Kategorie

Odwołanie od decyzji ZUS w sprawie emerytury i renty

Jan Witkowski
Jan Witkowski
Osoba, która otrzymała niekorzystną decyzję ZUS w sprawie emerytury lub renty, może wnieść odwołanie do sądu okręgowego pracy i ubezpieczeń społecznych. Odwołanie powinno też trafić do właściwej placówki ZUS, która wydała taką decyzję.
Reklama

Przepisy Kodeksu postępowania cywilnego przewidują, że odwołanie od decyzji w sprawie emerytury lub renty można wnieść w terminie miesiąca od dnia doręczenia jej odpisu. Jeśli ZUS nie wydał decyzji w ciągu 2 miesięcy od daty złożenia wniosku o świadczenie lub o ponowne ustalenie jego wysokości, wniesienie odwołania możliwe jest w każdym czasie po upływie tych 2 miesięcy.

Właściwy do rozpoznania odwołania jest sąd okręgowy – sąd pracy i ubezpieczeń społecznych, w którego okręgu ma miejsce zamieszkania osoba odwołująca się od decyzji. Zanim jednak do tego dojdzie, odwołanie musi trafić do organu, który wydał decyzję. Stąd też zasadą jest, że osoba zainteresowana powinna dostarczyć odwołanie na piśmie (wysłać za pośrednictwem poczty) do jednostki ZUS, która ją wydała. Może ona również złożyć odwołanie ustnie do protokołu sporządzonego przez tę placówkę. Odwołanie od wydanej przez ZUS decyzji może być również złożone do protokołu w sądzie właściwym do rozpoznania sprawy albo w sądzie właściwym dla miejsca zamieszkania osoby zainteresowanej. Jednak i w tym przypadku sąd niezwłocznie przekazuje protokół do właściwej placówki ZUS.

Zmiana decyzji przez ZUS

W ciągu 30 dni od daty złożenia odwołania ZUS może zmienić lub uchylić zaskarżoną decyzję. W takiej sytuacji wydaje nową decyzję w sprawie świadczenia, nie nadając odwołaniu dalszego biegu. W przeciwnym razie, nie później niż w ciągu 30 dni od dnia złożenia odwołania przez wnioskodawcę, ZUS jest zobowiązany przekazać je (wraz z aktami sprawy oraz uzasadnieniem) do właściwego sądu okręgowego – sądu pracy i ubezpieczeń społecznych. W tym czasie jednak organ ten może również sam zmienić decyzję, uchylając poprzednią i wydając nową. Jeśli tak zrobi, wówczas nie nadaje odwołaniu dalszego biegu.

Reklama

Zmiana decyzji przez ZUS jest możliwa również już po przekazaniu odwołania do sądu, aż do czasu wydania wyroku w rozpatrywanej sprawie. Jeśli nowa decyzja organu rentowego będzie uwzględniała żądanie osoby zainteresowanej w całości lub w części, postępowanie sądowe zostanie w takiej sytuacji umorzone.

Nieco inna procedura postępowania od wyżej przedstawionej może mieć miejsce w przypadku, gdy osoba zainteresowana ubiega się o świadczenie uzależnione od stwierdzenia niezdolności do pracy lub niezdolności do samodzielnej egzystencji. Jeśli w odwołaniu od decyzji wskazuje ona nowe okoliczności dotyczące tej niezdolności powstałe po dniu wydania orzeczenia lekarza orzecznika lub komisji lekarskiej ZUS bądź takie, których daty powstania nie można ustalić, ZUS nie przekazuje odwołania do sądu. W takim przypadku sprawa jest kierowana do ponownego rozpatrzenia przez lekarza orzecznika ZUS. Na podstawie tego orzeczenia organ rentowy wydaje nową decyzję, od której również przysługuje odwołanie do sądu.


Postępowanie przed sądem

W wyniku złożenia odwołania sąd podejmuje czynności określone w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego. Przede wszystkim sprawdza, czy nastąpiło ono w ustawowym terminie miesiąca od dnia doręczenia odpisu decyzji. Jeśli termin ten został przekroczony, wówczas sąd odrzuca odwołanie, nie nadając sprawie dalszego biegu. Jedynie wówczas, gdy przekroczenie terminu było niewielkie i nastąpiło z przyczyn niezależnych od osoby zainteresowanej, sąd przystępuje do rozpatrzenia sprawy.

Sąd dokonuje również sprawdzenia odwołania pod względem formalnym. Jeśli występują w tym zakresie jakieś błędy lub braki, wówczas wzywa stronę, pod rygorem zwrócenia pisma, do jego poprawienia lub uzupełnienia.

W ramach prowadzonego postępowania sąd dokonuje wszechstronnego zbadania sprawy. W tym celu może m.in. zlecić przeprowadzenie dodatkowych dowodów wykraczających poza materiał dowodowy dostarczony przez osobę, która złożyła odwołanie (np. z zeznań świadków, z opinii biegłego lekarza itd.). Sąd albo oddala odwołanie (jeśli nie ma podstaw do jego uwzględnienia), albo je uwzględnia, zmieniając zaskarżoną decyzję w całości lub w części i orzekając co do istoty sprawy. W przypadku gdy odwołanie zostało wniesione w związku z niewydaniem decyzji przez organ rentowy i zostało przez sąd uwzględnione, możliwe są 2 rozwiązania. W takiej sytuacji sąd albo zobowiązuje organ rentowy do wydania decyzji w określonym terminie albo sam orzeka co do istoty sprawy.

Gdy odwołanie dotyczy niezdolności do pracy

Pewne szczególne rozwiązania dotyczące postępowania odwoławczego przed sądem odnoszą się do sytuacji, gdy odwołanie dotyczy świadczenia uzależnionego od stwierdzenia niezdolności do pracy lub niezdolności do samodzielnej egzystencji.

Przede wszystkim sąd może we wspomnianych sprawach orzec merytorycznie (co do istoty sprawy) tylko wtedy, gdy wnioskodawca wyczerpał drogę odwoławczą w ZUS (wnosząc sprzeciw od orzeczenia lekarza orzecznika do komisji lekarskiej ZUS), a w odwołaniu od decyzji organu rentowego nie wskazał żadnych nowych okoliczności dotyczących niezdolności do pracy lub niezdolności do samodzielnej egzystencji. Wówczas w wyniku przeprowadzonego postępowania sąd może zmienić zaskarżoną decyzję w całości lub w części. Na podstawie wyroku sądu ZUS wydaje wtedy decyzję w sprawie świadczenia.

W pozostałych przypadkach nie dochodzi do merytorycznego rozpatrzenia odwołania przez sąd. Po pierwsze, sąd odrzuca odwołanie, jeśli decyzja organu rentowego została wydana na podstawie orzeczenia lekarza orzecznika ZUS, a w odwołaniu od takiej decyzji osoba zainteresowana nie wskazała żadnych nowych okoliczności dotyczących niezdolności do pracy lub niezdolności do samodzielnej egzystencji. Oznacza to, że sąd nie rozpatrzy odwołania w sprawie uzależnionej od stwierdzenia tej niezdolności, jeśli wnioskodawca nie wniósł sprzeciwu od orzeczenia lekarza orzecznika do komisji lekarskiej ZUS.

Inna procedura, choć również niekończąca się merytorycznym rozpatrzeniem sprawy przez sąd, została przewidziana w sytuacji, gdy osoba odwołująca się złożyła wprawdzie sprzeciw do komisji lekarskiej ZUS, ale po upływie przewidzianego terminu, który nie został przez ZUS przywrócony. Jeśli w odwołaniu od decyzji wydanej na podstawie orzeczenia lekarza orzecznika podnosi tę okoliczność i zdoła udowodnić, że przekroczenie terminu nastąpiło z przyczyn od niej niezależnych, wówczas sąd uchyla decyzję, przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania organowi ZUS i umarza postępowanie. W takiej sytuacji ZUS kieruje wniesiony po terminie sprzeciw do rozpatrzenia przez komisję lekarską. W analogiczny sposób sąd postępuje wówczas, gdy osoba zainteresowana nie wskazała wprawdzie w odwołaniu od decyzji nowych okoliczności dotyczących niezdolności do pracy lub niezdolności do samodzielnej egzystencji, ale takie okoliczności powstały już po dniu złożenia tego odwołania.

Podstawa prawna:

  • art. 4778–47714 Kodeksu postępowania cywilnego,
  • art. 83 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (DzU z 2009 r. nr 205, poz. 1585 ze zm.).
Poszerzaj swoją wiedzę, korzystając z naszego programu
INFORLEX Książki dla Firm
INFORLEX Książki dla Firm
Tylko teraz
598,00 zł
798,00
Przejdź do sklepu
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Polski Ład - kalkulator wynagrodzeń, umowa o pracę

    Polski Ład - kalkulator wynagrodzeń pozwala obliczyć dla umowy o pracę wysokość pensji netto, zaliczki na podatek dochodowy oraz składki na ubezpieczenie społeczne w 2022 r.

    Lista obecności a ewidencja czasu pracy – różnice

    Lista obecności pracowników - czy jest obowiązkowa? Czy zastępuje ewidencję czasu pracy? Jakie informacje można zamieścić w tych dokumentach kadrowych? Czy można prowadzić je w elektroniczny sposób? Wyjaśniamy w artykule.

    Pracodawca dyskryminuje pracownika - co można zrobić?

    Dyskryminacja w pracy - kiedy można mówić o nierównym traktowaniu pracowników? Co można zrobić, kiedy pracodawca dyskryminuje pracownika?

    Wpłaty do PPK także od wynagrodzenia po ustaniu zatrudnienia

    Wpłaty do PPK nalicza się także od wynagrodzenia wypłaconego uczestnikowi PPK po ustaniu zatrudnienia. Czy nalicza się je od nagrody stanowiącej podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe? Jeśli tak, to w jakiej wysokości procentowej?

    Ile wynosi najniższa krajowa?

    Najniższa krajowa w 2021 i 2022 r. - ile wynosi brutto i netto? Jaka jest stawka godzinowa? Oto kalkulator wynagrodzeń.

    Praca zdalna w Kodeksie pracy - zmiany w projekcie

    Praca zdalna w Kodeksie pracy - jest nowa wersja projektu nowelizacji. Co się zmieni?

    Rejestracja w urzędzie pracy a umowa zlecenie, dzieło, działalność

    Rejestracja w urzędzie pracy - czy bezrobotny może wykonywać pracę na podstawie umowy zlecenia, umowy o dzieło lub prowadzić działalność nierejestrowaną?

    Prezeska, prawniczka, psycholożka - kobiety o feminatywach

    Feminatywy - jakim językiem pisane są oferty pracy? Jak kobiety oceniają żeńskie nazwy stanowisk, np. prezeska, prawniczka, psycholożka? Oto wyniki badania.

    Zezwolenie na pracę sezonową dla cudzoziemca - jak uzyskać [PORADNIK]

    Zezwolenie na pracę sezonową dla cudzoziemca. Od 1 stycznia 2018 roku obowiązują nowe regulacje prawne dotyczące cudzoziemców świadczących prace sezonową. O zezwolenie typu S, czyli na pracę sezonową, mogą ubiegać się pracodawcy, którzy planują zatrudnić obcokrajowców do pracy w rolnictwie, ogrodnictwie lub turystyce.

    Błędy w umowie o pracę - jak je poprawić?

    Błędy w umowie o pracę w zakresie wynagrodzenia i innych świadczeń - jak je poprawić?

    Pracodawcy nie chcą pracy zdalnej [BADANIE]

    Praca zdalna nie jest dla pracodawców najlepszym rozwiązaniem. Prawie wszyscy chcą powrotu do biur. Wprowadzą elastyczne godziny rozpoczęcia i zakończenia pracy.

    Udzielanie zaległego urlopu wypoczynkowego - ustawa o covid-19

    Zaległy urlop wypoczynkowy - jak udzielić zgodnie z ustawą o COVID-19?

    Urząd pracy pomoże zmienić pracę

    Urząd pracy pomoże zmienić pracę i kwalifikacje pracownika. Obecnie skupia się na zatrudnianiu bezrobotnych. Rząd chce rozszerzyć jego kompetencje.

    Utrata pracy i finanse - obawy pracowników

    Utrata pracy i finanse to główne zmartwienia polskich pracowników. Ratują ich jednak deficyty kadrowe.

    Ukąszenie kleszcza a wypadek przy pracy - obowiązki pracodawcy

    Ukąszenie kleszcza - czy to może być wypadek przy pracy? Czy pracodawca zatrudniający pracowników do pracy na świeżym powietrzu ma obowiązek zabezpieczenia ich przed kleszczami?

    Sygnalista w firmie od 17 grudnia 2021 r. - co z ustawą?

    Sygnalista w firmie musi być wdrożony od 17 grudnia 2021 r. Polska musi implementować przepisy unijne do 16 grudnia tego roku. Co z ustawą o sygnalistach?

    Urlop wypoczynkowy - kalkulator

    Urlop wypoczynkowy - kalkulator wymiaru urlopu wypoczynkowego pozwala wyliczyć, ile dni urlopu przysługuje pracownikowi.

    Piloci wycieczek i przewodnicy turystyczni - zwolnienie z ZUS

    Piloci wycieczek i przewodnicy turystyczni mogą składać wnioski o zwolnienie z ZUS za lipiec, sierpień i wrzesień 2020 r. Do kiedy? Jakie warunki należy spełnić?

    Sklepiki szkolne - Tarcza Antykryzysowa

    Sklepiki szkolne - Tarcza Antykryzysowa przyznaje postojowe i zwolnienie z ZUS. Jakie kody PKD? Jakie warunki należy spełnić? Do kiedy złożyć wniosek?

    Sklepiki szkolne, piloci wycieczek i przewodnicy - wsparcie z ZUS

    Sklepiki szkolne, piloci wycieczek i przewodnicy - wsparcie z ZUS otrzymują wsparcie z ZUS. Mogą liczyć na postojowe i zwolnienie z opłacania składek. Do kiedy można składać wnioski?

    Minimalna płaca w 2022 r. brutto netto

    Minimalna płaca w 2022 r. wyniesie 3000 zł brutto. Ile to netto?

    Emerytura brutto netto - kalkulator

    Emerytura brutto - ile to netto? Kalkulator emerytalny pozwala ustalić wysokość emerytury. Oblicz.

    Ochrona przedemerytalna - ile lat?

    Ochrona przedemerytalna - ile lat trwa ochrona przed zwolnieniem? Od ilu lat pracownika zaczyna obowiązywać pracodawcę?

    Strategia Demograficzna 2040 - ocena Konfederacji Lewiatan

    Strategia Demograficzna 2040 jest zbyt ogólna i nie odpowiada współczesnym trendom związanym z rodziną. Jak ocenia ją Konfederacja Lewiatan?

    Zwolnienie lekarskie musi wskazywać aktualny adres pobytu

    Zwolnienie lekarskie musi wskazywać aktualny adres pobytu. Czy trzeba poinformować ZUS o zmianie miejsca pobytu?