Kategorie

Czy od odszkodowania wynikającego z ugody pozasądowej należy odprowadzić składki i podatek

Izabela Zawacka
Izabela Zawacka
Jeden z naszych byłych pracowników odwołał się od wypowiedzenia umowy o pracę. Domagał się odszkodowania za 3 miesiące pracy. W trakcie postępowania sądowego zawarliśmy z pracownikiem ugodę. Nie była ona zawarta przed sądem na rozprawie, jej treść nie została wpisana do protokołu rozprawy ani sąd nie zatwierdzał jej w drodze postanowienia. W ugodzie zobowiązaliśmy się do wypłaty na rzecz pracownika kwoty 36 000 zł (tj. 1,5-krotności jego wynagrodzenia za pracę). Po zawarciu ugody pracownik złożył do sądu wniosek o umorzenie postępowania, który został uwzględniony przez sąd. Czy od kwoty 36 000 zł należy opłacić podatek i składki?

Od odszkodowania przyznanego pracownikowi na mocy ugody pozasądowej zawartej z pracodawcą należy potrącić zaliczkę na podatek dochodowy od osób fizycznych. Kwota odszkodowania jest zwolniona ze składek ZUS.

Reklama

Strony procesu, tj. powód i pozwany, mogą w trakcie postępowania sądowego lub przed wniesieniem pozwu zawrzeć ugodę i w ten sposób zakończyć spór. Ugoda może być zawarta przed sądem lub zatwierdzona przez sąd, ale także może być zawarta z wyłączeniem procedury określonej w Kodeksie postępowania cywilnego, a więc bez udziału sądu (tzw. ugoda pozasądowa). Rodzaj zawartej ugody będzie miał znaczenie dla zaklasyfikowania powstałego po stronie pracownika przychodu, od którego będzie uzależniona kwestia zwolnień podatkowych.

W przypadku ugód sądowych zawieranych przed wniesieniem pozwu strona pozywająca może wezwać drugą stronę do próby ugodowej przed sądem właściwym dla strony pozwanej. W pozwie powinna zwięźle oznaczyć sprawę i określić, czego się domaga (art. 185 Kodeksu postępowania cywilnego, dalej k.p.c.). Postępowanie spowodowane takim wezwaniem przeprowadza sąd w składzie jednego sędziego. Jeżeli doszło do porozumienia, strony podpisują ugodę, a jej osnowę zawierają w protokole.

Jeżeli postępowanie już się toczy – a więc gdy pracownik złożył już pozew – strony mogą zawrzeć ugodę na rozprawie. Wówczas jej treść także jest wpisywana do protokołu, a sąd dodatkowo bada, czy nie narusza ona słusznego interesu pracownika (art. 469 k.p.c.). Jeżeli sąd uzna zawarcie ugody za dopuszczalne, wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania ze względu na bezprzedmiotowość dalszego prowadzenia tego postępowania. Ugoda zawarta przed sądem stanowi tytuł egzekucyjny, który po opatrzeniu w klauzulę wykonalności staje się tytułem wykonawczym umożliwiającym prowadzenie egzekucji, gdyby strona uchylała się od spełnienia świadczenia określonego w treści ugody (art. 777 § 1 pkt 1 k.p.c.).


Reklama

Ugoda pozasądowa jest natomiast zawierana poza procesem i nie jest zatwierdzana przez sąd. Zwykle w takich sytuacjach strona ugody zobowiązuje się do wycofania pozwu w zamian za określone świadczenie. Ugoda pozasądowa nie stanowi także tytułu egzekucyjnego, a jeżeli dłużnik odmawiałby świadczenia, druga strona musiałaby na nowo wszczynać spór przed sądem.

Z podatku dochodowego są m.in. zwolnione otrzymane odszkodowania lub zadośćuczynienia, jeżeli ich wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z przepisów odrębnych ustaw lub przepisów wykonawczych wydanych na podstawie tych ustaw, jednak z wyjątkiem odszkodowań wynikających z zawartych umów lub innych ugód, niż ugody sądowe (art. 21 ust. 1 pkt 3 lit. g ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, dalej updof). Ponieważ zawarta przez Państwa ugoda nie ma charakteru ugody sądowej, musi zostać opodatkowana. Inaczej byłoby, gdyby była to ugoda zawarta przed sądem (zarówno przed wniesieniem przez pracownika pozwu, jak i w trakcie toczącego się procesu). Z podatku zwolnione są bowiem inne odszkodowania lub zadośćuczynienia – ale tylko otrzymane na podstawie wyroku lub ugody sądowej – do wysokości określonej w tym wyroku lub tej ugodzie, z wyjątkiem odszkodowań lub zadośćuczynień otrzymanych w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą lub dotyczących korzyści, które podatnik mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono (art. 21 ust. 1 pkt 3 lit. b updof).

W przedstawionej przez Państwa sytuacji nie ma znaczenia, że ugoda dotyczy odszkodowania należnego pracownikowi z tytułu wadliwego rozwiązania umowy o pracę (art. 45 Kodeksu pracy). Nawet jeżeli z treści ugody jednoznacznie wynika, że pracownik otrzyma określoną kwotę tytułem odszkodowania za nieprawidłowe rozwiązanie umowy o pracę na czas nieokreślony, od kwoty tej należy potrącić zaliczkę na podatek dochodowy. Gdyby odszkodowanie to wynikało z ugody zawartej przed sądem, wówczas jego kwota byłaby zwolniona z podatku.

W przeciwieństwie do kwestii podatkowych, rodzaj ugody – sądowa, pozasądowa – nie wpływa na obowiązek składkowy. Z podstawy wymiaru składek są bowiem zawsze wyłączone wszelkiego rodzaju odprawy, odszkodowania i rekompensaty wypłacane pracownikom z tytułu wygaśnięcia lub rozwiązania stosunku pracy, w tym z tytułu rozwiązania stosunku pracy z przyczyn leżących po stronie pracodawcy, nieuzasadnionego lub niezgodnego z prawem wypowiedzenia umowy o pracę lub rozwiązania jej bez wypowiedzenia. Nie ma przy tym znaczenia, czy źródłem wypłaty tego rodzaju odszkodowania jest przepis prawa powszechnego, ugoda czy postanowienia wewnętrznych aktów z zakresu prawa pracy. Ważne jest tylko to, aby z treści zawartej przez Państwa ugody jednoznacznie wynikało, że jest to świadczenie (odszkodowanie) wypłacone w związku z rozwiązaniem umowy o pracę (np. z powodu wadliwego rozwiązania umowy o pracę).

Podstawa prawna:

  • art. 45 Kodeksu pracy,
  • art. 185, art. 469, art. 777 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania cywilnego,
  • art. 21 ust. 1 pkt 3 lit. a, lit. b i lit. g ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2010 r. Nr 51, poz. 307 ze zm.),
  • § 2 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 18 grudnia 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe (Dz.U. Nr 161, poz. 1106 ze zm.).
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Strategia Demograficzna 2040 - zmiany w Kodeksie pracy

    Strategia Demograficzna 2040 przewiduje duże zmiany w Kodeksie pracy. Rodzice będą chronieni przed zwolnieniem i zapewnia się im elastyczną pracę.

    Urlop rodzicielski - rewolucyjne zmiany w 2022 r.

    Urlop rodzicielski - do 2 sierpnia 2022 r. wejdą w życie rewolucyjne zmiany w urlopach rodzicielskich dla ojców. Co się zmieni?

    Bonusy i dni wolne dla zaszczepionych pracowników - PIP

    Bonusy i dni wolne dla zaszczepionych pracowników - co na to PIP? Czy to zgodne z Kodeksem pracy?

    Sygnalista - nowe przepisy od grudnia 2021 r.

    Sygnalista - nowe przepisy implementujące dyrektywę unijną mają wejść w życie w grudniu 2021 r. Kto to sygnalista? Jaki będzie system zgłaszania nieprawidłowości w zakładzie pracy?

    Pracownicy fizyczni w czasie pandemii [RAPORT]

    Pracownicy fizyczni - jak wpłynęła na nich pandemia COVID-19? Zapoznaj się z wynikami raportu "Kariera okiem fachowca".

    Ilu Polaków pracuje po 60. roku życia?

    Praca po 60. roku życia - ilu Polaków nadal pracuje po ukończeniu 60 lat?

    Minimalne wynagrodzenie w 2022 r. netto

    Minimalne wynagrodzenie w 2022 r. wyniesie 3000 zł brutto. Ile to netto?

    Ustawa dezubekizacyjna - Trybunał Konstytucyjny

    Ustawa dezubekizacyjna - Trybunał Konstytucyjny orzekł, że obniżenie renty inwalidzkiej byłym funkcjonariuszom służb bezpieczeństwa PRL jest zgodne z konstytucją.

    Minimalna płaca w 2022 r. - 3000 zł brutto

    Minimalna płaca w 2022 r. - 3000 zł brutto to propozycja rządu. Minimalna stawka godzinowa wyniesie 19,50 zł brutto.

    Waloryzacja środków na kontach i subkontach ZUS 2021

    Waloryzacja środków zgromadzonych na kontach i subkontach w ZUS odbywa się corocznie w czerwcu. W 2021 r. wyniosła 5,41%. O ile zwiększył się stan kont przyszłych emerytów?

    System kadrowo-płacowy - od czego zależy cena?

    System kadrowo-płacowy a cena - od czego zależy, ile kosztuje?

    Konkurs "HR OF CHANGE" – 18 czerwca poznamy zwycięzców!

    Konkurs "HR OF CHANGE" - już 18 czerwca ogłoszeni zostaną zwycięzcy! Kto otrzyma nagrodę w kategoriach: szkolenia i rozwój, zarządzanie zmianą, HR Business Partnering?

    Niepełny etat a praca ponadwymiarowa - jak wynagradzać?

    Niepełny etat a praca ponadwymiarowa - jak wynagradzać pracownika zatrudnionego na część etatu za pracę w godzinach ponadwymiarowych?

    Dodatek wyrównawczy do wynagrodzenia - jak obliczyć?

    Dodatek wyrównawczy do wynagrodzenia - jakie są zasady jego przyznawania? Jak obliczyć wysokość dodatku wyrównawczego?

    Transfer oszczędności PPK - pracodawca może pomóc

    Transfer oszczędności PPK - pracodawca może pomóc pracownikowi (uczestnikowi PPK) w przeniesieniu oszczędności między rachunkami PPK. Ustawa o PPK określa dwie takie sytuacje.

    Zatrudnienie Brytyjczyka po brexicie

    Zatrudnienie Brytyjczyka po brexicie - jak brexit wpłynął na zatrudnienie pracownika z Wielkiej Brytanii w Polsce? Co z dokumentami? Jakich formalności trzeba dokonać?

    Nadanie statusu płatnika składek - wyrok TK (K 15/16)

    Wyrok Trybunału Konstytucyjnego o sygn. akt K 15/16 - czy TK uznał wniosek o nadanie statusu płatnika składek pracodawcy, którego pracownik wykonuje na jego rzecz pracę w ramach umowy cywilnoprawnej zawartej z osobą trzecią?

    Zadaniowy czas pracy a praca zdalna

    Zadaniowy czas pracy a praca zdalna - jak wprowadzić? Jak ewidencjonować i kontrolować czas pracy zdalnej w systemie zadaniowym?

    Dlaczego pracodawcy płacą Ukraińcom więcej niż Polakom?

    Pracodawcy chcą płacić Ukraińcom więcej niż Polakom? Dlaczego?

    Umowy o pracę i zlecenia zawierane online na praca.gov.pl

    Umowy o pracę i zlecenia zawierane online. Ministerstwo Rozwoju, Pracy i Technologii przygotowuje projekt ustawy o zawieraniu i rozliczaniu umów w sposób elektroniczny przez niektórych pracodawców. Ustawa ta ma pozwolić mikroprzedsiębiorcom, rolnikom, a także osobom fizycznym, zatrudniającym pracowników, czy zleceniobiorców, na zawieranie umów o pracę i umów zlecenia według gotowych szablonów na portalu praca.gov.pl. Ten nowy sposób zawierania ww. umów ma być dodatkową opcją dla wspomnianych pracodawców i zleceniodawców. Zawsze będzie można zatrudnić pracownika czy zleceniobiorcę w tradycyjny sposób. Projekt ten ma zostać przyjęty przez Radę Ministrów w III kwartale 2021 r.

    Wypadki przy pracy - I kwartał 2021 [GUS]

    Wypadki przy pracy - GUS podał dane za I kwartał 2021 r. Czy liczba wypadków spadła w porównaniu do roku 2020?

    HR-owca portret własny 2021 [RAPORT]

    HR-owca portret własny 2021 - raport przedstawia jak HRowcy radzili sobie w pandemii, jakie mają zadania, wyzwania i motywacje. Jak oceniają swoją pracę?

    Płaca minimalna w Niemczech w 2021 i 2022 r.

    Płaca minimalna w Niemczech w 2021 i 2022 r. - ile wynosi Mindestlohn? Ile wynosi netto?

    Urlop rodzinny na opiekę nad rodzicami lub wnukami

    Urlop rodzinny - 12 miesięczny urlop na opiekę nad chorymi rodzicami bądź wnukami dla babci lub dziadka to nowa propozycja urlopu. Czy będzie wprowadzony do Kodeksu pracy?

    Składka zdrowotna - Nowy Ład

    Składka zdrowotna a Nowy Ład - jaka zmiana w naliczaniu składki na ubezpieczenie zdrowotne została przewidziana od 2022 r.?