniu zdrowotnemu oraz ubezpieczeniom społecznym (emerytalnemu i rentowym) od dnia oznaczonego w umowie jako dzień rozpoczęcia jej wykonywania do dnia rozwiązania lub wygaśnięcia tej umowy. Ponadto może wnosić o dobrowolne opłacanie składek na ubezpieczenie chorobowe.

Podstawą wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne chałupnika jest przychód w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, uzyskiwany z tytułu tej umowy, z wyjątkiem:

  • wynagrodzenia za czas niezdolności do pracy oraz zasiłków z ubezpieczeń społecznych,
  • przychodów wymienionych w § 2 rozporządzenia w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe.

Ubezpieczenia przedsiębiorcy

Osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą ma obowiązek opłacania składek na ubezpieczenia społeczne (emerytalne, rentowe i wypadkowe). Dobrowolnie może przystąpić do ubezpieczenia chorobowego. Oczywiście obowiązkowo musi opłacać składkę na ubezpieczenie zdrowotne.

Prowadzący pozarolniczą działalność podlega ubezpieczeniom od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania jej wykonywania, z wyłączeniem okresu, na który wykonywanie działalności zostało zawieszone na podstawie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej.

Podstawą wymiaru składek na ubezpieczenia takiej osoby jest zadeklarowana kwota, nie niższa jednak niż 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego przyjętego do ustalenia kwoty ograniczenia rocznej podstawy wymiaru składek, ogłoszonego na dany rok kalendarzowy. W 2009 r. jest to kwota 1915,80 zł.

Wyjątkowo niektórzy przedsiębiorcy, którzy rozpoczęli prowadzenie działalności po 24 sierpnia 2005 r., przez pierwsze 2 lata mogą opłacać składki na ubezpieczenia społeczne od niższej podstawy – od zadeklarowanej kwoty, nie niższej niż 30% minimalnego wynagrodzenia (od 1 stycznia 2009 r. wynosi ona 382,80 zł).

Ubezpieczenia chałupnika prowadzącego działalność

Do końca lutego 2009 r. osoba, która jednocześnie prowadziła pozarolniczą działalność i pracowała jako chałupnik, mogła dowolnie wybrać, z którego tytułu chce opłacać składki na obowiązkowe ubezpieczenia społeczne. Oczywiście z obydwu tytułów musiała opłacać składkę na ubezpieczenie zdrowotne.

Od 1 marca br. nie ma już takiej dowolności. W zasadzie obowiązkiem ubezpieczeń społecznych w pierwszej kolejności jest obejmowana prowadzona działalność. Praca nakładcza jest tytułem do dobrowolnego opłacania składek na ubezpieczenia społeczne (art. 9 ust. 2b dodany 1 marca 2009 r.).

Obecnie pracę nakładczą można wybrać jako tytuł, z którego obowiązkowo będą opłacane składki na ubezpieczenia społeczne, pod warunkiem że podstawa wymiaru składek z pracy nakładczej będzie co najmniej równa podstawie wymiaru z tytułu działalności. Jeśli podstawa wymiaru składek z pracy nakładczej jest niższa niż podstawa wymiaru składek z działalności, nie można wybrać pracy nakładczej jako tytułu do obowiązkowego opłacania składek na ubezpieczenia społeczne.

PRZYKŁAD

Spółka z o.o. GABARYT zatrudnia w okresie od 10 czerwca do 31 października 2009 r. na umowę nakładczą osobę, która równocześnie prowadzi działalność gospodarczą. Z tytułu prowadzenia działalności osoba ta opłaca składki od podstawy wymiaru równej 30% minimalnego wynagrodzenia, tj. 382,80 zł. W umowie o pracę nakładczą ustalono, że wynagrodzenie za dany miesiąc będzie wypłacane z dołu, do 10. dnia następnego miesiąca. Z tej umowy uzyskała przychód w wysokości: w czerwcu – 0 zł, w lipcu – 590 zł, w sierpniu 350 zł. Osoba ta obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym z tytułu prowadzenia działalności podlega w okresach od 1 do 30 czerwca i od 1 do 31 sierpnia, tj. w miesiącach, gdy przychód z umowy o pracę nakładczą był niższy niż podstawa wymiaru składek z działalności. Prawo wybrania pracy nakładczej jako tytułu do obowiązkowych ubezpieczeń przysługuje tylko w lipcu br., gdy podstawa wymiaru składek z tej pracy przewyższa podstawę wymiaru składek z działalności.


Osoba, o którą chodzi w pytaniu, prowadzi działalność od 6 lat. Dlatego musi opłacać składki na ubezpieczenia społeczne od podstawy wymiaru co najmniej równej 60% kwoty prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia na 2009 r. (tj. od kwoty 1915,80 zł). Natomiast zgodnie z umową o pracę nakładczą będzie mieć zapewnioną taką ilość pracy, która jej zapewni minimalne wynagrodzenie, tj. w 2009 r. – 1276 zł. Zatem podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne z działalności będzie prawdopodobnie wyższa niż z pracy nakładczej. Oznacza to, że osoba ta będzie musiała opłacać obowiązkowo składki na ubezpieczenia społeczne z działalności poza miesiącami, w których jako chałupnik wykona tyle pracy, że osiągnie wynagrodzenie nie niższe niż 1915,80 zł.

Za każdym razem, kiedy ta osoba będzie mogła i chciała wybrać pracę nakładczą jako tytuł do opłacania obowiązkowych składek na ubezpieczenia społeczne, będzie konieczne dokonanie odpowiednich formalności. Za każdym razem nakładca będzie musiał wyrejestrować ją z obowiązkowego ubezpieczenia zdrowotnego na druku ZUS ZWUA i zgłosić do obowiązkowych ubezpieczeń emerytalnego, rentowych i zdrowotnego (oraz ewentualnie do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego) na druku ZUS ZUA. Jednocześnie będzie musiała wyrejestrować się z ubezpieczeń społecznych i zdrowotnego z tytułu prowadzenia działalności i zgłosić do obowiązkowego ubezpieczenia zdrowotnego. W razie gdy podstawa wymiaru składek z działalności znów będzie wyższa od przychodu z pracy nakładczej, konieczne będzie dokonanie kolejnych wyrejestrowań i zgłoszeń do ubezpieczeń.

Podstawa

  • art. 6 ust. 1 pkt 2 i pkt 5, art. 9 ust. 2b ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (DzU z 2007 r. nr 11, poz. 74 ze zm.),
  • rozporządzenie z 31 grudnia 1975 r. w sprawie uprawnień pracowniczych osób wykonujących pracę nakładczą (DzU z 1976 r. nr 3, poz. 19 ze zm.).
Poszerzaj swoją wiedzę, korzystając z naszej oferty
Webinarium: SLIM VAT 2 – Ulga na złe długi + Certyfikat gwarantowany
Webinarium: SLIM VAT 2 – Ulga na złe długi + Certyfikat gwarantowany
Tylko teraz
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Kiedy zmiana czasu na zimowy w 2021?

    Kiedy jest zmiana czasu na zimowy w 2021 r.? Czy ostatni raz przestawiamy zegarki jesienią? Jak zmiana czasu wpływa na czas pracy w nocy?

    Wypłata wynagrodzenia za pracę w sobotę, niedzielę

    Wypłata wynagrodzenia za pracę to podstawowy obowiązek pracodawcy. Co w przypadku, gdy dzień wypłaty wynagrodzenia wypada w sobotę lub niedzielę?

    Jak niemieccy pracodawcy przygotowują się na 4 falę covid?

    4 fala covid przewidywana jest na jesień 2021 r. Statystyki wskazują na tendencję wzrostową zakażeń. Jak niemieccy pracodawcy przygotowują się na ten trudny czas?

    Weryfikacja szczepień pracowników - projekt

    Weryfikacja szczepień pracowników - trwają prace nad projektem nowych przepisów. Czy pracodawcy będą mogli sprawdzić fakt zaszczepienia się przeciw COVID-19 przez pracowników?

    Umowa o dzieło - ZUS, zgłoszenie

    Umowa o dzieło - zgłoszenie do ZUS jest obowiązkowe od 2021 r. Jaki jest termin na zgłoszenie? Kto musi zgłosić umowę do ZUS?

    Zmiany w ubezpieczeniach społecznych od 18 września 2021 r.

    Najnowsze zmiany w ubezpieczeniach społecznych weszły w życie 18 września 2021 r. Sprawdź, co się zmieni.

    Wypalenie zawodowe podstawą zwolnienia lekarskiego od 2022 r.

    Wypalenie zawodowe od 2022 r. będzie podstawą do otrzymania zwolnienia lekarskiego (l4). Czym jest wypalenie? Jakie są objawy? Jak przeciwdziałać?

    Przeniesienie urlopu na kolejną umowę - wzór porozumienia

    Przeniesienie urlopu wypoczynkowego na kolejną umowę o pracę może nastąpić na mocy porozumienia stron. Jak je prawidłowo sporządzić? Oto wzór porozumienia.

    Ostatnie dni na wniosek o zwolnienie z ZUS!

    Wniosek o zwolnienie z ZUS - sklepiki szkolne i piloci muzealnych wycieczek mają ostatnie dni na ubieganie się o zwolnienie z obowiązku opłacania składek ZUS.

    Podwyższona kwota wolna od potrąceń - covid

    Podwyższona kwota wolna od potrąceń została przewidziana w tarczy na czas pandemii COVID-19. Kogo dotyczy? Ile wynosi?

    Usprawiedliwienie nieobecności w pracy - szczepienie

    Usprawiedliwienie nieobecności w pracy z powodu szczepienia - kiedy jest możliwe? Czy szczepienie dziecka uzasadnia zwolnienie od pracy?

    Kobiety najwięcej ucierpiały na pandemii

    Kobiety najwięcej straciły w czasie pandemii. To one częściej były zwalniane. Spadł na nie ciężar opieki nad dziećmi i pracy jednocześnie. Jak wpłynęło to na ich zdrowie?

    Płace rosną, bo firmy walczą o pracowników

    Płace rosną wszędzie. Wszystkie kody PKD odnotowały w sierpniu 2021 r. podwyżki wynagrodzeń. Firmy walczą w ten sposób o pracowników.

    Jak można podzielić urlop ojcowski?

    Urlop ojcowski przysługuje w wymiarze 2 tygodni. Jak można go podzielić? Do kiedy należy go wykorzystać?

    Skrócenie izolacji i dopuszczenie pracownika do pracy

    Skrócenie izolacji i dopuszczenie pracownika do pracy - czy jest możliwe? Co na to prawo? Jakie świadczenia przysługują za czas izolacji?

    Składki KRUS - IV kwartał 2021 r.

    Składki KRUS w IV kwartale 2021 r. - ile wynosi miesięczna składka na ubezpieczenie wypadkowe, chorobowe i macierzyńskie?

    Dyscyplinarka za brak szkolenia BHP

    Czy brak szkolenia BHP może być podstawą dyscyplinarki? Czy można uznać to za ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków pracownika?

    Dzień Pracownika Służby BHP

    Dzień Pracownika Służby BHP przypada na 19 września każdego roku. Z tej okazji Minister Rodziny i Polityki Społecznej przygotowała list z podziękowaniami i życzeniami dla pracowników służb BHP.

    Dobre i złe nawyki pracy zdalnej [BADANIE]

    Praca zdalna pomaga łączyć pracę z życiem prywatnym. Jakie są dobre i złe nawyki zdalnych pracowników? Oto wyniki badania przeprowadzonego w Wielkiej Brytanii, Francji i Niemczech.

    Płaca minimalna a gospodarka - podcast premiera

    Jaki wpływ na gospodarkę ma płaca minimalna? Czym skutkuje brak godziwego wynagrodzenia? Premier wystartował z autorskim podcastem.

    Składka zdrowotna 9% średniej płacy krajowej

    Składka zdrowotna liczona od średniej płacy krajowej to propozycja Rzecznika MŚP. Czy 9% przeciętnej płacy w gospodarce przy podatku liniowym to dobre rozwiązanie? Ile wyniosłaby w 2022 r.?

    Wzrost minimalnego wynagrodzenia - czy trzeba zmieniać umowę o pracę?

    Wzrost minimalnego wynagrodzenia - czy trzeba zmieniać umowę o pracę? Co roku rośnie kwota minimalnego wynagrodzenia za pracę (tzw. najniższej krajowej, płacy minimalnej) i minimalnej stawki godzinowej. Już dziś wiadomo, że minimalne wynagrodzenie wzrośnie w 2022 r. do 3010 zł brutto (w 2021 roku wynosi 2800 zł). Pracownicy i pracodawcy mają wątpliwości, czy z uwagi na wzrost płacy minimalnej od nowego roku trzeba zmienić postanowienia wszystkich umów o pracę, które obecnie opiewają na kwotę niższą niż 3010 zł? Czy można nie zmieniać umów a np. uzupełniać wynagrodzenie za pracę, premią do wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę? Co może zrobić pracownik, jeżeli pracodawca nie wypłaca mu minimalnego wynagrodzenia? Wyjaśnień w tym zakresie udzieliła Państwowa Inspekcja Pracy.

    Jak zapewnić bezpieczeństwo pracownikom zdalnym?

    Bezpieczeństwo pracowników zdalnych może stanowić duże wyzwanie. To w domu zdarza się najwięcej wypadków. Za co odpowiada pracodawca? Jakie są przepisy BHP?

    Potwierdzenie danych w ZUS - instrukcja

    Potwierdzenie danych w ZUS można otrzymać przez PUE ZUS. Jak samodzielnie utworzyć dokument? Oto instrukcja jak zrobić to krok po kroku.

    Potwierdzenie z PUE ZUS pobierze także świadczeniobiorca

    Elektroniczne Potwierdzenie z PUE ZUS pobierze teraz także świadczeniobiorca, np. potwierdzenie prawa do emerytury, renty, zasiłku.