Kategorie

Dyżur medyczny

Joanna Skrobisz
Lekarze i inni pracownicy posiadający wyższe wykształcenie, którzy wykonują zawód medyczny, mogą być zobowiązani przez pracodawców do pełnienia dyżuru medycznego.

Dyżur medyczny pełniony jest przez pracowników poza normalnymi godzinami pracy w zakładach opieki zdrowotnej, który świadczy swoje usługi na rzecz osób wymagających udzielania całodobowych świadczeń zdrowotnych. Placówki ochrony zdrowia muszą zapewnić opiekę zdrowotną pacjentom, szczególnie jest to ważne w szpitalach, które funkcjonują przez 24 godziny na dobę. Dlatego przepisy ustawy o zakładach opieki zdrowotnej dopuszczają możliwość wcześniejszego planowania dyżurów przez pracodawców, przygotowania grafików i odpowiedniego zaplanowania pracy lekarzy.

Czas dyżuru wlicza się do czasu pracy, jednak w jego ramach pracodawca może zlecić pracownikowi pracę w wymiarze, który przekracza 37 godzin 55 minut na tydzień w okresie rozliczeniowym. Unormowanie to jest odstępstwem od zasad określonych przepisami kodeksu, w myśl których praca w godzinach nadliczbowych nie może być planowana, może być ona zlecana pracownikom tylko w sytuacjach wynikających ze szczególnych potrzeb pracodawcy.

WAŻNE!
Dyżur medyczny z chwilą wliczenia do czasu pracy może być realizowany w ramach normalnego czasu pracy pracownika, a także może być planowany w ramach pracy w godzinach nadliczbowych.

Zgodnie z przepisami ustawy o zakładach opieki zdrowotnej:

  • czas dyżuru jest wliczany do czasu pracy,
  • za czas dyżuru pełniony poza normalnymi godzinami pracy przysługuje wynagrodzenie jak za godziny nadliczbowe,
  • istnieje możliwość planowania pracy w godzinach nadliczbowych, w wymiarze do średnio 48 godzin tygodniowo w okresie rozliczeniowym,
  • istnieje możliwość przekraczania średnio 48 godzin tygodniowo za uprzednią zgodą pracownika wyrażoną na piśmie.

Pracodawca może zobowiązać lekarza lub innego pracownika, który posiada wyższe wykształcenie i pracuje w ZOZ, do pracy w formie dyżuru medycznego w wymiarze do 48 godzin na tydzień w przyjętym okresie rozliczeniowym. Natomiast zaplanowanie dyżurów w wymiarze, który przekracza 48 godzin, może nastąpić tylko po wyrażeniu na to zgody pracownika. Zgoda ta musi być wyrażona na piśmie i może zostać przez pracownika cofnięta. O cofnięciu zgody pracownik musi poinformować pracodawcę na piśmie z zachowaniem miesięcznego okresu wypowiedzenia.

Odpoczynek po dyżurze

Przepisy ustawy nie określiły, ile może trwać dyżur w ciągu danej doby. Kodeks pracy przez dobę pracowniczą rozumie 24 kolejne godziny, począwszy od godziny, w której pracownik rozpoczyna pracę. W każdej dobie pracowniczej rozliczany jest dobowy wymiar czasu pracy pracownika, dyżur, a także dobowy okres odpoczynku. Zgodnie z ustawą o zakładach opieki zdrowotnej pracownikowi w każdej dobie przysługuje prawo do co najmniej 11 godzin nieprzerwanego odpoczynku. Przepis ten jest bardziej restrykcyjny niż zapisy Kodeksu pracy, gdyż wyklucza naruszenie zasady 11-godzinnego odpoczynku nawet w sytuacji konieczności prowadzenia akcji dla ratowania życia lub zdrowia ludzkiego.

Przykład
Maksymilian P., lekarz chorób wewnętrznych, rozpoczął pracę w szpitalu o godzinie 7.30 i do 15.05 wykonywał swoje obowiązki w ramach normalnego czasu pracy. Następnie rozpoczął dyżur medyczny, który trwał do godziny 7.30 następnego dnia. W tym czasie z uwagi na powódź w szpitalu został wprowadzony ostry dyżur i powstała konieczność zwiększenia personelu medycznego. Mimo zgody Maksymiliana P. na rozpoczęcie pracy o godzinie 16.00 tego dnia pracodawca nie może dopuścić lekarza do pracy. Może on w takiej sytuacji rozpocząć pracę dopiero o godzinie 18.30.


Z uwagi na to, że czas pełnienia dyżuru nie może naruszać prawa pracownika do dobowego i tygodniowego odpoczynku, odpoczynek dobowy powinien być udzielany po zakończeniu dyżuru, którego maksymalny okres trwania musi zamykać się w obrębie 24 godzin od chwili rozpoczęcia pracy. Natomiast dyżur zawsze musi przypadać po okresie normalnej pracy, ponieważ okres odpoczynku dobowego ma przypadać bezpośrednio po dyżurze.

Zdaniem Głównego Inspektora Pracy pracownik medyczny, którego dobowy wymiar czasu pracy wynosi 7 godzin i 35 minut, może pełnić dyżur, którego czas trwania nie przekracza 16 godzin i 25 minut, a dla osoby pracującej przez 12 godzin w równoważnym czasie pracy dyżur nie będzie mógł przekraczać 12 godzin. Dyżur pełniony w dniu wolnym od pracy mógłby trwać nawet do 24 godzin.

Wynagradzanie za dyżur

Pracownikowi pełniącemu dyżur medyczny przysługuje wynagrodzenie oraz dodatek za pracę w godzinach nadliczbowych w wysokości 50% lub 100% w zależności od tego, w jakim dniu pełniony jest dyżur.

Dodatek w wysokości 100% wynagrodzenia za pracę przysługuje za dyżur pełniony:

  • w nocy,
  • w niedziele i święta niebędące dla pracownika dniami pracy, zgodnie z obowiązującym go rozkładem czasu pracy,
  • w dniu wolnym od pracy udzielonym pracownikowi w zamian za pracę w niedzielę lub w święto, zgodnie z obowiązującym go rozkładem czasu pracy.

Natomiast dodatek w wysokości 50% wynagrodzenia należy się za pracę w ramach dyżuru w każdym innym dniu.

Za pracę w niedzielę uznaje się pracę wykonywaną w okresie 24 kolejnych godzin, poczynając od godziny 6.00 w tym dniu, a kończąc o godzinie 6.00 w następnym dniu (poniedziałek), chyba że u danego pracodawcy została ustalona inna godzina rozpoczęcia i zakończenia tego dnia.

Pracownik medyczny pełniący dyżur w porze nocnej otrzyma również za każdą godzinę takiej pracy dodatek w wysokości 20% godzinowej stawki minimalnego wynagrodzenia. Dodatek, o którym mowa w art. 32 l pkt 1 ustawy o zakładach opieki zdrowotnej, wynoszący 65% stawki godzinowej przysługuje wyłącznie pracownikom zatrudnionym w zmianowej organizacji czasu pracy.

Przykład
Lekarz zatrudniony w szpitalu pracuje w czwartek od 7.00 do 14.35 (7 godz. 35 min.). Następnie ma wyznaczony dyżur do godziny 7.00 dnia następnego w piątek (16 godz. 25 min.). Za 7 godz. 35 minut otrzymuje normalne wynagrodzenie (wynagrodzenie zasadnicze za pracę wykonaną określoną w umowie o pracę). Natomiast za każdą godzinę dyżuru – normalne wynagrodzenie oraz dodatek w wysokości 50% wynagrodzenia, a za pracę od 23.00 do 7.00 – dodatek 100% za godziny nadliczbowe (pora nocna) oraz dodatkowo 20% za pracę w nocy.

Ewidencja czasu pracy

Pracodawca ma obowiązek prowadzić i przechowywać ewidencję czasu pracy pracowników, w tym ewidencję czasu dyżurów pełnionych przez pracowników, którzy wyrazili zgodę na pracę ponad 48 godzin na tydzień w przyjętym okresie rozliczeniowym, a także udostępniać ją organom, które sprawują nadzór i kontrolę. Kontrolujący mogą w przypadku zagrożenia zdrowia lub bezpieczeństwa pracowników pracujących na dyżurach zakazać lub ograniczyć możliwość wydłużania maksymalnego tygodniowego wymiaru czasu pracy.

Podstawa prawna:

  • ustawa z 30 sierpnia 1991 r. o zakładach opieki zdrowotnej (DzU z 2007 r. nr 14, poz. 89 ze zm.).
Chcesz dowiedzieć się więcej, sięgnij po naszą publikację
Czas pracy 2021. Planowanie, rozliczanie i ewidencja (PDF)
Czas pracy 2021. Planowanie, rozliczanie i ewidencja (PDF)
Tylko teraz
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Niedziela handlowa - październik 2021

    Niedziela handlowa - październik 2021 ma aż 5 niedziel. Czy 3 października, 10 października, 17 października, 24 października, 31 października to niedziela handlowa? Kiedy jest najbliższa niedziela handlowa?

    Lata pracy a urlop

    Lata pracy a urlop - staż pracy ma znaczenie. Ile dni urlopu przysługuje w pierwszej pracy, a jaki jest wymiar urlopu po pierwszym roku pracy i w późniejszych latach? Sprawdź.

    Czy kwarantanna przerywa urlop?

    Czy kwarantanna przerywa urlop wypoczynkowy? Co na to Kodeks pracy? Czy można pracować na kwarantannie?

    Wypłata wynagrodzenia za pracę po ustaniu zatrudnienia

    Wypłata wynagrodzenia za pracę po ustaniu zatrudnienia to obwiązek pracodawcy. Kiedy wypłaca się ekwiwalent za urlop, odprawę i odszkodowanie? Co w przypadku śmierci pracownika lub pracodawcy?

    Dofinansowanie pensji z tarczy - zmiany w rozliczaniu

    Dofinansowanie pensji pracowników z tarczy antykryzysowej trzeba rozliczyć. Co się zmieni? Pracodawca zwróci środki pobrane na jednego pracownika, a nie wszystkie dopłaty.

    Potrącenie zaległości ZUS z emerytury od 2022 r.

    Potrącenie zaległości składkowych z emerytury i renty będzie możliwe od 2022 r. ZUS odliczy składkę zdrowotną, podatek i należności składkowe nieopłacone w terminie. Do jakiej wysokości? Co z zasiłkami?

    Niemcy: niezaszczepieni bez rekompensaty za czas kwarantanny

    Niezaszczepieni nie otrzymają rekompensaty za czas kwarantanny. Nowe przepisy w Niemczech zaczną obowiązywać od 1 listopada 2021 r.

    Praca zdalna a work-life balance

    Praca zdalna a work-life balance - za dużo work i za mało life? Z badania "Candidate Pulse" wynika, ze praca zdalna zachwiała balansem między życiem prywatnym i zawodowym. Pracownicy odczuwają również więcej presji ze strony pracodawców.

    Pracodawca sprawdzi certyfikat covid [VIDEO]

    Pracodawca sprawdzi certyfikat covid? Najpewniej tak, ale na zasadzie dobrowolności. Co to oznacza? Na to i inne pytania odpowiada Stanisław Szwed, wiceminister pracy, polityki społecznej i rodziny.

    Obniżenie wieku emerytalnego jako fatalna decyzja [VIDEO]

    Obniżenie wieku emerytalnego było fatalną decyzją. Ekonomiści negatywnie oceniają niższy i zróżnicowany dla kobiet i mężczyzn wiek emerytalny w Polsce.

    Co pandemia uświadomiła menadżerom? [VIDEO]

    Pandemia a zarządzanie - co kryzys wywołany pandemią uświadomił menadżerom? Okazało się, że kapitał ludzki jest niezwykle ważny. Duże znaczenie ma także zdolność do szybkich zmian.

    Kodeks pracy art. 30

    Kodeks pracy w art. 30 wylicza sposoby rozwiązania umowy o pracę: porozumienie stron, wypowiedzenie, dyscyplinarka i upływ czasu.

    Kontroferta dla pracownika - co to jest?

    Kontroferta dla pracownika - co to jest i w jakim celu się ją stosuje? Czy warto przyjąć kontrofertę?

    Jesienna rekrutacja w logistyce - jak zachęcić do pracy w firmie?

    Startuje jesienna rekrutacja w logistyce. Jakich pracowników brakuje? Jak zachęcić do pracy w danej firmie? Co przyciąga pracowników?

    Kontrole PIP na małych budowach 2021 - wyniki

    Kontrole PIP na małych budowach zostały wzmożone w 2021 r. Z danych statystycznych wynika, że to właśnie na małych budowach jest najwięcej wypadków przy pracy. Jakie są wyniki kontroli PIP?

    Praca sezonowa - prawa cudzoziemców przez cały rok

    Praca sezonowa - prawa cudzoziemców nie są sezonowe. Przypomina o tym PIP w kampanii "Prawa przez cały rok". Jak zatrudnić cudzoziemca na podstawie zezwolenia na pracę sezonową? Czym jest umowa o pomocy przy zbiorach?

    Europejskie Porozumienie dotyczące aktywnego starzenia się

    Europejskie Porozumienie podpisane w 2017 r. dotyczy aktywnego starzenia się i podejścia międzypokoleniowego w pracy. Realizując je, w Polsce powstało "Porozumienie strony pracowników oraz strony pracodawców RDS na rzecz aktywnego starzenia". Wypracowano w nim szereg rozwiązań na rzecz aktywnego starzenia się.

    Kiedy zmiana czasu na zimowy w 2021?

    Kiedy jest zmiana czasu na zimowy w 2021 r.? Czy ostatni raz przestawiamy zegarki jesienią? Jak zmiana czasu wpływa na czas pracy w nocy?

    Wypłata wynagrodzenia za pracę w sobotę, niedzielę

    Wypłata wynagrodzenia za pracę to podstawowy obowiązek pracodawcy. Co w przypadku, gdy dzień wypłaty wynagrodzenia wypada w sobotę lub niedzielę?

    Jak niemieccy pracodawcy przygotowują się na 4 falę covid?

    4 fala covid przewidywana jest na jesień 2021 r. Statystyki wskazują na tendencję wzrostową zakażeń. Jak niemieccy pracodawcy przygotowują się na ten trudny czas?

    Weryfikacja szczepień pracowników - projekt

    Weryfikacja szczepień pracowników - trwają prace nad projektem nowych przepisów. Czy pracodawcy będą mogli sprawdzić fakt zaszczepienia się przeciw COVID-19 przez pracowników?

    Umowa o dzieło - ZUS, zgłoszenie

    Umowa o dzieło - zgłoszenie do ZUS jest obowiązkowe od 2021 r. Jaki jest termin na zgłoszenie? Kto musi zgłosić umowę do ZUS?

    Zmiany w ubezpieczeniach społecznych od 18 września 2021 r.

    Najnowsze zmiany w ubezpieczeniach społecznych weszły w życie 18 września 2021 r. Sprawdź, co się zmieni.

    Wypalenie zawodowe podstawą zwolnienia lekarskiego od 2022 r.

    Wypalenie zawodowe od 2022 r. będzie podstawą do otrzymania zwolnienia lekarskiego (l4). Czym jest wypalenie? Jakie są objawy? Jak przeciwdziałać?

    Przeniesienie urlopu na kolejną umowę - wzór porozumienia

    Przeniesienie urlopu wypoczynkowego na kolejną umowę o pracę może nastąpić na mocy porozumienia stron. Jak je prawidłowo sporządzić? Oto wzór porozumienia.