Kategorie

Czy pracownik niepełnosprawny może pracować dodatkowo w soboty

Beata Tofiluk
Zatrudniamy pracownika niepełnosprawnego, który posiada orzeczenie o lekkim stopniu niepełnosprawności, w wymiarze 1/2 etatu na stanowisku sprzedawcy. Pracownik świadczy pracę od poniedziałku do piątku po 4 godzinny dziennie. W związku z tym, że w okresie wiosennym nasze sklepy są otwarte również w sobotę, zastanawiamy się, czy jest dopuszczalne wyznaczenie pracownikowi pracy od poniedziałku do piątku oraz dodatkowo w niektóre soboty. Jeżeli jest to dopuszczalne, to jakie warunki musimy dodatkowo spełnić? Obecnie pracownik nie posiada zgody lekarza medycyny pracy na wykonywanie pracy w godzinach nadliczbowych, a jest zatrudniony w podstawowym systemie czasu pracy.

Nie ma przeszkód prawnych, aby Państwa pracownik wykonywał pracę w niektóre tygodnie od poniedziałku do soboty, pod warunkiem że do końca okresu rozliczeniowego wyznaczą mu Państwo za taką pracę krótszy tydzień pracy, np. od poniedziałku do czwartku. Można także jednorazowo (bez wcześniejszego planowania) wyznaczyć pracownikowi pracę w sobotę, lecz trzeba za nią oddać inny dzień wolny do końca okresu rozliczeniowego. Ze względu na to, że pracownik jest zatrudniony na 1/2 etatu wyznaczenie pracy w sobotę nie będzie dla niego pracą w godzinach nadliczbowych.

Czas pracy osoby niepełnosprawnej zaliczonej do lekkiego stopnia niepełnosprawności nie może przekraczać 8 godzin na dobę i 40 godzin tygodniowo (art. 15 ust. 1 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej...). Te normy czasu pracy obowiązują pracowników niezależnie od ich wymiaru czasu pracy. Dotyczą również pracowników niepełnoetatowych. Należy zauważyć, że do czasu pracy osób niepełnosprawnych nie mają zastosowania przepisy Kodeksu pracy dotyczące przeciętnego 40-godzinnego tygodnia pracy. Oznacza to, że osoba zaliczona do lekkiego stopnia niepełnosprawności nie może przepracować w każdym tygodniu więcej niż 40 godzin. Do pracowników niepełnosprawnych stosujemy jednak zasadę przeciętnie 5-dniowego tygodnia pracy. Pracownik niepełnosprawny może zatem przepracować w jednym tygodniu np. 6 dni, a w kolejnym 4 dni, tak aby w okresie rozliczeniowym zachować przeciętnie 5-dniowy tydzień pracy.

Osoba niepełnosprawna nie może być zatrudniona w porze nocnej i w godzinach nadliczbowych (art. 15 ust. 3 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej...).

Nie dotyczy to:

  • osób zatrudnionych przy pilnowaniu oraz
  • przypadków, gdy na wniosek osoby zatrudnionej lekarz przeprowadzający badania profilaktyczne pracowników lub w razie jego braku lekarz sprawujący opiekę nad tą osobą wyrazi na to zgodę.

Państwa pracownik nie posiada zgody lekarza medycyny pracy lub innego lekarza sprawującego nad nim opiekę medyczną na pracę w nocy lub w godzinach nadliczbowych. W związku z tym konieczne jest respektowanie wobec niego obowiązujących norm czasu pracy (8 godzin na dobę i 40 godzin w tygodniu), a także zakazu zlecania pracy w godzinach nadliczbowych.

Należy jednak odróżnić wykonywanie pracy w godzinach nadliczbowych od świadczenia pracy w godzinach ponadwymiarowych (ponad wymiar czasu pracy wskazany w umowie). Pracą w godzinach nadliczbowych jest praca wykonywana ponad obowiązujące pracownika normy czasu pracy, a także praca wykonywana ponad przedłużony dobowy wymiar czasu pracy, wynikający z obowiązującego pracownika systemu i rozkładu czasu pracy. Natomiast pracą w godzinach ponadwymiarowych jest praca wykonywana ponad obowiązujący wymiar czasu pracy pracownika zatrudnionego na część etatu, pod warunkiem że nie przekracza ona obowiązujących norm czasu pracy.

PRZYKŁAD

Pracownik niepełnosprawny zatrudniony na 1/2 etatu pracuje od poniedziałku do piątku po 4 godziny. Dodatkowo pracodawca polecił mu pracę w sobotę przez 4 godziny. Wykonywana przez pracownika praca w sobotę w wymiarze 4-godzinnym, jeżeli wcześniej pracownik będzie wykonywał pracę w takim samym wymiarze od poniedziałku do piątku, będzie pracą w godzinach ponadwymiarowych, ale nie nadliczbowych. Łącznie bowiem w danym tygodniu pracownik przepracuje 24 godziny.


Polecenie Państwa pracownikowi pracy w sobotę nie będzie dla niego pracą w godzinach nadliczbowych. Można zatem wyznaczyć mu taką pracę jednorazowo, jeżeli wystąpi nagła potrzeba polecenia pracy w sobotę. Można także z góry zaplanować pracownikowi niepełnosprawnemu pracę w niektórych tygodniach od poniedziałku do soboty. Trzeba tylko pamiętać o zapewnieniu przeciętnie 5-dniowego tygodnia pracy, czyli oddaniu innego dnia wolnego za pracę w sobotę.

Ustawodawca nie przewidział dla pracowników niepełnosprawnych odrębnych uregulowań dotyczących obowiązku zapewnienia przeciętnie 5-dniowego tygodnia pracy. A zatem pracownikowi, który wykonywał pracę w dniu wolnym od pracy wynikającym z rozkładu czasu pracy w przeciętnie 5-dniowym tygodniu pracy, przysługuje w zamian inny dzień wolny od pracy udzielony do końca okresu rozliczeniowego, w terminie z nim uzgodnionym (art. 1513 Kodeksu pracy). Jedynie w wyjątkowych sytuacjach, ze względu na niemożność udzielenia dnia wolnego (np. gdy sobota będzie ostatnim dniem okresu rozliczeniowego), dopuszczalne jest wypłacenie za każdą godzinę ponadwymiarową, którą pracownik przepracuje w sobotę, wynagrodzenia za pracę wynikającego ze stawki osobistego zaszeregowania. Taka sytuacja musi mieć szczególne uzasadnienie i nie powinna stać się normalnym elementem organizacji procesu pracy przez pracodawcę. Pracodawca nie może bowiem od razu zakładać, że w zamian za pracę w dniu wolnym od pracy będzie wypłacał pracownikom jedynie wynagrodzenie.

Jeżeli chcą Państwo zaplanować pracownikowi z góry pracę w sobotę, trzeba również wziąć pod uwagę, jak jest ustalony rozkład czasu pracy pracownika w podstawowym systemie czasu pracy. Jeżeli rozkład pracownika jest ustalony sztywno od poniedziałku do piątku, to nie można mu zaplanować pracy w sobotę. Natomiast jeżeli rozkład czasu pracy jest ustalony inaczej, np. został sformułowany w następujący sposób: „praca jest wykonywana od poniedziałku do piątku oraz w inne dni wskazane przez pracodawcę przed rozpoczęciem danego miesiąca”, nie będzie problemów z planowaniem pracy w sobotę. W przypadku jednorazowego polecenia pracy w sobotę rozkład czasu pracy nie wpływa na prawo pracodawcy do wskazania pracy w taki dzień.

WAŻNE!

Polecenie pracownikowi niepełnoprawnemu pracy w niektóre soboty będzie dopuszczalne jedynie w sytuacji, gdy taka praca nie będzie pracą w godzinach nadliczbowych, zaś za pracę w takim dniu pracownik otrzyma inny dzień wolny do końca okresu rozliczeniowego.

Niekiedy praca ponad ustalony wymiar czasu pracy osoby zatrudnionej w niepełnym wymiarze czasu pracy może wiązać się z obowiązkiem wypłaty dodatkowego wynagrodzenia. Pracodawca jest zobowiązany do uzgodnienia z pracownikiem niepełnoetatowym liczby godzin pracy ponad ustalony w umowie wymiar czasu pracy, których przekroczenie uprawnia pracownika do dodatku do wynagrodzenia jak za pracę w godzinach nadliczbowych (art. 151 § 5 Kodeksu pracy). Postanowienia dotyczące takiego limitu godzin ponadwymiarowych należy zamieścić w umowie o pracę. Wówczas praca wykonywana przez pracownika niepełnoetatowego ponad ustalony w umowie limit godzin będzie go uprawniała do dodatku, takiego jak za godziny nadliczbowe.

Podstawa prawna:

  • art. 15 ust. 1, ust. 3 ustawy z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz.U. z 2011 r. Nr 127, poz. 721 ze zm.),
  • art. 129 § 1, art. 151 § 5, art. 1513 Kodeksu pracy.
Chcesz dowiedzieć się więcej, sięgnij po naszą publikację
Czas pracy 2021. Planowanie, rozliczanie i ewidencja
Czas pracy 2021. Planowanie, rozliczanie i ewidencja
Tylko teraz
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Wzrost minimalnego wynagrodzenia - czy trzeba zmieniać umowę o pracę?

    Wzrost minimalnego wynagrodzenia - czy trzeba zmieniać umowę o pracę? Co roku rośnie kwota minimalnego wynagrodzenia za pracę (tzw. najniższej krajowej, płacy minimalnej) i minimalnej stawki godzinowej. Już dziś wiadomo, że minimalne wynagrodzenie wzrośnie w 2022 r. do 3010 zł brutto (w 2021 roku wynosi 2800 zł). Pracownicy i pracodawcy mają wątpliwości, czy z uwagi na wzrost płacy minimalnej od nowego roku trzeba zmienić postanowienia wszystkich umów o pracę, które obecnie opiewają na kwotę niższą niż 3010 zł? Czy można nie zmieniać umów a np. uzupełniać wynagrodzenie za pracę, premią do wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę? Co może zrobić pracownik, jeżeli pracodawca nie wypłaca mu minimalnego wynagrodzenia? Wyjaśnień w tym zakresie udzieliła Państwowa Inspekcja Pracy.

    Jak zapewnić bezpieczeństwo pracownikom zdalnym?

    Bezpieczeństwo pracowników zdalnych może stanowić duże wyzwanie. To w domu zdarza się najwięcej wypadków. Za co odpowiada pracodawca? Jakie są przepisy BHP?

    Potwierdzenie danych w ZUS - instrukcja

    Potwierdzenie danych w ZUS można otrzymać przez PUE ZUS. Jak samodzielnie utworzyć dokument? Oto instrukcja jak zrobić to krok po kroku.

    Potwierdzenie z PUE ZUS pobierze także świadczeniobiorca

    Elektroniczne Potwierdzenie z PUE ZUS pobierze teraz także świadczeniobiorca, np. potwierdzenie prawa do emerytury, renty, zasiłku.

    Od wypłat z PPK zazwyczaj nie pobiera się podatku Belki

    Wypłaty z PPK - uczestnik PPK może w każdym czasie skorzystać ze swoich środków. W niektórych przypadkach wiąże się to jednak z obowiązkiem zapłaty 19% zryczałtowanego podatku dochodowego (tzw. podatku Belki).

    Potrzeby pracowników - wnioski z pandemii

    Potrzeby pracowników różnią się w zależności od rodzaju pracowników: fizycznych i biurowych. Jakie wnioski można wyciągnąć z pandemii COVID-19?

    Nadgodziny średniotygodniowe Polaków - pandemia

    Nadgodziny średniotygodniowe Polaków w czasie pandemii wzrosły. Statystyczny pracownik ma w tygodniu 5,5 godziny nadgodzin.

    Narzędzia do identyfikacji talentów - 3 zalety

    Narzędzia do identyfikacji talentów pozwalają zwiększyć potencjał firmy. Jakie są 3 główne zalety tego typu narzędzi?

    Odprawa z tytułu zwolnienia z pracy w pandemii - wątpliwości

    Odprawa z tytułu zwolnienia z pracy w czasie pandemii została uregulowana przepisami ustawy covidowej. Czy nowy limit wysokości odpraw odnosi się do wszystkich świadczeń? Jakie wątpliwości budzą nowe przepisy?

    Nowe święto państwowe w Polsce od 2021 r.

    Nowe święto państwowe w Polsce od 2021 r. ustanawia Prezydent RP. Święto będzie w grudniu. Czy oznacza to kolejny dzień wolny od pracy?

    Niebieska Karta UE - będą zmiany

    Niebieska Karta UE dotyczy zatrudniania cudzoziemców spoza UE. Odbywa się na innych zasadach niż obywateli państw członkowskich UE. Europarlament przyjął przepisy ułatwiające zatrudnianie obcokrajowców.

    Jak najniższa krajowa rosła od 2015 do 2022 r.?

    Najniższa krajowa w 2015 r. wynosiła 1750 zł brutto. W 2022 r. będzie to 3010 zł brutto. Najniższa krajowa wzrosła o 1260 zł.

    Dzień próbny w pracy - płatny czy nie?

    Dzień próbny w pracy a wynagrodzenie - czy jest płatny? Co na to prawo? W celu sprawdzenia pracownika należałoby podpisać umowę na okres próbny.

    PIT-2 a ukończenie 26 roku życia - kiedy złożyć?

    PIT-2 a ukończenie 26 roku życia - kiedy należy złożyć oświadczenie? Co z podwyższonymi kosztami przychodu?

    ZUS ERO - emerytura z datą wsteczną

    ZUS ERO to wniosek o emeryturę z datą wsteczną. Podstawą przyznania lub przeliczenia emerytury z datą wcześniejszą są przepisy covidowe. Dla kogo jest ten wniosek?

    Odprawa emerytalna - wysokość, warunki

    Jaka jest wysokość odprawy emerytalnej? Jakie warunki należy spełnić, aby ją otrzymać? Czy odprowadza się od niej podatek i składki ZUS? Kiedy wypłacić odprawę?

    Jakie są składniki wynagrodzenia za pracę?

    Składniki wynagrodzenia za pracę to przede wszystkim wynagrodzenie zasadnicze i dodatki. Czym premia różni się od nagrody?

    PPK: od 2022 r. stan oszczędności na mojeppk.pl

    PPK - od 2022 r. stan oszczędności będzie można sprawdzić na mojeppk.pl. Do jakich danych będzie miał dostęp każdy uczestnik PPK?

    Płaca minimalna 2022 - jest decyzja rządu

    Płaca minimalna w 2022 r. wzrośnie o 210 zł. Ile wyniesie płaca minimalna 2022? Jest już ostateczna decyzja rządu.

    Praca zdalna a migracje zarobkowe

    Jak praca zdalna wpływa na migracje zarobkowe? Czy na pewno jest ich teraz mniej? Oto wyniki badania.

    Urlop okolicznościowy - śmierć ojca

    Urlop okolicznościowy - śmierć ojca to okoliczność uprawniająca pracownika do wolnego od pracy. Ile dni przysługuje? Jaki jest termin ich wykorzystania?

    Praca zdalna a kolejne fale pandemii [RAPORT]

    Praca zdalna zyskiwała na popularności wraz z nastaniem kolejnych fal pandemii COVID-19. Sprawdź, jaki wpływ na pracę miały fale koronawirusa w Polsce i Unii Europejskiej.

    Co pracownicy mówią o pracodawcach w sieci?

    Pracownik i pracodawca - jak wyglądają stosunki z szefem? Co można przeczytać na ten temat w Internecie? Okazuje się, że najważniejsze jest dobre rozstanie.

    Urodzeni w latach 1984-1994 chcą całkowitej pracy zdalnej

    Całkowita praca zdalna najwięcej zwolenników ma wśród pracowników urodzonych w latach 1984-1994.

    Niemcy: odszkodowanie za kwarantannę tylko dla zaszczepionych

    Odszkodowanie za czas kwarantanny będzie przyznawane tylko zaszczepionym pracownikom? Taki projekt nowych przepisów powstał w Niemczech.