Kategorie

Wypadek przy pracy pod wpływem alkoholu a świadczenia z ubezpieczenia wypadkowego

Joanna Olejnik
Wypadek przy pracy pod wpływem alkoholu a świadczenia z ubezpieczenia wypadkowego. /Fot. Fotolia
Wypadek przy pracy jest podstawą do uzyskania świadczenia z ubezpieczenia wypadkowego. Kwestia zasadności przyznania świadczenia z tytułu wypadku przy pracy nie jest jednak tak oczywista, gdy mamy do czynienia z wypadkiem przy pracy, mającym miejsce pod wpływem alkoholu.

PROBLEM: Nasz pracownik uległ wypadkowi przy pracy. Ustaliliśmy jednak, że był wówczas pod wpływem alkoholu. Czy może to stanowić podstawę do odmowy wypłaty zasiłku chorobowego z ubezpieczenia wypadkowego i jednorazowego odszkodowania?

RADA: Pracownik może być pozbawiony prawa do zasiłku i jednorazowego odszkodowania, jeżeli będąc pod wpływem alkoholu w znacznym stopniu przyczynił się do spowodowania wypadku przy pracy. Szczegóły w uzasadnieniu.

Polecamy także: Protokół powypadkowy

Uzasadnienie:

Samo znajdowanie się w stanie nietrzeźwości w trakcie wykonywania obowiązków pracowniczych nie stanowi podstawy do odmowy świadczeń z ubezpieczenia wypadkowego – w tym również zasiłku chorobowego z tego ubezpieczenia. Muszą Państwo wykazać, że pracownik w znacznym stopniu przyczynił się do spowodowania wypadku przy pracy w tym sensie, że bez stanu nietrzeźwości można było uniknąć wypadku przy pracy (por. wyrok SN z 8 czerwca 2011 r., sygn. akt I UK 418/10, wyrok SN z 13 lipca 2011 r., sygn. akt I UK 46/11).

PRZYKŁAD

Pracownik podczas spotkania z zagranicznym kontrahentem, które odbywało się w siedzibie pracodawcy, wypił kilka kieliszków winna. Po spotkaniu udał się do swojego gabinetu. Podczas odpisywania na maile, spadła na niego lampa, powodując poważny uraz głowy. Fakt spożywania alkoholu i bycia pod jego wpływem nie spowodował wypadku przy pracy, zatem pracownik będzie miał prawo do zasiłku chorobowego z ubezpieczenia wypadkowego.
Ustawa wypadkowa przewiduje okoliczności wyłączające prawo do świadczeń z ubezpieczenia wypadkowego (art. 21 ust. 1 i 2 ustawy wypadkowej). Taką okolicznością może być spowodowanie wypadku przy pracy w stanie nietrzeźwości. Świadczenia z ubezpieczenia wypadkowego nie przysługują również ubezpieczonemu, który, będąc w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środków odurzających albo substancji psychotropowych, przyczynił się w znacznym stopniu do spowodowania wypadku.

PRZYKŁAD

Pracownik posiadający uprawnienia do kierowania wózkiem widłowym przewoził nim towar i umieszczał go na metalowych regałach w magazynie. Przy wykonywaniu tych czynności wózek widłowy przechylił się, a spadające towary spowodowały obrażenia ciała pracownika. Ustalając okoliczności i przyczyny wypadku przy pracy pracodawca stwierdził, że pracownik naruszył przepisy dotyczące ochrony życia i zdrowia, a ponadto był pod wpływem alkoholu. Pracownik nie nabył zatem prawa do świadczeń z tytułu wypadku przy pracy z ubezpieczenia wypadkowego za okres niezdolności do pracy spowodowanej tym wypadkiem.

Orzecznictwo Sądu Najwyższego w sprawie wypadków przy pracy

Sygnatura

Teza orzeczenia

1

2

Wyrok SN z 22 listopada 2012 r.,
sygn. I PK 170/12

Ustalenie, że pracownik uległ w niewyjaśnionych okolicznościach nieszczęśliwemu wypadkowi podczas wykonywania obowiązków pracowniczych w miejscu i czasie pracy ze względu na chorobę alkoholową nie wyklucza uznania zdarzenia za wypadek przy pracy w rozumieniu art. 3 ust. 1 ustawy wypadkowej, co najmniej ze względu współsprawczo zewnętrzne współprzyczynienie się pracodawcy do wypadku przy pracy, zwłaszcza gdy choroba alkoholowa poszkodowanego pracownika nie spowodowała zerwania związku zdarzenia z pracą w okolicznościach wyłączających prawo do świadczeń powypadkowych.

Wyrok SN z 4 grudnia 2008 r.,
sygn. II UK 106/08

Nieprawidłowa technika jazdy samochodem i nienależyta obserwacja drogi, wynikające z nieprzestrzegania przepisów ruchu drogowego, będące wyłączną przyczyną wypadku drogowego mającego charakter wypadku przy pracy, mogą być ocenione jako naruszenie przez ubezpieczonego przepisów dotyczących ochrony życia i zdrowia spowodowane przez niego wskutek rażącego niedbalstwa i stanowić podstawę wyłączenia prawa ubezpieczonego do świadczeń z ubezpieczenia wypadkowego (art. 21 ust. 1 ustawy z 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych, j.t. Dz.U. z 2009 r. Nr 167, poz. 1322 ze zm.).

Wyrok SN z 25 czerwca 2010 r.,
sygn. II UK 75/10

Zmarły Jarosław M. pomimo obiektywnego stanu nietrzeźwości był gotowy do świadczenia pracy, był w stanie ją świadczyć i w chwili zdarzenia (wypadek drogowy) pracę tę świadczył, dlatego brakuje podstaw do stwierdzenia, że zmarły nie pozostawał w dyspozycji pracodawcy i w związku z tym związek z pracą został zerwany. Wypadek ten spowodowany został postępowaniem Jarosława M., które pozostawało w związku z wykonywaniem powierzonych mu zadań, a zatem jest wypadkiem zrównanym z wypadkiem przy pracy w rozumieniu art. 3 ust. 2 pkt 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych.

Reklama

Jeżeli zachodzi uzasadnione przypuszczenie, że ubezpieczony znajdował się w stanie nietrzeźwości, gdy zaistniał wypadek przy pracy, płatnik składek kieruje ubezpieczonego na badanie niezbędne do ustalenia zawartości alkoholu w organizmie (art. 21 ust. 3 i 4 ustawy wypadkowej). Ubezpieczony jest zobowiązany poddać się temu badaniu. Odmowa poddania się badaniu lub inne zachowanie uniemożliwiające jego przeprowadzenie powoduje pozbawienie prawa do świadczeń z ubezpieczenia wypadkowego, chyba że ubezpieczony udowodni, że miały miejsce przyczyny, które uniemożliwiły poddanie się temu badaniu.

Sporządzając protokół powypadkowy mają Państwo obowiązek umieścić w nim informację, że pracownik w stanie nietrzeźwości w znacznym stopniu przyczynił się do powstania wypadku. Tak sporządzony protokół stanowi wówczas podstawę do odmowy wypłaty zasiłku chorobowego z ubezpieczenia wypadkowego oraz prawa do jednorazowego odszkodowania.

Polecamy serwis: Zasiłki i inne świadczenia

Protokół sporządza się w niezbędnej liczbie egzemplarzy i dołącza się do niego protokoły przesłuchania poszkodowanego i świadków, a także zebrane w trakcie postępowania wyjaśniającego materiały, dokumenty, opinie lekarskie, opinie specjalistów, szkice lub fotografie miejsca wypadku (§ 9 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie ustalania okoliczności i przyczyn wypadków przy pracy). Protokół powypadkowy jest udostępniany również poszkodowanemu w celu zapoznania się z jego treścią. Jeżeli poszkodowany nie zgadza się z ustaleniami zawartymi w protokole, poszkodowany pracownik może wnieść uwagi i zastrzeżenia.

Dokumenty niezbędne do ubiegania się o jednorazowe odszkodowanie

Pracownik musi dostarczyć do ZUS

Pracownik może być zobowiązany do przedłożenia (w zależności od okoliczności)

zaświadczenie o stanie zdrowia, wystawione przez lekarza prowadzącego leczenie

prawomocnego wyroku sądu pracy

protokół ustalenia okoliczności i przyczyn wypadku przy pracy

dokumentacji medycznej oraz innych dokumentów mających znaczenie dla wydania orzeczenia o niezdolności do pracy

 

dokumentacji wypadku w szczególnych okolicznościach

Jeśli nie są Państwo pracodawcą uprawnionym do wypłaty zasiłków, decyzję w sprawie wypłaty zasiłku chorobowego podejmie ZUS. Od decyzji wydanej przez ZUS pracownikowi będzie przysługiwało prawo odwołania się do sądu.

Zadaj pytanie na: Forum - Kadry

Przyczynienie się pracownika w stanie nietrzeźwości w stopniu znacznym do wystąpienia wypadku przy pracy nie ma natomiast znaczenia przy ustalaniu uprawnień członków rodziny pracownika zmarłego w wyniku wypadku przy pracy. Tak uznał Sąd Najwyższy m.in. w wyroku z 8 czerwca 2011 r. (I UK 418/10).

PRZYKŁAD

Znajdujący się pod wpływem alkoholu pracownik, zatrudniony na stanowisku przedstawiciela handlowego, spowodował wypadek drogowy, w wyniku którego poniósł śmierć na miejscu. O wypłatę jednorazowego odszkodowania po zmarłym pracowniku wystąpiła jego żona. Dla ustalania uprawnień żony do jednorazowego odszkodowania nie ma znaczenia stan nietrzeźwości pracownika oraz fakt, że przyczynił się on do zdarzenia wypadkowego.
W przypadku gdy zachodzą okoliczności uniemożliwiające przyznanie prawa do zasiłku chorobowego z ubezpieczenia wypadkowego, osobom objętym ubezpieczeniem chorobowym przysługuje prawo do świadczenia chorobowego na zasadach określonych w ustawie zasiłkowej. Ubezpieczonemu, którego niezdolność do pracy została spowodowana nadużyciem alkoholu, zasiłek chorobowy nie przysługuje za okres pierwszych 5 dni tej niezdolności (art. 16 ustawy zasiłkowej).

Postawa prawa:

Więcej w MONITORZE prawa pracy i ubezpieczeń - Zamów prenumeratę >>

Źródło: Monitor Prawa Pracy i Ubezpieczeń
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Kadry

    Płaca minimalna w Niemczech w 2021 i 2022 r.

    Płaca minimalna w Niemczech w 2021 i 2022 r. - ile wynosi Mindestlohn? Ile wynosi netto?

    Urlop rodzinny na opiekę nad rodzicami lub wnukami

    Urlop rodzinny - 12 miesięczny urlop na opiekę nad chorymi rodzicami bądź wnukami dla babci lub dziadka to nowa propozycja urlopu. Czy będzie wprowadzony do Kodeksu pracy?

    Składka zdrowotna - Nowy Ład

    Składka zdrowotna a Nowy Ład - jaka zmiana w naliczaniu składki na ubezpieczenie zdrowotne została przewidziana od 2022 r.?

    Kodeks pracy - zmiana definicji pracownika

    Kodeks pracy - zmiana definicji pracownika przewidziana jest w projekcie ustawy o zmianie ustawy kodeksowej. Jaka miałaby być nowa definicja pracownika?

    Jedna płaca minimalna dla całego kraju to złe rozwiązanie?

    Płaca minimalna - jedna kwota dla całego kraju to złe rozwiązanie? Przedsiębiorcy proponują wprowadzenie minimalnego wynagrodzenia za pracę na poziomie 50% średniej płacy w danym regionie.

    Turcja - umowa o zabezpieczeniu społecznym

    Turcja - umowa o zabezpieczeniu społecznym funkcjonuje od 1 czerwca 2021 r. Czego dotyczy? Kto na niej skorzysta?

    Składka zdrowotna 2021 – działalność gospodarcza

    Składka zdrowotna w 2021 r. a działalność gospodarcza - ile wynosi wysokość składki zdrowotnej? Jak Nowy Ład wpłynie na wysokość składki zdrowotnej?

    Rozwiązanie umowy za porozumieniem stron - wzór

    Rozwiązanie umowy za porozumieniem stron - pobierz wzór druku. Jak rozwiązać umowę zgodnie z art. 30 § 1 pkt 1 Kodeksu pracy? W jakiej formie dokonać porozumienia?

    Czy można zwolnić pracownika z powodu braku szczepienia?

    Zwolnienie niezaszczepionego pracownika - czy prawo pracy pozwala na rozwiązanie umowy z pracownikiem, który nie zaszczepił się przeciwko COVID-19?

    Kiedy pracownik ponosi odpowiedzialność materialną?

    Odpowiedzialność materialna pracownika - pracownik ponosi odpowiedzialność na zasadach ogólnych i za mienie powierzone w ramach dodatkowej umowy.

    Składki KRUS III kwartał 2021

    Składki KRUS w III kwartale 2021 r. - ile wynoszą rolnicze składki wypadkowe, chorobowe i macierzyńskie?

    Wyższe podwyżki dla służby zdrowia od 1 lipca 2021 r.

    Wyższe podwyżki dla służby zdrowia od 1 lipca 2021 r. - takie rozwiązanie proponuje Senat. Sprawdź, ile wzrośnie wynagrodzenie lekarzy, pielęgniarek, położnych i innych pracowników medycznych.

    Ile osób w Polsce pracuje zdalnie? [GUS]

    Praca zdalna - ile osób w Polsce pracuje zdalnie? Gdzie najwięcej osób pracuje z domu?

    Płaca minimalna - średnie wynagrodzenie w powiecie

    Płaca minimalna będzie zależała od powiatu? Proponuje się, aby wysokość minimalnego wynagrodzenia za pracę wynosiła tyle, ile średnie wynagrodzenie w powiecie.

    Świadczenie rehabilitacyjne - ile wynosi w 2021 r.?

    Świadczenie rehabilitacyjne - ile wynosi w III kwartale 2021 r.? Znamy nowy wskaźnik waloryzacji podstawy wymiaru zasiłku chorobowego.

    Powrót do pracy stacjonarnej czy praca zdalna?

    Powrót do pracy stacjonarnej - czy Polacy chcą wracać do biur? Czy praca zdalna zostanie? Jakie wyzwania stoją przed pracodawcami i pracownikami?

    12 czerwca - Dzień Sprzeciwu Wobec Pracy Dzieci

    Dzień Sprzeciwu Wobec Pracy Dzieci przypada na 12 czerwca. Pandemia COVID-19 wpłynęła negatywnie na to zjawisko.

    Umowa o zabezpieczeniu społecznym z Turcją już funkcjonuje

    Umowa o zabezpieczeniu społecznym z Turcją funkcjonuje od 1 czerwca 2021 r. Jakie kwestie reguluje?

    Odszkodowanie z tytułu wypadku przy pracy - wszystko, co musisz wiedzieć

    Jednorazowe odszkodowanie z tytułu wypadku przy pracy - komu i kiedy przysługuje? Kto je wypłaca? Jak odwołać się od decyzji ZUS?

    PPK: stan oszczędności można sprawdzać na bieżąco

    PPK - stan oszczędności na swoim rachunku w PPK można sprawdzać na bieżąco. Jak to zrobić?

    Nowy Ład – kalkulator wynagrodzeń 2022

    Nowy Ład - kalkulator wynagrodzeń w 2022 r. pozwala obliczyć wysokość wynagrodzeń dla umów o pracę. Jak Nowy Ład wpływa na wysokość płacy minimalnej w 2022 r.? Wyższa kwota wolna od podatku powoduje brak podatku przy minimalnym wynagrodzeniu za pracę. Ile wyniesie najniższa krajowa?

    Minimalne wynagrodzenie pielęgniarek i położnych od lipca 2021 r.

    Minimalne wynagrodzenie pielęgniarek i położnych od lipca 2021 r. - to rozwiązanie dla wszystkich medyków. Co ze wzrostem wynagrodzeń do 2027 r.?

    Przedłużenie kadencji organów związków zawodowych

    Przedłużenie kadencji organów statutowych związków zawodowych, organizacji przedsiębiorców i społecznych inspektorów pracy przewiduje projekt nowelizacji ustawy covidowej.

    Bezrobocie w maju 2021 r. najniższe w UE

    Bezrobocie w maju 2021 r. - ile wyniosła szacowana stopa bezrobocia rejestrowanego? Czy Polska ma najniższe bezrobocie w UE?

    Doradca podatkowy - zarobki 2021

    Doradca podatkowy - jakie są zarobki w 2021 r.? Gdzie zarabia się najlepiej? Jak zrobić szybką karierę w podatkach? Oto kilka wskazówek.