Kategorie

W okresie wypowiedzenia można zwolnić pracownika w trybie natychmiastowym

Andrzej Marek
Andrzej Marek
Powództwo o odszkodowanie za bezprawne rozwiązanie umowy w trybie natychmiastowym w okresie jej wypowiedzenia nie wyklucza kwestionowania dokonanego wcześniej wypowiedzenia.
W okresie wypowiedzenia umowy o pracę pracodawca może rozwiązać z pracownikiem stosunek pracy bez wypowiedzenia. Pracodawcy najczęściej korzystają z tego uprawnienia w razie naruszenia przez pracownika podstawowych obowiązków, popełnienia przestępstwa, które uniemożliwia jego dalsze zatrudnianie na zajmowanym stanowisku, czy zawinionej utraty uprawnień koniecznych do wykonywania pracy. W przedstawionej sytuacji mamy do czynienia z dwoma kolejno składanymi oświadczeniami pracodawcy o rozwiązaniu umowy o pracę - najpierw za wypowiedzeniem, a następnie bez wypowiedzenia.

Jeżeli pracodawca rozwiąże umowę o pracę w okresie wypowiedzenia z naruszeniem przepisów o rozwiązywaniu umów o pracę bez wypowiedzenia, pracownikowi przysługuje wyłącznie odszkodowanie (art. 60 k.p.). Jest ono równe wynagrodzeniu za czas do upływu okresu wypowiedzenia.

Dopuszczalność wypowiedzenia

Reklama

Przywołany art. 60 k.p. może być stosowany do tych umów o pracę, których dopuszczalność wypowiadania przewiduje kodeks pracy. Nie znajdzie on zatem co do zasady zastosowania do umów o pracę zawartych na czas wykonania oznaczonej pracy oraz na czas określony krótszy niż sześć miesięcy, jak również zawartych na okres dłuższy, jeżeli strony nie dopuściły możliwości jej wcześniejszego wypowiedzenia (wyjątek dotyczy ogłoszenia upadłości lub likwidacji pracodawcy - art. 411 par. 2 k.p.).

W wyroku z 14 kwietnia 1983 r. Sąd Najwyższy wskazał, że rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia w okresie wypowiedzenia, o jakim mowa w art. 60 k.p., zachodzi tylko wtedy, gdy dokonane zostało w czasie biegu 14-dniowego, jednomiesięcznego lub trzymiesięcznego okresu wypowiedzenia, liczonego kalendarzowo wstecz od soboty lub ostatniego dnia miesiąca, jako daty końcowej wypowiedzenia. Do rozwiązania umowy w trybie art. 52 k.p. dokonanego wcześniej, choćby po dniu wypowiedzenia, przepis art. 60 k.p. nie ma zastosowania (I PRN 32/83, OSNC 1983/12/197). Pogląd ten był konsekwencją przyjęcia przez Sąd Najwyższy stanowiska, iż okresy wypowiedzenia przewidziane w art. 36 k.p. mają charakter okresów sztywnych, liczonych zgodnie z zasadami określonymi w tym przepisie (por. wyroki SN z 23 marca 1978 r., I PRN 24/78, OSNCP 1978/11/214 i z 30 lipca 1981 r., I PR 63/81, OSNCP 1982/1/17). W nowszym orzecznictwie słusznie przyjmuje się jednak, że ustawowe okresy wypowiedzenia mają charakter okresów minimalnych, a w granicach wyznaczonych w art. 18 k.p. dopuszczalna jest również ich zmiana (najczęściej przedłużenie).

Dla prawidłowego ustalenia znaczenia zwrotu - okres wypowiedzenia - konieczne jest rozróżnienie dwóch kwestii - długości okresów wypowiedzenia i sposobu ich obliczania. Dlatego przez użyty w art. 60 k.p. zwrot - w okresie wypowiedzenia - należy rozumieć czas od dokonania wypowiedzenia (złożenia pracownikowi przez pracodawcę oświadczenia woli o wypowiedzeniu) do upływu okresu wypowiedzenia (rozwiązania umowy o pracę) - por. wyrok SN z 28 czerwca 2005 r., III PK 44/05, OSNP 2006/9-10/147).

Roszczenia pracownika

Powstaje pytanie, czy art. 60 k.p. ma zastosowanie w każdym przypadku niezwłocznego rozwiązania umowy o pracę w okresie jej wypowiedzenia. Możliwe są bowiem następujące stany faktyczne:

• zarówno wypowiedzenie umowy o pracę, jak i jej rozwiązanie bez wypowiedzenia są prawidłowe,

• wypowiedzenie jest prawidłowe, a rozwiązanie niezwłoczne wadliwe,

• wypowiedzenie jest wadliwie, zaś rozwiązanie bez wypowiedzenia prawidłowe,

• zarówno wypowiedzenie, jak i rozwiązanie niezwłoczne są wadliwe.

Jeśli rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia jest prawidłowe, badanie prawidłowości wypowiedzenia jest zbędne (bezprzedmiotowe). Skoro bowiem umowa została rozwiązana zgodnie z prawem, to bez znaczenia jest to, czy została uprzednio wypowiedziana wadliwie czy niewadliwie. Przepis art. 60 k.p. dotyczy więc tylko takich sytuacji, gdy wadliwe jest rozwiązanie umowy bez wypowiedzenia. Wtedy też aktualne stają się roszczenia pracownika zgłoszone w związku z wypowiedzeniem umowy o pracę. Oznacza to, że ustalenie, iż rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia w okresie wypowiedzenia jest wadliwe, nie zwalnia sądu z rozpoznania roszczeń pracownika zgłoszonych w odwołaniu od wypowiedzenia. Wynik sprawy zależeć będzie ostatecznie od tego, czy wypowiedzenie było uzasadnione merytorycznie i zgodne z przepisami.

Dwa odszkodowania?

Problem może stanowić ustalenie, czy w razie zakwestionowania przez pracownika zarówno wypowiedzenia umowy o pracę, jak i późniejszego jej rozwiązania bez wypowiedzenia, przysługuje mu jednocześnie roszczenie z art. 45 par. 1 k.p. i odszkodowanie przewidziane w art. 60 k.p., czy tylko jedno z nich. W wyroku z 24 lipca 2001 r. Sąd Najwyższy uznał, że w razie wypowiedzenia przez pracodawcę umowy o pracę z naruszeniem przepisów o wypowiadaniu umów, a następnie niezgodnego z prawem rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia w okresie wypowiedzenia, pracownikowi przysługuje odszkodowanie z art. 471 k.p. albo art. 60 k.p. według jego wyboru (I PKN 568/00, OSNP 2003/12/294). Należy jednak zasygnalizować, że w literaturze prawniczej przyjmuje się, że w przedstawionych okolicznościach źródłem obowiązku odszkodowawczego są dwa różne zdarzenia prawne, a pracownik ma tyle roszczeń, ile przyznaje mu prawo (w tym wypadku roszczenia o dwa odszkodowania).

Ważne!

Przepis art. 60 k.p. obejmuje tylko takie sytuacje, gdy w okresie niewadliwego wypowiedzenia przez pracodawcę umowy o pracę rozwiązał on z pracownikiem stosunek pracy bez wypowiedzenia z naruszeniem przepisów o rozwiązywaniu umów o pracę bez wypowiedzenia (wyrok SN z 28 czerwca 2005 r., III PK 44/05, OSNP 2006/9-10/147)

PRZYKŁAD: ODSZKODOWANIE OD PRACODAWCY

10 maja 2007 r. pracownik otrzymał wypowiedzenie umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony. Trzymiesięczny okres wypowiedzenia upływał 31 sierpnia 2007 r. Pracownik od tego wypowiedzenia nie wniósł odwołania do sądu pracy. Oświadczeniem z 15 lipca 2007 r. pracodawca rozwiązał z tym pracownikiem umowę o pracę bez wypowiedzenia - w trybie natychmiastowym. W wyniku odwołania pracownika sąd pracy uznał, że zwolnienie dyscyplinarne było niezgodne z prawem i stosując art. 60 k.p. zasądził na rzecz pracownika odszkodowanie w wysokości wynagrodzenia za czas do upływu okresu wypowiedzenia (za okres od 16 lipca do 31 sierpnia).

Andrzej Marek

Podstawa prawna

• Art. 36, 471, 52, 60 ustawy z 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 z późn. zm.).

Źródło: GP
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Kadry

    Waloryzacja środków na kontach i subkontach ZUS 2021

    Waloryzacja środków zgromadzonych na kontach i subkontach w ZUS odbywa się corocznie w czerwcu. W 2021 r. wyniosła 5,41%. O ile zwiększył się stan kont przyszłych emerytów?

    System kadrowo-płacowy - od czego zależy cena?

    System kadrowo-płacowy a cena - od czego zależy, ile kosztuje?

    Konkurs "HR OF CHANGE" – 18 czerwca poznamy zwycięzców!

    Konkurs "HR OF CHANGE" - już 18 czerwca ogłoszeni zostaną zwycięzcy! Kto otrzyma nagrodę w kategoriach: szkolenia i rozwój, zarządzanie zmianą, HR Business Partnering?

    Niepełny etat a praca ponadwymiarowa - jak wynagradzać?

    Niepełny etat a praca ponadwymiarowa - jak wynagradzać pracownika zatrudnionego na część etatu za pracę w godzinach ponadwymiarowych?

    Dodatek wyrównawczy do wynagrodzenia - jak obliczyć?

    Dodatek wyrównawczy do wynagrodzenia - jakie są zasady jego przyznawania? Jak obliczyć wysokość dodatku wyrównawczego?

    Transfer oszczędności PPK - pracodawca może pomóc

    Transfer oszczędności PPK - pracodawca może pomóc pracownikowi (uczestnikowi PPK) w przeniesieniu oszczędności między rachunkami PPK. Ustawa o PPK określa dwie takie sytuacje.

    Zatrudnienie Brytyjczyka po brexicie

    Zatrudnienie Brytyjczyka po brexicie - jak brexit wpłynął na zatrudnienie pracownika z Wielkiej Brytanii w Polsce? Co z dokumentami? Jakich formalności trzeba dokonać?

    Nadanie statusu płatnika składek - wyrok TK (K 15/16)

    Wyrok Trybunału Konstytucyjnego o sygn. akt K 15/16 - czy TK uznał wniosek o nadanie statusu płatnika składek pracodawcy, którego pracownik wykonuje na jego rzecz pracę w ramach umowy cywilnoprawnej zawartej z osobą trzecią?

    Zadaniowy czas pracy a praca zdalna

    Zadaniowy czas pracy a praca zdalna - jak wprowadzić? Jak ewidencjonować i kontrolować czas pracy zdalnej w systemie zadaniowym?

    Dlaczego pracodawcy płacą Ukraińcom więcej niż Polakom?

    Pracodawcy chcą płacić Ukraińcom więcej niż Polakom? Dlaczego?

    Umowy o pracę i zlecenia zawierane online na praca.gov.pl

    Umowy o pracę i zlecenia zawierane online. Ministerstwo Rozwoju, Pracy i Technologii przygotowuje projekt ustawy o zawieraniu i rozliczaniu umów w sposób elektroniczny przez niektórych pracodawców. Ustawa ta ma pozwolić mikroprzedsiębiorcom, rolnikom, a także osobom fizycznym, zatrudniającym pracowników, czy zleceniobiorców, na zawieranie umów o pracę i umów zlecenia według gotowych szablonów na portalu praca.gov.pl. Ten nowy sposób zawierania ww. umów ma być dodatkową opcją dla wspomnianych pracodawców i zleceniodawców. Zawsze będzie można zatrudnić pracownika czy zleceniobiorcę w tradycyjny sposób. Projekt ten ma zostać przyjęty przez Radę Ministrów w III kwartale 2021 r.

    Wypadki przy pracy - I kwartał 2021 [GUS]

    Wypadki przy pracy - GUS podał dane za I kwartał 2021 r. Czy liczba wypadków spadła w porównaniu do roku 2020?

    HR-owca portret własny 2021 [RAPORT]

    HR-owca portret własny 2021 - raport przedstawia jak HRowcy radzili sobie w pandemii, jakie mają zadania, wyzwania i motywacje. Jak oceniają swoją pracę?

    Płaca minimalna w Niemczech w 2021 i 2022 r.

    Płaca minimalna w Niemczech w 2021 i 2022 r. - ile wynosi Mindestlohn? Ile wynosi netto?

    Urlop rodzinny na opiekę nad rodzicami lub wnukami

    Urlop rodzinny - 12 miesięczny urlop na opiekę nad chorymi rodzicami bądź wnukami dla babci lub dziadka to nowa propozycja urlopu. Czy będzie wprowadzony do Kodeksu pracy?

    Składka zdrowotna - Nowy Ład

    Składka zdrowotna a Nowy Ład - jaka zmiana w naliczaniu składki na ubezpieczenie zdrowotne została przewidziana od 2022 r.?

    Kodeks pracy - zmiana definicji pracownika

    Kodeks pracy - zmiana definicji pracownika przewidziana jest w projekcie ustawy o zmianie ustawy kodeksowej. Jaka miałaby być nowa definicja pracownika?

    Jedna płaca minimalna dla całego kraju to złe rozwiązanie?

    Płaca minimalna - jedna kwota dla całego kraju to złe rozwiązanie? Przedsiębiorcy proponują wprowadzenie minimalnego wynagrodzenia za pracę na poziomie 50% średniej płacy w danym regionie.

    Turcja - umowa o zabezpieczeniu społecznym

    Turcja - umowa o zabezpieczeniu społecznym funkcjonuje od 1 czerwca 2021 r. Czego dotyczy? Kto na niej skorzysta?

    Składka zdrowotna 2021 – działalność gospodarcza

    Składka zdrowotna w 2021 r. a działalność gospodarcza - ile wynosi wysokość składki zdrowotnej? Jak Nowy Ład wpłynie na wysokość składki zdrowotnej?

    Rozwiązanie umowy za porozumieniem stron - wzór

    Rozwiązanie umowy za porozumieniem stron - pobierz wzór druku. Jak rozwiązać umowę zgodnie z art. 30 § 1 pkt 1 Kodeksu pracy? W jakiej formie dokonać porozumienia?

    Czy można zwolnić pracownika z powodu braku szczepienia?

    Zwolnienie niezaszczepionego pracownika - czy prawo pracy pozwala na rozwiązanie umowy z pracownikiem, który nie zaszczepił się przeciwko COVID-19?

    Kiedy pracownik ponosi odpowiedzialność materialną?

    Odpowiedzialność materialna pracownika - pracownik ponosi odpowiedzialność na zasadach ogólnych i za mienie powierzone w ramach dodatkowej umowy.

    Składki KRUS III kwartał 2021

    Składki KRUS w III kwartale 2021 r. - ile wynoszą rolnicze składki wypadkowe, chorobowe i macierzyńskie?

    Wyższe podwyżki dla służby zdrowia od 1 lipca 2021 r.

    Wyższe podwyżki dla służby zdrowia od 1 lipca 2021 r. - takie rozwiązanie proponuje Senat. Sprawdź, ile wzrośnie wynagrodzenie lekarzy, pielęgniarek, położnych i innych pracowników medycznych.