Kategorie

Jak zawrzeć przedwstępną umowę o pracę

Umowa przedwstępna nie tylko dyscyplinuje strony umowy, ale pozwala także wyegzekwować zgodę na zawarcie ostatecznej umowy. Może również stanowić podstawę do roszczenia odszkodowawczego.
Przedwstępna umowa o pracę powinna określać istotne postanowienia umowy przyrzeczonej (art. 389 k.c. w zw. z art. 300 k.p.). Jeżeli termin, w ciągu którego ma być zawarta umowa przyrzeczona, nie został oznaczony, w takim wypadku powinna ona być zawarta w odpowiednim terminie wyznaczonym przez stronę uprawnioną do żądania zawarcia umowy przyrzeczonej. Gdy obie strony są do tego uprawnione i każda z nich wyznaczyła inny termin, strony wiąże termin wyznaczony przez stronę, która wcześniej złożyła stosowne oświadczenie. Jeżeli w ciągu roku od dnia zawarcia umowy przedwstępnej nie został wyznaczony termin do zawarcia umowy przyrzeczonej, nie można już żądać jej zawarcia. Warto wiedzieć, że przedwstępna umowa o pracę może zobowiązywać zarówno jedną ze stron, jak i obydwie strony.

Przykład

1 lipca 2008 r. strony podpisały przedwstępną umowę o pracę. Nie wskazały jednak rodzaju pracy, która ma być wykonywana na podstawie zawartej w przyszłości umowy. W takim przypadku umowa przedwstępna jest nieważna, ponieważ nie określa wszystkich istotnych elementów umowy przyrzeczonej - w tym wypadku rodzaju wykonywanej pracy.

Forma umowy przedwstępnej a skutki, jakie wywiera

Umowa przedwstępna nie wymaga dla swej ważności żadnej formy szczególnej. Jedynym wymogiem jest określenie istotnych postanowień umowy przyrzeczonej. Od formy umowy zależą jednak jej skutki prawne. Prawo przewiduje bowiem dwa podstawowe modele takiej umowy, które różnią się właśnie wywieranymi skutkami. Co do zasady, jeżeli strona zobowiązana do zawarcia umowy przyrzeczonej uchyla się od jej zawarcia, druga strona może żądać naprawienia szkody, którą poniosła przez to, że liczyła na zawarcie umowy końcowej (art. 390 § 1 k.c.). Jest to tzw. słabszy skutek umowy, który polega na możności odzyskania części kosztów poniesionych w trakcie procedury mającej doprowadzić do zawarcia końcowej umowy. W umowie można określić odmiennie zakres odszkodowania.

Przykład

7 lipca 2008 r. strony zawarły przedwstępną umowę o pracę. W § 8 umowy dotyczącym odszkodowania ustalono, że jeśli przyrzeczona umowa o pracę nie zostanie zawarta z przyczyn, za które odpowiedzialność ponosi jedna ze stron, będzie ona musiała wypłacić drugiej stronie zryczałtowane odszkodowanie w wysokości 10 000 zł.

Inaczej ocenimy jednak sytuację, w której umowa przedwstępna spełnia przewidziane przez prawo wymagania postawione umowie przyrzeczonej. Gdy umowa przedwstępna czyni zadość wymaganiom, od których zależy ważność umowy przyrzeczonej (zwłaszcza co do formy), strona uprawniona może dochodzić zawarcia umowy ostatecznej (art. 390 § 2 k.c.). Jest to tzw. mocniejszy skutek - wyrok sądu zastępuje wtedy wolę osoby, która uchyla się od wykonania określonych postanowień. W prawie pracy będzie tak w większości wypadków, ponieważ umowa o pracę nie musi być zawierana w szczególnej formie.

WaŻne!

Na podstawie wyroku sądowego można wymusić zatrudnienie, chociaż trudno wyobrazić sobie późniejszą współpracę stron.

Dla pracownika takie wymuszone zatrudnienie może być jednak korzystne pod kątem finansowym, gdyż może otrzymać np. wynagrodzenie za okres wypowiedzenia lub odszkodowanie za niezgodne z prawem rozwiązanie umowy o pracę. W kwestii dochodzenia zawarcia umowy przyrzeczonej warto wskazać na uchwałę z 7 stycznia 1967 r. (III CZP 32/66, OSNC 1968/12/199), w której Sąd Najwyższy uznał, że prawomocne orzeczenie sądu stwierdzające obowiązek strony do złożenia oznaczonego oświadczenia woli zastępuje to oświadczenie (art. 64 k.c. oraz art. 1047 k.p.c.). Jeżeli więc oświadczenie to ma stanowić składnik umowy, która ma być zawarta między stronami, do zawarcia tej umowy konieczne jest złożenie odpowiedniego oświadczenia woli przez drugą stronę z zachowaniem wymaganej formy. Nie dotyczy to jednak zawarcia umowy przyrzeczonej w umowie przedwstępnej (art. 390 § 2 k.c.). Oznacza to, że jeśli pracownik wygra sprawę dotyczącą umowy przedwstępnej, to wyrok sądu zastępuje od razu całą umowę o pracę i pracownik może żądać dopuszczenia do pracy. Stąd tak ważne jest zawarcie już w umowie przedwstępnej istotnych warunków umowy przyrzeczonej.

Istotne jest to, że taki proces będzie dla pracownika co do zasady darmowy (art. 35 ustawy z 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych - DzU nr 167, poz. 1398 ze zm.). Pracownik będzie jednak musiał tylko uiścić opłatę podstawową w wysokości 30 zł w przypadku składania apelacji, zażalenia, skargi kasacyjnej i skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia. Ponadto w sprawach, w których wartość przedmiotu sporu przewyższa kwotę 50 000 zł, pobiera się od wszystkich podlegających opłacie pism procesowych opłatę stosunkową.

Należy również wspomnieć o wyroku Sądu Najwyższego z 10 września 1997 r. (I PKN 243/97, OSNP 1998/12/357), który zawiera tezę, że jeżeli nie doszło do zawarcia umowy przedwstępnej, bo rokowania stron nie ustalają istotnych postanowień umowy przyrzeczonej (art. 389 k.c.), a w szczególności nie określają rodzaju pracy, terminu jej rozpoczęcia i wynagrodzenia odpowiadającego rodzajowi pracy (art. 29 § 1 k.p.), to żadna ze stron pertraktacji nie jest uprawniona do dochodzenia zawarcia umowy o pracę na podstawie art. 390 § 2 k.c. w zw. z art. 300 k.p.

Przedawnienie roszczeń z umowy przedwstępnej

Roszczenia z przedwstępnej umowy o pracę przedawniają się z upływem roku od dnia, w którym umowa przyrzeczona miała być zawarta. Jeśli zatem np. dniem tym miał być 1 lipca 2008 r., to roszczenia można skutecznie realizować do 1 lipca 2009 r. Jeżeli sąd oddali żądanie zawarcia umowy przyrzeczonej, roszczenia z umowy przedwstępnej przedawniają się z upływem roku od dnia, w którym orzeczenie stało się prawomocne.

Przykład

Antoni B. i Marek F. - jako przyszły pracodawca - podpisali 3 lutego 2008 r. przedwstępną umowę o pracę. Została ona zawarta w formie pisemnej i zawierała wszystkie niezbędne elementy umowy przyrzeczonej. W umówionym terminie (15 lutego 2008 r.) Marek F. odmówił podpisania przyrzeczonej umowy, co poskutkowało złożeniem sprawy do sądu. Sąd I instancji wydał wyrok oddalający powództwo (24 kwietnia 2008 r.), a następnie Antoni B. wniósł od tego orzeczenia apelację. Załóżmy, że sąd okręgowy utrzyma zaskarżony wyrok w mocy - dopiero od dnia uprawomocnienia tego wyroku będzie biegł termin przedawnienia roszczenia o odszkodowanie.

Adam Malinowski

radca prawny

 

 

Chcesz dowiedzieć się więcej, sięgnij po naszą publikację
Umowy o pracę – zawieranie i rozwiązywanie
Umowy o pracę – zawieranie i rozwiązywanie
Tylko teraz
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Potrącenie zaległości ZUS z emerytury od 2022 r.

    Potrącenie zaległości składkowych z emerytury, renty i zasiłku będzie możliwe od 2022 r. ZUS odliczy składkę zdrowotną, podatek i należności składkowe nieopłacone w terminie. Do jakiej wysokości?

    Niemcy: niezaszczepieni bez rekompensaty za czas kwarantanny

    Niezaszczepieni nie otrzymają rekompensaty za czas kwarantanny. Nowe przepisy w Niemczech zaczną obowiązywać od 1 listopada 2021 r.

    Praca zdalna a work-life balance

    Praca zdalna a work-life balance - za dużo work i za mało life? Z badania "Candidate Pulse" wynika, ze praca zdalna zachwiała balansem między życiem prywatnym i zawodowym. Pracownicy odczuwają również więcej presji ze strony pracodawców.

    Pracodawca sprawdzi certyfikat covid [VIDEO]

    Pracodawca sprawdzi certyfikat covid? Najpewniej tak, ale na zasadzie dobrowolności. Co to oznacza? Na to i inne pytania odpowiada Stanisław Szwed, wiceminister pracy, polityki społecznej i rodziny.

    Obniżenie wieku emerytalnego jako fatalna decyzja [VIDEO]

    Obniżenie wieku emerytalnego było fatalną decyzją. Ekonomiści negatywnie oceniają niższy i zróżnicowany dla kobiet i mężczyzn wiek emerytalny w Polsce.

    Co pandemia uświadomiła menadżerom? [VIDEO]

    Pandemia a zarządzanie - co kryzys wywołany pandemią uświadomił menadżerom? Okazało się, że kapitał ludzki jest niezwykle ważny. Duże znaczenie ma także zdolność do szybkich zmian.

    Kodeks pracy art. 30

    Kodeks pracy w art. 30 wylicza sposoby rozwiązania umowy o pracę: porozumienie stron, wypowiedzenie, dyscyplinarka i upływ czasu.

    Kontroferta dla pracownika - co to jest?

    Kontroferta dla pracownika - co to jest i w jakim celu się ją stosuje? Czy warto przyjąć kontrofertę?

    Jesienna rekrutacja w logistyce - jak zachęcić do pracy w firmie?

    Startuje jesienna rekrutacja w logistyce. Jakich pracowników brakuje? Jak zachęcić do pracy w danej firmie? Co przyciąga pracowników?

    Kontrole PIP na małych budowach 2021 - wyniki

    Kontrole PIP na małych budowach zostały wzmożone w 2021 r. Z danych statystycznych wynika, że to właśnie na małych budowach jest najwięcej wypadków przy pracy. Jakie są wyniki kontroli PIP?

    Praca sezonowa - prawa cudzoziemców przez cały rok

    Praca sezonowa - prawa cudzoziemców nie są sezonowe. Przypomina o tym PIP w kampanii "Prawa przez cały rok". Jak zatrudnić cudzoziemca na podstawie zezwolenia na pracę sezonową? Czym jest umowa o pomocy przy zbiorach?

    Europejskie Porozumienie dotyczące aktywnego starzenia się

    Europejskie Porozumienie podpisane w 2017 r. dotyczy aktywnego starzenia się i podejścia międzypokoleniowego w pracy. Realizując je, w Polsce powstało "Porozumienie strony pracowników oraz strony pracodawców RDS na rzecz aktywnego starzenia". Wypracowano w nim szereg rozwiązań na rzecz aktywnego starzenia się.

    Kiedy zmiana czasu na zimowy w 2021?

    Kiedy jest zmiana czasu na zimowy w 2021 r.? Czy ostatni raz przestawiamy zegarki jesienią? Jak zmiana czasu wpływa na czas pracy w nocy?

    Wypłata wynagrodzenia za pracę w sobotę, niedzielę

    Wypłata wynagrodzenia za pracę to podstawowy obowiązek pracodawcy. Co w przypadku, gdy dzień wypłaty wynagrodzenia wypada w sobotę lub niedzielę?

    Jak niemieccy pracodawcy przygotowują się na 4 falę covid?

    4 fala covid przewidywana jest na jesień 2021 r. Statystyki wskazują na tendencję wzrostową zakażeń. Jak niemieccy pracodawcy przygotowują się na ten trudny czas?

    Weryfikacja szczepień pracowników - projekt

    Weryfikacja szczepień pracowników - trwają prace nad projektem nowych przepisów. Czy pracodawcy będą mogli sprawdzić fakt zaszczepienia się przeciw COVID-19 przez pracowników?

    Umowa o dzieło - ZUS, zgłoszenie

    Umowa o dzieło - zgłoszenie do ZUS jest obowiązkowe od 2021 r. Jaki jest termin na zgłoszenie? Kto musi zgłosić umowę do ZUS?

    Zmiany w ubezpieczeniach społecznych od 18 września 2021 r.

    Najnowsze zmiany w ubezpieczeniach społecznych weszły w życie 18 września 2021 r. Sprawdź, co się zmieni.

    Wypalenie zawodowe podstawą zwolnienia lekarskiego od 2022 r.

    Wypalenie zawodowe od 2022 r. będzie podstawą do otrzymania zwolnienia lekarskiego (l4). Czym jest wypalenie? Jakie są objawy? Jak przeciwdziałać?

    Przeniesienie urlopu na kolejną umowę - wzór porozumienia

    Przeniesienie urlopu wypoczynkowego na kolejną umowę o pracę może nastąpić na mocy porozumienia stron. Jak je prawidłowo sporządzić? Oto wzór porozumienia.

    Ostatnie dni na wniosek o zwolnienie z ZUS!

    Wniosek o zwolnienie z ZUS - sklepiki szkolne i piloci muzealnych wycieczek mają ostatnie dni na ubieganie się o zwolnienie z obowiązku opłacania składek ZUS.

    Podwyższona kwota wolna od potrąceń - covid

    Podwyższona kwota wolna od potrąceń została przewidziana w tarczy na czas pandemii COVID-19. Kogo dotyczy? Ile wynosi?

    Usprawiedliwienie nieobecności w pracy - szczepienie

    Usprawiedliwienie nieobecności w pracy z powodu szczepienia - kiedy jest możliwe? Czy szczepienie dziecka uzasadnia zwolnienie od pracy?

    Kobiety najwięcej ucierpiały na pandemii

    Kobiety najwięcej straciły w czasie pandemii. To one częściej były zwalniane. Spadł na nie ciężar opieki nad dziećmi i pracy jednocześnie. Jak wpłynęło to na ich zdrowie?

    Płace rosną, bo firmy walczą o pracowników

    Płace rosną wszędzie. Wszystkie kody PKD odnotowały w sierpniu 2021 r. podwyżki wynagrodzeń. Firmy walczą w ten sposób o pracowników.