Kategorie

Potrącenia z wynagrodzenia bez zgody pracownika

Katarzyna Kulin
Pracodawca, aby dokonać potrącenia z wynagrodzenia pracownika, musi uzyskać jego pisemną zgodę. Wyjątkowo zgoda na dokonanie odliczeń nie jest wymagana np. w przypadku egzekucji świadczeń alimentacyjnych.

Ochrona wynagrodzenia polega m.in. na tym, że pracownik nie może zrzec się wynagrodzenia lub jego części ani otrzymać pensji niższej niż zagwarantowane minimalne wynagrodzenie za pracę. Istotnym elementem ochrony są również przepisy dotyczące zasad dokonywania potrąceń.

Po odliczeniu składek na ubezpieczenia społeczne oraz zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych potrąceniu podlegają następujące należności:

  • sumy egzekwowane na mocy tytułów wykonawczych na zaspokojenie świadczeń alimentacyjnych,
  • sumy egzekwowane na mocy tytułów wykonawczych na pokrycie należności innych niż świadczenia alimentacyjne,
  • zaliczki pieniężne udzielone pracownikowi,
  • kary pieniężne przewidziane w art. 108 k.p.

Ponadto z wynagrodzenia pracownika odlicza się w pełnej wysokości kwoty wypłacone w poprzednim terminie płatności za okres nieobecności w pracy, za który pracownik nie zachowuje prawa do wynagrodzenia (art. 87 § 7 k.p.). Odliczenia tego można dokonać tylko w bezpośrednio następującym terminie wypłaty wynagrodzenia (wyrok SN z 12 kwietnia 1996 r., I PRN 32/96).

Przykład

Reklama

Pracodawca w regulaminie wynagradzania określił, że wypłata wynagrodzenia będzie dokonywana 27. dnia każdego miesiąca. Pracownik, który jest wynagradzany stałą stawką miesięczną, po sporządzeniu przez dział płac listy płac za lipiec 2012 r., dostarczył 1 sierpnia 2012 r. zwolnienie lekarskie na okres od 30 lipca 2012 r. do 3 sierpnia 2012 r. W takim przypadku pracodawca powinien dokonać odliczenia nadpłaconego wynagrodzenia zasadniczego bez zgody pracownika w terminie wypłaty za kolejny miesiąc, tj. do 27 sierpnia 2012 r. Jeżeli tego nie zrobi, to odliczenia nadpłaconego wynagrodzenia będzie mógł dokonać wyłącznie za pisemną zgodą pracownika.

Tak jak podano w przykładzie powyżej, nadpłacenie świadczeń dla pracownika wynikało z faktu, że pracownik dostarczył zwolnienie lekarskie po sporządzeniu przez pracodawcę listy płac i wypłacie wynagrodzenia. Jeżeli jednak nadpłacone wynagrodzenie będzie spowodowane pomyłką pracodawcy – to w takim przypadku bez pisemnej zgody pracownika nie można dokonać potrącenia nadpłaconego wynagrodzenia również przy następnej wypłacie przypadającej bezpośrednio po miesiącu, w którym powstał błąd.

Potrącenia na wniosek wierzyciela

Pracodawca jest zobowiązany do dokonania potrąceń z wynagrodzenia pracownika na zaspokojenie należności alimentacyjnych także bez postępowania egzekucyjnego. Dokonuje tego na wniosek wierzyciela, na podstawie przedłożonego przez niego tytułu wykonawczego (art. 88 k.p.).

Są 2 wyjątki, przy których pracodawca nie może dokonać potrącenia bez postępowania egzekucyjnego:

  • jeżeli świadczenia alimentacyjne mają być potrącane na rzecz kilku wierzycieli, a łączna suma, która może być potrącona, nie wystarcza na pokrycie wszystkich należności alimentacyjnych.
  • wynagrodzenie za pracę zostało zajęte w trybie egzekucji sądowej lub administracyjnej.

Świadczenia alimentacyjne

Sumy egzekwowane na mocy tytułów wykonawczych na zaspokojenie świadczeń alimentacyjnych, według rangi dotyczącej kolejności w dokonywaniu potrąceń z wynagrodzenia, zajmują pierwsze miejsce. Oznacza to, że w przypadku zbiegu potrąceń z wynagrodzenia pracownika, potrącone wynagrodzenie zawsze w pierwszej kolejności będzie pokrywało świadczenia alimentacyjne. Egzekucja świadczeń alimentacyjnych różni się od pozostałych potrąceń wysokością dopuszczalnej wielkości potrącenia – na świadczenia alimentacyjne można dokonać potrącenia w wysokości 3/5 wynagrodzenia po odliczeniu składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne oraz zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych.

Należności inne niż świadczenia alimentacyjne

Reklama

Potrącenia sum egzekwowanych na mocy tytułów wykonawczych na zaspokojenie należności innych niż świadczenia alimentacyjne, a także nierozliczonych zaliczek pieniężnych dokonuje się w wysokości do 1/2 wynagrodzenia po odliczeniu składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne oraz zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych.

Przez pojęcie „nierozliczone zaliczki pieniężne” należy rozumieć kwoty, które pracownik pobrał od pracodawcy w celu późniejszego rozliczenia się z nich (np. na zakup artykułów biurowych). Nie chodzi tu o wypłacone pracownikowi zaliczki na poczet przyszłego wynagrodzenia, chyba że strony umówiły się inaczej.

Pracodawca w pierwszej kolejności zawsze musi dokonać potrąceń na zaspokojenie świadczeń alimentacyjnych. Potem może dokonywać potrąceń na świadczenia inne niż alimentacyjne (na podstawie tytułów wykonawczych – wyroki, nakazy zapłaty, postanowienia, które zostały opatrzone klauzulą wykonalności). W trzeciej kolejności może potrącić zaliczki pieniężne udzielone pracownikowi, a na samym końcu prawo pozwala dokonywać potrąceń kar pieniężnych z tytułu odpowiedzialności porządkowej pracowników. Suma potrąceń na świadczenia niealimentacyjne i zaliczki pieniężne nie może przekraczać 1/2 wynagrodzenia, a łącznie z potrąceniami należności alimentacyjnych 3/5 wynagrodzenia (art. 87 § 4 k.p.).

W przypadku dokonywania potrąceń z wynagrodzenia pracodawcy dodatkowo muszą pamiętać o wysokości kwot wolnych od potrąceń. Ich wysokość została określona w art. 871 k.p.

Przykład

Pracownik otrzymuje wynagrodzenie stałe w wysokości 4000 zł netto. Posiada zajęcie komornicze na zaspokojenie świadczeń alimentacyjnych z zadłużeniem na 2000 zł. Oprócz tego ma również zajęcie komornicze na zaspokojenie innych świadczeń niż alimentacyjne na kwotę 900 zł. W jaki sposób pracodawca powinien dokonać potrącenia?

Wynagrodzenie pracownika w pierwszej kolejności powinno zostać pomniejszone o kwotę wynikającą z zadłużenia alimentacyjnego, czyli do wysokości 60% wynagrodzenia. Pracodawca jest uprawniony do potrącenia z pensji pracownika kwoty 2400 zł (4000 zł x 60%).W tej sytuacji pracodawca jest uprawniony do dokonania potrącenia należności alimentacyjnych w pełnej wysokości 2000 zł. Dodatkowo, ponieważ zbieg potrąceń z tytułu zaległości alimentacyjnych i innych świadczeń pozwala na obniżenie wynagrodzenia o 3/5, pracodawca może potrącić 400 zł na należności inne niż alimentacyjne. Pozostałą kwotę 500 zł świadczeń niealimentacyjnych pracodawca potrąci w następnym miesiącu.

Pozostałe należności, niewymienione powyżej, mogą być potrącane z wynagrodzenia pracownika wyłącznie na podstawie jego pisemnej zgody (art. 91 § 1 k.p.).

Zgoda pracownika w innej formie niż pisemna jest nieważna (wyrok SN z 1 października 1998 r., I PKN 366/98).

Podstawa prawna:

  • art. 87, 871, art. 88, art. 91 § 1 Kodeksu pracy,
  • art. 833 Kodeksu postępowania cywilnego.

Orzecznictwo:

  • wyrok SN z 12 kwietnia 1996 r. (I PRN 32/96, niepubl.),
  • wyrok SN z 1 października 1998 r. (I PKN 366/98, OSNP 1999/21/684).

 

Poszerzaj swoją wiedzę, korzystając z naszego programu
INFORLEX Książki dla Firm
INFORLEX Książki dla Firm
Tylko teraz
598,00 zł
798,00
Przejdź do sklepu
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Polski Ład - kalkulator wynagrodzeń, umowa o pracę

    Polski Ład - kalkulator wynagrodzeń pozwala obliczyć dla umowy o pracę wysokość pensji netto, zaliczki na podatek dochodowy oraz składki na ubezpieczenie społeczne w 2022 r.

    Lista obecności a ewidencja czasu pracy – różnice

    Lista obecności pracowników - czy jest obowiązkowa? Czy zastępuje ewidencję czasu pracy? Jakie informacje można zamieścić w tych dokumentach kadrowych? Czy można prowadzić je w elektroniczny sposób? Wyjaśniamy w artykule.

    Pracodawca dyskryminuje pracownika - co można zrobić?

    Dyskryminacja w pracy - kiedy można mówić o nierównym traktowaniu pracowników? Co można zrobić, kiedy pracodawca dyskryminuje pracownika?

    Wpłaty do PPK także od wynagrodzenia po ustaniu zatrudnienia

    Wpłaty do PPK nalicza się także od wynagrodzenia wypłaconego uczestnikowi PPK po ustaniu zatrudnienia. Czy nalicza się je od nagrody stanowiącej podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe? Jeśli tak, to w jakiej wysokości procentowej?

    Ile wynosi najniższa krajowa?

    Najniższa krajowa w 2021 i 2022 r. - ile wynosi brutto i netto? Jaka jest stawka godzinowa? Oto kalkulator wynagrodzeń.

    Praca zdalna w Kodeksie pracy - zmiany w projekcie

    Praca zdalna w Kodeksie pracy - jest nowa wersja projektu nowelizacji. Co się zmieni?

    Rejestracja w urzędzie pracy a umowa zlecenie, dzieło, działalność

    Rejestracja w urzędzie pracy - czy bezrobotny może wykonywać pracę na podstawie umowy zlecenia, umowy o dzieło lub prowadzić działalność nierejestrowaną?

    Prezeska, prawniczka, psycholożka - kobiety o feminatywach

    Feminatywy - jakim językiem pisane są oferty pracy? Jak kobiety oceniają żeńskie nazwy stanowisk, np. prezeska, prawniczka, psycholożka? Oto wyniki badania.

    Zezwolenie na pracę sezonową dla cudzoziemca - jak uzyskać [PORADNIK]

    Zezwolenie na pracę sezonową dla cudzoziemca. Od 1 stycznia 2018 roku obowiązują nowe regulacje prawne dotyczące cudzoziemców świadczących prace sezonową. O zezwolenie typu S, czyli na pracę sezonową, mogą ubiegać się pracodawcy, którzy planują zatrudnić obcokrajowców do pracy w rolnictwie, ogrodnictwie lub turystyce.

    Błędy w umowie o pracę - jak je poprawić?

    Błędy w umowie o pracę w zakresie wynagrodzenia i innych świadczeń - jak je poprawić?

    Pracodawcy nie chcą pracy zdalnej [BADANIE]

    Praca zdalna nie jest dla pracodawców najlepszym rozwiązaniem. Prawie wszyscy chcą powrotu do biur. Wprowadzą elastyczne godziny rozpoczęcia i zakończenia pracy.

    Udzielanie zaległego urlopu wypoczynkowego - ustawa o covid-19

    Zaległy urlop wypoczynkowy - jak udzielić zgodnie z ustawą o COVID-19?

    Urząd pracy pomoże zmienić pracę

    Urząd pracy pomoże zmienić pracę i kwalifikacje pracownika. Obecnie skupia się na zatrudnianiu bezrobotnych. Rząd chce rozszerzyć jego kompetencje.

    Utrata pracy i finanse - obawy pracowników

    Utrata pracy i finanse to główne zmartwienia polskich pracowników. Ratują ich jednak deficyty kadrowe.

    Ukąszenie kleszcza a wypadek przy pracy - obowiązki pracodawcy

    Ukąszenie kleszcza - czy to może być wypadek przy pracy? Czy pracodawca zatrudniający pracowników do pracy na świeżym powietrzu ma obowiązek zabezpieczenia ich przed kleszczami?

    Sygnalista w firmie od 17 grudnia 2021 r. - co z ustawą?

    Sygnalista w firmie musi być wdrożony od 17 grudnia 2021 r. Polska musi implementować przepisy unijne do 16 grudnia tego roku. Co z ustawą o sygnalistach?

    Urlop wypoczynkowy - kalkulator

    Urlop wypoczynkowy - kalkulator wymiaru urlopu wypoczynkowego pozwala wyliczyć, ile dni urlopu przysługuje pracownikowi.

    Piloci wycieczek i przewodnicy turystyczni - zwolnienie z ZUS

    Piloci wycieczek i przewodnicy turystyczni mogą składać wnioski o zwolnienie z ZUS za lipiec, sierpień i wrzesień 2020 r. Do kiedy? Jakie warunki należy spełnić?

    Sklepiki szkolne - Tarcza Antykryzysowa

    Sklepiki szkolne - Tarcza Antykryzysowa przyznaje postojowe i zwolnienie z ZUS. Jakie kody PKD? Jakie warunki należy spełnić? Do kiedy złożyć wniosek?

    Sklepiki szkolne, piloci wycieczek i przewodnicy - wsparcie z ZUS

    Sklepiki szkolne, piloci wycieczek i przewodnicy - wsparcie z ZUS otrzymują wsparcie z ZUS. Mogą liczyć na postojowe i zwolnienie z opłacania składek. Do kiedy można składać wnioski?

    Minimalna płaca w 2022 r. brutto netto

    Minimalna płaca w 2022 r. wyniesie 3000 zł brutto. Ile to netto?

    Emerytura brutto netto - kalkulator

    Emerytura brutto - ile to netto? Kalkulator emerytalny pozwala ustalić wysokość emerytury. Oblicz.

    Ochrona przedemerytalna - ile lat?

    Ochrona przedemerytalna - ile lat trwa ochrona przed zwolnieniem? Od ilu lat pracownika zaczyna obowiązywać pracodawcę?

    Strategia Demograficzna 2040 - ocena Konfederacji Lewiatan

    Strategia Demograficzna 2040 jest zbyt ogólna i nie odpowiada współczesnym trendom związanym z rodziną. Jak ocenia ją Konfederacja Lewiatan?

    Zwolnienie lekarskie musi wskazywać aktualny adres pobytu

    Zwolnienie lekarskie musi wskazywać aktualny adres pobytu. Czy trzeba poinformować ZUS o zmianie miejsca pobytu?