Branżowe Centra Umiejętności i prowadzenie turnusów dokształcania teoretycznego młodocianych pracowników

• Skąd wynikają zmiany w dokształcaniu młodocianych?
• Czym są Branżowe Centra Umiejętności?
• Zmiany w rozporządzeniu w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania - projekt z 5 stycznia 2024
• Uzasadnienie zmian w zakresie kierowania młodocianych do BCU
• Ile jest młodocianych pracowników będących uczniami branżowej szkoły I stopnia?
• Ile jest pracodawców zatrudniających pracowników młodocianych?

Skąd wynikają zmiany w dokształcaniu młodocianych?

Zaszła konieczność nowelizacji rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 maja 1996 r. w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania (Dz.U. z 2018 r. poz. 2010, z późń.zm.). Dlaczego? Ponieważ do systemu oświaty wprowadzony został nowy rodzaj placówki, tj. Branżowe Centra Umiejętności. Takie centrum umożliwia wielu podmiotom, w tym młodocianym, m.in. prowadzenie turnusów dokształcania teoretycznego młodocianych pracowników.

Taka możliwość wynika ze zmian wprowadzonych w ustawie z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe (Dz. U. z 2023 r. poz. 900, z późn. zm.), na mocy ustawy z dnia 30 sierpnia 2023 r. o zmianie ustawy – Prawo oświatowe oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 2005), którą to wprowadzone branżowe centrum umiejętności. Ministerstwo Edukacji i Nauki, wbrew powszechnym opiniom wskazuje, że kształcenie zawodowe i branżowe znacznie się zmieniło: 58,5% młodych ludzi po szkole podstawowej wybiera kształcenie branżowe i techniczne. 

Czym są Branżowe Centra Umiejętności?

Branżowe Centra Umiejętności (BCU) to ogólnopolskie ośrodki kształcenia, szkolenia i egzaminowania, dostępne dla uczniów, studentów, doktorantów, pracowników branż oraz innych osób uczących się. Branżowe centra umiejętności mają zajmować się szeroko rozumianymi działaniami edukacyjnymi i szkoleniowymi, a także będą łączyć edukację z biznesem, upowszechniać innowacje oraz nowe technologie w danej branży. BCU mają angażować poszczególne branże w rozwój umiejętności oraz wspierających współpracę między kształceniem zawodowym (w tym na poziomie szkolnictwa wyższego) a biznesem. Branżowe Centra Umiejętności będą łączyły poszczególne branże, pracodawców, szkoły i uczelnie. Jednostki te pozwolą na kształcenie zarówno młodzieży, jak i dorosłych. Umożliwią również podnoszenie kwalifikacji nauczycieli, dając dostęp do najnowocześniejszych w danej dziedzinie technologii.

Zmiany w rozporządzeniu w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania - projekt z 5 stycznia 2024

W rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 28 maja 1996 r. w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania (Dz. U. z 2018 r. poz. 2010, z 2019 r. poz. 1636 oraz z 2023 r. poz. 1348) planuje się wprowadzić następujące zmiany:

• w § 10: a) w ust. 1 pkt 2 otrzymuje brzmienie: „2) kieruje ich na dokształcanie teoretyczne do centrum kształcenia zawodowego, branżowego centrum umiejętności lub do szkoły prowadzącej kształcenie zawodowe, realizowane w formie turnusu dokształcania teoretycznego młodocianych, zgodnie z przepisami w sprawie kształcenia ustawicznego w formach pozaszkolnych, albo”;
• w § 10 ust. 3 otrzymuje brzmienie: „3. Młodocianym zatrudnionym w celu nauki zawodu i dokształcającym się w formie turnusu dokształcania teoretycznego młodocianych w centrum kształcenia zawodowego, branżowym centrum umiejętności lub w szkole prowadzącej kształcenie zawodowe, znajdujących się w innej miejscowości niż miejsce zamieszkania i miejsce pracy młodocianych, pracodawca może sfinansować koszty dojazdu i pobytu w centrum kształcenia zawodowego, branżowym centrum umiejętności lub w szkole prowadzącej kształcenie zawodowe.”;
• w § 11 ust. 3 otrzymuje brzmienie: „3. Młodociany zatrudniony u pracodawcy niebędącego rzemieślnikiem dokształcający się u pracodawcy albo na turnusie dokształcania teoretycznego młodocianych organizowanym przez centrum kształcenia zawodowego, branżowe – 2 – centrum umiejętności lub szkołę prowadzącą kształcenie zawodowe, zdaje egzamin eksternistyczny zawodowy, przeprowadzany przez okręgową komisję egzaminacyjną, zgodnie z przepisami rozdziału 3b ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty.”.

Uzasadnienie zmian w zakresie kierowania młodocianych do BCU

Jak podaje projektodawca w uzasadnieniu do wprowadzanych zmian w związku z tym, że wprowadzono do systemu oświaty nowy rodzaj placówki, tj. branżowe centrum umiejętności (BCU), umożliwiające uzyskanie i uzupełnienie wiedzy, umiejętności i kwalifikacji zawodowych lub zmianę kwalifikacji zawodowych, zdecydowano również, że jednym z zadań BCU jest realizacja turnusów dokształcania teoretycznego młodocianych pracowników. BCU, jako wyspecjalizowane w danej dziedzinie jednostki systemu oświaty uzupełnią liczbę podmiotów uprawnionych do prowadzenia turnusów dokształcania teoretycznego młodocianych pracowników szczególnie w zawodach niszowych, w których występują problemy związane z miejscem organizacji i realizacji turnusu. Powyższe działania mają na celu zwiększenie dostępu młodocianym, realizującym u pracodawców przygotowanie zawodowe w formie nauki zawodu, do miejsc realizacji dokształcania teoretycznego w formie turnusu dokształcania teoretycznego młodocianych pracowników. Ważny interes społeczny wymaga bowiem umożliwienie pracodawcom kierowanie młodocianych pracowników na dokształcanie teoretyczne do BCU, a młodocianym pracownikom korzystanie z nowych miejsc realizacji dokształcania teoretycznego. 

Ile jest młodocianych pracowników będących uczniami branżowej szkoły I stopnia?

Jak wynika z systemu Informacji Oświatowej – dane z roku szkolnego 2022/2023 -  młodocianych pracowników będących uczniami branżowej szkoły I stopnia jest 113 568.

Ile jest pracodawców zatrudniających pracowników młodocianych?

Według źródła informacji: plan pracy OHP na 2023 r. jest 38 500 pracodawców zatrudniających pracowników młodocianych, którzy objęci są refundacją.

Możliwość uczestniczenia młodocianych pracowników w turnusie dokształcania teoretycznego w branżowych centrach umiejętności, jest bardzo ważne proces legislacyjny powinien więc przyspieszyć. W założeniu rozporządzenie ma wejść w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia.