Kategorie

Odpowiedzialność za korzystanie z nielegalnego oprogramowania

Ryszard Sadlik
Ryszard Sadlik
Korzystanie w pracy przez pracownika zajmującego kierownicze stanowisko z nielegalnych programów komputerowych jest naruszeniem podstawowych obowiązków pracowniczych. Takie postępowanie może stanowić uzasadnioną przyczynę zwolnienia dyscyplinarnego.

Pracodawca może rozwiązać umowę o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika, jeśli ustali, że jego pracownik posługuje się w pracy nielegalnymi programami komputerowymi. Dotyczy to zwłaszcza sytuacji, gdy czynu takiego dopuszcza się pracownik zatrudniony na kierowniczym stanowisku. Takie postępowanie pracownika godzi w dobre imię i renomę pracodawcy.

Ochrona programów komputerowych

Programy komputerowe korzystają z ochrony przewidzianej przez przepisy ustawy z 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (zwanej dalej ustawą). Podlegają one ochronie jak utwory literackie (art. 74 ustawy). A zatem prawo do korzystania z programu można nabyć przede wszystkim na podstawie umowy licencyjnej (art. 41 ust. 2 ustawy). Istotne jest także to, że naruszenie cudzych praw autorskich lub praw pokrewnych w celu osiągnięcia korzyści majątkowej zagrożone jest karą grzywny, ograniczenia wolności lub pozbawienia wolności do roku (art. 115 ust. 3 ustawy). Tak więc za korzystanie z nielegalnych programów komputerowych można ponosić surową odpowiedzialność karną. Jest to także czyn powszechnie uznany za naganny i zasługujący na potępienie.

Obowiązek dbania o dobro pracodawcy

Reklama

Pracownik ma obowiązek dbać o dobro zakładu pracy. Jest to jeden z podstawowych obowiązków pracowniczych wynikających ze stosunku pracy i został wprost wyrażony w art. 100 § 2 pkt 4 k.p. Obowiązek dbania o dobro zakładu pracy ma bardzo szeroki zakres i obejmuje powinność dbania zarówno o mienie zakładu pracy, jak i o jego wartości niematerialne (np. uznaną markę, dobre imię czy renomę na rynku).

Obowiązek dbałości o dobro zakładu pracy dotyczy wszystkich pracowników, niezależnie od sposobu nawiązania stosunku pracy oraz rodzaju wykonywanej przez nich pracy. Przy czym fakt zajmowania stanowiska kierowniczego stanowi podstawę do stosowania wobec tego pracownika wyższych wymagań. Zasada ta została również potwierdzona przez Sąd Najwyższy, który stwierdził, że przy ocenie, czy kierownik przedsiębiorstwa, instytucji lub urzędu dopuścił się ciężkiego naruszenia obowiązków pracowniczych, należy mu stawiać wyższe wymagania niż szeregowym pracownikom (wyrok SN z 3 kwietnia 1969 r., II PR 86/69).

Ciężkie naruszenie obowiązków

Reklama

W razie naruszenia przez pracownika jego obowiązku dbałości o dobro zakładu pracy pracodawca jest uprawniony do wypowiedzenia mu umowy o pracę. Natomiast w przypadku ciężkiego naruszenia tego obowiązku może także rozwiązać z nim umowę o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika na podstawie art. 52 § 1 pkt 1 k.p. Naruszenie obowiązku dbałości o dobro zakładu pracy może się wyrażać m.in. w nagannym zachowaniu pracownika prowadzącym do naruszenia dobrego imienia lub wizerunku pracodawcy. Zachowaniem takim może być także korzystanie przez pracownika w pracy z nielegalnego oprogramowania komputerowego. Dotyczy to zwłaszcza pracowników zajmujących kierownicze stanowiska. Tak też stwierdził Sąd Najwyższy w wyroku z 16 listopada 2004 r. (I PK 36/04), uznając, że korzystanie w pracy przez pracownika zajmującego stanowisko kierownicze z nielegalnych programów komputerowych jest naruszeniem podstawowych obowiązków pracowniczych i może stanowić uzasadnioną przyczynę rozwiązania stosunku pracy na podstawie art. 52 § 1 pkt 1 k.p.

Wykorzystywanie nielegalnych programów komputerowych przez pracownika zajmującego w firmie kierownicze stanowisko może stwarzać podejrzenie, że cała firma działa nielegalnie, jest nieuczciwa i nie przestrzega zasad porządku prawnego. Takie nielegalne praktyki w dobie znacznej konkurencji mogą istotnie osłabiać jej pozycję rynkową i zmniejszyć szanse na pozyskanie nowych kontrahentów lub klientów.


Przykład

Jarosław J. był zatrudniony na stanowisku wiceprezesa do spraw inwestycji. Do wykonywania pracy używał zakupionego przez pracodawcę do jego dyspozycji notebooka. Pracownik bez wiedzy pracodawcy zainstalował na twardym dysku notebooka programy do rozliczania inwestycji oraz opracowywania projektów budynków, do których nie posiadał licencji. Z programów tych korzystał przy sporządzaniu rozliczeń i projektów. Fakt ten ujawniono podczas kontroli sprzętu komputerowego w firmie dokonanej przez policję w związku ze zgłoszonym podejrzeniem popełnienia przestępstwa. Pracodawca w takiej sytuacji postanowił zwolnić Jarosława J. Wręczył mu oświadczenie o rozwiązaniu umowy o pracę bez wypowiedzenia na podstawie art. 52 § 1 pkt 1 k.p. z powodu ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków pracowniczych, tj. korzystania w zakładzie pracy z oprogramowania komputerowego bez posiadania licencji. Pracownik złożył odwołanie do sądu pracy, żądając przywrócenia do pracy. Sąd jednak oddalił jego powództwo, uznając, że takie zachowanie pracownika godzi w dobro pracodawcy – przede wszystkim w jego dobre imię, gdyż korzystnie z „pirackich”, nielegalnych programów komputerowych jest czynem zagrożonym karą.

Termin na rozwiązanie umowy

Pracodawca, chcąc rozwiązać umowę o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika, powinien pamiętać, że możliwość ta jest ograniczona czasowo. Rozwiązanie umowy o pracę powinno nastąpić tylko w ciągu miesiąca od uzyskania przez pracodawcę wiadomości o okoliczności uzasadniającej rozwiązanie umowy. Ograniczenie czasowe możliwości rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika zawiera art. 52 § 2 k.p., w myśl którego rozwiązanie to nie może nastąpić po upływie 1 miesiąca od uzyskania przez pracodawcę wiadomości o okoliczności uzasadniającej rozwiązanie umowy. W razie gdyby pracodawca przekroczył ten termin, a pracownik wniósł do sądu pracy pozew z żądaniem przywrócenia do pracy lub zasądzenia odszkodowania, to sąd uwzględniłby roszczenie pracownika, uznając, że pracodawca naruszył przepisy o rozwiązywaniu umów o pracę bez wypowiedzenia.

WAŻNE!

Ograniczenie zawarte w art. 52 § 2 k.p. dotyczy wszystkich podstaw uzasadniających rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika.

A zatem także w razie rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia z powodu wykorzystywania przez pracownika nielegalnych programów komputerowych pracodawca powinien złożyć pracownikowi oświadczenie o rozwiązaniu umowy w ciągu miesiąca od uzyskania wiedzy o tym fakcie.

Podstawa prawna:

  • art. 52, 100 Kodeksu pracy,
  • art. 41, 74 i art. 115 ustawy z 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (DzU z 2006 r. nr 90, poz. 631 ze zm.).

Orzecznictwo:

  • wyrok SN z 3 kwietnia 1969 r. (II PR 86/69, OSNC 1970/4/61),
  • wyrok SN z 16 listopada 2004 r. (I PK 36/04, OSNP 2005/12/176).

 

Chcesz dowiedzieć się więcej, sięgnij po naszą publikację
Czas pracy 2021. Planowanie, rozliczanie i ewidencja
Czas pracy 2021. Planowanie, rozliczanie i ewidencja
Tylko teraz
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Polski Ład - kalkulator wynagrodzeń, umowa o pracę

    Polski Ład - kalkulator wynagrodzeń pozwala obliczyć dla umowy o pracę wysokość pensji netto, zaliczki na podatek dochodowy oraz składki na ubezpieczenie społeczne w 2022 r.

    Lista obecności a ewidencja czasu pracy – różnice

    Lista obecności pracowników - czy jest obowiązkowa? Czy zastępuje ewidencję czasu pracy? Jakie informacje można zamieścić w tych dokumentach kadrowych? Czy można prowadzić je w elektroniczny sposób? Wyjaśniamy w artykule.

    Pracodawca dyskryminuje pracownika - co można zrobić?

    Dyskryminacja w pracy - kiedy można mówić o nierównym traktowaniu pracowników? Co można zrobić, kiedy pracodawca dyskryminuje pracownika?

    Wpłaty do PPK także od wynagrodzenia po ustaniu zatrudnienia

    Wpłaty do PPK nalicza się także od wynagrodzenia wypłaconego uczestnikowi PPK po ustaniu zatrudnienia. Czy nalicza się je od nagrody stanowiącej podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe? Jeśli tak, to w jakiej wysokości procentowej?

    Ile wynosi najniższa krajowa?

    Najniższa krajowa w 2021 i 2022 r. - ile wynosi brutto i netto? Jaka jest stawka godzinowa? Oto kalkulator wynagrodzeń.

    Praca zdalna w Kodeksie pracy - zmiany w projekcie

    Praca zdalna w Kodeksie pracy - jest nowa wersja projektu nowelizacji. Co się zmieni?

    Rejestracja w urzędzie pracy a umowa zlecenie, dzieło, działalność

    Rejestracja w urzędzie pracy - czy bezrobotny może wykonywać pracę na podstawie umowy zlecenia, umowy o dzieło lub prowadzić działalność nierejestrowaną?

    Prezeska, prawniczka, psycholożka - kobiety o feminatywach

    Feminatywy - jakim językiem pisane są oferty pracy? Jak kobiety oceniają żeńskie nazwy stanowisk, np. prezeska, prawniczka, psycholożka? Oto wyniki badania.

    Zezwolenie na pracę sezonową dla cudzoziemca - jak uzyskać [PORADNIK]

    Zezwolenie na pracę sezonową dla cudzoziemca. Od 1 stycznia 2018 roku obowiązują nowe regulacje prawne dotyczące cudzoziemców świadczących prace sezonową. O zezwolenie typu S, czyli na pracę sezonową, mogą ubiegać się pracodawcy, którzy planują zatrudnić obcokrajowców do pracy w rolnictwie, ogrodnictwie lub turystyce.

    Błędy w umowie o pracę - jak je poprawić?

    Błędy w umowie o pracę w zakresie wynagrodzenia i innych świadczeń - jak je poprawić?

    Pracodawcy nie chcą pracy zdalnej [BADANIE]

    Praca zdalna nie jest dla pracodawców najlepszym rozwiązaniem. Prawie wszyscy chcą powrotu do biur. Wprowadzą elastyczne godziny rozpoczęcia i zakończenia pracy.

    Udzielanie zaległego urlopu wypoczynkowego - ustawa o covid-19

    Zaległy urlop wypoczynkowy - jak udzielić zgodnie z ustawą o COVID-19?

    Urząd pracy pomoże zmienić pracę

    Urząd pracy pomoże zmienić pracę i kwalifikacje pracownika. Obecnie skupia się na zatrudnianiu bezrobotnych. Rząd chce rozszerzyć jego kompetencje.

    Utrata pracy i finanse - obawy pracowników

    Utrata pracy i finanse to główne zmartwienia polskich pracowników. Ratują ich jednak deficyty kadrowe.

    Ukąszenie kleszcza a wypadek przy pracy - obowiązki pracodawcy

    Ukąszenie kleszcza - czy to może być wypadek przy pracy? Czy pracodawca zatrudniający pracowników do pracy na świeżym powietrzu ma obowiązek zabezpieczenia ich przed kleszczami?

    Sygnalista w firmie od 17 grudnia 2021 r. - co z ustawą?

    Sygnalista w firmie musi być wdrożony od 17 grudnia 2021 r. Polska musi implementować przepisy unijne do 16 grudnia tego roku. Co z ustawą o sygnalistach?

    Urlop wypoczynkowy - kalkulator

    Urlop wypoczynkowy - kalkulator wymiaru urlopu wypoczynkowego pozwala wyliczyć, ile dni urlopu przysługuje pracownikowi.

    Piloci wycieczek i przewodnicy turystyczni - zwolnienie z ZUS

    Piloci wycieczek i przewodnicy turystyczni mogą składać wnioski o zwolnienie z ZUS za lipiec, sierpień i wrzesień 2020 r. Do kiedy? Jakie warunki należy spełnić?

    Sklepiki szkolne - Tarcza Antykryzysowa

    Sklepiki szkolne - Tarcza Antykryzysowa przyznaje postojowe i zwolnienie z ZUS. Jakie kody PKD? Jakie warunki należy spełnić? Do kiedy złożyć wniosek?

    Sklepiki szkolne, piloci wycieczek i przewodnicy - wsparcie z ZUS

    Sklepiki szkolne, piloci wycieczek i przewodnicy - wsparcie z ZUS otrzymują wsparcie z ZUS. Mogą liczyć na postojowe i zwolnienie z opłacania składek. Do kiedy można składać wnioski?

    Minimalna płaca w 2022 r. brutto netto

    Minimalna płaca w 2022 r. wyniesie 3000 zł brutto. Ile to netto?

    Emerytura brutto netto - kalkulator

    Emerytura brutto - ile to netto? Kalkulator emerytalny pozwala ustalić wysokość emerytury. Oblicz.

    Ochrona przedemerytalna - ile lat?

    Ochrona przedemerytalna - ile lat trwa ochrona przed zwolnieniem? Od ilu lat pracownika zaczyna obowiązywać pracodawcę?

    Strategia Demograficzna 2040 - ocena Konfederacji Lewiatan

    Strategia Demograficzna 2040 jest zbyt ogólna i nie odpowiada współczesnym trendom związanym z rodziną. Jak ocenia ją Konfederacja Lewiatan?

    Zwolnienie lekarskie musi wskazywać aktualny adres pobytu

    Zwolnienie lekarskie musi wskazywać aktualny adres pobytu. Czy trzeba poinformować ZUS o zmianie miejsca pobytu?