Kategorie

Przedwstępna umowa o pracę

Wojciech Brzeziński
Gdy pracodawca uchyla się od zawarcia przyrzeczonej umowy o pracę, pracownik może żądać jej zawarcia lub odszkodowania. W odwrotnej sytuacji pracodawca może żądać jedynie odszkodowania.

Umowa przedwstępna nie jest dokumentem regulowanym przez przepisy prawa pracy. Kwestie związane z zawieraniem takiej umowy oraz odpowiedzialności związanej z niewłaściwym wykonaniem zawartej umowy regulują przepisy Kodeksu cywilnego. Przepisy te należy stosować do stosunku pracy z mocy artykułu 300 k.p.

Niezbędne elementy umowy przedwstępnej

Umowa przedwstępna, jak każda umowa, musi zawierać podstawowe dane, bez których sporządzone pismo nie jest umową.

Należy do nich zaliczyć następujące elementy:

  • oznaczenie stron umowy – w przypadku zawarcia przedwstępnej umowy o pracę będą to dane pracodawcy i przyszłego pracownika,
  • oznaczenie przedmiotu umowy – w tej sytuacji przedmiotem umowy będzie zawarcie przyrzeczonej umowy o pracę,
  • istotne postanowienia umowy przyrzeczonej – czyli umowy o pracę.

Dodatkowo umowa przedwstępna powinna zawierać informacje dotyczące terminu zawarcia umowy przyrzeczonej.

Przepisy określają, że jeżeli termin, w ciągu którego ma być zawarta umowa przyrzeczona (umowa o pracę), nie został oznaczony, to umowa powinna być zawarta w odpowiednim terminie wyznaczonym przez stronę uprawnioną do żądania zawarcia umowy przyrzeczonej (pracodawca lub pracownik). Jeżeli obie strony są uprawnione do żądania zawarcia umowy przyrzeczonej i każda z nich wyznaczyła inny termin, strony wiąże termin wyznaczony przez stronę, która wcześniej złożyła stosowne oświadczenie. Istnieje jednak pewne ograniczenie powyższej zasady. Przepisy Kodeksu cywilnego zastrzegają, że jeżeli w ciągu roku od dnia zawarcia umowy przedwstępnej nie został wyznaczony termin do zawarcia umowy przyrzeczonej, nie można żądać jej zawarcia.

Przykład

Reklama

Pracodawca 2 stycznia 2012 r. zawarł z kandydatem do pracy umowę przedwstępną, zgodnie z którą umowa o pracę miała być zawarta 1 kwietnia 2012 r. Umowa jednak nie została zawarta, gdyż kandydat uchyla się od jej podpisania. W takiej sytuacji pracodawca nie może domagać się zawarcia umowy przyrzeczonej, gdyż sąd nie może zmusić niedoszłego pracownika do świadczenia pracy. Pracodawca może domagać się odszkodowania.

Pracodawcy muszą pamiętać, że w przypadku gdy umowa przedwstępna spełnia warunki konieczne dla ważności umowy przyrzeczonej, upływ określonego w niej terminu nie powoduje wygaśnięcia zobowiązania do zawarcia umowy przyrzeczonej. W wyroku z 27 stycznia 2000 r. Sąd Najwyższy podkreślił, że jeżeli w umowie przedwstępnej nie zostały spełnione warunki potrzebne do ważności umowy przyrzeczonej, w szczególności nie została zachowana jej forma, upływ terminu, w którym ma być zawarta umowa definitywna, powoduje wygaśnięcie zobowiązania do jej zawarcia, a strona uprawniona może żądać naprawienia szkody, którą poniosła, licząc na zawarcie umowy przyrzeczonej (art. 390 § 1 k.c.). Natomiast gdy umowa przedwstępna czyni zadość wymogom, od których zależy ważność umowy przyrzeczonej, w szczególności co do formy, z chwilą nadejścia terminu zawarcia umowy przyrzeczonej wymagalne staje się roszczenie strony uprawnionej o jej zawarcie (art. 390 § 2 k.c.), konsekwencją wymagalności staje się rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia tego roszczenia (art. 390 § 3 k.c.).


Określenie w umowie przedwstępnej terminu, w ciągu którego ma być zawarta umowa przyrzeczona, jest konieczne dla ważności umowy przedwstępnej (art. 389 k.c.). Termin ten może być zmieniony w drodze umowy stron.

Niezawarcie umowy przyrzeczonej

W przypadku gdy jedna ze stron uchyla się od realizacji postanowień umowy przedwstępnej, druga strona może dochodzić swoich praw przed sądem pracy.

Osoba taka może żądać odszkodowania bądź zawarcia umowy przyrzeczonej (takie prawo ma tylko kandydat na pracownika).

Konsekwencje uchylania się od zawarcia umowy o pracę przez potencjalnego pracownika nie są takie same jak w przypadku, gdy od zawarcia umowy uchyla się pracodawca. Zgodnie z orzecznictwem sądów pracodawca będzie mógł dochodzić jedynie odszkodowania, a nie nawiązania stosunku pracy. Pracownik nie może bowiem być zmuszony do zawarcia umowy o pracę.

Wysokość odszkodowania

Reklama

W uchwale z 22 kwietnia 1977 r. Sąd Najwyższy stwierdził, że w razie odmowy przez zakład pracy zawarcia przyrzeczonej umowy o pracę na czas nieokreślony poszkodowanemu kandydatowi do pracy przysługuje na podstawie art. 390 § 1 k.c. w zw. z art. 300 k.p. roszczenie o odszkodowanie, którego wysokość z reguły nie powinna przekraczać kwoty 3-miesięcznego wynagrodzenia za pracę na stanowisku objętym umową przedwstępną.

Natomiast w wyroku z 6 stycznia 2009 r. Sąd wyraził pogląd, że w przypadku niezawarcia umowy przyrzeczonej strona, która poniosła z tej przyczyny szkodę, może żądać jej naprawienia. Odszkodowanie w takiej sytuacji nie stanowi równowartości 3-krotności wynagrodzenia. Poszkodowana strona umowy może w takiej sytuacji żądać zwrotu ewentualnych wydatków poniesionych w związku z przygotowaniem umowy przedwstępnej i przygotowaniem się do wykonywania umowy przyrzeczonej, takich jak: koszty porad, dojazdów na spotkania, wstępnego przeszkolenia – jeżeli miało miejsce, zarobku utraconego podczas prowadzenia negocjacji albo korzyści, które zostałyby uzyskane wskutek przyjęcia innej, faktycznie odrzuconej oferty itp.

W jednym z powyższych wyroków Sąd stwierdził również, że dochodzenie odszkodowania nie jest uzależnione od żądania zawarcia umowy przyrzeczonej.

Przykład

Pracodawca zawarł z kandydatem przedwstępną umowę o pracę. Jednak właściwa umowa o pracę nie zostanie zawarta, gdyż pracodawca znalazł osobę o wyższych kwalifikacjach zawodowych. W związku z tym pracodawca musi się liczyć z tym, że kandydat, z którym została podpisana umowa przedwstępna, może wystąpić do sądu pracy z roszczeniem o zawarcie przyrzeczonej umowy pracę na warunkach określonych w umowie przedwstępnej. Kandydat będzie mógł również żądać odszkodowania.

Sądowe zawarcie umowy przyrzeczonej

Gdy umowa przedwstępna czyni zadość wymaganiom, od których zależy ważność umowy przyrzeczonej, w szczególności wymaganiom co do formy, strona uprawniona może dochodzić zawarcia umowy przyrzeczonej.

Zgodnie z wyrokiem Sądu Najwyższego z 3 października 1979 r. pracownik może dochodzić zawarcia przyrzeczonej umowy o pracę także wówczas, gdy wprawdzie zawarto umowę o pracę, ale warunki tej umowy dotyczące rodzaju pracy i wysokości wynagrodzenia odbiegają w sposób istotny od warunków ustalonych w umowie przedwstępnej.

Podstawa prawna:

  • art. 29, 300 Kodeksu pracy,
  • art. 66, 353, 389 Kodeksu cywilnego.

Orzecznictwo:

  • wyrok SN z 6 stycznia 2009 r. (I PK 117/08, OSNP 2010/13–14/157),
  • wyrok SN z 27 stycznia 2000 r. (II CKN 707/98, OSP 2000/10/147),
  • uchwała SN z 22 kwietnia 1977 r. (I PZP 5/77, OSNC 1977/10/180),
  • wyrok SN z 3 października 1979 r. (I PRN 128/79, OSNC 1980/1–2/39).

 

Poszerzaj swoją wiedzę, korzystając z naszego programu
INFORLEX Książki dla Firm
INFORLEX Książki dla Firm
Tylko teraz
598,00 zł
798,00
Przejdź do sklepu
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Polski Ład - kalkulator wynagrodzeń, umowa o pracę

    Polski Ład - kalkulator wynagrodzeń pozwala obliczyć dla umowy o pracę wysokość pensji netto, zaliczki na podatek dochodowy oraz składki na ubezpieczenie społeczne w 2022 r.

    Lista obecności a ewidencja czasu pracy – różnice

    Lista obecności pracowników - czy jest obowiązkowa? Czy zastępuje ewidencję czasu pracy? Jakie informacje można zamieścić w tych dokumentach kadrowych? Czy można prowadzić je w elektroniczny sposób? Wyjaśniamy w artykule.

    Pracodawca dyskryminuje pracownika - co można zrobić?

    Dyskryminacja w pracy - kiedy można mówić o nierównym traktowaniu pracowników? Co można zrobić, kiedy pracodawca dyskryminuje pracownika?

    Wpłaty do PPK także od wynagrodzenia po ustaniu zatrudnienia

    Wpłaty do PPK nalicza się także od wynagrodzenia wypłaconego uczestnikowi PPK po ustaniu zatrudnienia. Czy nalicza się je od nagrody stanowiącej podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe? Jeśli tak, to w jakiej wysokości procentowej?

    Ile wynosi najniższa krajowa?

    Najniższa krajowa w 2021 i 2022 r. - ile wynosi brutto i netto? Jaka jest stawka godzinowa? Oto kalkulator wynagrodzeń.

    Praca zdalna w Kodeksie pracy - zmiany w projekcie

    Praca zdalna w Kodeksie pracy - jest nowa wersja projektu nowelizacji. Co się zmieni?

    Rejestracja w urzędzie pracy a umowa zlecenie, dzieło, działalność

    Rejestracja w urzędzie pracy - czy bezrobotny może wykonywać pracę na podstawie umowy zlecenia, umowy o dzieło lub prowadzić działalność nierejestrowaną?

    Prezeska, prawniczka, psycholożka - kobiety o feminatywach

    Feminatywy - jakim językiem pisane są oferty pracy? Jak kobiety oceniają żeńskie nazwy stanowisk, np. prezeska, prawniczka, psycholożka? Oto wyniki badania.

    Zezwolenie na pracę sezonową dla cudzoziemca - jak uzyskać [PORADNIK]

    Zezwolenie na pracę sezonową dla cudzoziemca. Od 1 stycznia 2018 roku obowiązują nowe regulacje prawne dotyczące cudzoziemców świadczących prace sezonową. O zezwolenie typu S, czyli na pracę sezonową, mogą ubiegać się pracodawcy, którzy planują zatrudnić obcokrajowców do pracy w rolnictwie, ogrodnictwie lub turystyce.

    Błędy w umowie o pracę - jak je poprawić?

    Błędy w umowie o pracę w zakresie wynagrodzenia i innych świadczeń - jak je poprawić?

    Pracodawcy nie chcą pracy zdalnej [BADANIE]

    Praca zdalna nie jest dla pracodawców najlepszym rozwiązaniem. Prawie wszyscy chcą powrotu do biur. Wprowadzą elastyczne godziny rozpoczęcia i zakończenia pracy.

    Udzielanie zaległego urlopu wypoczynkowego - ustawa o covid-19

    Zaległy urlop wypoczynkowy - jak udzielić zgodnie z ustawą o COVID-19?

    Urząd pracy pomoże zmienić pracę

    Urząd pracy pomoże zmienić pracę i kwalifikacje pracownika. Obecnie skupia się na zatrudnianiu bezrobotnych. Rząd chce rozszerzyć jego kompetencje.

    Utrata pracy i finanse - obawy pracowników

    Utrata pracy i finanse to główne zmartwienia polskich pracowników. Ratują ich jednak deficyty kadrowe.

    Ukąszenie kleszcza a wypadek przy pracy - obowiązki pracodawcy

    Ukąszenie kleszcza - czy to może być wypadek przy pracy? Czy pracodawca zatrudniający pracowników do pracy na świeżym powietrzu ma obowiązek zabezpieczenia ich przed kleszczami?

    Sygnalista w firmie od 17 grudnia 2021 r. - co z ustawą?

    Sygnalista w firmie musi być wdrożony od 17 grudnia 2021 r. Polska musi implementować przepisy unijne do 16 grudnia tego roku. Co z ustawą o sygnalistach?

    Urlop wypoczynkowy - kalkulator

    Urlop wypoczynkowy - kalkulator wymiaru urlopu wypoczynkowego pozwala wyliczyć, ile dni urlopu przysługuje pracownikowi.

    Piloci wycieczek i przewodnicy turystyczni - zwolnienie z ZUS

    Piloci wycieczek i przewodnicy turystyczni mogą składać wnioski o zwolnienie z ZUS za lipiec, sierpień i wrzesień 2020 r. Do kiedy? Jakie warunki należy spełnić?

    Sklepiki szkolne - Tarcza Antykryzysowa

    Sklepiki szkolne - Tarcza Antykryzysowa przyznaje postojowe i zwolnienie z ZUS. Jakie kody PKD? Jakie warunki należy spełnić? Do kiedy złożyć wniosek?

    Sklepiki szkolne, piloci wycieczek i przewodnicy - wsparcie z ZUS

    Sklepiki szkolne, piloci wycieczek i przewodnicy - wsparcie z ZUS otrzymują wsparcie z ZUS. Mogą liczyć na postojowe i zwolnienie z opłacania składek. Do kiedy można składać wnioski?

    Minimalna płaca w 2022 r. brutto netto

    Minimalna płaca w 2022 r. wyniesie 3000 zł brutto. Ile to netto?

    Emerytura brutto netto - kalkulator

    Emerytura brutto - ile to netto? Kalkulator emerytalny pozwala ustalić wysokość emerytury. Oblicz.

    Ochrona przedemerytalna - ile lat?

    Ochrona przedemerytalna - ile lat trwa ochrona przed zwolnieniem? Od ilu lat pracownika zaczyna obowiązywać pracodawcę?

    Strategia Demograficzna 2040 - ocena Konfederacji Lewiatan

    Strategia Demograficzna 2040 jest zbyt ogólna i nie odpowiada współczesnym trendom związanym z rodziną. Jak ocenia ją Konfederacja Lewiatan?

    Zwolnienie lekarskie musi wskazywać aktualny adres pobytu

    Zwolnienie lekarskie musi wskazywać aktualny adres pobytu. Czy trzeba poinformować ZUS o zmianie miejsca pobytu?