REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Zawarcie wieloletniej umowy o pracę na czas określony

Tomasz Król
prawnik - prawo sektora publicznego, prawo cywilne, gospodarcze, prawo administracyjne, podatki
Zawarcie wieloletniej umowy o pracę na czas określony. /Fot. Fotolia
Zawarcie wieloletniej umowy o pracę na czas określony. /Fot. Fotolia
ShutterStock

REKLAMA

REKLAMA

Przepisy Kodeksu pracy nie zakazują wprost zawierania wieloletnich, terminowych umów o pracę. Jeśli jednak organizacja zaproponuje pracownikowi np. umowę na czas określony wynoszący 10 lat – i nie uzasadni takiej decyzji celem lub okolicznościami (zwłaszcza gdy w umowie będzie przewidziana możliwość jej wcześniejszego rozwiązania za dwutygodniowym wypowiedzeniem), to w przypadku sporu sądowego związanego z jej wypowiedzeniem sąd może uznać taką umowę za próbę obejścia prawa (uniknięcia stosowania trzymiesięcznego okresu wypowiedzenia).

Pracodawca może uzasadnić 10-letnią umowę o pracę na czas określony np. chęcią pozyskania kluczowego pracownika do realizacji wieloletnich zadań. Realizacja projektu (np. budowy i uruchomienia centrum rehabilitacyjnego) może trwać kilka lat (zapewnienie finansowania inwestycji, pozyskanie odpowiedniej działki, zdobycie pozwoleń, opracowanie projektów, wykonanie inwestycji, jej uruchomienie i nadzór nad pierwszymi latami funkcjonowania). Do tego trzeba dodać kilka lat opóźnień z powodu zdarzeń nieplanowanych. Z kolei pracownik może uzasadnić taką umowę chęcią podjęcia się zadań wymagających wieloletniej, systematycznej realizacji, przy wyższym od przeciętnego wynagrodzeniu.

Autopromocja

Jakie będą konsekwencje uznania, że nie było uzasadnienia dla zawarcia 10-letniej umowy o pracę na czas określony? Sąd najprawdopodobniej stwierdzi, że umowa stanowiła nadużycie prawa przez pracodawcę. W efekcie sąd uzna, że taka umowa o pracę powinna być uznana za umowę zawartą na czas nieokreślony. Przy ustalaniu okresu wypowiedzenia, bez znaczenia będą zapisy spornej umowy. W to miejsce wejdą odpowiednie przepisy ustawy z 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (dalej: k.p.).

Zgodnie z art. 36 § 1 k.p., okres wypowiedzenia umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony jest uzależniony od okresu zatrudnienia u danego pracodawcy i wynosi:

  • 2 tygodnie – jeżeli pracownik był zatrudniony krócej niż 6 miesięcy,
  • 1 miesiąc – jeżeli pracownik był zatrudniony co najmniej 6 miesięcy,
  • 3 miesiące – jeżeli pracownik był zatrudniony co najmniej 3 lata.

Przykład

Fundacja zatrudniła pracownika, podpisując z nim umowę o pracę na czas określony wynoszący 8 lat. Zadaniem pracownika było prowadzenie sekretariatu biura fundacji. Okres wypowiedzenia zapisany w umowie wynosił dwa tygodnie. Po 4 latach pracownik został zwolniony. Sąd pracy uznał, że fundacja naruszyła prawa pracownika, podpisując, bez uzasadnienia charakterem pracy, wieloletnią umowę o pracę na czas określony. Umowa została uznana za zawartą na czas nieokreślony. Na podstawie art. 36 § 1 pkt 3 k.p., okres wypowiedzenia takiej umowy (obowiązującej już 4 lata) powinien wynosić 3 miesiące.

Dalszy ciąg materiału pod wideo

W wyroku z 11 lutego 2013 r. Sąd Okręgowy w Świdnicy (sygn. akt VII Pa 8/13) rozstrzygnął spór o prawidłowość wypowiedzenia umowy o pracę między fundacją prowadzącą niepubliczną szkołę podstawową o uprawnieniach szkoły publicznej a nauczycielką nauczania zintegrowanego. Umowa została zawarta na czas określony od 15 października 2007 r. do 30 czerwca 2017 r. (na pełny etat, z wynagrodzeniem wynoszącym w momencie wypowiedzenia umowy 2914,95 zł brutto miesięcznie). Fundacja 25 czerwca 2010 r. wypowiedziała nauczycielce umowę o pracę za dwumiesięcznym okresem wypowiedzenia, ze skutkiem na 31 sierpnia 2010 r. Umowa przewidywała możliwość jej wcześniejszego rozwiązania za dwutygodniowym okresem wypowiedzenia. Fundacja skorzystała zatem z tej możliwości – ale przyznała nauczycielce dłuższy, dwumiesięczny okres wypowiedzenia. Nauczycielki to nie usatysfakcjonowało i sprawa trafiła do sądu. Sąd uznał, że nie ma uzasadnienia dla uznania, że umowa o pracę miała obowiązywać przez 10 lat. Zdaniem sądu podpisano umowę o pracę na czas nieokreślony. Sąd wskazał, że zwolnionej nauczycielce przysługiwał jednomiesięczny termin wypowiedzenia. Ponieważ fundacja przyjęła, że okres wypowiedzenia wyniesie 2 miesiące, sąd nie pogorszył sytuacji prawnej byłej pracownicy i nie nakazał zastosować krótszego terminu wypowiedzenia.

Polecamy serwis: Czas pracy

Rozwiązania w prawie unijnym i w Kodeksie pracy

Prawo unijne akceptuje zawieranie umów o pracę na czas określony tylko w razie wystąpienia obiektywnych warunków. Odstępstwo od zasady, że długoterminowa umowa o pracę powinna być zawarta na czas nieokreślony, powinno wynikać ze związku umowy z:

  • nadejściem dokładnie ustalonej daty,
  • wykonaniem określonego zadania lub
  • zajściem określonego wydarzenia.

Przykładem jest tu klauzula 3 pkt 1 załącznika do dyrektywy Rady 99/70/WE (Dz.U. UE.L. z 1999 r. Nr 175, poz. 43). Sądy polskie powołują się na przepisy dyrektywy unijnej jako na nakaz stosowania środków zapobiegania nadużyciom związanym z zawieraniem kolejnych stosunków pracy na czas określony. Przykładem ochrony pracownika przed zbyt długimi, powtarzalnymi umowami na czas określony jest art. 251 § 1 k.p. Przepis ten stanowi, że zawarcie kolejnej umowy o pracę na czas określony jest równoznaczne w skutkach prawnych z zawarciem umowy o pracę na czas nieokreślony, jeżeli poprzednio strony dwukrotnie zawarły umowę o pracę na czas określony na następujące po sobie okresy – jeśli przerwa między rozwiązaniem poprzedniej a nawiązaniem kolejnej umowy o pracę nie przekroczyła 1 miesiąca. Przepis art. 251 § 2 k.p. wprowadza z kolei regułę, że uzgodnienie między stronami w trakcie trwania umowy o pracę na czas określony dłuższego okresu wykonywania pracy na podstawie tej umowy uważa się za zawarcie (od dnia następującego po jej rozwiązaniu) kolejnej umowy o pracę na czas określony.

Stanowisko Sądu Najwyższego

Zawarcie umowy o pracę na czas określony na okres wielu lat nie zależy od swobodnej woli stron w tym znaczeniu, że pracodawca i pracownik mogą co prawda podpisać taką umowę – ale będzie ona podlegała weryfikacji pod kątem obejścia przepisów prawa pracy o zawieraniu i ochronie umów o pracę na czas nieokreślony. Pozwala to – ze względu na społeczno-gospodarcze przeznaczenie prawa oraz zasady współżycia społecznego – na udzielenie wieloletnim terminowym stosunkom pracy takiej samej ochrony, jak tym zawartym bezterminowo – jeżeli interes pracownika i korzyści z zawarcia wieloletniego terminowego kontraktu prawa pracy okazują się pozorne w razie jego wypowiedzenia, które nie wymaga formalnego wskazania przyczyn uzasadniających wypowiedzenie, związkowej konsultacji, zachowania odpowiednich – z reguły dłuższych – okresów wypowiedzenia, ani nie gwarantuje świadczeń przysługujących w razie rozwiązywania bezterminowych stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracownika lub możliwości skorzystania z wcześniejszych uprawnień emerytalnych, itp. (zob. np. wyrok Sądu Najwyższego z 14 lutego 2012 r.; sygn. akt II PK 136/11).

Zobacz także: Dopuszczalność kilkakrotnego zawarcia umowy o pracę na okres próbny

Naruszenie przepisów Kodeksu pracy

Błędne przyjęcie przez pracodawcę, że wypowiada umowę o pracę zawartą na czas określony, podczas gdy należy tę umowę traktować jak zawartą bezterminowo, powoduje wadliwe stosowanie przepisów k.p. Pracodawca mylnie uznaje, że nie musi w wypowiedzeniu umowy o pracę podać przyczyn uzasadniających wcześniejsze rozwiązanie. Może naruszyć w ten sposób:

  • art. 30 § 4 k.p. – który stanowi, że w oświadczeniu pracodawcy o wypowiedzeniu umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony lub o rozwiązaniu umowy o pracę bez wypowiedzenia powinna być wskazana przyczyna uzasadniająca wypowiedzenie lub rozwiązanie umowy,
  • art. 45 § 1 k.p. – który stanowi, że w razie ustalenia, że wypowiedzenie umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony jest nieuzasadnione lub narusza przepisy o wypowiadaniu umów o pracę, sąd pracy – stosownie do żądania pracownika – orzeka o bezskuteczności wypowiedzenia, a jeżeli umowa uległa już rozwiązaniu – o przywróceniu pracownika do pracy na poprzednich warunkach albo o odszkodowaniu.

Ustalenie przez sąd faktu, że terminowa umowa o pracę zawarta na okres 10 lat jest w rzeczywistości umową na czas nieokreślony, nie oznacza też, że sąd automatycznie orzeknie na korzyść pracownika, żądającego wszystkich uprawnień wynikających z zatrudnienia bezterminowego. W powołanym wyżej wyroku z 14 lutego 2012 r. sąd przyznał wprawdzie, że pracodawca nie zastosował przepisów o wypowiedzeniu umowy na czas nieokreślony, ale wskazał też, że samo wypowiedzenie umowy o pracę było w pełni uzasadnione. W tym stanie faktycznym zwalniana pracownica wykazała – w ocenie sądu – brak wymaganych kompetencji i umiejętności związanych z zajmowaniem kierowniczego stanowiska. Sąd nakazał, aby takie okoliczności nie pozostawały bez wpływu przy miarkowaniu wysokości dochodzonego roszczenia odszkodowawczego, które przysługuje w wysokości wynagrodzenia za okres od 2 tygodni do 3 miesięcy, nie niższej jednak od wynagrodzenia za okres wypowiedzenia (zob. art. 471 k.p.).

Umowy projektowe – propozycje rozwiązania

Pracodawcy proponują, aby do przepisów k.p. wprowadzić zapisy pozwalające na zawieranie pracowniczych umów projektowych. Byłyby to umowy związane z projektem realizowanym przez pracodawcę, zawierane na czas trwania takiego projektu. Załóżmy, że wstępny czas realizacji projektu wynosiłby np. 10 lat, ale wskutek bankructwa głównego wykonawcy inwestycji wydłużył się do lat 15. Według proponowanego rozwiązania przez ten czas umowa nie miałaby charakteru umowy na czas nieokreślony. Prawdopodobieństwo pojawienia się tego typu umów w przepisach k.p. należy jednak ocenić jako niskie.

Zadaj pytanie na: Forum Kadry

Podstawa prawna:

Więcej przeczytasz w PORADNIKU ORGANIZACJI NON PROFIT >>>

Autopromocja

REKLAMA

Źródło: Poradnik Organizacji Non Profit
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie - zapraszamy do subskrybcji naszego newslettera
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Uprawnienia rodzicielskie
    certificate
    Jak zdobyć Certyfikat:
    • Czytaj artykuły
    • Rozwiązuj testy
    • Zdobądź certyfikat
    1/10
    Ile tygodni urlopu macierzyńskiego można maksymalnie wykorzystać jeszcze przed porodem?
    nie ma takiej możliwości
    3
    6
    9 - tylko jeśli pracodawca wyrazi na to zgodę
    Następne
    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    Możesz otrzymać 5025 zł na naukę języka, studia podyplomowe, kurs prawa jazdy i inne - rusza nowy program WUP

    Wojewódzki Urząd Pracy w Krakowie uruchamia projekt „Małopolski Pociąg do Kariery – sezon I". WUP zachęca: chcesz nauczyć się języka? Skończyć kurs prawa jazdy? Zdobyć nowe umiejętności zawodowe? Jeśli odpowiedź brzmi pozytywnie należy śledzić informacje i przystąpić do rekrutacji, która rusza prawdopodobnie w kwietniu 2024 r. Można otrzymać nawet 5025 zł!

    Działalność socjalna. Wczasy pod gruszą – dofinansowanie do wypoczynku ze środków ZFŚS to najpopularniejsze świadczenie socjalne

    Wczasy pod gruszą to jedna z form działalności socjalnej. Polega na dofinansowaniu wypoczynku pracowników ze środków zakładowego funduszu świadczeń socjalnych. Wczasy pod gruszą powinny być wsparciem dla pracowników w gorszej sytuacji materialnej.

    Nowe zalecenia co do zatrudniania niepełnosprawnych

    W lutym 2024 r. wydano nowe zalecenia co do zatrudniania niepełnosprawnych m.in. w administracji publicznej. Okazuje się, że wciąż istnieje wiele barier proceduralnych, instytucjonalnych, organizacyjnych i kompetencyjnych, które utrudniają czy wręcz nawet uniemożliwiają osobom ze szczególnymi potrzebami (w tym z niepełnosprawnościami) udział w procesach rekrutacyjnych oraz świadczenie pracy w urzędach. Wciąż jest wiele do zrobienia.

    Separacja jak rozwód - nie otrzymasz odprawy po zmarłym małżonku

    Czym jest separacja? Jakie są skutki majątkowe separacji? Kto ma prawo do odprawy po śmierci pracownika? Czy mając separację należy się odprawa po zmarłym małżonku? Ile wynosi odprawa pośmiertna?

    REKLAMA

    Waloryzacja emerytur 2024 – tabela netto

    Waloryzacja emerytur od 1 marca 2024 roku - o ile procent wzrosną emerytury? Kiedy będzie wypłata pierwszych wyższych emerytur? Tabela przedstawia podwyżki emerytur od 1 marca 2024 roku. Ile wynoszą kwoty netto emerytur po waloryzacji?

    Mama 4+ czyli emerytura matczyna w 2024 roku [WYWIAD]

    Mama 4 plus w 2024 roku - to już 5 lat funkcjonowania świadczenia w Polsce. Czy w tym czasie zmieniły się przepisy? Jakie warunki należy spełnić, aby otrzymać RSU? Ile wynosi rodzicielskie świadczenie uzupełniające do końca lutego, a ile od 1 marca 2024 roku? Jakie dokumenty dołączyć do wniosku? Czy na emeryturze matczynej można pracować? Czy ojcowie pobierają emeryturę matczyną? Na te i inne pytania odpowiada rzecznik ZUS województwa dolnośląskiego Iwoną Kowalską-Matis

    Nie możesz pójść do ZUS i załatwić sprawy? Możesz wysłać pełnomocnika. Trzeba tylko wypełnić formularz ZUS PEL

    Za pomocą formularza ZUS PEL klienci Zakładu Ubezpieczeń Społecznych mogą udzielić pełnomocnictwa do załatwiania swoich spraw. Formularz można pobrać ze strony internetowej www.zus.pl lub z PUE ZUS. Druk jest także dostępny w każdej placówce ZUS.

    W styczniu 2024 r. wzrosło bezrobocie w Polsce! Czy to jest wzrost sezonowy?

    Wzrosło bezrobocie w Polsce. W styczniu stopa bezrobocia wyniosła 5,4%. W grudniu 2023 r. bezrobocie wynosiło 5,1%, a w listopadzie 5,0%.

    REKLAMA

    W całej UE około 11 mln osób zatrudnionych jest w ramach platform internetowych. Trwa kampania BHP w cyfrowym świecie pracy

    W całej UE około 11 mln osób zatrudnionych jest w ramach platform internetowych. To zarządzanie pracą przez sztuczną inteligencję może mieć ogromny wpływ na jakość świadczonej pracy, jej ilość jak i utratę. Świat pracy i rynek się zmieniają - ale w tym wszystkim najważniejszy jest człowiek, nie kapitał. Konieczne jest więc budowanie wiedzy, doświadczenia i zaufania przez informowanie pracowników i zasięganie ich opinii oraz umożliwienie im udziału w projektowaniu i wdrażaniu technologii i systemów cyfrowych w nowej postindustrialnej erze pracy. „Bezpieczeństwo i zdrowie w pracy dotyczy każdego. Jest dobre dla ciebie. Dobre dla firmy” – tak głosi kampania „Bezpieczeństwo pracy w świecie cyfrowym”, która jest prowadzona w latach 2023-2025. Kampania odbywa się w ramach projektu Europejskiej Agencji Bezpieczeństwa i Zdrowia w Pracy.

    Ukraińcy będą przebywać legalnie w Polsce do 30 czerwca 2024 r. Weszła w życie nowelizacja ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy

    Pobyt w Polsce obywateli Ukrainy, którzy przybyli w związku z wojną prowadzoną w tym kraju będzie uznawany za legalny do 30 czerwca 2024 r. To zmiana, jaką wprowadziła nowelizacja ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy. Nowelizacja obowiązuje od 22 lutego. 

    REKLAMA