Kategorie

Czy pracodawca ma obowiązek zawsze wpuścić inspektora pracy na teren zakładu pracy?

Marzena Królak-Makowska
DGP
Do zakładu pracy, w którym produkowane są artykuły spożywcze, m.in. hermetycznie pakowane (technologia produkcji jest ściśle strzeżona przez pracodawcę), zgłosili się inspektorzy Państwowej Inspekcji Pracy. Inspektorzy pracy przedstawili się, okazali legitymacje służbowe oraz upoważnienie do przeprowadzenia kontroli. Kontrolujący chcieli wejść do wszystkich pomieszczeń pracy. Pracodawca zażądał od inspektorów pracy okazania aktualnej książeczki sanepidu lub zaświadczenia lekarskiego potwierdzającego, że kontrolujący są zdrowi. Polecił też pracownikom, aby przygotowali specjalne zobowiązanie dotyczące zachowania tajemnicy przedsiębiorstwa przez inspektorów pracy. Następnie pracodawca przedstawił je kontrolującym do podpisu, postawił też warunek, że w przypadku niepodpisania zobowiązania nie pozwoli rozpocząć czynności kontrolnych. Inspektorzy nie przedstawili książeczki sanepidu, odmówili podpisania sporządzonego przez pracodawcę zobowiązania. Pracodawca nie wpuścił inspektorów pracy na teren zakładu pracy. Czy pracodawca postąpił słusznie, zabraniając inspektorom pracy rozpoczęcia czynności kontrolnych? Czy grożą mu w związku z tym jakiekolwiek konsekwencje?

Pracodawca nie ma prawa zabronić rozpoczęcia czynności kontrolnych pracownikom Państwowej Inspekcji Pracy legitymującym się aktualnymi legitymacjami służbowymi. Nie ma również prawa żądać od inspektorów pracy jakichkolwiek badań uprawniających do wejścia na teren zakładu pracy, jak też uzależniać rozpoczęcie kontroli od podpisania jakichkolwiek zobowiązań.

Pracodawca ma obowiązek umożliwić wykonanie czynności kontrolnych przez inspektorów pracy.

UZASADNIENIE

Wskazane w opisanej sytuacji zachowanie pracodawcy może być odebrane przez inspektora jako utrudnianie przeprowadzenia czynności kontrolnych, co zgodnie z przepisami Kodeksu karnego jest przestępstwem.

Państwowa Inspekcja Pracy jest organem nadzoru i kontroli w zakresie przestrzegania prawa pracy.

W praktyce podczas kontroli PIP pracownicy służb bhp wyznaczani są przez pracodawcę do współpracy z kontrolującymi. Ponadto pracownicy ci mają dostęp do dokumentacji związanej z działalnością firmy (np. plany szkoleń, ocena ryzyka zawodowego, pomiary środowiska pracy itd.). Dodatkowo pracownicy służb bhp powinni poinformować pracodawcę o jego prawach i obowiązkach w trakcie kontroli oraz uprawnieniach inspektora PIP.

WAŻNE!

Kontroli Państwowej Inspekcji Pracy podlegają pracodawcy, a w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy oraz kontroli legalności zatrudnienia także przedsiębiorcy niebędący pracodawcami, na rzecz których jest wykonywana praca przez osoby fizyczne, w tym przez osoby wykonujące pracę na własny rachunek, bez względu na podstawę jej świadczenia.

Zakres obowiązków i praw, jakie wzajemnie wobec siebie mają podczas kontroli kontrolowani i kontrolerzy, określa precyzyjnie ustawa o Państwowej Inspekcji Pracy.

Inspektorzy pracy są uprawnieni do przeprowadzania o każdej porze dnia i nocy kontroli przestrzegania przepisów:

  • prawa pracy, w szczególności stanu bezpieczeństwa i higieny pracy oraz
  • dotyczących legalności zatrudnienia, a dokumentem uprawniającym do jej podjęcia jest legitymacja służbowa.

Inspektor pracy ma legitymację służbową, która jest upoważnieniem do kontroli dotyczącej przestrzegania wyżej wymienionych przepisów. Inspektor powinien okazać podmiotowi kontrolowanemu legitymację w taki sposób, aby można było odczytać jej treść. Oznacza to, że kontrolowany ma prawo zidentyfikować kontrolującą go osobę.


Wzór legitymacji służbowej inspektora pracy ustalony został w zarządzeniu Marszałka Sejmu.

WSKAZÓWKA!

Pracodawca powinien pamiętać, że niedopuszczalne jest wyrywanie legitymacji służbowych inspektorom pracy, jak również jej kserowanie. Przepisy dopuszczają możliwość spisania danych zawartych w legitymacji służbowej.

Okazanie legitymacji polega na wyciągnięciu i pokazaniu jej pracodawcy bądź osobie uprawnionej. Inspektor pracy nie ma obowiązku wręczać legitymacji osobie drugiej, aby mogła ona odczytać dane zawarte na legitymacji służbowej.

Reklama

Kontrolę przeprowadza się po okazaniu legitymacji służbowej i upoważnienia do jej przeprowadzenia. Jednak w sytuacji gdy okoliczności uzasadniają niezwłoczne podjęcie kontroli u przedsiębiorcy, np. w przypadku bezpośredniego zagrożenia dla zdrowia lub życia ludzi, a także kontroli legalności zatrudnienia, może być ona podjęta jedynie po okazaniu legitymacji służbowej. Ponadto inspektor pracy nie musi uzyskiwać zgody pracodawcy, aby przeprowadzić kontrolę. Kontrolowanemu należy niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie 7 dni od dnia podjęcia kontroli, doręczyć upoważnienie do przeprowadzenia kontroli. Pracodawca nie może odmówić przeprowadzenia czynności kontrolnych, co więcej – ma obowiązek je ułatwić.

W przypadku zagrożenia kontrolujący inspektor ma prawo wezwać policję. Może też zwrócić się do policji z prośbą o pomoc w zapewnieniu mu bezpieczeństwa oraz w przypadku utrudniania przeprowadzania czynności kontrolnych, np. przez niewpuszczenie do określonych pomieszczeń bądź nieokazywanie przez pracodawcę żądanej dokumentacji. W przypadku nieudostępnienia dokumentacji inspektorowi pracy przysługuje prawo wniesienia do prokuratury doniesienia o popełnieniu przestępstwa polegającego na utrudnianiu działalności organom Państwowej Inspekcji Pracy oraz wniesienie o zabezpieczenie dokumentacji.

Inspektor pracy może też poprosić organy policji o towarzyszenie przy wszystkich czynnościach kontrolnych.

Często podczas kontroli przeprowadzanych przez inspektorów pracy szeregowi pracownicy zakładów pracy utrudniają jej przeprowadzenie, np. nie wpuszczają kontrolujących do poszczególnych pomieszczeń pracy, pracownikom ochrony nie pozwalają na wręczenie przepustek. Aby uniknąć takich przypadków, na szkoleniach bhp należy zwracać pracownikom uwagę na uprawnienia inspektorów PIP. Ponadto pracownicy służb bhp, oprowadzając kontrolujących, nie powinni dopuścić do ww. sytuacji, gdyż może to świadczyć o ich braku wiedzy.


WAŻNE!

Reklama

Inspektor pracy jest upoważniony do swobodnego poruszania się po terenie podmiotu kontrolowanego bez obowiązku uzyskiwania przepustki oraz jest zwolniony od rewizji osobistej, także w przypadku, jeżeli przewiduje ją wewnętrzny regulamin podmiotu kontrolowanego.

Pracodawca powinien zwrócić uwagę na to, że w przypadku kontroli np. linii produkcyjnej, gdzie pracownicy wykonują swoje obowiązki w ubraniach roboczych (przewidzianych dla danego procesu technologicznego na terenie zakładu pracy), ma obowiązek wyposażyć inspektora pracy w taką odzież.

Obowiązkiem kontrolowanego podmiotu jest zapewnienie inspektorowi pracy warunków i środków niezbędnych do sprawnego przeprowadzenia kontroli. W szczególności kontrolowany powinien niezwłocznie przedstawiać żądane dokumenty i materiały, zapewniać terminowe udzielanie informacji. Pracownik służby bhp, podczas „oprowadzania” inspektorów pracy, powinien przestrzegać powyższych zasad.

W toku postępowania kontrolnego inspektor pracy ma też prawo m.in. do:

  • przeprowadzania oględzin obiektów, pomieszczeń, stanowisk pracy, maszyn i urządzeń oraz przebiegu procesów technologicznych i pracy;
  • utrwalania przebiegu i wyników oględzin za pomocą aparatury i środków technicznych służących do utrwalania obrazu lub dźwięku;
  • żądania od podmiotu kontrolowanego oraz od wszystkich pracowników lub osób, które są lub były u niego zatrudnione, albo które wykonują lub wykonywały pracę na jego rzecz na innej podstawie niż stosunek pracy, w tym osób wykonujących na własny rachunek działalność gospodarczą, pisemnych i ustnych informacji w sprawach objętych kontrolą oraz wzywania i przesłuchiwania tych osób w związku z przeprowadzaną kontrolą;
  • żądania przedłożenia akt osobowych i wszelkich dokumentów związanych z wykonywaniem pracy przez pracowników lub osoby świadczące pracę na innej podstawie niż stosunek pracy (bez względu na to, w jakim układzie organizacyjnym dokumenty te są prowadzone i przechowywane);
  • wykonywania niezbędnych do celów kontroli odpisów lub wyciągów z dokumentów, jak również zestawień i obliczeń sporządzanych na podstawie dokumentów, a w razie potrzeby żądania ich od podmiotu kontrolowanego.

Podczas wykonywania czynności kontrolnych inspektorzy pracy zobowiązani są do przestrzegania przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisów przeciwpożarowych oraz przepisów o ochronie informacji niejawnych. Inspektorzy pracy PIP posiadają przeszkolenie i certyfikat dostępu do informacji niejawnych. Ponadto jako urzędnicy państwowi są zobligowani odrębnymi przepisami do zachowania tajemnicy służbowej oraz ochrony danych osobowych.

PODSTAWA PRAWNA

  • Rozdział 4, art. 27–34 ustawy z 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (DzU nr 89, poz. 589),
  • Zarządzenie nr 18 Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z 3 grudnia 2007 r. w sprawie ustalenia wzoru legitymacji służbowej pracowników Państwowej Inspekcji Pracy wykonujących lub nadzorujących czynności kontrolne (MP nr 92, poz. 1007).
Poszerzaj swoją wiedzę, korzystając z naszego programu
INFORLEX Książki dla Firm
INFORLEX Książki dla Firm
Tylko teraz
598,00 zł
798,00
Przejdź do sklepu
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Polski Ład - kalkulator wynagrodzeń, umowa o pracę

    Polski Ład - kalkulator wynagrodzeń pozwala obliczyć dla umowy o pracę wysokość pensji netto, zaliczki na podatek dochodowy oraz składki na ubezpieczenie społeczne w 2022 r.

    Lista obecności a ewidencja czasu pracy – różnice

    Lista obecności pracowników - czy jest obowiązkowa? Czy zastępuje ewidencję czasu pracy? Jakie informacje można zamieścić w tych dokumentach kadrowych? Czy można prowadzić je w elektroniczny sposób? Wyjaśniamy w artykule.

    Pracodawca dyskryminuje pracownika - co można zrobić?

    Dyskryminacja w pracy - kiedy można mówić o nierównym traktowaniu pracowników? Co można zrobić, kiedy pracodawca dyskryminuje pracownika?

    Wpłaty do PPK także od wynagrodzenia po ustaniu zatrudnienia

    Wpłaty do PPK nalicza się także od wynagrodzenia wypłaconego uczestnikowi PPK po ustaniu zatrudnienia. Czy nalicza się je od nagrody stanowiącej podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe? Jeśli tak, to w jakiej wysokości procentowej?

    Ile wynosi najniższa krajowa?

    Najniższa krajowa w 2021 i 2022 r. - ile wynosi brutto i netto? Jaka jest stawka godzinowa? Oto kalkulator wynagrodzeń.

    Praca zdalna w Kodeksie pracy - zmiany w projekcie

    Praca zdalna w Kodeksie pracy - jest nowa wersja projektu nowelizacji. Co się zmieni?

    Rejestracja w urzędzie pracy a umowa zlecenie, dzieło, działalność

    Rejestracja w urzędzie pracy - czy bezrobotny może wykonywać pracę na podstawie umowy zlecenia, umowy o dzieło lub prowadzić działalność nierejestrowaną?

    Prezeska, prawniczka, psycholożka - kobiety o feminatywach

    Feminatywy - jakim językiem pisane są oferty pracy? Jak kobiety oceniają żeńskie nazwy stanowisk, np. prezeska, prawniczka, psycholożka? Oto wyniki badania.

    Zezwolenie na pracę sezonową dla cudzoziemca - jak uzyskać [PORADNIK]

    Zezwolenie na pracę sezonową dla cudzoziemca. Od 1 stycznia 2018 roku obowiązują nowe regulacje prawne dotyczące cudzoziemców świadczących prace sezonową. O zezwolenie typu S, czyli na pracę sezonową, mogą ubiegać się pracodawcy, którzy planują zatrudnić obcokrajowców do pracy w rolnictwie, ogrodnictwie lub turystyce.

    Błędy w umowie o pracę - jak je poprawić?

    Błędy w umowie o pracę w zakresie wynagrodzenia i innych świadczeń - jak je poprawić?

    Pracodawcy nie chcą pracy zdalnej [BADANIE]

    Praca zdalna nie jest dla pracodawców najlepszym rozwiązaniem. Prawie wszyscy chcą powrotu do biur. Wprowadzą elastyczne godziny rozpoczęcia i zakończenia pracy.

    Udzielanie zaległego urlopu wypoczynkowego - ustawa o covid-19

    Zaległy urlop wypoczynkowy - jak udzielić zgodnie z ustawą o COVID-19?

    Urząd pracy pomoże zmienić pracę

    Urząd pracy pomoże zmienić pracę i kwalifikacje pracownika. Obecnie skupia się na zatrudnianiu bezrobotnych. Rząd chce rozszerzyć jego kompetencje.

    Utrata pracy i finanse - obawy pracowników

    Utrata pracy i finanse to główne zmartwienia polskich pracowników. Ratują ich jednak deficyty kadrowe.

    Ukąszenie kleszcza a wypadek przy pracy - obowiązki pracodawcy

    Ukąszenie kleszcza - czy to może być wypadek przy pracy? Czy pracodawca zatrudniający pracowników do pracy na świeżym powietrzu ma obowiązek zabezpieczenia ich przed kleszczami?

    Sygnalista w firmie od 17 grudnia 2021 r. - co z ustawą?

    Sygnalista w firmie musi być wdrożony od 17 grudnia 2021 r. Polska musi implementować przepisy unijne do 16 grudnia tego roku. Co z ustawą o sygnalistach?

    Urlop wypoczynkowy - kalkulator

    Urlop wypoczynkowy - kalkulator wymiaru urlopu wypoczynkowego pozwala wyliczyć, ile dni urlopu przysługuje pracownikowi.

    Piloci wycieczek i przewodnicy turystyczni - zwolnienie z ZUS

    Piloci wycieczek i przewodnicy turystyczni mogą składać wnioski o zwolnienie z ZUS za lipiec, sierpień i wrzesień 2020 r. Do kiedy? Jakie warunki należy spełnić?

    Sklepiki szkolne - Tarcza Antykryzysowa

    Sklepiki szkolne - Tarcza Antykryzysowa przyznaje postojowe i zwolnienie z ZUS. Jakie kody PKD? Jakie warunki należy spełnić? Do kiedy złożyć wniosek?

    Sklepiki szkolne, piloci wycieczek i przewodnicy - wsparcie z ZUS

    Sklepiki szkolne, piloci wycieczek i przewodnicy - wsparcie z ZUS otrzymują wsparcie z ZUS. Mogą liczyć na postojowe i zwolnienie z opłacania składek. Do kiedy można składać wnioski?

    Minimalna płaca w 2022 r. brutto netto

    Minimalna płaca w 2022 r. wyniesie 3000 zł brutto. Ile to netto?

    Emerytura brutto netto - kalkulator

    Emerytura brutto - ile to netto? Kalkulator emerytalny pozwala ustalić wysokość emerytury. Oblicz.

    Ochrona przedemerytalna - ile lat?

    Ochrona przedemerytalna - ile lat trwa ochrona przed zwolnieniem? Od ilu lat pracownika zaczyna obowiązywać pracodawcę?

    Strategia Demograficzna 2040 - ocena Konfederacji Lewiatan

    Strategia Demograficzna 2040 jest zbyt ogólna i nie odpowiada współczesnym trendom związanym z rodziną. Jak ocenia ją Konfederacja Lewiatan?

    Zwolnienie lekarskie musi wskazywać aktualny adres pobytu

    Zwolnienie lekarskie musi wskazywać aktualny adres pobytu. Czy trzeba poinformować ZUS o zmianie miejsca pobytu?